đề xuất mô hình tổ chức tại ban quản lý dự án ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn – sở nông nghiệp và ptnt tỉnh nghệ an

L I CAM OAN

H c viên xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a b n thân h c viên Các k t

qu nghiên c u và các k t lu n trong lu n v n là trung th c, không sao chép t b t k

m t ngu n nào và d i b t k hình th c nào Vi c tham kh o các ngu n tài li u (n u có) đã đ c th c hi n trích d n và ghi ngu n tài li u tham kh o đúng quy đ nh

Tác gi lu n v n

Phùng Thành Vinh

L I C M N

Lu n v n Th c s chuyên ngành Qu n lý xây d ng v i đ tài: “ xu t mô hình t

ch c t i Ban qu n lý d án ngành nông nghi p và Phát tri n nông thôn – S Nông nghi p và PTNT t nh Ngh An ” đ c hoàn thành Tác gi Lu n v n xin bày t lòng

bi t n và chân thành t i s giúp đ c a Phòng ào t o i h c và Sau i h c, các

th y cô giáo c a Khoa Công trình, B môn Công ngh và Qu n lý xây d ng - Tr ng

i h c Th y l i, cùng các th y cô giáo, b n bè, đ ng nghi p và gia đình c bi t, tác

gi xin c m n sâu s c đ n PGS.TS Nguy n H u Hu đã tr c ti p h ng d n, giúp đ

t n tình cho tác gi trong quá trình th c hi n Lu n v n

Tác gi Lu n v n xin chân thành g i l i c m n đ n các lãnh đ o và các cán b đ ng nghi p c a: Ban Qu n lý Trung ng các d án Th y l i (CPO), S Nông nghi p và PTNT Ngh An, Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT Ngh An, Ban QLDA B n

M ng Ngh An, Ban QLDA ê đi u Ngh An, Ban QLDA Nông nghi p và PTNT Ngh An (Ban Jica2) và các đ n v liên quan đ n l nh v c đ u t xây d ng đã giúp đ cho tác gi hoàn thành Lu n v n này

M C L C

DANH M C CÁC HÌNH NH v

DANH M C B NG BI U vi

DANH M C CÁC T VI T T T VÀ GI I THÍCH THU T NG vii

M U 1

CH NG 1 T NG QUAN V MÔ HÌNH QU N LÝ D ÁN U T XÂY D NG 8

1.1 D án và qu n lý d án đ u t xây d ng 8

1.1.1 D án 8

1.1.2 Qu n lý d án đ u t xây d ng 10

1.2 Yêu c u c b n và phân lo i d án đ u t 15

1.2.1 Yêu c u c b n c a d án đ u t 15

1.2.2 Phân lo i d án đ u t 17

1.3 Các giai đo n hình thành d án đ u t 19

1.3.1 Các giai đo n c a d án theo cách xác đ nh c a Ngân hàng Th gi i 19

1.3.2 Các giai đo n c a d án theo Lu t u t công, Lu t Xây d ng 21

1.4 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng d án 24

1.4.1 C ch chính sách c a nhà n c 25

1.4.2 C quan qu n lý 25

1.4.3 Ph ng pháp qu n lý 28

1.5 S tác đ ng c a mô hình t ch c đ n ch t l ng qu n lý d án 28

1.5.1 H n ch c a mô hình t ch c truy n th ng 29

1.5.2 Thay đ i mô hình qu n lý d án 30

1.5.3 Ki m soát mô hình qu n lý d án 31

K T LU N CH NG 1 34

CH NG 2 C S KHOA H C VÀ TH C TI N V MÔ HÌNH T CH C BAN QLDA NGÀNH NÔNG NGHI P VÀ PTNT NGH AN 35

2.1 Phân tích v n b n pháp quy v mô hình qu n lý d án 35

2.1.1 Các c n c pháp lý 35

2.1.2 Ban qu n lý d án đ u t xây d ng chuyên ngành 35

2.1.3 Ban qu n lý d án khu v c 40

2.1.4 Ph ng án x lý chuy n ti p 43

2.2 Ch c n ng qu n lý ch t l ng c a Ban QLDA 44

2.2.1 Nh ng v n đ c b n đ m b o ch t l ng trong thi công công trình xây d ng 44

2.2.2 Vai trò quy t đ nh c a Ban QLDA đ n ch t l ng đ u t xây d ng công trình 48

2.2.3 Ph ng th c chi ph i c a Ban QLDA trong qu n lý ch t l ng đ u t xây d ng công trình 56

2.3 Mô hình t ch c qu n lý d án 59

2.3.1 Hình th c t ch c qu n lý d án trong n c 59

2.3.2 K t c u t ch c qu n lý d án 62

K T LU N CH NG 2 70

CH NG 3 XU T MÔ HÌNH T CH C BAN QU N LÝ D ÁN NGÀN H NÔNG NGHI P VÀ PTNT NGH AN 71

3.1 Th c tr ng ho t đ ng c a các Ban QLDA TXD thu c S Nông nghi p và PTNT Ngh An 71

3.1.1 T ch c b máy 71

3.1.2 T ch c nhân s 76

3.2 Phân tích m t s mô hình t ch c qu n lý d án c a các Ban QLDA TXD thu c S Nông nghi p và PTNT Ngh An 78

3.2.1 Ban QLDA ngành Nông nghi p và Phát tri n nông thôn 78

3.2.2 Ban QLDA Nông nghi p và PTNT Ngh An (NAPMU) 84

3.2.3 Ban QLDA ê đi u 88

3.3 Phân tích m i quan h v qu n lý gi a Lãnh đ o Ban và các phòng ch c n ng thu c Ban 92

3.3.1 M i quan h ch đ o 92

3.3.2 M i quan h ph i h p 92

3.4 Phân tích c c u ho t đ ng, v n hành c a các Ban QLDA tr c thu c S Nông nghi p và PTNT 93

3.4.1 S Nông nghi p và PTNT Ngh An đóng vai trò ch đ u t 93

3.4.2 S Nông nghi p và PTNT Ngh An đóng vai trò c quan qu n lý nhà n c chuyên ngành 94

3.4.3 Phân tích u và nh c đi m m i quan h gi a các Ban QLDA và S Nông nghi p và PTNT 95

3.5 xu t các gi i pháp phù h p trong qu n lý ch t l ng đ u t xây d ng 96

3.5.1 Gi i pháp v mô hình t ch c qu n lý d án theo quy mô d án 96

3.5.2 Gi i pháp v b máy t ch c 97

3.5.3 Gi i pháp tài chính 99

3.6 xu t mô hình t ch c phù h p và đ m b o ch t l ng đ u t xây d ng t i Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT t nh Ngh An 99

3.6.1 V trí pháp lý c a Ban QLDA 100

3.6.2 Ch c n ng, nhi m v , quy n h n c a Ban QLDA 100

3.6.3 C c u t ch c, biên ch Ban QLDA 104

3.6.4 Nhi m v , quy n h n và c c u t ch c c a các Phòng ch c n ng 106

3.6.5 Quy n, trách nhi m c a các thành viên Ban QLDA 110

3.6.6 M i quan h công tác c a Ban QLDA 114

K T LU N CH NG 3 117

K T LU N VÀ KI N NGH 119

TÀI LI U THAM KH O 122

DANH M C CÁC HÌNH NH

Hình 1.1 Các giai đo n c a quá trình qu n lý d án 11

Hình 1.2 M i quan h gi a ba m c tiêu: th i gian, chi phí và k t qu 12

Hình 1.3 M c tiêu c a qu n lý d án 12

Hình 1.4 N i dung qu n lý d án 16

Hình 1.5 Phân lo i d án đ u t 20

Hình 1.6 Vòng đ i d án theo Ngân hàng th gi i 21

Hình 1.7 Các giai đo n d án đ u t 24

Hình 2.1 Ch t l ng công trình g n v i các giai đo n ki m soát DA T 46

Hình 2.2 M i quan h gi a các ch th trong h th ng qu n lý ch t l ng công trình xây d ng 50

Hình 2.3 Hình th c ch đ u t tr c ti p qu n lý d án 60

Hình 2.4 Hình th c ch nhi m đi u hành d án 61

Hình 2.5 Hình th c chìa khóa trao tay 61

Hình 2.6 K t c u t ch c qu n lý d án theo ch c n ng 63

Hình 2.7 K t c u t ch c qu n lý d án theo d ng chuyên trách 64

Hình 2.8 Mô hình t ch c qu n lý d án theo ma tr n 65

Hình 2.9 Mô hình t ch c qu n lý d án theo ma tr n cân b ng 66

Hình 2.10 Mô hình t ch c qu n lý d án theo ma tr n m nh 67

Hình 2.11 Mô hình t ch c qu n lý d án theo ma tr n h n h p 68

Hình 3.1 C c u t ch c Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT Ngh An 82

