CHƯƠNG 4: thu gom lưu trữ và vận chuyển chất thải nguy hại

Trang 1

THS: Nguyễn Ngọc Châu

4-1

THU GOM L U TR VÀ V N CHUY N

CH T TH I NGUY H I

4.1 Thu Gom, ĩng Gĩi Và Dán Nhãn Ch t Th i Nguy H i

ây là khâu cĩ ý ngh a r t l n nh h ng đ n cơng ngh x lý sau này, c ng nh an tồn trong v n chuy n và l u gi Vi c thu gom, đĩng gĩi và dán nhãn thích h p s làm gi m các nguy c (cháy, n , gây đ c h i) cho các quá trình ti p theo nh l u gi và v n chuy n c ng nh nh n di n lo i ch t th i đ t đĩ đ a ra các bi n pháp ng c u thích

h p

4.1.1 Thu gom và đĩng gĩi

Quá trình thu gom ch t th i t i ngu n đ c th c hi n b i chính các cơng nhân s n xu t trong m t nhà máy Tùy thu c vào dây chuy n s n xu t và b trí lao đ ng mà m i nhà máy cĩ th cĩ m t ph ng th c v n hành khác nhau Cĩ th thu gom theo t ng ca, ngày hay tu n tùy thu c vào b n ch t c a quá trình s n xu t Vi c thu gom b i Cơng ty qu n lý

ch t th i t nhà máy đ n khu x lý s đ c ti n hành theo th a thu n gi a nhà s n xu t

và ch thu gom-x lý

Vi c đĩng gĩi ch t th i th ng đ c th c hi n b i ch ngu n th i Cĩ th t n d ng bao

bì ch a nguyên li u (mà nguyên li u này sau khi dùng trong quá trình s n xu t s tr thành ch t th i) đ làm thùng ch a, tuy nhiên dù dùng bao bì m i hay bao bì t n d ng thì khi đĩng gĩi các ch t th i nguy h i ph i th a mãn các quy đ nh sau:

- Ch t th i nguy h i c n ph i đĩng gĩi b ng bao bì cĩ ch t l ng t t Khơng cĩ các

d u hi u kh nghi nào cho th y cĩ kh n ng b l i k thu t Bao bì ph i đ c đĩng kín và ng n ng à rị r khi v n chuy n Khơng đ ch t th i nguy h i dính bên ngồi bao bì Nh ng quy đ nh này áp d ng cho c bao bì m i và bao bì tái s d ng

- Bao bì m i, bao bì tái s d ng hay bao bì đã đ c s a ch a ph c h i đ u ph i th a mãn các yêu c u th nghi m v tính n ng (tính n mịn, tính ch u ma sát…) và v các chi ti t k thu t (áp su t, nhi t đ …) c a bao bì đ c phép s d ng Nh ng bao bì nh v y ph i đ c s n xu t và th nghi m trong m t ch ng trình b o đ m

ch t l ng đ c giám sát b i các chuyên gia gi i đ ch c ch n chúng đ t yêu c u

M i bao bì ph i đ c ki m tra nh m đ m b o ch c ch n khơng b mài mịn, nhi m

b n hay h h i gì khác Bao bì nào cĩ bi u hi n gi m đ b n so v i thi t k cho phép thì khơng đ c s d ng, n u khơng ph i s a ch a, hi u ch nh đ cĩ th ch u

đ c các th nghi m theo quy đ nh

Trang 2

4-2

- Bao bì (k c ph tùng đi kèm nh n p, vịi, v t li u b t kín,…) ti p xúc tr c ti p

v i ch t th i nguy h i ph i b n khơng t ng tác hĩa h c hay tác đ ng khác c a

ch t đĩ V t li u làm bao bì khơng ch a thành ph n cĩ th ph n ng v i ch t ch a bên trong t o ra nh ng s n ph m nguy hi m hay s n ph m làm gi m đ b n c a bao bì M t s lo i v t li u plastic, cĩ th m m, b n t gãy hay b th m do thay đ i nhi t đ , do nh ng ph n ng hĩa h c c a v t ch a hay do vi c s d ng tác nhân

