1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

phương pháp lập dự toán gói thầu thi công xây dựng phù hợp với thông tư 062016tt bxd

114 66 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 114
Dung lượng 1,17 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Trang 1

L I CAM OAN

H c sinh xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a b n thân h c viên Các k t

qu nghiên c u và các k t lu n trong lu n v n là trung th c, không sao chép t b t k

m t ngu n nào và d i b t k hình th c nào Vi c tham kh o các ngu n tài li u (n u có) đã đ c th c hi n trích d n và ghi ngu n tài li u đúng quy đ nh

Tác gi lu n v n

Nguy n ình D ng

Trang 2

L I C M N

Lu n v n “Ph ng pháp l p d toán gói th u thi công xây d ng phù h p v i thông t

06/2016/TT-BXD” đ c hoàn thành t i tr ng i h c Th y L i

Tác gi xin bày t l i c m n sâu s c đ n PGS.TS.Lê V n Hùng t n tình h ng d n

tác gi hoàn thành lu n v n này Xin chân thành c m n các gi ng viên Khoa công

trình - Tr ng đ i h c Th y L i, các đ ng nghi p trong và ngoài ngành đã cung c p

các tài li u ph c v cho lu n v n này

Tác gi xin bày t lòng bi t n chân thành đ n lãnh đ o T ng công ty t v n xây d ng

thu l i Vi t Nam-CTCP (HEC), lãnh đ o Công ty t v n 11, các cán b th vi n

T ng công ty t v n xây d ng thu l i Vi t Nam-CTCP, các đ ng nghi p, b n bè và

đ c bi t là gia đình đã t o đi u ki n giúp đ và c v đ ng viên tác gi trong quá trình

Trang 3

M C L C

DANH M C CÁC HÌNH NH v

DANH M C CÁC B NG BI U vi

DANH M C CÁC T VI T T T vii

M U viii

CH NG 1T NG QUAN V PH NG PHÁP L P D TOÁN 1

1.1 Chi phí đ u t xây d ng công trình 1

1.1.1 Khái ni m và n i dung chi phí đ u t xây d ng 1

1.1.2 Nguyên t c qu n lý chi phí đ u t xây d ng 1

1.1.3 Qu n lý chi phí các d án đ u t xây d ng công trình th y l i nh ng n m g n đây 2 1.2 D toán xây d ng 6

1.2.1 Khái ni m v d toán xây d ng 6

1.2.2 Khái ni m l p d toán xây d ng 8

1.2.3 C n c l p d toán xây d ng 9

1.3 Các nhân t nh h ng đ n công tác l p d toán xây d ng 14

1.3.1 V n b n pháp lý, ch đ chính sách 15

1.3.2 nh m c xây d ng 15

1.3.3 Nhân t con ng i, ch t l ng ngu n nhân l c 16

1.3.4 Nhân t th tr ng 17

1.4 Ph ng pháp l p d toán xây d ng nh ng n m g n đây 18

1.4.1 V n b n pháp lý trong l p d toán xây d ng 18

1.4.2 Ph ng pháp l p d toán xây d ng 20

CH NG 2 C S KHOA H C V D TOÁN XÂY D NG VÀ QUY NH C A THÔNG T 06/2016/TT-BXD H NG D N L P VÀ QU N LÝ CHI PHÍ U T XÂY D NG CÔNG TRÌNH 22

2.1 C s khoa h c v d toánxây d ng 22

2.1.1 nh m c xây d ng 22

2.1.2 Giá xây d ng công trình 23

2.2 N i dung thông t 06/2016/TT-BXD v d toán gói th u thi công xây d ng 25 2.2.1 Nh ng quy đ nh chung v d toán gói th u thi công xây d ng 25

2.2.2 Ph ng pháp xác đ nh d toán chi phí xây d ng 28

Ph ng pháp xác đ nh giá xây d ng công trình 38

Trang 4

2.2.4 Chi phí h ng m c chung 44

2.2.5 Chi phí d phòng 47

2.3 Phân tích n i dung thông t 06/2016/TT-BXD v d toán gói th u thi công xây d ng 49

2.3.1 D toán chi phí xây d ng 49

2.3.2 Chi phí h ng m c chung 55

2.3.3 Chi phí d phòng 57

CH NG 3ÁP D NG L P D TOÁN GÓI TH U THI CÔNG XÂY D NG TRÊN A BÀN T NH THANH HÓA 60

3.1 ánh giá công tác l p d toán xây d ng trên đ a bàn t nh Thanh Hóa trong nh ng n m g n đây 60

3.1.1 Ph ng pháp l p d toán xây d ng 60

3.1.2 Ph ng pháp xác đ nh giá xây d ng công trình 62

3.2 Áp d ng l p d toán gói th u thi công xây d ng theo h ng d n t i thông t 06/2016/TT-BXD trên đ a bàn t nh Thanh Hóa 67

3.2.1 D toán gói th u thi công xây d ng 67

3.2.2 Ph ng pháp xác đ nh d toán chi phí xây d ng 67

3.2.3 Giá xây d ng công trình 68

3.3 L p d toán gói th u thi công xây d ng trên đ a bàn t nh Thanh Hóa 70

3.3.1 Gi i thi u v công trình 70

3.3.2 C n c l p d toán 71

3.3.3 Quy trình l p d toán chi ti t cho gói th u n o vét và gia c sông Vinh 73

K T LU N VÀ KI N NGH 85

TÀI LI U THAM KH O 87

PH L C 88

Trang 5

DANH M C CÁC HÌNH NH

S đ 1.1T ng quát n i dung d toán xây d ng công trình 7

S đ 1.2 T ng quát d toán gói th u xây d ng 8

S đ 2.1 N i dung đ n giá xây d ng chi ti t 24

S đ 2.2 Ph ng pháp l p d toán bù giá v t li u 50

S đ 2.3 Ph ng pháp l p d toán đ n giá tr c ti p 50

Trang 6

DANH M C CÁC B NG BI U

B ng 2.1 T ng h p d toán gói th u thi công xây d ng 27

B ng 2.2 n giá xây d ng chi ti t c a công trình không đ y đ 28

B ng 2.3 Giá xây d ng t ng h p không đ y đ 29

B ng 2.4 T ng h p d toán chi phí xây d ng 29

B ng 2.5 T ng h p d toán chi phí xây d ng tính theo đ n giá xây d ng chi ti t c a công trình đ y đ và giá xây d ng t ng h p đ y đ 31

B ng 2.6 Hao phí v t li u, nhân công, máy và thi t b thi công cho các công tác xây d ng 33

B ng 2.7 T ng h p chi phí v t li u, nhân công, máy và thi t b thi công trong chi phí tr c ti p 34

B ng 2.8 T ng h p chi phí xây d ng tính theo kh i l ng hao phí v t li u, nhân công, máy và thi t b thi công và b ng giá t ng ng 34

B ng 2.9 nh m c t l (%) chi phí chung 35

B ng 2.10 nh m c chi phí chung tính trên chi phí nhân công 36

B ng 2.11 nh m c thu nh p ch u thu tính tr c 37

B ng 2.12 Giá v t li u đ n hi n tr ng công trình 39

B ng 2.13 M c l ng c s đ u vào đ xác đ nh đ n giá nhân công xây d ng (LNC) 43 B ng 2.14 nh m c chi phí m t s công vi c thu c h ng m c chung không xác đ nh đ c kh i l ng t thi t k 45

B ng 2.15 T ng h p d toán chi phí h ng m c chung 47

B ng 3.1 Thuy t minh bi n pháp và t ch c thi công sông Vinh 73

B ng 3.2 n giá nhân công 74

B ng 3.3 Giá ca máy và thi t b thi công 76

B ng 3.4 n giá chi ti t không đ y đ 78

B ng 3.5 Giá xây d ng t ng h p công trình 79

B ng 3.6 D toán chi phí xây d ng 80

B ng 3.7Chi phí h ng m c chung 81

B ng 3.8 Chi phí d phòng 82

B ng 3.9T ng h p chi phí gói th u thi công xây d ng sông Vinh 83

Trang 7

DANH M C CÁC T VI T T T

NN&PTNT Nông nghi p và phát tri n nông thôn ODA H tr phát tri n chính th c

Trang 8

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Nh m đáp ng nhu c u phát tri n kinh t b n v ng và t c đ phát tri n ngày càng cao

c a đ t n c, trong quá trình ti n hành xây d ng các công trình không nh ng ph i

đ m b o ch t l ng mà còn ph i ti t ki m t i đa chi phí Chính vì v y công tác qu n lý chi phí đ u t xây d ng đóng vai trò vô cùng quan tr ng Ngày 25/3/2015 Chính ph ban hành ngh đ nh 32/2015/N -CP v qu n lý chi phí đ u t xây d ng và ngày 10/3/2016 B Xây d ng ban hành Thông t 06/2016/TT-BXD thay th cho ngh đ nh 112/2009/N -CP và thông t 04/2010/TT-BXD v h ng d n l p và qu n lý chi phí