Hình 3.2 M i quan h gi a Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT Ngh An và c quan, t ch c liên quan 83

Hình 3.3 C c u t ch c Ban QLDA Khôi ph c, nâng c p h th ng th y l i B c Ngh An 87

Hình 3.4 C c u t Ban QLDA đê đi u Ngh An 91

Hình 3.5 Mô hình đ xu t Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT Ngh An 112

Hình 3.6 M i quan h gi a Ban QLDA và c quan t ch c khác 115

DANH M C B NG BI U

B ng 3.1 S l ng nhân s Ban QLDA 77

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Th i gian qua, công tác qu n lý đ u t xây d ng trên đ a bàn t nh Ngh An đã đ t

nh ng k t qu tích c c, công tác qu n lý nhà n c trong l nh v c xây d ng đã đ c

t ng c ng, ý ch p hành pháp lu t c a các ch th đã đ c nâng cao, tr t t xây d ng

đã đ c th c ch n ch nh, góp ph n t o đi u ki n thu n l i cho các t ch c, cá nhân

đ u t , ho t đ ng xây d ng trên đ a bàn t nh

Tuy nhiên, theo quy đ nh v hình th c qu n lý d án đ u t xây d ng c a Lu t Xây

d ng n m 2003, th i gian qua đa ph n các d án đ u t xây d ng s d ng ngu n v n nhà n c c a t nh đ u đ c áp d ng mô hình ch đ u t thành l p Ban QLDA đ tr c

ti p qu n lý th c hi n t ng d án đ u t xây d ng đ n l

Hình th c qu n lý này đã b c l không ít h n ch nh : thành l p quá nhi u các Ban QLDA nh ng không có Ban QLDA chuyên nghi p, trong khi đó nhân l c ch ch t

c a Ban QLDA th ng đ c đi u đ ng, b nhi m t các c quan qu n lý nhà n c,

ch y u mang tính ch t kiêm nhi m, chuyên môn còn ch a phù h p Do đó không tách

b ch đ c ch c n ng qu n lý nhà n c v i ch c n ng QLDA c a các c quan đ c giao làm Ch đ u t , ch t l ng nhân l c c a các Ban QLDA h n ch , nh h ng l n

đ n công tác qu n lý, th c hi n đ u t c a các C T, hi u qu đ u t công ch a cao

Nh m kh c ph c nh ng b t c p trong vi c qu n lý các d án đ u t xây d ng, Lu t Xây d ng s 50/2014/QH13 và Ngh đ nh s 59/2015/N -CP ngày 18/6/2015 c a Chính ph v qu n lý d án đ u t xây d ng đã quy đ nh c th v t ch c qu n lý d

án đ u t xây d ng

Theo đó, t i Kho n 1 i u 62 và Kho n 2 i u 63 Lu t Xây d ng, đ i v i d án TXD s d ng v n nhà n c, vi c QLDA ph i do c quan, t ch c có chuyên môn, kinh nghi m th c hi n Các Ban QLDA này đ c t ch c theo chuyên ngành ho c khu

v c, có ch c n ng chuyên QLDA đ u t xây d ng ho c có th đ c giao làm Ch đ u

t d án đ u t xây d ng ng th i t i Kho n 1 i u 63 Lu t Xây d ng quy đ nh, UBND t nh và UBND c p huy n có trách nhi m quy t đ nh thành l p Ban QLDA đ u

t xây d ng chuyên ngành ho c Ban QLDA khu v c đ qu n lý các d án đ u t xây

d ng trên đ a bàn

Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT t nh Ngh An đ c thành l p theo Quy t

đ nh s 2464/Q UB ngày 06/7/1998 c a UBND t nh Ngh An và các Quy t đ nh c a UBND t nh Ngh An đi u ch nh, b sung, ch c n ng nhi m v : s 1824/Q UB-TC ngày 07/6/2005, s 6078/Q UBND ngày 16/12/2010 và s 1523/Q UBND ngày 25/4/2013 n nay c c u t ch c b máy c a Ban QLDA g m Tr ng ban và không quá 03 Phó Tr ng ban; Các phòng chuyên môn, nghi p v g m: Phòng T ch c- Hành chính- K toán; Phòng K ho ch - u th u; Phòng K thu t

Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT Ngh An ch u trách nhi m tr c S Nông nghi p và PTNT Ngh An (Ch đ u t ) và tr c pháp lu t v t ch c l a ch n nhà

th u, t v n, xây l p, cung c p thi t b trình c p có th m quy n phê duy t theo quy

đ nh c a pháp lu t T ch c th c hi n d án đã đ c c p có th m quy n phê duy t

Qu n lý s d ng ngu n v n đ u t đúng m c đích, ti t ki m, hi u qu Nhi m v , quy n h n, trách nhi m c a Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT Ngh An đ c quy đ nh c th nh sau:

- Nhi m v :

+ Th c hi n các th t c liên quan v giao, nh n đ t, xin gi y phép xây d ng, chu n b

m t b ng và các công vi c khác ph c v cho vi c xây d ng công trình

+ Chu n b h s d án đ u t xây d ng, h s thi t k , d toán, t ng d toán đ ch

đ u t trình c p có th m quy n phê duy t d án

+ Thay m t ch đ u t l p k ho ch đ u th u, h s m i th u, t ch c l a ch n nhà

th u t v n, xây l p, mua s m v t t , thi t b cho các d án đ c giao

+ Thay m t ch đ u t đàm phán, ký k t h p đ ng t v n, xây l p mua s m v t t , thi t b , tr giúp k thu t cho các đ n v trúng th u đ th c hi n d án

+ Giám sát, đánh giá d án đ u t , giám sát thi công xây l p các d án do Ban QLDA

qu n lý và đ c h ng chi phí giám sát theo quy đ nh c a nhà n c

Theo dõi, ki m tra, nghi m thu và thanh quy t toán các h p đ ng kinh t đã ký k t

+ Qu n lý ch t l ng, kh i l ng, ti n đ , chi phí xây d ng, an toàn v sinh môi

+ Ký h p đ ng v i các Ch đ u t khác đ th c hi n vi c: Giám sát thi công xây l p,

l p h s m i th u, phân tích, đánh giá h s d th u v t v n, xây l p, l p h s m i

th u công trình xây d ng chuyên ngành

+ Qu n lý tài s n, tài chính và lao đ ng c a đ n v theo quy đ nh hi n hành

+ Th c hi n các nhi m v khác đ c c p có th m quy n giao

- Quy n h n:

+ ình ch vi c th c hi n các công vi c xây d ng n u ch t l ng thi công không đ m

b o tiêu chu n, quy ph m k thu t và không đ m b o yêu c u c a h s thi t k đ c duy t

+ Không nghi m thu thanh toán các kh i l ng hoàn thành không đ m b o ch t l ng

và đi u ki n nghi m thu

- Trách nhi m:

+ Tính h p pháp c a h s thi t k và các v n b n pháp lý khác c a công trình do mình qu n lý

+ Kh i l ng, ch t l ng công tác xây l p và công tác xây d ng khác c a công trình

Ngh An đã đ c giao qu n lý và th c hi n 26 d án v i t ng m c đ u t là 8.068 t

đ ng: g m 12 d án đã hoàn thành, 09 d án đang th c hi n và 05 d án đang chu n b

đ u t , trong đó các d án s d ng v n ngân sách nhà n c chi m t tr ng 60%, d án

s d ng v n ODA và v n vay u đãi c a các nhà tài tr n c ngoài (Ngân hàng th

gi i WB, Ngân hàng phát tri n Châu Á (ADB, AFD), Qu EDEF Hàn Qu c, C quan

h p tác phát tri n Nh t Ban (JICA)) chi m t tr ng 40% ánh giá v k t qu ho t

đ ng cho đ n nay, mô hình t ch c Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT Ngh

An th hi n nhi u m t m t tích c c, tuy nhiên còn có nhi u khó kh n, h n ch làm nh

h ng rõ nét đ n ch t l ng qu n lý d án c n ph i u tiên gi i quy t

- M t tích c c:

+ Các phòng ch c n ng th c hi n ch đ ng, phân c p rõ ràng theo ch c n ng nhi m

v đã đ c phân giao theo quy ch ho t đ ng c a Ban: Phòng K ho ch th c hi n t giai đo n chu n b đ u t , l p d án đ u t , đ n giai đo n trao h p đ ng xây l p; Phòng K thu t c n c h p đ ng xây l p t ch c th c hi n, giám sát trên hi n tr ng; Phòng T ch c - Hành chính - K toán th c hi n thanh toán, quy t toán d án