l nh, thì khơng đ c s d ng Nh ng yêu c u này đ c bi t áp d ng trong tr ng

h p n mịn, th m th u, làm m m hĩa, gây lão hĩa s m và gây r n n t

- Thân và ph n bao quanh bao bì ph i cĩ c u trúc thích h p đ cĩ th ch u đ c rung đ ng N p chai, nút b n hay các b ph n đĩng kín d ng ma sát ph i đ c gi

ch t, an tồn và hi u qu b ng ph ng ti n ch c ch n B ph n đĩng n p ph i

đ c thi t k sao cho khơng x y ra tình tr ng đĩng khơng kín hồn tồn, đ ng th i

cĩ th d dàng ki m tra đ kín

- Bao bì bên trong ph i đ c bao gĩi, gi ch t hay lĩt đ m nh m ng n ng a s gãy

v hay rị r và đ nh v chúng trong l p bao bì bên ngồi V t li u đ m ph i khơng

ph n ng v i ch t ch a bên trong l p bao bì trong B t kì s rị r nào n u cĩ c ng khơng đ c làm gi m đáng k tính ch t b o v c a l p đ m

- N u khơng cĩ quy đ nh khác, ch t l ng thu c nhĩm 1.1,1.2,2 hay phân nhĩm 4.1, 5.1 (theo b ng4) cĩ m c nguy hi m cao và trung bình ch a trong bao bì b ng th y tinh hay g m ph i đ c đĩng gĩi b ng v t li u cĩ kh n ng h p th ch t l ng đĩ Trong tr ng h p bao bì trong đ c b o v t t b o đ m khơng x y ra n t v hay

rị r đi u ki n v n chuy n thơng th ng thì khơng c n l p v t li u h p th này

Tr ng h p c n v t li u đ m mà bao bì bên ngồi khơng th m ch t l ng thì ph i

cĩ ph ng ti n ch a d ng n p ch ng rị r , túi plastic hay các ph ng ti n ch a khác cĩ hi u qu t ng đ ng

- B n ch t và đ dày c a l p bao ngồi ph i thích h p sao cho ma sát trong khi v n chy n khơng gây ra nhi t cĩ th làm thay đ i tính n đ nh hĩa h c c a ch t ch a bên trong

- Nh ng ki n hàng ch a ch t th i l ng nguy h i (ngo i tr ch t th i l ng d cháy)

đ ng trong các bao bì cĩ dung tích nh h n 120 ml (4 Fl.oz) ho c ch t truy n nhi m ph i đ c s p x p sao cho ph n n p bao bì ph i h ng lên phía trên và ph i dùng nhãn ch h ng bi u th th ng đ ng c a bao bì

- Ki n hàng c ng ph i cĩ đ ch tr ng đ dán nhãn và nh ng d u hi u theo yêu c u trong m c này và theo các lu t đ nh khác

Ngồi ra cĩ th tham kh o b ng d li u an tồn (Material Safety Data Sheet-MSDS) c a

ch t th i và TCVN-5507-1991 đ l a ch n v t li u ch a cho phù h p

Trang 3

4.1.2 Dán nhãn và s d ng bi n báo ch t th i nguy h i

Vi c dán nhãn trên các thùng ch a và s d ng bi n báo trên ph ng ti n v n chuy n cĩ ý ngh a r t quan tr ng Th c hi n t t cơng tác này s giúp tránh đ c các s c trong quá trình b c d , phân b ch t th i trong kho l u gi , v n chuy n và giúp cho vi c l a ch n

bi n pháp ng c u thích h p khi cĩ s c x y ra

Tùy theo tiêu chu n qui đ nh c a m i n c mà d u hi u c nh báo phịng ng a (nhãn) cĩ

th cĩ hình d ng, màu s c và mã s khác nhau T i Vi t Nam, d u hi u c nh báo phịng

ng a và mã s ch t th i cĩ th tham kh o TCVN 6706,6707-2000 Tuy nhiên do m t s hàng hĩa nh p v nhãn và d u hi u c nh báo th ng đ c dán theo qui đ nh c a n c s n

