Mô tả phương ngữ thành phố Thanh Hóa;Phiên âm quốc tế một đoạn phỏng vấn giọng Huế.

Phương pháp miêu tả ngữ âm học- âm vị học để miêu tả các nét ngữ âm địa phương của các biến thể.. 3 Khái quát phương ngữ Thanh Hóa: Thanh Hóa là một vùng văn hóa, trong đó ngôn ngữ người

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA NGÔN NGỮ HỌC

- -BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KÌ

Đề bài :

- Mô tả phương ngữ thành phố Thanh Hóa

- Phiên âm quốc tế một đoạn phỏng vấn giọng Huế.

Môn : Phương ngữ học tiếng Việt

Giảng viên : PGS.TS Trịnh Cẩm Lan

Sinh viên : Nguyễn Bá Thắng

Lớp : K60 Ngôn ngữ học CLC

Mã số sinh viên : 15034444

MỤC LỤC

I) Mô tả phương ngữ thành phố Thanh Hóa- tỉnh Thanh Hóa: 1

1) Nguồn tư liệu: 1

2) Phương pháp nghiên cứu: 2

3) Khái quát phương ngữ Thanh Hóa: 2

4) Ngữ âm: 2

a) Thanh điệu: 2

b) Biến âm: 3

5) Từ vựng: 4

6) Nhận xét: 4

II) Phiên âm quốc tế một đoạn phỏng vấn giọng Huế: 5

1) Nguồn video: 5

2) Bản dịch: 6

3) Bản phiên âm quốc tế: 6

I) Mô tả phương ngữ thành phố Thanh Hóa- tỉnh Thanh Hóa:

1) Nguồn tư liệu:

Đây là đoạn thoại được ghi âm kín trước khi phỏng vấn Để đảm bảo tính

tự nhiên của lời nói, 100% các nhân vật đều không biết lời nói của mình đang được ghi âm

Việc ghi âm được thực hiện bởi máy điện thoại di động Dữ liệu thu được 5,5mb , đoạn hội thoại được ghi lại trong 5:49 phút

2) Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp nghiên cứu thực địa hay còn gọi là phương pháp nghiên cứu điền dã: lấy các nguồn tư liệu nghiên cứu

Phương pháp miêu tả ngữ âm học- âm vị học để miêu tả các nét ngữ âm địa phương của các biến thể

Phương pháp so sánh đối chiếu : chỉ ra những biến đổi và khác biệt giữa những cái được qui chiếu

3) Khái quát phương ngữ Thanh Hóa:

Thanh Hóa là một vùng văn hóa, trong đó ngôn ngữ người Việt, thành phần dân tộc chủ thể rất giàu sắc thái địa phương

Thanh Hóa là một vùng lịch sử khá lâu đời, trong tiến trình lịch sử, nhiều người từ đồng bằng sông Hồng di cư vào, làm phong phú thổ ngữ Thanh Hóa Trong quá trình đó cũng chịu nhiều ảnh hưởng của dân tộc anh em Mường, Thái,…

Đặc điểm phương ngữ Thanh Hóa qua đoạn hội thoại được ghi âm sẽ được miêu tả, so sánh với tiếng Việt toàn dân một phần nào đó dưới đây

4) Ngữ âm:

a) Thanh điệu:

 Thanh ngã : trong phương ngữ Thanh Hóa được thể hiện bằng hai

biến thể sau:

- Biến thể ( ngã ) -0: Được phát âm là( ngã ), có âm điệu biến thiên hai

chiều đi xuống và đi lên, vì thế không bằng phẳng bắt đầu ở âm vực cao thấp nhưng kết thúc ở âm vực cao

Ví dụ trong đoạn ghi âm: nữa , nhiễm

- Biến thể (ngã ) -1: được phát âm là [ hỏi] thanh này có âm điệu biến thiên

Ví dụ trong đoạn ghi âm: bữa , dẫn

 Thanh hỏi: trong phương ngữ Thanh Hóa được thể hiện bằng hai biến

thể sau:

- Biến ( hỏi)-0 : được phát âm [ hỏi] theo chuẩn tiếng Việt toàn dân Đặc

điểm ngữ âm thì thanh này có âm điệu biến thiên hai chiều lên xuống, nhưng không chia là hai giai đoạn rõ rệt như thanh ngã

Ví dụ trong đoạn ghi âm: tỉnh, bẩn, bảo, thủy, trưởng, thủy, phổi, bảy , tủ, cả, xã , bản, khuẩn

- Biến (hỏi) -1: được phát âm [ ngã], đặc điểm ngữ âm thì thanh này có âm

điệu biến thiên hai chiều lên xuống và chia làm hai giai đoạn rõ rệt như thanh ngã

Ví dụ trong đoạn ghi âm: bẩn, phổi, bỏ, khỏe, nhỏ ,đổ, ngủ

b) Biến âm:

 Phụ âm đầu (s) : trong tiếng Việt toàn dân (s) là một phụ âm đầu lưỡi,

ngạc, xát quặt, vô thanh Trong tiếng Thanh Hóa tồn tại hai biến là :

- Biến thể (s)-0: được phát âm là [x], cách phát âm này không đúng với tiếng Việt toàn dân Nó được phát âm mềm hơn so với cách thức phát âm

người miền Trung và miền Nam

Ví dụ trong đoạn ghi âm: xa.