+ Vi c phân công th c hi n nhi m v theo t ng giai đo n c a d án s t o cho cán b

có chuyên môn hóa cao theo l nh v c mình ph trách

+ L u tr h s đ c th c hi n theo t ng l nh v c: H s c a k ho ch t giai đo n chu n b đ u t đ n giai đo n trao h p đ ng xây l p; H s k thu t đ n giai đo n nghi m thu hoàn thành đ a vào s d ng; H s k toán l u các h s thanh quy t toán

Do v y, khi làm vi c v i các đ n v liên quan s đáp ng h s nhanh chóng thu n

ti n

+ Các cán b , công ch c, viên ch c và ng i lao đ ng có th i gian làm vi c n đ nh, lâu dài t i Ban QLDA do v y vi c theo dõi, đánh giá hi u qu đ u t c a d án sau khi bàn giao đ a vào s d ng đ y đ và t đó có th đ xu t các gi i pháp nâng cao hi u

qu , m r ng quy mô d án

- Khó kh n, h n ch :

các cán b còn l i c a Ban QLDA l i là viên ch c và ng i lao đ ng do S Nông nghi p và PTNT Ngh An đi u đ ng, b nhi m ho c Ban QLDA ký h p đ ng trên c

s xin ý ki n c a S Nông nghi p và PTNT Ngh An; Cán b công ch c, viêc ch c t i Ban QLDA không có ph c p công ch c, viên ch c theo quy đ nh mà ch đ c h ng

ch đ ti n l ng, các kho n khác theo ngu n kinh phí đ c trích t chi phí qu n lý các d án thông qua ch đ chi theo d toán đ c S Nông nghi p và PTNT Ngh An phê duy t hàng n m Do v y, vi c yên tâm công tác, c ng hi n, ch đ đào t o b i

d ng, quy ho ch đ phát tri n đ i v i các cán b , viên ch c, ng i lao đ ng còn nhi u h n ch d n đ n thi u đ ng l c ph n đ u c a cán b , viên ch c và ng i lao

đ ng t i Ban QLDA

+ Phòng K ho ch đ c giao nhi m v xây d ng k ho ch qu n lý d án, tuy nhiên k

ho ch đ c xây d ng ra th ng không sát v i th c t , luôn b đ ng do nhi u y u t khách quan tác đ ng a ph n k ho ch xây d ng xong r i nh ng ho c là không th c

hi n đ c ho c là ch m so v i ti n đ đ c giao k t qu là công tác k ho ch chi n m trên gi y và ch d ng l i công tác báo cáo tình hình th c hi n các d án đ c giao và

đ xu t v n M t trong các nguyên nhân đó là các d án do Ban QLDA đang th c hi n

đ u do S Nông nghi p và PTNT Ngh An (Ch đ u t ) giao nên k ho ch ph thu c hoàn toàn vào ch đ u t Ngoài ra, trong quá trình qu n lý th c hi n d án còn nhi u

b t c p nh m t s d án do Ban QLDA ch trì ti p xúc, v n đ ng, chu n b đ u t

nh ng đ n khi qu n lý th c hi n d án, Ch đ u t ho c Ng i quy t đ nh đ u t l i giao cho đ n v khác ho c thành l p Ban QLDA m i

+ Phòng K ho ch và Phòng T ch c - Hành chính - K toán, do đ c thù công vi c mình ph trách nên th ng xuyên làm vi c t i v n phòng Ban QLDA Do v y, vi c

n m b t th c t t i hi n tr ng nhi u h n ch nh công tác k ho ch c a Ban QLDA

ph i th c hi n xuyên su t đ n khi k t thúc d án, đánh giá đ c hi u qu đ u t và đ

xu t ph ng h ng m i cho d án, nh ng th c t ch n m ch c đ c đ n giai đo n trao h p đ ng xây l p c a d án Vì v y, r t c n thi t nghiên c u mô hình qu n lý d

án m i phù h p h p v i th c t và tuân th các quy đ nh hi n hành c a Nhà n c + V i mô hình t ch c qu n lý d án m i phòng th c hi n m t giai đo n c a d án,

các cán b ch có chuyên môn sâu t ng l nh v c mình ph trách, m c đ n m b t, hi u

rõ các l nh v c khác có r t nhi u h n ch và s ph i h p trong x lý công vi c gi a các phòng c ng ch a t t

+ M t khác, hi n nay mô hình c a Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT Ngh An

là ch a phù h p v i theo Lu t Xây d ng s 50/2014/QH13 n m 2014, Ngh đ nh s 59/2015/N -CP ngày 18/6/2015 Ngh đ nh c a Chính ph v qu n lý d án đ u t xây

d ng và Thông t s 16/2016/TT-BXD ngày 30/6/2016 c a B Xây d ng v h ng

d n th c hi n m t s i u c a Ngh đ nh s 59/2015/N -CP ngày 18/6/2015 c a Chính ph v hình th c t ch c qu n lý d án đ u t xây d ng

Do đó vi c ti n hành nghiên c u phân tích mô hình t ch c c a Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT t nh Ngh An nh : v trí, ch c n ng, nhi m v , trách nhi m, quy n h n và mô hình t ch c qu n lý d án c a Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT t nh Ngh An cho phù h p v i các v n b n hi n hành c a Nhà n c, đ t đó

đ a ra “ xu t mô hình t ch c t i Ban QLDA ngành Nông nghi p và PTNT Ngh An“ h ng đ n vi c xây d ng, t ch c l i thành Ban QLDA đ u t xây d ng chuyên ngành giúp cho vi c nâng cao hi u qu công tác qu n lý trong b i c nh s tác đ ng đ i

v i công tác qu n lý ch t l ng các d án đ u t xây d ng là r t quan tr ng và c n thi t

trong đi u ki n hi n nay theo mô hình phù h p

4 Ph m vi nghiên c u

Nghiên c u mô hình t ch c, cách th c ho t đ ng c a các Ban QLDA TXD thu c

S Nông nghi p và PTNT Ngh An và tác đ ng c a nó đ n ch t l ng, ti n đ thi công các công trình mà S Nông nghi p và PTNT Ngh An đang qu n lý đ u t xây d ng

5 Ý ngh a th c ti n c a đ tài

tài đánh giá nh ng u, nh c đi m; nh ng thu n l i, khó kh n, t n t i các Ban QLDA TXD thu c S Nông nghi p và PTNT Ngh An i u đó giúp cho Lãnh đ o

S ; các phòng: t ch c cán b , k ho ch đ u t , qu n lý xây d ng công trình, tài chính

k toán c a S ; các cán b thu c các Ban QLDA c a S Nông nghi p và PTNT Ngh

An n m b t đ c th c tr ng mô hình các Ban QLDA đang ho t đ ng, v n hành ra sao, tác đ ng c a nó t i ch t l ng, ti n đ thi công các công trình đ u t xây d ng

t nh Ngh An Tuân th nguyên t c mô hình t ch c ph i g n nh , có hi u qu , t n

d ng t t nh t v t ch c và c s v t ch t c a các Ban QLDA hi n có đ hoàn thành nhi m v m i

m t khía c nh nào đó, c th nh :

Theo ngh a chung nh t, d án là m t l nh v c ho t đ ng đ c thù, m t nhi m v c n

ph i đ c th c hi n v i ph ng pháp riêng, ngu n l c riêng và theo m t k ho ch ti n

đ nh m t o ra m t th c th m i [9]

D án là m t t p h p các ho t đ ng liên quan v i nhau đ c k ho ch hóa nh m đ t

đ c các m c tiêu đã đ nh b ng vi c t o ra các k t qu c th trong m t th i gian nh t

đ nh qua vi c s d ng các ngu n l c đã xác đ nh [11]