xu t hay c a Liên H p Qu c, vì v y hi n nay trong l nh v c qu n lý ch t th i t i Vi t Nam các thùng ch a ch t th i (đ c bi t là các s n ph m quá h n s d ng) s v n mang các d u hi u c nh báo theo xu t x ban đ u c a nĩ Do đĩ trong cơng tác qu n lý ch t

th i nguy h i, nên h t s c chú ý đ n các tr ng h p này nh m tránh các sai l m đáng ti c

cĩ th x y ra Mã s c a ch t th i và d u hi u c nh báo phịng ng a theo cơng c Basel, EPA và TCVN6707-2000 đ c trình bày trong b ng 4.1

B ng 4.1 Mã s và d u hi u phịng ng a c nh báo

4-3

Lo i ch t

th i Mã s Basel Mã s EPA

D u hi u theo EPA

Mã s TCVN 6706-2000

D u hi u theo TCVN

6707-2000

Trang 4

Ch t d oxy

hĩa

Ch t lây

nhi m

h sinh thái

4-4

Trang 5

THS: Nguyễ

2.2

2.3

Nhìn chung khi dán nhãn hay treo bi n báo c nh báo ch t th i nguy h i c n tuân th các qui đ nh chung nh sau:

- M i ch t nguy hi m ph i đ c dán nhãn V t li u làm nhãn và m c in trên nhãn ph i

b n trong đi u ki n v n chuy n thơng th ng và b o đ m cịn rõ ràng và d nh n ra b t

k lúc nào Trên th gi i th ng chia ra làm hai lo i nhãn:

- Nhãn báo nguy hi m (cĩ d ng hình vuơng đ t nghiêng 45o) đ c qui đ nh dán cho

h u h t các ch t nguy h i trong t t c các nhĩm Nhãn nêu lo i ch t nguy h i bi u

di n b ng hình nh và ch vi t

- Nhãn ch d n b o qu n (handling label) (cĩ nhi u d ng hình ch nh t khác nhau)

đ c đ t m t hình ho c kèm thêm nhãn nguy hi m đ i v i vài ch t nguy h i Nhãn h ng d n b o qu n nêu các tính ch t c n chú ý (nh tính d v , cĩ ho t tính, ) đi u ki n b o qu n khi v n chuy n, l u gi hay s d ng

n Ngọc Châu

4-5

Trang 6

4-6

+ T t c các nhãn trên thùng hàng ch a ch t nguy h i ph i cĩ hình d ng, màu s c, ký

hi u và ch vi t theo đúng qui đ nh Kích c t i thi u c a các nhãn là 10cmx10cm

t ng ng v i kho ng cách xa cĩ th nhìn th y đ c là 1 mét

+ Nhãn nguy h i chính là nhãn ch m i nguy h i chính N u m t ch t cĩ nhi u d ng nguy h i thì ph i dùng thêm nhãn nguy h i ph kèm theo Nhãn ch m i nguy chính

cĩ ghi ch ch đ c tính hay m c đ tác đ ng c a ch t th i nguy h i

Ví d : các h p ch t peroxit h u c là tác nhân ơxy hĩa nhĩm 4.1 cĩ nguy h i th c p

thu c nhĩm 8 (ch t n mịn) (theo b ng 4), do đĩ nĩ ph i đ c dán hai nhãn nguy h i

+ Các ki n hàng hình tr nh ph i cĩ chu vi sao cho nhãn dán khơng ph lên chính nĩ + Các m i tên vì lý do khác mà khơng bi u th đ nh h ng đĩng gĩi c a ki n hàng

ch a ch t l ng nguy h i thì khơng đ c hi n th trên ki n hàng

+ M i nhãn ph i đ c in hay dán ch c ch n trên bao bì d nh n bi t, rõ ràng và khơng

b che khu t b i b t k ph n nào trên bao bì hay b che b i nhãn khác

+ Các nhãn khơng đ c g p n p hay khơng đ c dán theo cách mà các ph n c a nhãn

n m trên các m t khác nhau c a ki n hàng N u b m t ki n hàng khơng đ ch thì

ch p nh n dùng mĩc g n kèm nhãn lên ki n hàng

+ Nhãn báo nguy h i ph , n u cĩ ph i dán ngay bên c nh nhãn nguy h i chính

+ Khi dùng nhãn đ nh h ng ít nh t ph i s d ng hai nhãn dán hai m t đ i di n nhau c a ki n hàng và h ng m i tên ph i ch đúng