- Biến thể (s)-1: gần giống (s)-0 nhưng không còn quặt lưỡi mà hơi bẹt

hóa

Ví dụ trong đoạn ghi âm: sơn ( Đông Sơn )

 Phụ âm đầu ( tr): được phát âm nhích lại gần mặt lưỡi , tắc vô thanh.

Ví dụ trong đoạn ghi âm: trực.

5) Từ vựng:

Phương ngữ Thanh Hóa Tiếng Việt toàn dân

6) Nhận xét:

Cũng như phương ngữ Nghệ Tĩnh, phương ngữ Thanh Hóa được coi là một hệ thống biến thể khá hoàn chỉnh của tiếng Việt, với những biến âm tương đối đều đặn

và một hệ thống đại từ cũng khá hoàn chỉnh Tính hệ thống và có quy luật giúp cho phương ngữ Thanh Hóa tồn tại trong suốt thời gian vừa qua giữa các vùng phương ngữ lớn phía bắc và phía nam địa dư của nó

Tuy vậy, ngày nay, cùng với xu thế hòa nhập chung, sự giao lưu về văn hóa và kinh tế giữa các vùng miền đã dẫn đến hai xu hướng Xu hướng thứ nhất là các thổ ngữ nhỏ đang dần bị giải thể để hình thành một phương ngữ Thanh Hóa ngày càng đồng nhất hơn Xu hướng thứ hai là phương ngữ Thanh Hóa ngày càng xích lại gần tiếng Việt phổ thông, hay nói chính xác hơn là gần với phương ngữ Hà Nội Ví dụ hiện nay có xu hướng hòa nhập các phụ quặt lưỡi và không quặt lưỡi (ví dụ tr với ch) như phương ngữ Bắc tại các vùng như Nga Sơn, Quảng Xương, Tĩnh Gia, nơi trước đây phân biệt rõ hai loại phụ âm này

Đặc biệt, ở các đô thị như thành phố Thanh Hóa, thị xã Bỉm Sơn và các thị trấn, các đặc thù địa phương trong ngôn ngữ càng giảm đi trên con đường hình thành các bán phương ngữ

II) Phiên âm quốc tế một đoạn phỏng vấn giọng Huế:

1) Nguồn video:

https://www.youtube.com/watch?v=kSXM0lqUY8I

Đoạn video này trích từ phút 1:03 đến 1:13 và 2:56 đến 3:11 từ đoạn phỏng vấn trong chương trình “ Huế 2013: Một bác bán vé số nói về Huế” phát ngày

“Dạ ở Huế Nên biết là đi xa đến đây ăn bún bò Huế

Tính tình thì nói chung người Huế dễ thương mà người miền Bắc cũng dễ thương mà điệu giọng nói có hơi khác nhau chứ không có đặc biệt, đại khái vậy thôi Miền Nam thì cũng được, cũng dịu dàng, cũng nết na.”

3) Bản phiên âm quốc tế:

/Za6/ /ɤ6/ /hue4/ /nen1/ /biet4/ /la2/ /di1/ /ʂa1/ /dɛ2/ /dɤi1/ / n1/ /bun5/ /bɔ2/ /h e4/

/Tiŋ4/ /tiŋ2/ /t‘i2/ /nɔi4/ /cuŋ1/ /ŋɯɤi2/ /hue4/ /kuŋ4/ /ze4/ /t‘ɯɤŋ1/ /ma2/ /ŋɯɤi2/ /mien2/ /b k5/ /kuŋ4/ /ze4/ /t‘ɯɤŋ1/ /ma2/ /dieu6/ /ziɔŋ6/ /nɔi5/ /ko5/ /hɤi1/ / ak6/ /ɲau1/ /cɯ4/ / oŋ/ /ko5/ /d k6/ /biet6/, /dai6/ / ai6/ /vɤi6/ /t‘oi1/ /mien4/ /nam1/ /t‘i2/ /kuŋ4/ /dɯɤk6/, /kuŋ4/ /ziu6/ /zaŋ2/, /kuŋ4/ /net6/ /na1/