T nh ng đ nh ngh a khác nhau có th rút ra m t s đ c tr ng c b n c a d án nh sau:

ph i th ng nh t đ m b o các m c tiêu chung v th i gian, chi phí và vi c hoàn thành

v i ch t l ng cao

- D án có chu kì phát tri n riêng và có th i gian t n t i h u h n D án là m t s

phát tri n, có th i đi m b t đ u và k t thúc… D án không kéo dài mãi mãi Khi d án

k t thúc, k t qu d án đ c chuy n cho b ph n qu n lý v n hành, nhóm qu n tr d

án gi i tán

- S n ph m c a d án mang tính ch t đ n chi c, đ c đáo (m i l ) Khác v i qu trình

s n xu t liên t c và gián đo n, k t qu c a d án không ph i là s n ph m s n xu t hàng lo t, mà có tính khác bi t cao S n ph m và d ch v d án đem l i là duy nh t,

h u nh không l p l i nh Kim t tháp Ai C p hay đê ch n l s ng Thames London Tuy nhiên, nhi u d án khác, tính duy nh t ít rõ ràng h n và đ c che đ y

b i tính t ng t gi a chúng Nh ng đi u kh ng đ nh là chúng v n có thi t k khác nhau, v trí khác, khách hàng khác… i u y c ng t o nên nét duy nh t, đ c đáo, m i

l c a d án

- D án liên quan đ n nhi u bên và có s t ng tác ph c t p gi a các b ph n qu n lý

ch c n ng v i qu n lý d án D án nào c ng có s tham gia c a nhi u bên h u quan

nh Ch đ u t , ng i h ng th d án, các nhà t v n, Nhà th u, các C quan qu n

lý nhà n c Tùy theo tính ch t c a d án và yêu c u c a ch đ u t mà s tham gia các thành ph n trên c ng khác nhau Gi a các b ph n qu n lý ch c n ng và b ph n

qu n lý d án th ng xuyên có quan h v i nhau và cùng ph i h p th c hi n nhi m v

nh ng m c đ tham gia các b ph n không gi ng nhau th c hi n thành công m c tiêu c a d án, các nhà qu n lý d án c n duy trì th ng xuyên m i quan h v i các b

ph n qu n lý khác

- Môi tr ng ho t đ ng “va ch m” Quan h gi a các d án là quan h chia nhau cùng

m t ngu n l c khan hi m c a t ch c D án “c nh tranh” l n nhau và v i các ho t

đ ng t ch c s n xu t khác v ti n v n, nhân l c, thi t b … Trong qu n lý, nhi u

tr ng h p, các thành viên Ban qu n lý d án l i có “hai th tr ng” nên không bi t

ph i th c hi n m nh l nh c p trên tr c ti p nào n u hai l nh l i mâu thu n nhau…Do

đó, môi tr ng qu n lý d án có nhi u quan h ph c t p nh ng n ng đ ng

- Tính b t đ nh và đ r i ro cao H u h t các d án đòi h i quy mô ti n v n, v t t và

lao đ ng r t l n đ th c hi n trong m t kho n th i gian nh t đ nh M t khác, th i gian

đ u t và v n hành kéo dài nên các d án đ u t phát tri n th ng có đ r i ro cao

D án đ u t là v n ki n ph n ánh trung th c k t qu nghiên c u c th toàn b các

v n đ : th tr ng, kinh t , k thu t… Có nh h ng tr c ti p đ n s v n hành, khai thác và tính sinh l i c a ho t đ ng đ u t

D án đ u t đ c ph n ánh b ng nh ng s li u tính toán, phân tích trên các khía

c nh: qu n tr , ti p th , k thu t, công ngh , tài chính, kinh t , xã h i Nó đ c ch ng minh b ng nh ng s li u đi u tra c b n, s li u d báo và nh ng b n v k thu t có liên quan tr c ti p công cu c đ u t

l p k ho ch đ n đi u ph i th c hi n và giám sát, sau đó ph n h i cho vi c tái l p k

Hình 1.1 Các giai đo n c a quá trình qu n lý d án

T ph ng trình ta th y, chi phí là hàm c a các y u t : K t qu hoàn thành công vi c,

th i gian th c hi n và ph m vi d án Chi phí d án t ng lên khi ch t l ng hoàn thi n công vi c t t h n, th i gian kéo dài thêm và ph m vi d án m r ng N u th i gian

th c hi n d án b kéo dài, nh bi n đ ng v giá s t ng chi phí M t khác, th i gian kéo dài, ti n đ ch m thì công vi c kém hi u qu do ch đ i và th i gian máy ch t

t ng theo…làm t ng m t s kho n m c chi phí Th i gian th c hi n d án kéo dài làm

chi phí lãi vay ngân hàng, chi phí gián ti p (Chi phí v n phòng d án) t ng theo th i

gian và trong nhi u tr ng h p làm phát sinh kho n ti n ph t do không hoàn thành

đúng ti n đ ghi trong h p đ ng

Ba y u t : th i gian, chi phí và m c đ hoàn thi n công vi c có m i quan h ch t ch

v i nhau đ c th hi n trong hình 1.2

Hình 1.2 M i quan h gi a ba m c tiêu: th i gian, chi phí và k t qu

Cùng v i s phát tri n và yêu c u ngày càng cao đ i v i ho t đ ng qu n lý d án, m c

tiêu c a qu n lý d án c ng thay đ i theo chi u h ng gia t ng v l ng và ch t T

ba m c tiêu ban đ u v i s tham gia các ch th g m Ch đ u t , nhà th u và nhà t

v n đã đ c phát tri n thành t giác, ng giác m c tiêu v i s tham gia c a C quan

- Thông qua qu n lý d án có th tránh đ c nh ng sai sót trong nh ng công trình l n,

ph c t p Cùng v i s phát tri n c a khoa h c k thu t và không ng ng nâng cao đ i

s ng nhân dân, nhu c u xây d ng các d án công trình quy mô l n, ph c t p c ng ngày càng nhi u Ví d , công trình xây d ng các doanh nghi p l n, các công trình th y

l i, các tr m đi n và các công trình ph c v ngành hàng không Cho dù là nhà đ u t hay ng i ti p qu n d án đ u khó gánh vác đ c nh ng t n th t to l n do sai l m trong qu n lý gây ra Thông qua vi c áp d ng ph ng pháp qu n lý d án khoa h c

hi n đ i giúp vi c th c hi n các d án công trình l n, ph c t p đ t đ c m c tiêu đ ra

m t cách thu n l i

- Áp d ng ph ng pháp qu n lý d án s có th kh ng ch , đi u ti t h th ng m c tiêu

d án Nhà đ u t luôn có r t nhi u m c tiêu đ i v i m t d án công trình, nh ng m c tiêu này t o thành h th ng m c tiêu c a d án Trong đó, m t s m c tiêu có th phân tích đ nh l ng, m t s l i không th phân tích đ nh l ng Trong quá trình th c hi n

d án, chúng ta th ng chú tr ng đ n m t s m c tiêu đ nh l ng mà coi nh nh ng

m c tiêu đ nh tính Ch khi áp d ng ph ng pháp qu n lý d án trong quá trình th c

hi n d án m i có th ti n hành đi u ti t, ph i h p, kh ng ch giám sát h th ng m c tiêu t ng th m t cách có hi u qu M t công trình d án có quy mô l n s liên quan

đ n r t nhi u bên tham gia d án nh ng i ti p qu n d án, khách hàng, đ n v thi t

k , nhà cung ng, các ban ngành ch qu n nhà n c và công chúng xã h i Ch khi

đi u ti t t t các m i quan h này m i có th ti n hành th c hi n công trình d án m t cách thu n l i

- Qu n lý d án thúc đ y s tr ng thành nhanh chóng c a các nhân tài chuyên ngành

M i d án khác nhau l i đòi h i ph i có các nhân tài chuyên ngành khác nhau Tính chuyên ngành d án đòi h i tính chuyên ngành c a nhân tài Vì th , qu n lý d án thúc

đ y vi c s d ng và phát tri n nhân tài, giúp cá nhân tài có đ t đ d ng võ Tóm l i,

qu n lý d án ngày càng tr nên quan tr ng và có ngh a trong đ i s ng kinh t Trong

xã h i hi n đ i, n u không n m v ng ph ng pháp qu n lý d án s gây ra nh ng t n

th t l n tránh đ c nh ng t n th t này và giành đ c nh ng thành công trong vi c

qu n lý d án thì tr c khi th c hi n d án, chúng ta ph i lên k ho ch m t cách t m , chu đáo

N i dung c a qu n lý d án

1.1.2.3

- Qu n lý ph m vi: Ti n hành kh ng ch quá trình qu n lý đ i v i n i dung công vi c

c a d án nh m th c hi n m c tiêu d án Nó bao g m vi c phân chia ph m vi, quy

ho ch ph m vi, đi u ch nh ph m vi d án …

- Qu n lý th i gian: Qu n lý th i gian d án là quá trình qu n lý mang tính h th ng

nh m đ m b o ch c ch n hoàn thành d án theo đúng th i gian đ ra Nó bao g m các công vi c nh xác đ nh ho t đ ng c th , s p x p trình t ho t đ ng, b trí th i gian

kh ng ch th i gian và ti n đ d án

- Qu n lý chi phí: Qu n lý chi phí d án là quá trình qu n lý chi phí, giá thành d án

nh m đ m b o hoàn thành d án mà chi phí không v t quá m c trù b ban đ u Nó bao g m vi c b trí ngu n l c, d tính giá thành và kh ng ch chi phí

ho ch t ch c, xây d ng đ i ng , tuy n ch n nhân viên và xây d ng các ban qu n lý

d án

- Qu n lý vi c thông tin: Qu n lý vi c trao đ i thông tin d án là bi n pháp qu n lý

mang tính h th ng nh m đ m b o vi c truy n đ t, thu th p, trao đ i m t cách h p lý các tin t c c n thi t cho vi c th c hi n d án c ng nh vi c truy n đ t thông tin, báo cáo ti n đ d án