+ Các nhãn theo các quy đ nh thích h p khác khơng đ c làm r i hay mâu thu n v i qui đ nh trên

+ M i ki n hàng ph i đ c ghi tên thích h p khi v n chuy n b ng đ ng th y theo đúng h ng d n c a Liên H p Qu c và ghi s ch đ nh qu c t sau ký hi u “UN”

Trang 7

Đặc tính nguy

hại chính

Đặc tính nguy hại phụ

4.2 L u Gi (T n Tr ) Ch t Th i Nguy H i

Vi c l u gi , t n tr m t l ng l n và nhi u lo i ch t th i nguy h i là m t vi c làm c n thi t t i các nhà máy qu n lý th i nguy h i hay đơi khi ngay t i n i phát sinh ch t th i nguy h i Trong quá trình l u gi , các v n đ c n quan tâm là phân khu l u gi và các

đi u ki n thích h p liên quan đ n kho l u gi

Vi c phân kho l u gi nh t thi t ph i quan tâm đ n tính t ng thích c a các lo i ch t th i nguy h i Cơng vi c này gĩp ph n làm t ng tính an tồn c a kho l u gi tránh các s c gây nh h ng b t l i đ n mơi tr ng và con ng i Tính t ng thích c a ch t th i quy t

đ nh đ n vi c phân b khu v c l u gi cĩ th tham kh o trong B ng 4.2

4-7

Trang 8

B ng 4.2 Tính t ng thích c a các lo i ch t th i (EPA)

Lo i Ghi

chú

1.1

1.2

1.3 1.4 1.5 1.6 2.1 2.2 2.3A 2.3B 3 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 6.1

PGI-A

7 8 (l ng) 1.1

&1.2

A * * * * * X X X X X X X X X X X X X

1.5 A * * * * * X X X X X X X X X X X X X 1.6 * * * * *

PGI

6.1A

Ghi chú:

Khơng gi i h n;

X: Khơng đ c b c d , l u gi hay v n chuy n chung v i nhau;

O: Khơng đ c b c d , l u gi hay v n chuy n chung v i nhau tr khi đ c

tách riêng đ ch t th i khơng th tr n v i nhau khi cĩ rị r ;

* Áp d ng đ i v i lo i ch t th i nhĩm 1, ph i đ c v n chuy n riêng;

A Ch đ nh amomonium nitrate và phân ammonium nitrate cĩ th đ c b c

d và l u gi chung v i nhĩm 1.1 hay 1.5;

Ví d : ch t th i nhĩm 5.1 khơng nên l u gi chung v i nhĩm 1.5 Lo i 1.6 cĩ th l u gi

chung v i nhĩm 3,4,5,6,7,8

4-8

Trang 9

i v i kho l u gi v n đ c n quan tâm là kho ph i cĩ các đi u ki n thích h p đ c bi t

c v v trí, k t c u, ki n trúc cơng trình nh m b o đ m an tồn hàng hĩa khi l u gi an tồn cho c ng đ ng và mơi tr ng xung quanh Trong đĩ m i nguy h i c n đ c chú

tr ng nh t là an tồn cháy n

a V trí kho l u gi

V trí kho l u gi nên đ c ch n l a d a theo các yêu c u chính nh sau

- N u ch n v trí đ t nhà kho n m trong khu dân c , lo i hàng hĩa c n ph i b o

qu n ph i khơng đ c th i vào khơng khí các ch t đ c h i, khơng gây ti ng n và các y u t cĩ h i khác v t m c qui đ nh hi n hành v v sinh mơi tr ng