đ u t xây d ng công trình Ngh đ nh 32/2015/N -CP v qu n lý chi phí đ u t xây

d ng có r t nhi u s thay đ i so v i 112/2009/N -CP v các kho n m c chi phí và

ph ng pháp xác đ nh các kho n m c chi phí đó trong l p d toán xây d ng

Bên c nh đó vi c xác đ nh đ n giá nhân công trong qu n lý chi phí đ u t xây d ng theo h ng d n t i thông t 01/2015/TT-BXD và thông t 05/2016/TT-BXD c a B xây d ng c ng có s khác bi t r t l n so v i Ngh đ nh 205/2004/N -CP quy đ nh v

h th ng thang l ng, b ng l ng và ch đ ph c p l ng trong công ty nhà n c

Vi c ch đ chính sách áp d ng cho công tác qu n lý đ u t xây d ng thay đ i đã nh

h ng r t nhi u đ n công tác l p d toán xây d ng Chính vì v y vi c nghiên c u s thay đ i trong công tác xác đ nh đ n giá nhân công nói riêng và công tác l p d toán nói chung sao cho phù h p v i ch đ chính sách do nhà n c ban hành là v n đ vô cùng quan tr ng và c p thi t

V i vi c mong mu n áp d ng nh ng ki n th c đã đ c h c t p và nghiên c u góp

ph n gi i quy t nh ng v n đ m i trong công tác l p d toán xây d ng tác gi l a

ch n đ tài “ Ph ng pháp l p d toán gói th u thi công xây d ng phù h p v i thông t 06/2016/TT-BXD”làm lu n v n th c s qu n lý d án

2 M c tiêu nghiên c u

Nghiên c u và đánh giá v s thay đ i trong cách xác đ nh đ n giá nhân công trong

qu n lý chi phí đ u t xây d ng theo h ng d n t i Thông t 05/2016/TT-BXD ngày

Trang 9

10/3/2016 c a B Xây d ng

Nghiên c u và đánh giá s thay đ i trong l p và qu n lý chi phí đ u t xây d ng theo Thông t 06/2016/TT-BXD h ng d n l p và qu n lý chi phí đ u t xây d ng Trong

đó t p trung nghiên c u v ph ng pháp l p d toán gói th u thi công xây d ng các

công trình th y l i, s thay đ i và các khái ni m m i c a các kho n m c chi phí trong

d toán gói th u thi công xây d ng các công trình th y l i

xu t ph ng pháp l p d toán gói th u thi công xây d ng các công trình th y l i trên đ a bàn t nh Thanh Hóa phù h p v i thông t 06/2016/TT-BXD h ng d n l p và

qu n lý chi phí đ u t xây d ng

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u

Nghiên c u ph ng pháp l p và xác đ nh các kho n m c chi phí trong d toán gói

th u thi công xây d ng c a các công trình th y l i trên đ a bàn t nh Thanh Hóa phù

h p v i thông t 06/2016/TT-BXD ngày 10/3/2016 c a B xây d ng h ng d n l p và

qu n lý chi phí đ u t xây d ng

Ph m vi nghiên c u

T p trung nghiên c u v các kho n m c chi phí trong d toán gói th u thi công xây

d ng các công trình th y l i Trong đó t p trung nghiên c u sâu h n v các kho n m c chi phí đang có s thay đ i so v i nh ng quy đ nh c nh : chi phí nhân công, máy thi công, h ng m c chung theo h ng d n m i hi n hành c a nhà n c i t ng kh o

sát là các k s đ nh giá đang công tác t i các đ n v làm Ch đ u t , Ban qu n lý d

Trang 10

Ph ng pháp nghiên c u

Tác gi s d ng các ph ng pháp ch y u sau:

S d ng k t h p m t s ph ng pháp nghiên c u, phân tích, quá trình công tác th c t

và các Ngh đ nh, Thông t , Lu t xây d ng tài s d ng ph ng pháp minh h a, s

ki n trong th c ti n đ minh ch ng v n đ c n nghiên c u, c th nh sau:

- Ph ng pháp đi u tra, thu th p và x lý thông tin liên quan

- Ph ng pháp th ng kê

- Ph ng pháp phân tích t ng h p

- Ph ng pháp chuyên gia

- Ph ng pháp đ i chi u v i h th ng v n b n pháp quy

Trang 11

CH NG 1 T NG QUAN V PH NG PHÁP L P D TOÁN 1.1 Chi phí đ u t xây d ng công trình

1.1.1 Khái ni m và n i dung chi phí đ u t xây d ng

Chi phí đ u t xây d ng ( TXD) là toàn b chi phí xây d ng c n thi t đ xây d ng

m i ho c s a ch a, c i t o, m r ng công trình xây d ng Chi phí TXD đ c l p

theo t ng công trình c th , phù h p v i giai đo n đ u t xây d ng công trình, các

b c thi t k và các quy đ nh c a Nhà n c

Qu n lý chi phí đ u t xây d ng g m t ng m c đ u t xây d ng, d toán xây d ng, d

toán gói th u xây d ng, đ nh m c xây d ng, giá xây d ng, ch s giá xây d ng, chi phí

qu n lý d án và t v n đ u t xây d ng, thanh toán và quy t toán h p đ ng xây d ng;

thanh toán và quy t toán v n đ u t xây d ng công trình; quy n và ngh a v c a ng i

quy t đ nh đ u t , ch đ u t , nhà th u xây d ng và nhà th u t v n trong qu n lý chi

phí đ u t xây d ng [1]

1.1.2 Nguyên t c qu n lý chi phí đ u t xây d ng

V nguyên t c qu n lý chi phí TXD Ngh đ nh 32/2015/N -CP v qu n lý chi phí TXD quy đ nh nh sau:

Qu n lý chi phí TXD ph i b o đ m m c tiêu đ u t , hi u qu d án đã đ c phê

duy t, phù h p v i trình t TXD theo quy đ nh t i kho n 1 i u 50 Lu t Xây d ng

và ngu n v n s d ng Chi phí TXD ph i đ c tính đúng, tính đ cho t ng d án,

công trình, gói th u xây d ng, phù h p v i yêu c u thi t k , ch d n k thu t, đi u ki n

xây d ng, m t b ng giá th tr ng t i th i đi m xác đ nh chi phí và khu v c xây d ng

công trình

Nhà n c th c hi n qu n lý chi phí TXD thông qua vi c ban hành, h ng d n, ki m

tra vi c th c hi n các quy đ nh pháp lu t; h ng d n ph ng pháp l p và qu n lý chi

phí TXD

Ch đ u t ch u trách nhi m qu n lý chi phí TXD t giai đo n chu n b d án đ n

khi k t thúc xây d ng đ a công trình c a d án vào khai thác s d ng trong ph m vi

Trang 12

đi u ch nh theo quy đ nh t i i u 7 Ngh đ nh này Ch đ u t đ c thuê t ch c, cá nhân t v n qu n lý chi phí đ đi u ki n n ng l c theo quy đ nh t i ngh đ nh v qu n

lý d án TXD đ l p, th m tra, ki m soát và qu n lý chi phí TXD

Vi c thanh tra, ki m tra, ki m toán chi phí TXD ph i đ c th c hi n theo các c n c ,

n i dung, cách th c, th i đi m xác đ nh t ng m c đ u t xây d ng, d toán xây d ng,

d toán gói th u xây d ng, đ nh m c xây d ng, giá xây d ng, ch s giá xây d ng c a công trình đã đ c ng i quy t đ nh đ u t , ch đ u t th ng nh t s d ng phù h p

v i các giai đo n c a quá trình hình thành chi phí theo quy đ nh v qu n lý chi phí

TXD t i ngh đ nh này [1]

1.1.3 Qu n lý chi phí các d án đ u t xây d ng công trình th y l i nh ng n m g n đây

1.1.3.1 D án s d ng ngu n v n nhà n c Vi t Nam

Công trình th y l i là công trình thu c k t c u h t ng nh m khai thác m t l i c a

n c, phòng ch ng các tác h i do n c gây ra, b o v môi tr ng và cân b ng h sinh

thái, có th hi u công trình th y l i là công trình sinh ra đ đi u ti t ngu n n c t

nhiên Chính b i v y công trình th y l i mang nh ng đ c thù riêng so v i các công

trình khác Quá trình thi công xây d ng và qu n lý v n hành các công trình th y l i

ch u nh h ng r t nhi u t y u t t nhiên nh : m a, gió, bão l ,nên vi c qu n lý

chi phí TXDcác công trình th y l i có t m quan tr ng to l n khi nó di n ra trong

su t quá trình hình thành, tri n khai th c hi n đ n k t thúc xây d ng công trình c a d