- Qu n lý r i ro: Khi th c hi n d án s g p ph i nh ng nhân t r i ro mà chúng ta

không l ng tr c đ c Qu n lý r i ro là bi n pháp qu n lý mang tính h th ng nh m

t n d ng t i đa nh ng nhân t có l i không xác đ nh và gi m thi u t i đa nh ng nhân

t b t l i không xác đ nh cho d án Nó bao g m vi c nh n bi t, phân bi t r i ro, cân

nh c, tính toán r i ro, xây d ng đ i sách và kh ng ch r i ro

- Qu n lý h p đ ng và ho t đ ng mua bán: Qu n lý h p đ ng và ho t đ ng mua bán

c a d án là quá trình l a ch n nhà cung c p hàng hóa và d ch v , th ng l ng, qu n

lý các h p đ ng và đi u hành vi c mua bán nguyên v t li u, trang thi t b , d ch v …

c n thi t cho d án

- Qu n lý vi c giao nh n d án: ây là m t n i dung qu n lý d án m i mà Hi p h i

các nhà qu n lý d án trên th gi i đ a ra d a vào tình hình phát tri n c a qu n lý d

án M t s d án t ng đ i đ c l p nên sau khi th c hi n hoàn thành d án, h p đ ng

c ng k t thúc cùng v i s chuy n giao k t qu Nh ng m t s d án l i khác, sau khi

d án hoàn thành thì khách hàng l p t c s d ng k t qu d án này vào vi c v n hành

s n xu t D án v a b c vào giai đo n đ u v n hành s n xu t nên khách hàng (ng i

ti p nh n d án) có th thi u nhân tài qu n lý kinh doanh ho c ch a n m v ng đ c tính n ng, k thu t c a d án Vì th c n có s giúp đ c a đ n v thi công d án giúp

đ n v ti p nh n d án gi i quy t v n đ này, t đó mà xu t hi n khâu qu n lý vi c giao - nh n d án Các n i dung c a qu n lý d án đ c trình bày trong hình 1.4

1.2 Yêu c u c b n và phân lo i d án đ u t

1.2.1 Yêu c u c b n c a d án đ u t

m t d án đ u t đ t hi u qu đòi h i ph i đ m b o đ y đ nh ng yêu c u ch y u sau:

- Tính khoa h c và tính h th ng: Yêu c u này c a d án đ u t đ c th hi n trên các

m t:

+ V s li u thông tin: ph i đ m b o trung th c, t c là ph i ch ng minh ngu n g c và

xu t x c a nh ng thông tin và nh ng s li u đã thu th p đ c

+ V ph ng pháp tính toán: ph i đ m b o chính xác c a các s li u Vi c s d ng các

đ th , các b n v k thu t ph i đ m b o chính xác v kích th c, t l

+ V ph ng pháp lý gi i: ph i đ m b o th t h p lý, loogic và ch t ch gi a các n i dung riêng l trong d án

Hình 1.4 N i dung qu n lý d án + V hình th c: ph i đ m b o s ch s , đ p, rõ ràng

- Tính pháp lý: D án đ u t mu n đ c Nhà n c c p gi y phép thì tr c h t d án không ch a đ ng nh ng đi u trái v i pháp lu t và chính sách Nhà n c đáp ng

đ y đ tính pháp lý đòi h i tr c tiên ph i nghiên c u đ y đ h th ng lu t pháp có liên quan đ n l nh v c d án đ u t nh Lu t u t công, Lu t Lao đ ng, Lu t t đai, Lu t Thu , các v n b n pháp lý d i lu t, các chính sách, ch đ …

d ng trong đi u ki n và hoàn c nh c th : v m t b ng, th tr ng, v n, đi u ki n cung

ng v t t …

- Tính chu n m c (tính th ng nh t): t o đi u ki n cho các bên đ i tác n c ngoài

hi u và quy t đ nh l a ch n d án đ u t , các t ch c tài chính qu c t quy t đ nh tài

tr hay cho vay v n đ i v i d án; Nhà n c Vi t Nam xem xét c p gi y phép ho t

đ ng cho d án đ u t thì vi c xây d ng d án t b c ti n hành đ n n i dung, hình

th c, cách trình bày d án đ u ph i tuân th theo nh ng quy đ nh chung mang tính

qu c t

- Tính ph ng đ nh: Ngay t ch “d án đ u t ” đã nêu lên tính ph ng đ nh c a d án

D án dù đ c chu n b k l ng đ n đâu, nó c ng ch là m t b n có tính ch t d trù,

d báo: v kh i l ng s n ph m, v quy mô s n xu t, giá c , chi phí, ngu n tài tr …

D án không th ph n ánh chính xác m i y u t s chi ph i ho t đ ng c a d án trong

th c ti n

D án đ u t đ m b o các yêu c u c b n trên, m t m t giúp cho nhà đ u t gi m t i

đa các r i ro có th x y ra trong quá trình th c hi n; m t khác, giúp cho c quan th m

đ nh d dàng ch p nh n ra quy t đ nh c p phép đ u t

1.2.2 Phân lo i d án đ u t

th c hi n công tác t ch c, qu n lý và k ho ch hóa v n đ u t , c n ph i ti n hành phân lo i d án đ u t Tùy theo m c đích qu n lý, ng i ta ch n các tiêu chí khác nhau đ phân lo i Thông th ng, có các cách phân lo i d án đ u t ch y u sau:

- Theo ngu n v n: Theo tiêu chí này, d án đ u t đ c chia thành: D án đ u t b ng

ngu n v n ngân sách nhà n c, d án đ u t b ng v n t nhân, v n c ph n, d án

đ u t b ng các ngu n v n h n h p…

- Theo lu t chi ph i: D án đ c chia thành d án đ u t theo Lu t đ u t công, Lu t

Xây d ng, theo quy ch đ u t và xây d ng đ u t theo Lu t u t tr c ti p n c ngoài t i Vi t Nam (FDI), đ u t theo quy ch đ u t ra n c ngoài

- Theo hình th c đ u t : D án đ u t , d án liên danh, d án đ u t theo h p đ ng

h p tác kinh doanh (HTKD); d án đ u t , khai thác, chuy n giao (BOT); d án đ u

+ Ch t ch UBND c p t nh quy t đ nh đ u t d án nhóm A, nhóm B, nhóm C do c p

t nh qu n lý

+ Ch t ch UBND c p huy n, c p xã quy t đ nh đ u t d án nhóm B, nhóm C s

d ng toàn b v n cân đ i ngân sách đ a ph ng c p huy n, c p xã, v n t ngu n thu

đ l i cho đ u t nh ng ch a đ a vào cân đ i ngân sách đ a ph ng c p huy n, xã

- Theo ngành b v n đ u t : Theo tiêu chí này, d án đ u t đ c phân làm các lo i sau: D án đ u t phát tri n công nghi p; D án đ u t phát tri n nông nghi p; D án

đ u t phát tri n giao thông v n t i…

- Theo tính ch t ngành mà v n đ u t b vào: Theo tiêu chu n này, d án đ u t đ c

phân thành: D án đ u t phát tri n ngành khai thác; D án đ u t phát tri n ngành

ch bi n; D án đ u t phát tri n ngành d ch v ; D án đ u t phát tri n ngành nuôi

tr ng cây

- Theo m c đ đ i m i c a đ i t ng đ c đ u t : Theo tiêu chu n này, d án đ u t

đ c phân thành: D án đ u t đ i m i và hi n đ i hóa; D án đ u t phát tri n và xây

M i cách phân lo i d án có tác d ng riêng cho công tác qu n lý đi u hành th c hi n Khi áp d ng vào th c ti n, tùy theo góc đ qu n lý, yêu c u qu n lý đ có s v n d ng,

nh n m nh gi i pháp tr ng tâm M t d án c th có th xem xét đ ng th i trên t t c các cách phân lo i d án, và m i cách s đ a ra nh ng gi i pháp c th tùy theo yêu

c u t ng góc đ qu n lý Trong th c t , phân c p qu n lý và đi u hành vi c tri n khai

th c hi n d án đòi h i ph i xem xét và qu n lý m t cách toàn di n Cách phân lo i d