- Khi đ nh v nhà kho n m trên đ t xây d ng, ph i b o đ m yêu c u cơng ngh b o

qu n hàng hĩa

- N u đ c, nên b trí khu l u gi ch t nguy h i bên ngồi nhà x ng s n xu t

Ch t nguy h i khi đ c l u gi trong nhà x ng thì ph i cách xa ph ng ti n s n

xu t dùng cho ch t khơng d b t l a t i thi u là 3 mét và ph i cách ch t d cháy hay ngu n d b t l a ít nh t là10 mét

- m b o kho ng cách cho xe l y hàng c ng nh xe ch a cháy ra vào d dàng

b Nguyên t c an tồn khi thi t k kho l u gi

Kho l u gi ch t nguy h i ph i đ c thi t k sao cho nguy c cháy hay đ tràn là th p

nh t và ph i b o đ m tách riêng các ch t khơng t ng thích

4-9

Trang 10

4-10

Nhà kho ph i đ c thi t k tùy thu c vào ch t th i nguy h i c n đ c b o qu n theo nguy

c n , cháy n và cháy, nh đã qui đ nh trong TCVN-2622:1978 Nhà kho cĩ th dùng đ

b o qu n m t ho c m t s lo i hàng hĩa nh ng ph i b o đ m yêu c u cơng ngh và tuân

th TCVN-2622:1978

b.1 Phịng ch ng cháy n

Theo quy chu n xây d ng Vi t Nam, các nguyên t c c b n đ thi t k nhà kho đ c ghi trong qui đ nh TCVN 4317-86 và nh ng qui đ nh t i m t s TCVN khác Ngồi nh ng qui đ nh chung v k t c u cơng trình, thi t k các kho l u gi ch t nguy h i c n đ c bi t quan tâm đ n các tiêu chu n phịng ch ng cháy n :

- Tính ch u l a

- Ng n cách cháy

- Thốt hi m

- V t li u trang trí, hồn thi n, cách nhi t

- H th ng báo cháy

- H th ng ch a cháy

- Phịng tr c ch ng cháy

b.2 V t li u xây d ng

V t li u xây d ng kho ph i là v t li u khơng d b t l a và khu nhà ph i đ c gia c ch c

ch n b ng bê tơng hay thép T t h n nên b c cách nhi t khung thép V t li u cách nhi t

ph i là v t li u khơng b t l a ch ng h n nh len khống hay bơng th y tinh V t li u thích h p nh t v a ch ng cháy v a làm t ng đ b n và đ n đ nh là bê tơng, g ch đ c hay g ch bê tơng ng d n hay dây đi n b t xuyên qua t ng ch ng cháy ph i đ c đ t trong các ng ch m b t l a

b.3 K t c u và b trí ki n trúc cơng trình

K t c u b trí ki n trúc cơng trình nên tuân th m t s nguyên t c sau:

- B t k khu v c kín và r ng nào c ng ph i cĩ l i thốt hi m theo ít nh t hai h ng

L i thốt hi m ph i đ c ch d n rõ ràng (b ng b ng hi u và s đ …) và đ c thi t k d dàng thốt ra trong tr ng h p kh n c p C a thốt hi m d m trong bĩng t i hay trong l p khĩi dày đ c và t t h n nên trang b hành lang thốt hi m

- Kho ch a ph i đ c thơng giĩ t t cĩ l u ý đ n ch t l u gi , thích h p là đ h trên mái, trên t ng bên d i mái hay g n sàn nhà

- Sàn kho khơng th m ch t l ng Sàn ph i b ng ph ng nh ng khơng tr n tr t và khơng cĩ khe n t đ d lau chùi và cĩ th ch a n c rị r , ch t l ng b đ tràn hay

n c ch a cháy đã b nhi m b n, ví d t o các g hay l bao quanh

Tiêu đề	Chương 4: Thu gom lưu trữ và vận chuyển chất thải nguy hại
Trường học	Trường Đại học Môi trường Hà Nội
Chuyên ngành	Môi trường
Thể loại	Báo cáo môn học
Năm xuất bản	2006
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	920,43 KB