án và đ a vào khai thác s d ng c bi t nó quy t đ nh hi u qu s d ng đ ng v n

Nh m t ng quy n ch đ ng cho các ch th tham gia vào ho t đ ng TXDcông trình

nói chung và công tác qu n lý chi phí TXDnói riêng, nh ng n m v a qua Chính ph

đã ch đ o B Xây d ng ch trì ph i h p cùng các B , ngành so n th o và trình Chính

ph ban hành các v n b n quy ph m pháp lu t liên quan đ n công tác l p và qu n lý

chi phí TXDcông trình, nh : Lu t Xây d ng, lu t đ u th u, các ngh đ nh v qu n lý

chi phí TXD công trìnhnh ngh đ nh 99/2007/N CP, Ngh đ nh 112/2009/N

-CP , góp ph n tích c c đ y m nh t c đ gi i ngân, ti n đ th c hi n các d án th y

l i, gi m n đ ng trong xây d ng các d án có s d ng v n đ u t c a Nhà n c

Trang 13

Tuy nhiên tình hình th c t tri n khai th c hi n th i gian qua cho th y h th ng v n

b n pháp lu t v qu n lý chi phí TXD v n còn nhi u b t c p, ch a đ c đ y đ , ch t

ch và thi u đ ng b gi a các b , ngành, các đ a ph ng Các th t c, trình t xây

d ng c b n (XDCB) làm còn ch m và ch a đ y đ , h s d án, thi t k , d toán làm còn s sài, tính toán không đ Vi c ph i h p gi a ch đ u t và nhà th u trong vi c

t m ng, thanh quy t toán còn ch m gây nh h ng đ n vi c c p v n và gi i ngân

M t s đ n v thi u ch đ ng còn nh s giúp đ c a ngành trong vi c hoàn t t h s ,

th t c XDCB

Nh ng quy đ nh tr c đây đ i v i các d án TXDs d ng v n Nhà n c, vi c phân

c p m nh trong qu n lý chi phí TXDcông trình s d ng v n Nhà n c c ng đã d n

đ n tình tr ng l m quy n, ho c ng c l i có nh ng ch đ u t không dám đ a ra quy t

đ nh các v n đ liên quan đ n qu n lý chi phí TXDcông trình, gây khó kh n cho

ki m soát c a các c quan Nhà n c c ng nh làm t ng phí v n đ u t

M t khác đó là trong tình hình hi n nay ngu n v n nhà n c còn nhi u khó kh n và đang t p trung nhi u vào các l nh v c quan tr ng khác nh : kinh t tài chính, công

nghi p, giáo d c, qu c phòng thì ngu n v n dành cho nông nghi p ch đáp ng đ c

60-70% yêu c u, đi u đó ch a t ng x ng v i yêu c u đ u t phát tri n nông nghi p nông thôn c a n c ta d n đ n h th ng th y l i còn thi u đ ng b , h th ng đê kè,

c ng còn y u kém, kh n ng phòng ch ng thiên tai ch a đ m b o Chính b i v y vi c khuy n khích, t o đ ng l c đ các t ch c, cá nhân đ u t xây d ng, qu n lý khai thác công trình th y l i đóng vai trò quan tr ng trong s phát tri n chung c a ngành Theo

đó nhà n c ph i có nh ng chính sách khuy n khích đ nhà đ u t t nhân đ u t xây

d ng, v n hành công trình th y l i theo hình th c đ i tác công - t (PPP), t o đi u

Trang 14

Tr c nh ng th c tr ng nêu trên ngh đ nh s 32/2015/N -CP ra đ i đã b sung, s a

đ i m t s quy đ nh nh m kh c ph c nh ng t n t i c a quy đ nh trong Ngh đ nh 112/2009/N -CP nh vi c ki m soát chi phí c a c quan qu n lý nhà n c tr c khi tri n khai th c hi n, đi u ch nh t ng m c đ u t do bi n đ ng giá, đi u ch nh c c u

d toán và d toán gói th u, qu n lý đ nh m c, công b ch s giá, chi phí qu n lý d

án và đ u t xây d ng, th m quy n phê duy t quy t toán, quy n và trách nhi m c a các ch th tham gia qu n lý chi phí TXD

Trong ngh đ nh 32/2015/N -CP các n i dung quy đ nh v qu n lý chi phí TXD đã khá hoàn ch nh, th hi n quan đi m và ph ng pháp nh t quán c a nhà n c v qu n

lý chi phí TXD h ng t i h i nh p qu c t theo đi u ki n n n kinh t th tr ng c a

n c ta

C th v n i dung đ nh m c, giá xây d ng và ch s giá xây d ng đã có s phân c p rành m ch công tác xây d ng đ nh m c gi a B Xây d ng và các B qu n lý chuyên ngành, các đ a ph ng, trách nhi m c a ch đ u t trong vi c xây d ng và qu n lý giá xây d ng công trình, phân c p trách nhi m xây d ng ch s giá xây d ng cho UBND

c p t nh và ch đ u t Theo đó, các B qu n lý chuyên ngành và đ a ph ng có th m quy n l p và công b các đ nh m c xây d ng cho các công vi c đ c thù c a ngành và

đ a ph ng sau khi có ý ki n th ng nh t c a B Xây d ng

V vi c qui đ nh quy n và ngh a v c a các bên tham gia trong qu n lý chi phí TXD Trong đó, ng i quy t đ nh đ u t phê duy t và phê duy t đi u ch nh t ng m c đ u t ,

d toán xây d ng công trình Ch đ u t có ngh a v l p và đi u ch nh t ng m c đ u

t , d toán xây d ng công trình trình ng i quy t đ nh đ u t phê duy t và có th m quy n qu n lý chi phí TXD trong khuôn kh t ng m c đ u t , d toán xây d ng công trình đ c phê duy t

Nh ng quy đ nh này đã th hi n s phân c p m ch l c, rõ ràng, không còn có s ch ng chéo v th m quy n c a ng i quy t đ nh đ u t và ch đ u t Theo đó, ng i quy t

đ nh đ u t có vai trò quan tr ng hàng đ u trong giai đo n chu n b đ u t và phê duy t t ng m c đ u t , t ng m c đ u t đi u ch nh, còn ch đ u t có v trí, vai trò và nhi m v quan tr ng hàng đ u trong quá trình th c hi n đ u t V i nh ng qui đ nh

Trang 15

này, ch đ u t c n xem xét đi u ch nh mô hình t ch c qu n lý th c hi n d án theo

h ng rà soát đ gi m b t vi c phân giao nhi m v c a ch đ u t cho các ban qu n lý

d án, l p các b ph n nghi p v tr c thu c đ tr c ti p th c hi n m t s nhi m v quan tr ng c a ch đ u t

Tuy nhiên v n còn m t n i dung quan tr ng đ c th c t ghi nh n, ph n ánh nhi u

n m nay song v n ch a đ c gi i quy t tri t đ đó là nh ng qui đ nh v h s và th

t c nghi m thu thanh toán còn nhi u r m rà M t h s hoàn ch nh c n đ n hàng

ch c ch ký, qua nhi u l n xem xét, ki m tra chi ti t làm cho nh ng t trình c a ch

đ u t sau khi đã rà soát, ch u trách nhi m tr nên ch là hình th c ph i có theo qui

đ nh Có nhi u ý ki n đ xu t nên đ i chi u v i các th t c, h s qui đ nh đ nghi m

thu, thanh toán nh đ i v i d án ODA đ biên so n thành h ng d n cho các d án

s d ng ngu n v n khác th c hi n, v a c t gi m nhi u th t c, v a h ng t i h i nh p theo thông l qu c t

V công tác thanh tra, ki m tra, ki m toán t i kho n 4, đi u 3, Ngh đ nh 32/N -CP đã qui đ nh vi c c n c vào các n i dung qui đ nh t i ngh đ nh này đ th c hi n thanh tra, ki m tra, ki m toán Tuy nhiên, v n còn nh ng ý ki n ph n ánh vi c c quan thanh tra yêu c u gi i trình ho c đ a ra k t lu n nhi u khi còn trên c s tham chi u nh ng

n i dung qui đ nh t i các v n b n pháp lý khác, k c nh ng qui đ nh còn b t c p v

th m quy n c a các c p quy t đ nh đ u t và ch đ u t

1.1.3.2 D án s d ng ngu n v n đ u t n c ngoài

Sau g n 30 n m k t ngày đ i m i, n n kinh t Vi t Nam đã thay đ i m t cách tích

c c H th ng c s h t ng ngày càng phát tri n m nh m Nh p đ phát tri n nhanh

nh v y có s đóng góp không nh c a lu ng v n đ u t tr c ti p t n c ngoài Nh t

là trong tình hình hi n nay ngân hàng nhà n c ngày càng khó kh n, chính ph ch

tr ng t ng c ng huy đ ng m i ngu n l c trong và ngoài n c, t m i thành ph n

kinh t trong đó đ u t tr c ti p n c ngoài là là m t kênh huy đ ng v n r t quan

tr ng

Tuy nhiên đ i v i các công trình th y l i d án s d ng ngu n v n đ u t n c ngoài

g n nh không có Lý do b i vì các công trình th y l i là nh ng công trình đ c thù,

Trang 16

ch u tác đ ng nhi u t đi u ki n t nhiên, kém h p d n và ti m n nhi u r i ro

M t ví d đó là khi nhà đ u t TXD công trình h ch a n c đ ph c v t i tiêu

hay cung c p đi n n ng, khi đó phí th y l i s chuy n sang c ch giá, có ngh a là h p

đ ng mua bán, trách nhi m c a nhà đ u t và ng i s d ng d ch v đ c xác đ nh,

khi thiên tai h n hán x y ra nhà đ u t ph i ch u m i r i ro Trong khi thiên tai, h n

hán là y u t t nhiên và không th l ng tr c đ c thì vi c nhà đ u t b ra ngu n

v n l n đ TXD công trình th y l i là không kh thi

Nh ng lo ng i k trên đ i v i các nhà đ u t là hoàn toàn có c s khi mà bi n đ i khí

h u đang ngày càng tr nên tr m tr ng, thiên tai di n bi n khó l ng Ngoài ra ngu n

v n đ u t m t công trình th y l i là khá l n, trong khi đó vi c thu h i v n m t r t

nhi u th i gian, th m chí thu không đ chi và nhà đ u t c ng không th l a ch n

khách hàng

Ngh đ nh 15/2015/N -CP v đ u t theo hình th c đ i tác công t (PPP) đã quy đ nh

t ng đ i rõ đ i t ng đ u t và hình th c đ u t Tuy nhiên B Nông nghi p v n

ch a có thông t h ng d n trong đ c thù ngành, ch a có nh ng ch đ u đãi đ

khuy n khích nhà đ u t đ u t vào xây d ng các công trình th y l i

Hy v ng trong th i gian t i B Nông nghi p s có thông t h ng d n c th v đ u t

theo hình th c PPP trong l nh v c nông nghi p, theo đó là nh ng ch đ u đãi đ c

bi t, đ h p d n đ thu hút đ c các nhà đ u t n c ngoài đ u t vào xây d ng công

trình th y l i

1.2 D toán xây d ng

1.2.1 Khái ni m v d toán xây d ng

Trình t đ u t xây d ng c a m t d án đ c chia làm 3 giai đo n chính:

- Giai đo n chu n b d án

-Giai đo n th c hi n d án

- Giai đo n k t thúc xây d ng và đ a công trình c a d án vào khai thác s d ng [2]

m i giai đo n đòi h i ph i xác đ nh đ c chi phí TXDt ng ng, làm c s đ

Trang 17

qu n lý v n TXDcông trình Tuy nhiên đi u ki n và các c n c xác đ nh chi phí TXD m i giai đo n là khác nhau làm cho đ xác th c c a d toán xây d ng t ng giai đo n c ng khác nhau

Theo ngh đ nh 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015 v qu n lý chi phí TXD, d toán

xây d ng đ c xác đ nh giai đo n th c hi n d án bao g m d toán xây d ng công

trình và d toán gói th u xây d ng

1.2.1.1 D toán xây d ng công trình

D toán xây d ng công trình là toàn b chi phí c n thi t đ xây d ng công trình đ c xác đ nh giai đo n th c hi n d án phù h p v i thi t k k thu t, thi t k b n v thi

công và các yêu c u công vi c ph i th c hi n c a công trình N i dung d toán xây

d ng công trình bao g m chi phí xây d ng, chi phí thi t b , chi phí qu n lý d án, chi

phí t v n TXD, chi phí khác và chi phí d phòng [1]

S đ 1.1T ng quát n i dung d toán xây d ng công trình

D toán xây d ng công trình đ c xác đ nh trên c s kh i l ng tính toán t thi t k

k thu t, thi t k b n v thi công, ch d n k thu t, các yêu c u công vi c ph i th c

kh i l ng

công vi c phát sinh

Chi phí

T v n TXD Chi phí QLDA Chi phí

Thi t b

Trang 18

1.2.1.2 D toán gói th u xây d ng

Theo ngh đ nh 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015 v qu n lý chi phí TXD m t khái

ni m m i ra đ i đó là “ D toán gói th u xây d ng”

D toán gói th u xây d ng xác đ nh theo t ng gói th u là toàn b các chi phí đ th c

hi n các công vi c phù h p v i ph m vi công vi c c n th c hi n c a gói th u, phù h p

v i k ho ch l a ch n nhà th u, d toán xây d ng công trình đã đ c phê duy t và

đ c th c hi n tr c khi t ch c l a ch n nhà th u xây d ng D toán gói th u xây

d ng g m d toán gói th u thi công xây d ng, d toán gói th u mua s m v t t , thi t

b l p đ t vào công trình, d toán gói th u t v n đ u t xây d ng và d toán gói th u

h n h p.[1]

S đ 1.2T ng quát d toán gói th u xây d ng

1.2.2 Khái ni m l p d toán xây d ng

L p d toán công trình xây d ng là b c quan tr ng có tính ch t quy t đ nh trong quá

trình qu n lý chi phí TXD Nh phân tích s li u h s , l p d toán công trình giúp

các nhà qu n lý đánh giá đ c quy mô c a d án, l p ti n đ thi công, h n ch các r i

ro, nâng cao hi u qu đ u t c a d án L p d toán công trình liên quan đ n t t c các

b c t thi t k , thi công đ n thanh quy t toán công trình ây là công tác th c hi n các b c công vi c đ tính toán, c tính chi phí c n có đ đ u t xây d ng m t công

trình, h ng m c công trình trong d án đ u t

Do l p d toán là quá trình d tính giá tr t ng lai do đó quá trình l p d toán công

trình xây d ng th ng đ c th c hi n giai đo n đ u vào c a giai đo n th c hi n d

án và đ c đi m c a công trình xây d ng đó là tính cá bi t, m i m t công trình xây

d ng l i khác nhau v ki n trúc, đ a đi m xây d ng Vì th l p d toán công trình xây

d ng c n có các b c công vi c đ th c hi n tính toán m t cách g n nh t chi phí đ u

D toán gói th u xây d ng

D toán gói th u

thi công xây d ng

D toán gói th u Mua s m v t t ,

Trang 19

t xây d ng c a công trình nh sau: Ki m tra toàn b s l ng b n v ki n trúc, k t

c u, đi n, n c…, ki m tra bi n pháp thi công; hình thành các công tác c n l p d

toán công trình, tính kh i l ng t ng công tác, tính toán và xác đ nh đ n giá xây d ng

c a t ng công tác đ tìm ra giá tr d toán c n tính

1.2.3 C n c l p d toán xây d ng

1.2.3.1 H s thi t k

H s thi t k đ c l p cho t ng công trình bao g m: thuy t minh thi t k , các b n v

thi t k , b c thi t k b n v thi công ( ho c thi t k k thu t), các tài li u kh o sát

xây d ng liên quan

ây là c n c c b n nh t, không th thi u cho t t c các tr ng h p c n l p d toán

1.2.3.2 Kh i l ng các công vi c

Tr c khi xây d ng công trình ho c m t b ph n công trình, ta c n ph i tính toán

đ c kh i l ng c a t ng công vi c c th Vì v y ph i d a vào các b n v trong h

s thi t k và các ch d n k thu t do thi t k quy đ nh đ tính ra kh i l ng công tác

xây l p c a công trình B ph n thi t k ph i tính đ y đ , chính xác các kh i l ng công tác đ l p nên b ng tiên l ng trong h s d toán thi t k

Trang 20

nh m c kinh t - k thu t là c s đ qu n lý chi phí đ u t xây d ng [1]

nh m c chi phí t l

nh m c chi phí g m đ nh m c tính b ng t l ph n tr m (%) và đ nh m c tính b ng

giá tr

nh m c chi phí là c s đ xác đ nh giá xây d ng, d toán chi phí c a m t s lo i

công vi c, chi phí trong đ u t xây d ng g m chi phí qu n lý d án, chi phí t v n đ u

t xây d ng, chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c, chi phí h ng m c chung và

m t s công vi c, chi phí khác.[1]

1.2.3.4 Giá v t li u, nhân công, máy thi công

Giá v t li u

Giá v t li u là giá c a m t đ n v v t li u đ c xác đ nh phù h p v i tiêu chu n,

ch ng lo i, ch t l ng v t li u s d ng cho công trình xây d ng trên th tr ng do t

ch c có ch c n ng cung c p, báo giá c a nhà s n xu t, thông tin giá c a nhà cung c p

ho c giá c a lo i v t li u có tiêu chu n, ch t l ng t ng t đã và đang đ c s d ng công trình khác và đ c tính đ n hi n tr ng công trình

Giá v t li u ch a bao g m thu giá tr gia t ng

Giá nhân công

n giá ngày công c a công nhân tr c ti p xây d ng đ c xác đ nh theo m t b ng th

tr ng lao đ ng ph bi n c a t ng khu v c, t nh, thành ph

i v i công trình s d ng công nhân trong n c thì có th s d ng ph ng pháp xác

đ nh đ n giá ngàycông c a công nhân tr c ti p xây d ng trên c s m c l ng đ u vào theo h ng d n c a UBND các t nh thành trên c n c

i v i công trình có nh ng công vi c ph i s d ng công nhân n c ngoài thì đ n giá ngày công đ c xác đ nh theo ti n l ng nhân công có ch c n ng t ng đ ng t i các

n c trong khu v c ho c công trình đã và đang th c hi n Vi t nam

Giá ca máy và thi t b thi công

Trang 21

Giá ca máy là m c chi phí d tính c n thi t cho máy và thi t b thi công làm vi c trong

m t ca.Giá ca máy bao g m:

1.2.3.5 Ch s giá xây d ng công trình

Ch s giá xây d ng là ch tiêu ph n ánh m c đ bi n đ ng c a giá xây d ng công

trình theo th i gian, làm c s xác đ nh, đi u ch nh t ng m c đ u t xây d ng, giá xây

d ng công trình, d toán xây d ng công trình, d toán gói th u xây d ng, giá h p

đ ng xây d ng, quy đ i v n đ u t xây d ng công trình và qu n lý chi phí TXD

Ch s giá xây d ng g m ch s giá xây d ng theo lo i công trình, theo c c u chi phí

(g m ch s giá ph n xây d ng, ch s giá ph n thi t b , ch s giá ph n chi phí khác),

y u t chi phí (g m ch s giá v t li u xây d ng công trình, ch s giá nhân công xây

d ng, ch s giá máy và thi t b thi công xây d ng)

B Xây d ng h ng d n ph ng pháp xác đ nh ch s giá xây d ng và công b ch s

giá xây d ng qu c gia UBND c p t nh giao S Xây d ng c n c vào ph ng pháp xác

đ nh ch s giá xây d ng do B Xây d ng h ng d n xác đ nh các lo i ch s giá xây

d ng, đ nh k công b theo tháng, quý, n m và g i v B Xây d ng đ theo dõi, qu n

lý Kinh phí cho vi c thu th p s li u, tính toán và công b các ch s giá xây d ng

trên đ a bàn các t nh, thành ph tr c thu c Trung ng đ c b trí t ngu n ngân sách

hàng n m c a đ a ph ng [1]

1.2.3.6 H th ng các v n b n pháp lu t v l p d toán xây d ng

Trong nh ng n m qua, s phát tri n c a ngành xây d ng đi đôi v i s l n m nh t ng

b c v k thu t xây d ng và công ngh thi công, c ch l p d toán xây d ng c ng

t ng b c hoàn thi n và phát tri n c v n i dung và ph ng pháp qu n lý N n kinh

Trang 22

t t ng b c h i nh p và phát tri n, giá c trên th tr ng luôn luôn bi n đ ng nên vi c

không ng ng hoàn thi n và đ i m i c ch chính sách trong l p d toán xây d ng

m i th i k là vô cùng c n thi t

Các v n b n quy ph m pháp lu t có liên quan đ n vi c l p và qu n lý d toán xây

d ng do Chính ph và B Xây d ng ban hành thay đ i theo t ng th i k phát tri n c a

đ t n c Sau đây là nh ng quy đ nh pháp lu t liên quan đ n công tác l p d toán xây

d ng t n m 2000 đ n nay:

- Ngh đ nh s 12/2000/N -CP ngày 05/5/2000 s a đ i b sung m t s đi u c a quy

ch qu n lý đ u t và xây d ng ban hành kèm theo Ngh đ nh s 52/1999/N -CP ngày

- Ngh đ nh s 07/2003/N -CP ngày 30/01/2003 s a đ i b sung m t s đi u c a quy

ch qu n lý đ u t và xây d ng ban hành kèm theo Ngh đ nh s 52/1999/N -CP ngày 07/8/1999 và ngh đ nh s 12/2000/N -CP ngày 05/5/2000

- Thông t s 07/2003/TT-BXD ngày 17/7/2003S a đ i, b sung m t s đi m trong Thông t s 09/2000/TT-BXD ngày 17/7/2000 H ng d n l p và qu n lý chi phí xây

d ng công trình thu c các d án đ u t

- Thông t 05/2003/TT-BXD ngày 14/03/2002 h ng d n đi u ch nh d toán công trình xây d ng c b n

Trang 23

- Ngh đ nh 03/2008/N -CP ngày07/01/2008 s a đ i b sung m ts đi u c a Ngh

đ nh s 99/2007/N -CP ngày13/6/2007Qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình

- Thông t s 03/2008/TT-BXD ngày25/01/2008 H ng d n đi u ch nh d toán xây

d ng công trình

- Ngh đ nh 112/2009/N -CP ngày 14/12/2009 v qu n lý chi phí đ ut xây d ng

công trình

- Ngh đ nh12/2009/N -CP ngày 12/02/2009 c a Chính ph v qu n lý d án đ u t xây d ng công trình

- Ngh đ nh 83/2009/N -CP ngày 15/10/2009 c a Chính ph v s a đ i, b sung m t

s đi u ngh đ nh s 12/2009/N –CP

Trang 24

- Thông t s 03/2009/TT-BXD ngày26/03/2009 Quy đ nh chi ti t m t s n i dung

- Thông t 01/2015/TT-BXD ngày20/03/2015 c a B Xây d ng h ngd n xác đ nh

đ n giá nhân côngtrong qu n lý chi phí đ u t xây d ng

- Thông t 05/2016/TT-BXD ngày10/03/2016 c a B Xây d ng h ngd n xác đ nh

đ n giá nhân công trong qu n lý chi phí đ u t xâyd ng

- Thông t 06/2016/TT-BXD ngày 10/3/2016 c a B Xây d ng h ng d n l p và qu n lýchi phí đ u t xây d ng

Trong th i gian v a qua nói chung các v n b n pháp lu t này đã đ c ban hành k p

th i và t ng đ i đ ng b , góp ph n hoàn thi n h n công tác l p d toán xây d ng

công trình, ti t ki m chi phí TXDcông trình

1.3 Các nhân t nh h ng đ n công tác l p d toán xây d ng

L pd toán xây d ng là công vi c b t bu c trong ho t đ ng xây d ng đ ch đ u t ,

nhà th u có th c l ng đ c kho n chi phí t i đa c n thi t đ xây d ng công trình,

tính toán hi u qu đ u t d án và có k ho ch đ chu n b ngu n v n Công tác l p d

toán xây d ng càng chính xác bao nhiêu thì hi u qu d án càng t t b y nhiêu

Trang 25

Tuy nhiên có r t nhi u nhân t nh h ng trong quá trình l p d toán xây d ng khi n

cho công tác l p d toán xây d ng g p r t nhi u khó kh n

1.3.1 V n b n pháp lý, ch đ chính sách

Công trình th y l i có đ c đi m xây d ng trong môi tr ng n c, vùng sâu vùng xa

đi u ki n thi công khó kh n Quy mô công trình th y l i th ng l n, phân b trên đ a

bàn r ng, g m nhi u h ng m c công trình, th i gian thi công kéo dài, có công trình

th i gian thi công lên đ n hàng ch c n m m i hoàn thành Trong khi h th ng v n b n, quy đ nh, pháp l nh, ngh đ nh, thông t h ng d n l p và qu n lý chi phí TXD công trình thì luôn thay đ i cho phù h p v i n n kinh t th tr ng, đi u này nh h ng r t

l n đ n công tác l p d toán xây d ng D toán ph i l p đi l p l i nhi u l n đ đi u

ch nh cho phù h p v i ch đ chính sách hi n hành, gây nh h ng đ n ngu n v n

đ u t c a d án

Tuy r ng nh ng n m v a qua Chính ph đã có nh ng n l c đ hoàn thi n h n h

th ng v n b n pháp lý liên quan đ n l p và qu n lý chi phí TXD, nh nghi n nay

th c t còn t n t i là các quy đ nh, pháp l nh, các ngh đ nh, thông t h ng d n l p và

qu n lý chi phí TXDcòn ch a th ng nh t gi a các v n b n lu t và ngh đ nh Các v n

b n quy đ nh gi a trung ng và đ a ph ng còn ch a th ng nh t, các quy đ nh gi a các ngành c ng x y ra s ch ng chéo và mâu thu n v i nhau d n đ n khó kh n trong

công tác áp d ng các v n b n lu t và ngh đ nh vào công tác l p d toán D toán xây

d ng l p thi u hay th a chi phí đ u gây nh h ng đ n công tác qu n lý chi phí TXD

1.3.2 nh m c xây d ng

nh m c d toán xây d ng là công c th c hi n ch c n ng qu n lý nhà n c trong c

ch th tr ng nh m công khai các thông tin đ t ng tính c nh tranh trong quá trình

đ u t xây d ng Qua đó làm nâng cao hi u qu qu n lý nhà n c nói chung, và qu n

lý d án xây d ng nói riêng

N m 2007 B Xây d ng đã ban hành h th ng đ nh m c xây d ng c b n g m đ nh

m c 1776/BXD-VP ph n xây d ng và đ nh m c 1777/BXD-VP ph n l p đ t ngày 16/8/2007 i v i công trình th y l i c ng có nh ng đ nh m c xây d ng chuyên

Trang 26

ngành nh đ nh m c d toán công tác xây d ng công trình th y l i s 1751/Q

-BNN-XD ngày 01/8/2013, đ nh m c trong công tác tu s a đê, kè s 65/2003/Q -BNN ngày

02/6/2003, tuy nhiên hi n nay nh ng đ nh m c trên đ u đã c và l i th i Các đ nh

m c này trên c s v n áp d ng công ngh , máy móc thi công l c h u, d n đ n n ng

su t lao đ ng th p, đ y giá tr công trình lên cao, trong khi nh ng công ngh , máy móc

hi n đ i trong thi công hi n nay l i ch a có trong đ nh m c, đ n giá d toán xây d ng công trình i u này khi n cho công tác l p d toán xây d ng g p r t nhi u khó kh n

M t khác trong quá trình thi công th c t do nh h ng nhi u y u t khách quan nh

đ a hình, m t b ng, th i ti t…nên t ch c thi công khá ph c t p, nhi u công tác xây

d ng hi n v n ch a có trong đ nh m c ho c m t s công tác có trong đ nh m c nh ng

l i không phù h p v i đi u ki n thi công th c t , do đó khó v n d ng th m chí không

áp d ng đ c nh m c xây d ng chuyên ngành có nh ng công tác t ng t gi ng nhau nh ng đ nh m c đ n giá khác nhau Vi c b sung, s a đ i đ nh m c ch a k p

th i, trong khi các chính sách c a nhà n c v qu n lý TXDthì liên t c thay đ i,

nhi u công tác xây d ng không có trong đ nh m c nên quá trình th c hi n d án g p

nhi u khó kh n, các Ch đ u t thi u các c n c pháp lý trong vi c l p th m đ nh phê

duy t d án, d toán công trình T nh ng b t c p trên nên các ch đ u t , các nhà

th u không mu n áp d ng công ngh m i, không mu n đ i m i công ngh xây d ng

Tuy nhiên nh ng n m g n đây B Xây d ng đã và đang tri n khai t ng b c đ s a

đ i, b sung đ nh m c d toán xây d ng công trình đ i v i m t s công tác ch a phù

h p nh : đã ban hành đ nh m c s 1172/Q -BXD ngày 26/12/2012 s a đ i, b sung

ph n xây d ng, đ nh m c 1173/Q -BXD ngày 26/12/2012 s a đ i, b sung ph n l p

đ t, đ nh m c 588/Q -BXD ngày 29/5/2015 s a đ i, b sung ph n xây d ng, đ nh

m c 587/Q -BXD ngày 29/5/2015 s a đ i, b sung ph n l p đ t, đ ng th i ti p t c

nghiên c u đ hoàn ch nh b đ nh m c d toán, đ n giá ca máy xây d ng công trình

cho phù h p v i đi u ki n thi công hi n nay, làm c s cho l p đ n giá xây d ng công

trình c a các đ a ph ng

1.3.3 Nhân t con ng i, ch t l ng ngu n nhân l c

M t trong nh ng y u t quan tr ng hàng đ u nh h ng đ n công tác l p t ng m c

đ u t , d toán xây d ng là y u t con ng i, ch t l ng ngu n nhân l c

Trang 27

H th ng đ nh m c xây d ng, v n b n pháp lu t liên quan đ n công tác l p d toán

xây d ng n c ta hi n nay còn nhi u thi u sót, ch a ch t ch , nhi u l h ng nên càng đòi h i m t đ i ng cán b n ng đ ng, sáng t o và n m b t đ c công vi c Tuy

nhiên th c t v n t n t i nh ng y u kém trong công tác l p d toán xây d ng nh :

- Trình đ chuyên môn y u kém, c u th trong công vi c d n đ n d toán đ c l p còn

nhi u sai sót, các kho n d trù thi u chính xác, không l ng tr c h t đ c các chi phí

phát sinh, d n đ n d toán ph i l p đi l p l i nhi u l n gây nh h ng đ n ti n đ d

án

- M t s cán b còn thi u ki n th c thi công th c t , không hi u rõ b n ch t công vi c

đang làm khi n cho vi c áp d ng mã hi u đ nh m c d toán còn ch a chính xác, gây

nh h ng r t l n đ n giá d toán xây d ng công trình

- T duy trong công vi c còn theo l i mòn, s trách nhi m d n đ n không có s đ i

m i và sáng t o trong công vi c Nhi u đ a ph ng còn làm vi c theo ki u phép vua

thua l làng, không th c hi n theo đúng các v n b n pháp lu t quy đ nh c a nhà n c

trong công tác l p và qu n lý chi phí đ u t xây d ng, gây r t nhi u khó kh n cho

công tác l p d toán

- Gi a các phòng ban, b ph n chuyên môn ch a có s ph i h p ch t ch , nh p nhàng

Ch a phân c p m nh khi n cá nhân, b ph n còn th đ ng trong công vi c

- Gi a các bên tham gia có s khác bi t gi a y u t đ ng đ u, t v n thi t k thì luôn

đ a ra ph ng án thi t k ti t ki m nh t cho ch đ u t , trong khi nhà th u thi công thì

luôn mu n đ y giá d toán xây d ng công trình lên cao Tuy nhiên đây c ng là đi u d

hi u do m i quan h và s k v ng gi a các bên trong d án là khác nhau

1.3.4 Nhân t th tr ng

Trong nh ng n m g n đây cùng v i s phát tri n c a ngành xây d ng, công tác l p và

qu n lý giá xây d ng đ c quan tâm và hoàn thi n c v n i dung và ph ng pháp, t

c ch qu n lý k ho ch hóa t p trung đã chuy n sang c ch th tr ng Trong n n

kinh t th tr ng s bi n đ ng c a giá c v t t , v t li ulàm nh h ng không nh đ n

giá tr d toán xây d ng S bi n đ ng v giá c làm cho vi c ki m soát qu n lý chi

Trang 28

phí trong xây d ng g p nhi u khó kh n, nh t là hi n nay trình t đ u t xây d ng

n c ta còn ph c t p và nhi u h n ch Trình t đ u t kéo dài trong khi giá c v t li u

thì bi n đ ng h ng ngày khi n cho d toán xây d ng ph i l p đi l p l i nhi u l n gây

nh h ng đ n công tác qu n lý chi phí TXD

n giá nhân công trong d toán xây d ng theo n n kinh t th tr ng b n ch t là

cung c u, c nh tranh, xác đ nh giá c đ n gi n b ng cách m c c , th ng th o, m i đ a

ph ng đ u có m t b ng giá nhân công khác nhau tùy thu c vào nhi u y u t i u đó đòi h i ph i có s phân tích nghiên c u đ n giá nhân công t ng đ a ph ng khác

nhau trên c n c nh m h n ch t i đa s chênh l ch giá nhân công trong d toán xây

d ng đ c l p v i giá nhân công trong th c t

Giá nhiên li u x ng, d u diezel, hay nguyên giá máy trong giá ca máy c ng nh h ng

r t nhi u đ n d toán xây d ng và công tác qu n lý chi phí đ u t xây d ng

1.4 Ph ng pháp l p d toán xây d ng nh ng n m g n đây

1.4.1 V n b n pháp lý trong l p d toán xây d ng

B c ngo t c a đ i m i c ch l p và qu n lý chi phí TXDcông trình nói chung và

l p d toán xây d ng nói riêng theo c ch th tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a

đ c Chính ph th hi n trong Ngh đ nh s 99/2007/N -CP ngày 13/6/2007 v qu n

lý chi phí TXD công trình

Ngh đ nh s 99/2007/N -CP ra đ i trong b i c nh n c ta đang ti n hành công cu c

h i nh p sâu, r ng vào n n kinh t th gi i, do v y nó c ng đ c xã h i đón nh n tích

c c trong không khí t ng b ng c a s ki n n c ta gia nh p t ch c th ng m i th

gi i, kinh t đ t n c đ t m c t ng tr ng cao, bên c nh đó nó c ng ch u tác đ ng không tích c c b i nh h ng c a c ch c (t p trung, bao c p)

- Tr c n m 2007 trong công tác l p d toán xây d ng nói chung và qu n lý chi phí TXD nói riêng nhà n c v n ch a đ ng đúng v trí c a mình Do nh h ng c a ch

đ c (t p trung, bao c p) nhà n c v n can thi p sâu và công tác đ nh giá xây d ng Theo đó giá nhân công, giá ca máy và thi t b thi công trong d toán xây d ng nhà

n c v n ban hành quy ch giá chung đ áp d ng trên c n c, và đ c đi u ch nh

b ng h s qua t ng n m Cách qu n lý này hoàn toàn không phù h p v i n n kinh t

Trang 29

th tr ng Giá tr d toán xây d ng không ph n ánh đúng giá tr th c t c a công trình, h ng m c công trình xây d ng, g y th t thoát và lãng phí l n

- T n m 2007 đ n 2015:T khi Ngh đ nh s 99/2007/N -CP và sau đó là ngh đ nh 112/2009/N -CP ra đ i vai trò và v trí c a nhà n c đ c th hi n đúng và rõ Nhà

n c ch th c hi n ch c n ng qu n lý v chi phí TXD công trình thông qua vi c ban hành các c ch , chính sách, h ng d n và ki m tra vi c th c hi n, không can thi p

tr c ti p vào công vi c đ nh giá xây d ng nh tr c đây Ph ng cách qu n lý này là

phù h p v i c ch th tr ng Theo đó chi phí v t li u, nhân công, máy và thi t b thi công đ c xác đ nh trên c s phù h p v i giá c trên th tr ng D toán xây d ng

ph n ánh khá chính xác giá tr th c t c a công trình, h ng m c công trình xây d ng

Ti t ki m chi phí TXD công trình

Khi nhà n c th c hi n đúng vai trò và v trí c a mình trong công tác l p và qu n lý chi phí TXD công trình thì nhi m v c a t ng c quan qu n lý nhà n c các c p (các

B , y ban nhân dân (UBND) c p t nh) s đóng vai trò vô cùng quan tr ng Nh ng do

ch u nh h ng b i c ch qu n lý c m t th i gian quá dài nên m c dù nhà n c đã

có t t ng đ i m i nh ng các đ a ph ng trên c n c v n không ch u thay đ i c

ch qu n lý Theo đó giá nhân công, máy và thi t b thi công đ c các đ a ph ng xây

d ng và ban hành riêng, sau đó v n đi u ch nh b ng h s khi nhà n c có s thay đ i

v m c l ng t i thi u vùng theo t ng n m nh cách làm tr c đây c a nhà n c D

toán xây d ng đ c l p trên c s đ n giá do các đ a ph ng ban hành nh v y là

không phù h p v i c ch th tr ng, không ph n ánh đúng giá tr th c t c a công

trình

- T n m 2015 đ n nay khi ngh đ nh 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015 v qu n lý chi phí TXD và Thông t 01/2015/TT-BXD ngày20/3/2015 h ng d n xác đ nh đ n giá

nhân công trong qu n lý chi phí TXDra đ i đã có r t nhi u đ i m i liên quan đ n

công tác l p d toán xây d ng Theo đó giá v t li u, nhân công, máy và thi t b thi công đ c xác đ nh phù h p v i giá c trên th tr ng h n D toán xây d ng ph n

ánh chính xác giá tr th c c a công trình, h ng m c công trình, ti t ki m chi phí

TXD công trình

Trang 30

1.4.2 Ph ng pháp l p d toán xây d ng

T n m 2015 tr v tr c ph ng pháp l p d toán ch y u s d ng ph ng pháp tính

bù giá v t li u D toán xây d ng đ c l p trên c s s d ng b đ n giá xây d ng đ a

ph ng do UBND các t nh ban hành riêng Khi có s thay đ i v giá v t li u, nhân

công, máy và thi t b thi công t i th i đi m l p d toán so v i b đ n giá xây d ng đ a

ph ng thì s nhân h s đi u ch nh C th nh sau:

- Giá v t li u áp d ng theo công b giá v t li u xây d ng c a các đ a ph ng do S

xây d ng ban hành theo tháng, quý, n m

- Giá nhân công áp d ng theo giá nhân công trong t p đ n giá xây d ng do các t nh ban hành, sau đó s nhân v i h s đi u ch nh H s đi u ch nh đ n giá nhân công

đ c ban hành t ng n m m i khi có s thay đ i v m c l ng t i thi u T n m 2009

tr v tr c h s này do nhà n c ban hành, t n m 2010 đ n 2015 h s này do

UBND các t nh ban hành b ng v n b n

- Giá ca máy và thi t b thi công áp d ng theo giá ca máy trong t p đ n giá xây d ng

do các tnh ban hành, sau đó s nhân h s đi u ch nh H s đi u ch nh này đ c ban

hành t ng n m theo h s nhân công Giá ca máy còn đ c tính bù giá nhiên li u t i

th i đi m l p d toán so v i giá nhân li u trong t p đ n giá xây d ng

T n m 2015 d toán xây d ng đ c l p theo ph ng pháp chi t tính tr c ti p Giá v t

li u, nhân công, máy và thi t b thi công đ c tính toán tr c ti p t i th i đi m l p d toán trên c s các đ nh m c hao phí do nhà n c ban hành Ph ng pháp tính toán

này phù h p h n v i n n kinh t th tr ng D toán xây d ng l p chính xác và ph n ánh đúng giá tr th c c a công trình xây d ng h n ph ng pháp tính c

K t lu n ch ng 1

L p d toán xây d ng là b c quan tr ng có tính ch t quy t đ nh trong quá trình qu n

lý chi phí TXD Công tác d toán luôn là khâu đ u tiên trong quá trình đ u t xây

d ng, và nólà m t khâu quan tr ng, không th thi u đ i v i b t kì ho t đ ng đ u t

xây d ng nào Do đó, n m v ng đ c công tác l p d toán s giúp cho vi c TXD đ t

đ c hi u qu kinh t nh d tính, t đó nâng cao ch t l ng c ng nh đ a ra đ c

Trang 31

nh ng k ho ch h p lý, k p th i giúp d án đ t l i nhu n cao nh t

Trong nh ng n m v a qua cùng v i s vào cu c quy t li t c a các c p, ngành t trung

ng đ n đ a ph ng, v i s đ i m i trong c ch qu n lý chi phí TXDb ng vi c

ban hành các ngh đ nh, thông t m i, công tác l p d toán xây d ng đã có nh ng

b c ti n quan tr ng D toán xây d ng ph n ánh chính xác h n giá tr th c t c a

công trình, h ng m c công trình, ng n ng a th t thoát, lãng phí trong xây d ng, nâng

cao ch t l ng xây d ng công trình

Nh m m c đích ngày càng hoàn thi n h n n a công tác qu n lý chi phí TXD công trình nói chung và công tác l p d toán xây d ng nói riêng, ngày 10/3/2016 B Xây

d ng đã ban hành thông t 06/2016/TT-BXD h ng d n ngh đ nh 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015 v qu n lý chi phí TXDcông trình,thay th thông t 04/2010/TT-BXD v h ng d n l p và qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình Thông t

06/2016/TT-BXD đã có r t nhi u thay đ i trong công tác l p d toán xây d ng Trong

đó khái ni m “D toán gói th u xây d ng” ra đ i đã mang đ n s thay đ i trong công

tác xác đ nh giá gói th u trong k ho c đ u th u nh m hoàn thi n h n công tác qu n lý

chi phí TXD

Trang 32

CH NG 2 C S KHOA H C V D TOÁN XÂY D NG VÀ

thi công và bi n pháp thi công c th đ hoàn thành m t đ n v kh i l ng công tác

xây d ng công trình nh m c d toán đ c l p trên c s các quy chu n, tiêu chu n

xây d ng, quy ph m k thu t v thi t k - thi công – nghi m thu, m c c gi i hóa

chung trong ngành xây d ng, trang thi t b k thu t, bi n pháp thi công và nh ng ti n

b khoa h c – k thu t m i trong ngành xây d ng.[3]

N i dung đ nh m c d toán xây d ng công trình:

- M c hao phí v t li u là s l ng v t li u chính, v t li u ph , các c u ki n ho c các

b ph n r i l , v t li u luân chuy n (không k v t li u ph c n dùng cho máy móc,

ph ng ti n v n chuy n và nh ng v t li u tính trong chi phí chung) c n cho vi c th c

hi n và hoàn thành m t đ n v kh i l ng công tác xây d ng M c hao phí v t li u quy đ nh bao g m: hao h t v t li u khâu thi công; riêng đ i v i các lo i cát xây d ng

đã k đ n hao h t do đ dôi c a cát

- M c hao phí lao đ ng là s ngày công lao đ ng c a công nhân tr c ti p th c hi n

kh i l ng công tác xây d ng và công nhân ph c v xây d ng S l ng ngày công đã

bao g m c lao đ ng chính, ph đ th c hi n và hoàn thành m t đ n v kh i l ng

Trang 33

công tác xây d ng t khâu chu n b t i khâu k t thúc, thu d n hi n tr ng thi công

- M c hao phí máy thi cônglà s ca s d ng máy và thi t b thi công chính tr c ti p

th c hi n k c máy và thi t b ph c v đ hoàn thành m t kh i l ng công tác xây

d ng.[4]

2.1.1.2 nh m c chi phí

nh m c chi phí là c s đ xác đ nh giá xây d ng, d toán chi phí c a m t s lo i

công vi c, chi phí trong t v n TXD g m chi phí qu n lý d án, chi phí t v n đ u t

xây d ng, chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c, chi phí h ng m c chung và m t

s công vi c, chi phí khác nh m c chi phí g m đ nh m c tính b ng t l (%) và

đ nh m c tính b ng giá tr

nh m c chi phí t v n và qu n lý d án đ c quy đ nh theo m c t l (%) trong

quy t đ nh 957/Q -BXD ngày 29/9/2009 c a B xây d ng công b đ nh m c chi phí

qu n lý d án và t v n TXDcông trình.Phân theo t ng lo i công trình trong d án

g m công trình dân d ng, công trình công nghi p, công trình giao thông, công trình

th y l i, công trình h t ng k thu t

nh m c chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c, chi phí h ng m c chung theo

h ng d n c a thông t 06/2016/TT-BXD ngày 10/3/2016 c a B xây d ng h ng

d n l p và qu n lý chi phí TXD

2.1.2 Giá xây d ng công trình

H th ng giá xây d ng công trình g m đ n giá xây d ng chi ti t c a công trình và giá

xây d ng t ng h p, đ c dùng đ l p và đi u ch nh chi phí xây d ng trong d toán

xây d ng

2.1.2.1 n giá xây d ng chi ti t

n giá xây d ng chi ti t c a công trình đ c xác đ nh t đ nh m c xây d ng c a

công trình, giá v t t , v t li u, c u ki n xây d ng, giá nhân công, giá ca máy và thi t b

thi công và các y u t chi phí c n thi t khác phù h p v i m t b ng giá th tr ng khu

v c xây d ng công trình t i th i đi m xác đ nh và các quy đ nh khác có liên quan ho c

đ c xác đ nh trên c s giá th tr ng.[3]

Trang 34

n giá xây d ng chi ti t đ c tính cho các công tác xây d ng c th c a công trình

g m:

- n giá xây d ng chi ti t c a công trình không đ y đ (g m chi phí v t li u, chi phí

nhân công và chi phí máy và thi t b thi công)

- n giá xây d ng chi ti t c a công trình đ y đ (g m chi phí v t li u, chi phí nhân

công, chi phí máy và thi t b thi công, chi phí chung và thu nh p ch u thu tính tr c)

n giá xây d ng chi ti t làm c s xác đ nh d toán xây d ng công trình và d toán

gói th u xây d ng

S đ 2.1N i dung đ n giá xây d ng chi ti t

2.1.2.2 Giá xây d ng t ng h p

Giá xây d ng t ng h p đ c tính cho nhóm, lo i công tác xây d ng, đ n v k t c u

ho c b ph n công trình,và đ c t ng h p t các đ n giá xây d ng chi ti t c a công

trình g m giá xây d ng t ng h p không đ y đ (chi phí v t li u, chi phí nhân công, chi

phí máy và thi t b thi công) và giá xây d ng t ng h p đ y đ (chi phí v t li u, chi phí

nhân công, chi phí máy và thi t b thi công, chi phí chung và thu nh p ch u thu tính

tr c), làm c s xác đ nh d toán xây d ng và t ng m c đ u t xây d ng.[3]

Chi phí nhân công

Chi phí máy thi công

Thu nh p ch u thu tính tr c

Chi phí chung Chi phí tr c ti p

Trang 35

2.2 N i dung thông t 06/2016/TT-BXD v d toán gói th u thi công xây d ng

2.2.1 Nh ng quy đ nh chung v d toán gói th u thi công xây d ng

2.2.1.1 N i dung d toán gói th u thi công xây d ng

D toán gói th u thi công xây d ng là toàn b chi phí c n thi t đ th c hi n thi công

xây d ng các công tác, công vi c, h ng m c, công trình xây d ng phù h p v i ph m vi

th c hi n c a gói th u thi công xây d ng N i dung d toán gói th u thi công xây d ng

g m chi phí xây d ng, chi phí h ng m c chung và chi phí d phòng [3]

2.2.1.2 Ph ng pháp xác đ nh d toán gói th u thi công xây d ng

D toán gói th u thi công xây d ng đ c xác đ nh theo công th c sau:

Trong đó:

- GGTXD là d toán gói th u thi công xây d ng

- GXDlà chi phí xây d ng c a d toán gói th u thi công xây d ng

- GHMC là chi phí h ng m c chung c a gói th u thi công xây d ng

- GDPXD là chi phí d phòng c a d toán gói th u thi công xây d ng [3]

Chi phí xây d ng

Chi phí xây d ng đ c xác đ nh trên c s kh i l ng c n th c hi n c a gói th u và

đ n giá xây d ng đ c quy đ nh nh sau:

- Kh i l ng c n th c hi n c a gói th u g m kh i l ng các công tác xây d ng đã

đ c đo bóc, tính toán khi xác đ nh chi phí xây d ng trong d toán xây d ng công

trình và các kh i l ng c p nh t, b sung khác (n u có) đ c xác đ nh t b n v thi t

k , bi n pháp thi công đ i v i nh ng công trình, công tác riêng bi t ph i l p thi t k

bi n pháp thi công, các ch d n k thu t, yêu c u k thu t liên quan c a gói th u

- n giá xây d ng là toàn b chi phí c n thi t (g m chi phí tr c ti p, chi phí chung,

thu nh p ch u thu tính tr c, thu giá tr gia t ng) đ th c hi n m t đ n v kh i l ng

công tác xây d ng t ng ng c a kh i l ng c n th c hi n c a gói th u n giá xây

Trang 36

d ng đ c c p nh t trên c s đ n giá trong d toán xây d ng, phù h p v i m t b ng

giá th tr ng khu v c xây d ng công trình, các ch đ chính sách c a nhà n c có

liên quan t i th i đi m xác đ nh d toán gói th u, các ch d n k thu t và yêu c u k

thu t liên quan c a gói th u

Chi phí xây d ng bao g m chi phí tr c ti p (chi phí v t li u, chi phí nhân công, chi phí máy và thi t b thi công), chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c và thu giá tr

gia t ng [3]

Chi phí h ng m c chung

Chi phí h ng m c chung c a gói th u thi công xây d ng g m m t, m t s ho c toàn b

các chi phí đ c xác đ nh trong d toán xây d ng công trình đã phê duy t phù h p v i

ph m vi công vi c, yêu c u, ch d n k thu t c a gói th u và đ c xác đ nh b ng đ nh

m c chi phí do c quan có th m quy n công b ho c b ng cách l p d toán T ng chi

phí h ng m c chung c a gói th u thi công xây d ng không đ c v t chi phí h ng

m c chung trong d toán xây d ng công trình đã phê duy t [3]

Chi phí d phòng

Chi phí d phòng trong d toán gói th u thi công xây d ng đ c xác đ nh theo t l %

c a các chi phí đã xác đ nh trong d toán gói th u và th i gian th c hi n gói th u

nh ng không v t m c t l ph n tr m (%) chi phí d phòng c a d toán xây d ng

công trình đã đ c phê duy t [3]

Chi phí d phòng trong d toán gói th u thi công xây d ng g m:

- Chi phí d phòng cho y u t kh i l ng công vi c phát sinh đ c tính b ng t l

ph n tr m (%) trên t ng chi phí xây d ng và chi phí h ng m c chung c a gói th u thi

công xây d ng

- Chi phí d phòng cho y u t tr t giá đ c xác đ nh trên c s th i gian thi công xây

d ng c a gói th u và ch s giá xây d ng phù h p v i lo i công trình xây d ng có tính

đ n các kh n ng bi n đ ng giá trong n c và qu c t [3]

Trang 37

B ng 2.1T ng h p d toán gói th u thi công xây d ng

STT N i dung chi phí Giá tr tr c

thu

Thu GTGT

Giá tr sau thu Ký hi u

3.1 Chi phí d phòng cho y u t kh i l ng công vi c phát sinh G DPXD1

2.2.1.3 Th m quy n th m tra, th m đ nh và phê duy t d toán gói th u thi công xây

d ng

Ch đ u t t ch c xác đ nh, c p nh t d toán gói th u xây d ng, th c hi n th m đ nh,

phê duy t đ thay th giá gói th u xây d ng ghi trong k ho ch l a ch n nhà th u đã

phê duy t, làm c s đ l p h s m i th u ho c h s yêu c u và đánh giá l a ch n

nhà th u xây d ng

Ch đ u t đ c thuê các t ch c, cá nhân t v n qu n lý chi phí đ đi u ki n n ng

l c theo quy đ nh t i ngh đ nh v qu n lý d án đ u t xây d ng th c hi n xác đ nh,

c p nh t, th m tra d toán gói th u xây d ng tr c khi phê duy t

D toán gói th u đã đ c phê duy t nh ng ch a t ch c l a ch n nhà th u, ch đ u t

t ch c c p nh t b ng ch s giá ho c giá và các ch đ chính sách có liên quan khác,

phê duy t đ thay th giá gói th u đã duy t tr c th i đi m m th u kho ng 28 ngày

Tr ng h p d toán gói th u xây d ng v t d toán xây d ng công trình đã đ c phê

Trang 38

duy t thì ch đ u t ph i báo cáo ng i quy t đ nh đ u t xem xét quy t đ nh [1]

2.2.2 Ph ng pháp xác đ nh d toán chi phí xây d ng

2.2.2.1 Ph ng pháp tính theo kh i l ng và giá xây d ng công trình

Xác đ nh theo kh i l ng và đ n giá xây d ng chi ti t c a công trình

Kh i l ng công tác xây d ng đ c xác đ nh t h s thi t k k thu t ho c thi t k

b n v thi công, các ch d n k thu t, yêu c u k thu t, nhi m v công vi c ph i th c

hi n c a công trình, h ng m c công trình

n giá xây d ng chi ti t c a công trình có th là đ n giá không đ y đ ho c đ n giá

đ y đ [3]

Xác đ nh theo kh i l ng và giá xây d ng t ng h p

Kh i l ng công tác xây d ng đ c xác đ nh t h s thi t k k thu t ho c thi t k

b n v thi công, các ch d n k thu t, yêu c u k thu t, nhi m v công vi c ph i th c

hi n c a công trình, h ng M c công trình và đ c t ng h p t m t nhóm, lo i công tác

Trang 39

B ng 2.3Giá xây d ng t ng h p không đ y đ

Mã hi u

đ n giá Thành ph n công vi c

n v tính

B ng 2.4T ng h p d toán chi phí xây d ng

STT N i dung chi phí Cách tính Giá tr Ký hi u

Trong đó:

- Tr ng h p chi phí v t li u, nhân công, máy và thi t b thi công đ c xác đ nh theo

kh i l ng và giá xây d ng t ng h p không đ y đ :

Trang 40

- Tr ng h p chi phí v t li u, nhân công, máy và thi t b thi công đ c xác đ nh theo

c s kh i l ng và đ n giá xây d ng chi ti t c a công trình không đ y đ :

+ Qj là kh i l ng công tác xây d ng th j

+ Djvl, Djnc, Djm là chi phí v t li u, nhân công, máy và thi t b thi công trong đ n giá

xây d ng chi ti t c a công trình đ i v i công tác xây d ng th j

Chi phí v t li u (Djvl), chi phí nhân công (Djnc), chi phí máy và thi t b thi công (Djm)

trong đ n giá xây d ng chi ti t c a công trình không đ y đ và giá xây d ng t ng h p không đ y đ đ c tính toán và t ng h p theo B ng 2.2và B ng 2.3

- TGTGT-XD: m c thu su t thu GTGT quy đ nh cho công tác xây d ng;

- Knc: h s nhân công làm đêm (n u có) và đ c xác đ nh nh sau:

Knc = 1+ t l kh i l ng công vi c ph i làm đêm x 30% (đ n giá nhân công c a công

vi c làm vi c vào ban đêm)

- Km: h s máy thi công làm đêm (n u có) và đ c xác đ nh nh sau:

Trong đó: g là t l ti n l ng bình quân trong giá ca máy

Kh i l ng công vi c ph i làm đêm đ c xác đ nh theo yêu c u ti n đ thi công xây

d ng c a công trình và đ c ch đ u t th ng nh t

Chi phí xây d ng tính theo kh i l ng và đ n giá xây d ng chi ti t c a công trình đ y

đ và giá xây d ng t ng h p đ y đ đ c xác đ nh và t ng h p d i đây:

Ngày đăng: 13/04/2019, 23:49

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w