án th ng s d ng trong các v n b n pháp quy đ c th hi n trong hình 1.5

1.3 Các giai đo n hình thành d án đ u t

Vì có th i gian kh i đ u và k t thúc nên d án có m t vòng đ i Vòng đ i c a d án bao g m nhi u giai đo n phát tri n t ý t ng đ n vi c tri n khai nh m đ t đ c k t

qu c a d án Trong vòng đ i này, công tác qu n lý chú tr ng vào ph ng th c ki m soát nh m gi m thi u nh ng ngu n l c và ti n c a dành cho nh ng m c tiêu không

ch c ch n Khái ni m vòng đ i xu t phát t ba quan đi m sau:

- D án có th i gian kh i đ u và k t thúc

- D án gi i quy t m t v n đ ho c nh m đ t t i m t nhu c u v t ch c

- D án có th i gian kh i đ u và k t thúc

- D án gi i quy t m t v n đ ho c nh m đ t t i m t nhu c u v t ch c

- Quá trình qu n lý đ c th c hi n song song v i vòng đ i

1.3.1 Các giai đo n c a d án theo cách xác đ nh c a Ngân hàng Th gi i

Theo Ngân hàng Th gi i thì các giai đo n c a d án bao g m các công vi c theo th

t sau:

- Giai đo n kh i đ u;

- Giai đo n th m đ nh và kh o sát tính kh thi c a d án;

- Giai đo n phê duy t d án và ký k t;

- Giai đo n th c hi n d án, giám sát và đánh giá;

- Giai đo n hoàn thành, đánh giá t ng k t d án

Hình 1.5 Phân lo i d án đ u t Các giai đo n c a d án theo xác đ nh c a Ngân hàng th gi i đ c trình bày trong hình 1.6

Theo th m quy n quy t đ nh đ u t

1.3.2 Các giai đo n c a d án theo Lu t u t công, Lu t Xây d ng

M t d án đ u t khi hình thành ý đ b v n đ u t đ n khi công trình đ c nghi m thu đ a vào ho t đ ng, ph i tr i qua ba giai đo n: Giai đo n chu n b đ u t ; Giai đo n

th c hi n đ u t ; Giai đo n v n hành, khai thác d án

Hình 1.6 Vòng đ i d án theo Ngân hàng th gi i

- Giai đo n chu n b đ u t :

Giai đo n chu n b đ u t còn g i là giai đo n ti n đ u t ây là giai đo n đi u tra,

kh o sát, các v n đ kinh t , xã h i đ l p d án Giai đo n này đ c th c hi n theo trình t b n b c sau:

B c 1 – Nghiên c u c h i đ u t

S n ph m c a b c này là báo cáo kinh t k thu t v c h i đ u t , là v n b n đ xu t

l p d án lên c p th m quy n, ho c thông báo giao nhi m v l p d án c a c p th m quy n đ n t ch c, cá nhân đ c giao nhi m v ây là ý t ng ban đ u đ c hình thành trên c s c m tình tr c quan c a nhà đ u t , ho c trên c s quy ho ch đ nh

h ng c a vùng, c a khu v c, c a qu c gia, quy ho ch phát tri n ngành…

Nghiên c u kh thi là các n i dung nghiên c u v s c n thi t, m c đ kh thi và hi u

qu c a d án đ u t làm c s đ c p có th m quy n quy t đ nh đ u t Nghiên c u

kh thi là b c cu i cùng c a giai đo n chu n b d án đ u t (quá trình so n th o d

án đ u t ) B c này đòi h i nghiên c u toàn di n, sâu s c, tri t đ c th trên các m t:

qu n lý, th tr ng, k thu t, tài chính, kinh t - xã h i, nh m k t lu n cu i v tính kh thi c a d án Do đó, b c này đ c xem là b c nghiên c u có t m quan tr ng quy t

đ nh B c nghiên c u này đòi h i ph i đ m b o nh ng yêu c u c b n sau:

+ V s li u thông tin: ph i trung th c, chính xác, có ngu n g c và có xu t x thông tin

+ V ph ng pháp tính toán, phân tích: không đ x y ra sai sót ho c thi u rõ ràng,

ph i đ m b o đ tin c y c n thi t v i sai s không đ c quá 5% theo quy đ nh

+ V kinh phí th c hi n: Ph i tính toán đ y đ và chính xác d toán chi tiêu theo t ng kho n m c c th

B c 4 – Th m đ nh d án và ra quy t đ nh đ u t

B t k m t d án nào tr c khi quy t đ nh đ u t đ u ph i đ c th m đ nh Th m đ nh

d án th c ch t là phân tích, đánh giá đ xác đ nh m c đ kh thi c a d án Khi th m

đ nh d án c n ph i xem xét trên ba m t k thu t và công ngh , xây d ng và môi

tr ng, kinh t và tài chính Trong đó, vi c th m đ nh kinh t và tài chính có ý ngh a

r t quan tr ng vì nó cho phép xác đ nh hi u qu , s t n t i, kh n ng sinh l i, kh n ng hoàn v n và ngu n v n huy đ ng đ xây d ng d án Trên c s có k t lu n v tính

kh thi c a d án v m t kinh t và tài chính, k thu t và công ngh , xây d ng và môi

tr ng, ng i có th m quy n m i đ c s đ ra quy t đ nh đ u t

- Giai đo n th c hi n đ u t :

Th c hi n d án là giai đo n bi n các d đ nh đ u t thành hi n th c nh m đ a d án vào ho t đ ng trong th c t c a đ i s ng kinh t - xã h i Giai đo n này bao g m b n

b c k ti p ho c xen k nhau t khi thi t k đ n khi đ a d án vào v n hành khai thác

B c 5 – Thi t k và l p d toán, t ng d toán công trình

B c 6 – àm phán, ký k t các h p đ ng kinh t v i các nhà th u: nhà th u xây d ng, nhà th u cung c p thi t b , nhà th u l p máy, nhà th u t v n…

B c 7 – Xây d ng, l p đ t, tuy n d ng và đào t o công nhân k thu t, cán b qu n lý

đ ti p qu n, v n hành d án sau khi d án hoàn thành đ c nghi m thu đ a vào ho t

đ ng

B c 8 – Nghi m thu, quy t toán v n đ u t d án hoàn thành

ây là b c cu i cùng c a giai đo n th c hi n đ u t Sau khi nghi m thu, quy t toán

v n đ u t , d án đ u t xây d ng công trình đ c bàn giao cho đ n v s d ng

- Giai đo n v n hành, khai thác d án:

Giai đo n này đ c xác đ nh t khi d án hoàn thành, đ c nghi m thu quy t toán chính th c đ a d án vào v n hành, khai thác cho đ n khi k t thúc tu i đ i ho t đ ng

c a d án ây là giai đo n th c hi n các ho t đ ng theo ch c n ng c a d án đã đ c

xác đ nh trong m c tiêu đ t ra đ xây d ng d án Vi c qu n lý các ho t đ ng c a d

án giai đo n này là qu n lý theo k ho ch hàng n m c a m t t ch c kinh t ho t

đ ng s n xu t – kinh doanh ho c d ch v Các giai đo n c a d án đ u t đ c th

hi n trong hình 1.7

Hình 1.7 Các giai đo n d án đ u t

1.4 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng d án

Ch t l ng d án là m t khái ni m mang tính ch t t ng h p liên quan đ n nhi u ch

th , nhi u l nh v c khác nhau và th hi n m c đ hoàn thi n c a d án so v i tiêu chu n, yêu c u và m c tiêu đ ra Ch t l ng d án t t hay x u nh h ng tr c ti p

Giai đo n II

Th c hi n d án

đ n t c đ xây d ng kinh t qu c gia Ch t l ng d án x u s d n t i ch t l ng công trình kém làm gi m tu i th , gây lãng phí và t o nên t n th t kinh t cho c ng i s

d ng và Nhà n c

1.4.1 C ch chính sách c a nhà n c

C ch , chính sách qu n lý c a nhà n c trong l nh v c kinh t bao g m: th t ch t v n vay, các quy đ nh trong h th ng tài chính ngân hàng, vi c đi u ch nh t ng giá nguyên

li u, nhiên li u trong l nh v c xây d ng th ng xuyên thay đ i Bên c nh đó, nh

h ng suy thoái kinh t trong n c và trên th gi i gây khó kh n đ n vi c cung c p ngu n v n cho ch đ u t và nhà th u thi công T t c các v n đ này đã nh h ng

tr c ti p hay ph n nào gián ti p đ n kinh t c a ch th tham gia d án đ u t xây

d ng khi mà kinh t là v n đ s ng còn c a m i doanh nghi p: giá nguyên li u đ u vào t ng, giá c th tr ng t ng trong khi ngu n v n đ u t b kh ng ch trong giai

đo n chu n b đ u t ; khi x y ra phát sinh v n đ u t v t kh n ng ki m soát c a ch

đ u t , có liên quan đ n ch th tham gia thì d n đ n vi c x y ra nh h ng tiêu c c

đ n ch t l ng trong thi công

Các ch th không th t n t i đ c l p mà luôn có m i quan h ch t ch và ch u nh

n c (B Xây d ng – C c giám đ nh Nhà n c v ch t l ng công trình xây d ng),

Ch đ u t , Ban qu n lý d án, Ch s d ng công trình, Nhà th u Kh o sát, Thi t k , Thi công, Giám sát, C quan th m đ nh, C quan ki m tra và ch ng nh n s phù h p

v ch t l ng, Công ty b o hi m, c ng đ ng M i ch th có ch c n ng, nhi m v và

c c u t ch c, quy trình qu n lý ch t l ng công trình riêng bi t

Vai trò nhi m v c a các c quan qu n lý đã đ c PGS.TS Tr nh Qu c Th ng [2] phân tích c th nh sau;

- C quan qu n lý nhà n c:

B Xây d ng th ng nh t qu n lý ch t l ng trong công tác kh o sát, thi t k , thi công, xây l p, nghi m thu, bàn giao công trình, b o hành, b o trì công trình, th a thu n đ các B có xây d ng chuyên ngành ban hành các quy đ nh qu n lý ch t l ng công trình xây d ng chuyên ngành và qu n lý ch t l ng chuyên ngành k thu t trong công trình

Các B có xây d ng chuyên ngành là các B sau: B Xây d ng, B Giao thông v n

t i, B Công nghi p, B Nông nghi p và PTNT, B Qu c phòng, B Công an, B B u chính vi n thông

Các B có nhi m v ph bi n và h ng d n, ki m tra vi c th c hi n các v n b n pháp

lu t v qu n lý ch t l ng công trình xây d ng, ki m tra đ nh k ho c đ t xu t công tác đ m b o ch t l ng công trình xây d ng c a ch đ u t , nhà th u thi t k , t v n giám sát và nhà th u xây l p; ki n ngh x lý các vi ph m v ch t l ng công trình xây

d ng Tr c ti p t ch c ki m tra ch t l ng công trình khi c n thi t C c giám đ nh Nhà n c v ch t l ng công trình xây d ng và các s có xây d ng chuyên ngành s giúp UBND t nh qu n lý nhà n c v ch t l ng công trình xây d ng t i đ a ph ng

- Ch đ u t /Ban qu n lý d án:

Ban qu n lý d án đ i di n ch đ u t , ch u trách nhi m v vi c đ m b o ch t l ng công trình xây d ng theo quy ch qu n lý đ u t xây d ng Cán b , nhân vi c tham gia

qu n lý ch t l ng c a Ban qu n lý d án ph i là nh ng ng i có n ng l c chuyên môn, kinh nghi m, đã tham gia qu n lý các công trình t ng t ho c n ng l c qu n lý

ph i đ m b o yêu c u c n thi t Tr ng h p Ch đ u t có đ n ng l c chuyên môn thì t giám sát quá trình thi công c a Nhà th u đ đ m b o ch t l ng N u Ch đ u t không đ n ng l c chuyên môn thì ph i thuê t v n giám sát, đ th c hi n công tác

sát thi công xây l p theo các giai đo n thi công nh sau:

+ Giai đo n chu n b thi công: Ki m tra danh m c, quy cách, ch ng lo i và tính n ng

c a v t li u, c u ki n, s n xu t xây d ng, máy móc, thi t b xây d ng s s d ng trong công trình c a nhà th u; Ki m tra đi u ki n, bi n pháp đ m b o an toàn thi công cho công trình và các công trình lân c n

+ Giai đo n th c hi n thi công: Theo dõi, giám sát th ng xuyên công tác thi công c a

Nhà th u Ki m tra ti n đ , bi n pháp thi công, bi n pháp an toàn lao đ ng cho công trình và công trình lân c n do Nhà th u l p; Ki m tra xác nh n v kh i l ng, ch t

l ng c a công vi c; Th c hi n nghi m thu công tác xây l p, nghi m thu ch y th thi t b

- Nhà th u thi t k :

Nhà th u thi t k ngoài trách nhi m đ m b o tính chính xác v h s thi t k trong giai

đo n thi t k , còn th c hi n giám sát tác gi trong giai đo n thi công Các n i dung giám sát nh :

Gi i thích h s thi t k cho Ch đ u t và Nhà th u xây l p bi t, qu n lý và thi công theo đúng yêu c u thi t k ; theo dõi ph i h p gi i quy t v ng m c, thay đ i, phát sinh v thi t k trong quá trình thi công, tham gia nghi m thu

- Nhà th u thi công:

Nhà th u thi công v i t cách là Ch th chính có vai trò đ c bi t quan tr ng trong quá trình thi công, t ki m tra ch t l ng xây d ng c a mình Ch p hành đúng các yêu c u thi t k đ c duy t và các cam k t trong h p đ ng giao nh n th u, th c hi n đúng trình t nghi m thu theo quy đ nh qu n lý ch t l ng công trình xây d ng

C ng đ ng đóng vai trò quan tr ng trong giám sát ch t l ng công trình xây d ng Khi phát hi n ra s không đ m b o ch t l ng các công trình đang xây d ng, c ng đ ng có quy n ki n ngh b ng v n b n t i Ch đ u t và chính quy n Trong tr ng h p đ c

bi t có th thành l p đoàn giám sát c ng đ ng đ giám sát ch t l ng xây d ng và c quá trình qu n lý d án nh ch th chính th c

đó ph thu c vào trình đ ph ng pháp qu n lý c a doanh nghi p m t khía c nh nào đó ch t l ng qu n lý đi kèm v i ch t l ng công trình

1.5 S tác đ ng c a mô hình t ch c đ n ch t l ng qu n lý d án

M i t ch c, dù là s h u t nhân hay nhà n c, đ u nh m s n xu t ra các s n ph m hay d ch v ho c c hai T t c doanh nghi p đ u mu n các s n ph m ho c d ch v

c a h đ c cung c p đúng th i h n (ngh a là d án ph i đ c v n hành và s n xu t ra các s n ph m đúng th i đi m đã đ c xác đ nh trong d án kh thi) v i chi phí th p

nh t (chi phí đã đ c xác đ nh trong d án), làm th a mãn nhu c u c a khách hàng

B ng ch ng v s thi u thành công trong vi c đ t đ c m c đích c a d án th ng

th y s th t b i trong kinh doanh, bu c thôi vi c ho c thay th ng i lãnh đ o cao

nh t, l i nhu n gi m và b máy qu n lý c ng k nh ho t đ ng thi u hi u qu ôi khi

nh ng lý do th t b i có th là khách quan (ch ng h n nh suy thoái kinh t toàn c u),

nh ng thông th ng là l i c a chính t ch c doanh nghi p

M t th c t c b n nh h ng đ n qu n lý d án là quy mô c a t ch c Tùy theo tính

ch t và m c đ ph c t p c a d án mà ch đ u t có th ra quy t đ nh tuy n ch n m t

t ch c t v n thích h p Do d án nh , không ph c t p nên nhóm ít ng i tham gia

d án có th thông tin và ph i h p v i nhau m t cách nhanh chóng và hi u qu Thông

ho ch có th đ ng th i là ng i th c hi n và theo dõi ti n đ ; ch huy tr ng công trình có th v a là ng i đi u hành k thu t thi công v a là ng i l p k ho ch mua

s m nguyên v t li u Nh ng n u đ i v i m t d án ph c t p, thì m t t ch c qu n lý

d án c n ph i đ c l p ra v i đ y đ các b ph n, phòng, ban chuyên ngành phù h p

v i yêu c u c a qu n lý d án C c u t ch c và quy ch đi u hành c a ban qu n lý

d án ph i đ c thi t l p và phê duy t c a lãnh đ o c p cao doanh nghi p (Thí d , trong th c t , đ i v i m t d án thông th ng, thì ng i qu n lý d án v a là k s l p

k ho ch d án và v a là k s tr ng đi u hành công vi c; ng c l i, đ i v i d ph c

t p thì ban qu n lý d án c n có nhi u phòng ban khác nhau đ th c hi n các công vi c

có chuyên môn k thu t khác nhau) Các nhà qu n lý cho r ng, c n có m t ph ng

th c đ qu n lý các nhóm công vi c ph c t p Do v y, quy mô không ph i là nhân t chính đ i v i qu n lý d án, mà là s ph c t p c a t ch c và c a chính d án

1.5.1 H n ch c a mô hình t ch c truy n th ng

Trong th gi i công ngh ngày càng phát tri n và ch u s nh h ng b i s ki m soát ngày càng cao c a các c quan nhà n c và xã h i Các t ch c doanh nghi p th y ngày càng khó đáp ng đu c tính ch t ph c t p c a môi tr ng kinh doanh do thay đ i nhanh chóng H u h t các ngành, các t ch c cung c p d ch v và các c quan nhà

n c đ u ph i đ i m t v i nh ng v n đ ph c t p khi v n s d ng m t c c u qu n lý

c ng k nh Khi s d ng mô hình t ch c truy n th ng ki u phòng, ban, b môn v.v…

th ng v n cho n ng su t và hi u qu th c hi n t ng công vi c cao, tuy nhiên v n còn

đ l i nh ng h n ch d i đây:

Kh n ng ph i h p công vi c gi a các phòng ban v i nhau nh m t i m c tiêu chung là khó kh n do tính “c c b ”; do có th “hy sinh” m c tiêu chung c a d án v i m c tiêu riêng c a t ng b ph n Giám đ c d án th ng ph i đ i phó v i “t m nhìn đ ng

h m” ch không bi t nên bám theo m c đích c a t ch c hay d án S c nh tranh

gi a các b ph n có th làm m t đi tính hi u qu và có th không trao đ i h t cho nhau

nh ng thông tin quan tr ng

Trách nhi m c a vi c đi u ph i nh ng công vi c quan tr ng có th b l n x n, do s

ch ng chéo ch c n ng ho c phân công nhi m v không phù h p Vi c chia nh trách nhi m đ i v i m t công vi c nào đó, có th b ch ng chéo gi a các phòng ban chuyên

môn khác nhau (trong m t d án) th ng làm ch m và ph c t p hóa quy trình ra quy t

đ nh và gây nh h ng x u t i toàn b d án

Khi t ch c phát tri n v m t quy mô và đ ph c t p, s khó kh n h n cho nhà qu n lý

c p trên dành đ s quan tâm cho vi c gi i quy t các v n đ di n ra hàng ngày c a

t ng d án

Vì b t k lý do nào trên, ng i đi u hành ph i đ i m t v i s th t b i c a d án và khi xác đ nh nguyên nhân th t b i, h có th th y r ng các nhà qu n lý chuyên môn ch trích l n nhau M t chút thông tin khách quan có th cho bi t đi u đã d n đ n th t b i

1.5.2 Thay đ i mô hình qu n lý d án

Qu n lý d án theo mô hình t ch c ma tr n là nh m t i vi c u quy n và t ph i h p

gi a các c p qu n lý m t cách ch t ch theo m t tr t t nh t đ nh s là m t ph n ho c toàn b d án Có nhi u ph ng pháp khác nhau v tái l p t ch c đ t o ra hi u qu

c a qu n lý d án M t trong nh ng l a ch n đó nên đ c xem xét, n u nhà qu n lý

c p trên không mu n t b quy n h n, ho c n u h quy t đ nh r ng d án c a h không quá ph c t p v qu n lý Quy trình l a ch n mô hình t ch c m i có th tuân

th theo m t s đi m sau:

- L p ra m t nhóm “nòng c t”v i trách nhi m đi u ph i có đ quy n h n, n u c n, đôi khi có th ch đ o các ho t đ ng tham gia c a các phòng ban khác vào d án i u này

là t t đ i v i các d án nh trong t ch c nh , tuy nhiên không t t đ i v i d án ph c

t p h n, vì s gây mâu thu n gi a m c đích d án v i nh ng m c đích c a các phòng ban chuyên môn;

- Ki m soát tr c ti p d án b i nhà lãnh đ o c p cao i u này phù h p n u nhà lãnh

đ o c p cao bi t phân ph i th i gian tham gia vào nh ng v n đ hàng ngày c a d án;

- Công b rõ trách nhi m và quy n h n c a t ng cá nhân trong t ch c có liên quan

đ n d án Nh th ng th y, ngay c h ng d n rõ ràng nh t c ng có th b di n gi i sai ho c hi u sai, đ c bi t n u đó là d án ph c t p Do v y, s l a ch n khôn ngoan,

có th là t o đi u ki n đ t ng cá nhân s n sàng h p tác kèm theo nh ng l i ích, c v

v t ch t l n tinh th n mà h kì v ng Tuy nhiên, t t c chúng ta đ u rõ, h u h t các

ph ng pháp này v m t lý thuy t có v r t d so v i áp d ng trong th c t

1.5.3 Ki m soát mô hình qu n lý d án

Khi m t nhà qu n lý doanh nghi p c p cao đã quy t đ nh xem xét áp d ng mô hình t

ch c ma tr n vào doanh nghi p (cho m t d án riêng bi t hay c t ch c), thì tr c h t

h c n ph i xem xét c ch t ch c m i đó mang l i l i ích gì cho h Li u giá tr c a các l i ích đó có t ng x ng v i nh ng t n th t (v t ch t và phi v t ch t), khi áp d ng

mô hình t ch c m i hay không? H thu đ c gì b ng vi c áp d ng mô hình qu n lý

m i? có th mô hình m i mang l i nh ng l i ích nh đ n gi n hóa các th t c, phát huy n ng l c cá nhân và t p th , u quy n, tinh th n trách nhi m, ít trung gian, hoà

h p v quan đi m và k ho ch đ c ki m soát ch t ch qua nh ng yêu c u sau:

- Ki m soát chi phí:

B t k m t d án nào c ng ph i đ c ki m soát chi phí V i r t nhi u nhóm ho c cá nhân trong t ch c, t t c đ u có tác đ ng trong ch ng m c nào đó v chi phí đ i v i

d án, v y thì ki m soát chi phí c n đ c th c hi n Trách nhi m ki m soát c n đ c

t p trung vào v n phòng qu n lý d án Theo thông l , nh h ng l n nh t c a chi phí

d án là t các phòng ban k thu t và thi công

Chi phí là m t ph n trong ch c n ng l p k ho ch và là c ch ki m soát đ có th so sánh ti n đ , kh i l ng và giá tr công vi c th c hi n c ng nh đánh giá, gi i thích

ho c ch nh s a Ki m soát k toán đ c l p ra v i m i thành ph n bút toán là c n thi t cho vi c ki m soát Chi phí c n đ c xem xét và s d ng đ i v i nh ng chi tiêu có k

ho ch Khi chi phí đ c k t h p v i b ng ti n đ thì nó s t o thành ch ng trình hoàn thành v m t v t ch t và là công c quan tr ng trong qu n lý d án

ti n đ Tuy nhiên, m t ti n đ ph i là m t “v n b n s ng” d hi u, mang tính m ,

đ c các thành viên cam k t th c hi n và có th d dàng đi u ch nh đ ph n ánh các

đi u ki n th c t i c a d án

N u t t c các nhà qu n lý d án hình dung ra đ c các b c quan tr ng trong thi t k

và xây d ng, sau đó l p ra trình t các ho t đ ng m t cách h p lý thì ti n đ hoàn thành d án s có kh n ng đ t đ c

- Phân b ngu n l c:

Ngoài v n đ tài chính và th i gian, ngu n quan tr ng nh t d án là nhân l c, nguyên

v t li u và thi t b công ngh M i d án đ u có m t quy trình riêng trong vi c mua

s m nguyên v t li u, thi t b và d ch v đ đ m b o có th thành công N u không

đ c t ch c m t cách có trình t và linh ho t thì r t có th nh ng chi phí và ti n đ không th đ t đ c theo k ho ch và gây tr h n cho các công vi c khác ti p sau c ng

nh toàn b d án

K ho ch mua s m nguyên v t li u là v n b n vô cùng quan tr ng đ qu n lý ngu n này Nó đ a ra nh ng b c quan tr ng trong quá trình mua s m t khi l p ch tiêu k thu t đ n quy trình đ u th u, chi ti t mua s m và ngày giao hàng đ i v i b t k m i chi ti t nguyên v t li u và thi t b nào r t c n thi t T t nhiên, k ho ch mua s m nguyên v t li u ph i đi cùng v i l ch trình c a d án

M t khía c nh khác c a vi c phân b ngu n là nhân l c Ng i k s thi t k , thi công

ho c nhân công khác n m trong ngu n này H u h t ngu n nhân l c th ng thi u và chi phí cao Yêu c u v nhân l c ph i đ c l p k ho ch tr c, thông th ng ph i

t ng ng v i nh ng u tiên đ t ra

Trong m t d án có th có nhi u h p ph n công vi c v i m c đ quan tr ng khác nhau

và v i nhi u lo i nhân s , thì các u tiên c a d án đ c đ t ra theo th t m c đ quan tr ng và r i ro chi phí S c nh tranh n i b v ngu n l c s tr nên khách quan

và trình t h n khi áp d ng qu n lý d án

- Ki m soát v ch t l ng: