Về kiến thức - Giúp học sinh nắm được khái niệm vectơ chỉ phương của đường thẳng.. - Giúp học sinh nắm được phương trình tham số của đường thẳng.. - Giúp học sinh có thể liên hệ giữa ve
Trang 1SỞ GD & ĐT ĐẮK LẮK GIÁO ÁN
TRƯỜNG THPT QUANG TRUNG
BÀI 1 PHƯƠNG TRÌNH ĐƯỜNG THẲNG
Ngày soạn: 23/02/2019; Ngày dạy: 26/02/2019
Người soạn: Bùi Thị Trang
Người hướng dẫn: Cô Nguyễn Thị Yến
Tiết dạy: 01; Tiết chương trình: 29; Lớp dạy: 10A8
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- Giúp học sinh nắm được khái niệm vectơ chỉ phương của đường thẳng
- Giúp học sinh nắm được phương trình tham số của đường thẳng
- Giúp học sinh có thể liên hệ giữa vectơ chỉ phương và hệ số góc của đường thẳng
2 Về kỹ năng
- Có kỹ năng xác định được vectơ chỉ phương của đường thẳng
- Có kỹ năng viết phương trình tham số của đường thẳng
3 Về thái độ
- Hứng thú trong học tập
- Cẩn thận trong tính toán và lập luận
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án
- Bảng phụ, thước kẻ, phấn
2 Học sinh
- Đọc trước SGK Chuẩn bị kiến thức cũ có liên quan
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Sử dụng tổng hợp các phương pháp hỏi đáp, giảng giải, luyện tập, nêu vấn đề và thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
1 Ổn định tổ chức lớp và kiểm tra sĩ số (3’)
2 Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra bài cũ trong quá trình dạy bài mới
Trang 23 Bài mới
Hoạt động 1: Vectơ chỉ phương của đường thẳng
TG Hoạt động của
giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
10’
+ GV: Cho đường
thẳng , các vectơ
1, 2, 3, 4
u u u u như
trong hình
+ Em có nhận xét
gì về giá của các
vectơ u u u u1, 2, 3, 4
+Khi đó cô gọi
1 , 2 , 3 , 4
u u u u là các vectơ chỉ phương
của đường thẳng
( GV vẽ hình minh
họa)
+ Vậy từ hình vẽ
một em cho biết
thế nào là vectơ chỉ
phương
+ Đưa ra định
nghĩa (SGK)
+ Một em đứng lên
đọc lại định nghĩa
SGK trang 70
+ Nhìn hình vẽ một
em hãy cho cô biết
một đường thẳng
có bao nhiêu
VTCP?
+ Có nhận xét gì về
các VTCP ?
+ Từ đó cô có nhận
xét 1
+ GV đưa ra nhận
xét 2
+ HS chú ý lắng nghe
+ Giá của chúng song song hoặc trùng với
+ Khác 0 và có giá song song hoặc trùng với đường thẳng
+ Học sinh đứng lên đọc
+ Một đường thẳng có vô
số VTCP
+ Các VTCP của đường thẳng cùng phương với nhau
+ HS chú ý nghe giảng và ghi bài
1 Vectơ chỉ phương của
đường thẳng (VTCP)
VTCP: K/h: u ( u 0 )
a) Định nghĩa: (SGK)
b) Nhận xét: (SGK)
Trang 3Hoạt động 2: Phương trình tham số của đường thẳng
TG Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
15’ + Cho đường thẳng
đi qua M x y0( ;0 0)
Có VTCP
( ; )
u u u
+ Lấy M x y( ; ) thì
M M
+ GV: Nếu M
thì M M có mối 0
quan hệ gì với
vectơ u?
+ GV: Điều kiện
để M M cùng 0
phương với u?
+ Từ đẳng thức
vectơ trên GV
hướng dẫn học
sinh suy ra phương
trình tham số
+ Nhấn mạnh với
học sinh đâu là tọa
độ điểm, đâu là tọa
độ VTCP trong
PTTS Từ đó nếu
người ta cho PTTS
có thể suy ra được
tọa độ điểm và tọa
độ VTCP
+ GV đưa ra ví dụ
Ví dụ 1:
+ Xác định tọa độ
điểm ban đầu đi
qua của d
+ Thay t là 1 giá trị
ta sẽ có tương ứng
1 điểm đi qua của
-HS quan sát vẽ hình và nghe GV giới thiệu
M M x x y y
HS: M M cùng phương với 0
u
0
M M cùng phương với u
0
M M tu
HS: thực hiện
0
0 1
M M tu
x x tu
y y tu
x x tu
y y tu
+ A(5;2)
+ Thay t=1 Ta được điểm
đi qua B(-1;10)
2 Phương trình tham số của đường thẳng.(PTTS)
Trong mp (Oxy), Cho đi qua
0 ( ; 0 0 )
M x y
Có VTCP u ( ; u u1 2)
M M M0 tu
x x tu
y y tu
x x tu
y y tu
(t là tham số.) Đgl PTTS của
Ví dụ 1: Cho : 5 6
2 8
d
a) Xác định tọa độ 2 điểm đi qua của d
b) Xác định 1 VTCP của d
Giải:
a) A(5;2), B(-1;10)
Trang 4d
+ Chỉ ra 1 VTCP
của d
+ GV nhận xét
Ví dụ 2:
+ Khi viết PTTS
cần biết 1 điểm và
VTCP
a) Dễ thấy
b) u DC ( 6;0)
c) GV vẽ hình
Hỏi: Hai dt song
song thì có nhận
xét gì về VTCP
của chúng
+ GV đưa ra
PTCT
+ Nhấn mạnh cho
học sinh
+ Cách từ PTTS ta
đưa về PTCT
+ Cách từ PTCT ta
đưa về PTTS
+ Ví dụ 3: Từ ví dụ
2 còn trên bảng
hãy viết PTCT
(nếu có) của các
đường thẳng đó
+ HS đứng lên đọc
PTCT
+ ud ( 6;8)
c) d song song với d’ thì VTCP của d’ chính là VTCP của d
HS chú ý nghe và ghi bài
b) ud ( 6;8)
Ví dụ 2: Lập PTTS của d biết:
a) đi qua B(1;2) và có VTCP ( 2;1)
d
u b) d đi qua D( 2;5) và C(-4;5) c) d đi qua A( 3;2) và d song song với ' : 5
3 2
d
Giải:
a) : 1 2
2
(t) b) d có VTCP u DC ( 6;0)
2 6 :
5
d y
(t) c) d có VTCP u ud'(1;2)
3 :
d
(t)
Chú ý:
+ Với u1 0,u2 0 Thì :
được gọi là phương trình chính tắc
Ví dụ 3: Viết PTCT trong các
trường hợp ở ví dụ 2:
x y
b) d có VTCP u DC ( 6;0)
Không có PTCT
Trang 5c) d có VTCP u ud'(1;2)
:
Hoạt động 3: Liên hệ giữa vectơ chỉ phương và hệ số góc
TG Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Đường thẳng có
VTCP là
( ; )
u u u
với u1 0
Thì hệ số góc của
là 2
1
u k u
GV đưa ra và cho
học sinh chấp nhận
công thức
+ Chú ý cho học
sinh để khi học
sinh làm bài tập dễ
dàng hơn
Ví dụ 4:
Tính hệ số góc của
đường thẳng d có
VTCP u ( 1; 3)
+ Ví dụ 5: Viết
PTTS, PTCT (nếu
có) của d đi qua
A(2;3) và có hệ số
góc là -1
+ Chỉ ra 1 VTCP
của d
+ Có điểm đi qua,
VTCP
+Một em viết
PTTS
+ Một em viết
PTCT
HS quan sát
HS làm HĐ3 SGK:
3
3 1
k
(1; ) (1; 1)
u k
3
d
(t)
3 Liên hệ giữa vectơ chỉ phương và hệ số góc của đường thẳng
Đường thẳng có VTCP là
( ; )
u u u với u1 0 Thì hệ số góc của
là 2
1
u k u
Chú ý:
Đường thẳng có hệ số góc là k
VTCP u (1; ) k
Ví dụ 4: Tính hệ số góc của
đường thẳng d có VTCP ( 1; 3)
u
Giải:
3
3 1
k
Ví dụ 5: Viết PTTS, PTCT (nếu
có) của d đi qua A(2;3) và có hệ
số góc là -1
Giải:
(1; ) (1; 1)
u k
3
d
(t)
4 Bài tập vận dụng
Trang 6+ Nhấn mạnh cho
học sinh viết PTTS
cần có 1 điểm và 1
VTCP
+ Có vectơ chỉ
phương tính được
hệ số góc
+ Có hệ số góc tìm
được VTCP
+ Gv đưa ra bài tập
rèn luyện Học sinh
về nhà làm nếu hết
giờ
Bài tập1 : Viết PTTS của d
trong các trường hợp sau:
a) Đi qua A(1;1) và song song với trục Ox
b) Đi qua B(2;-1) và song song với trục Oy
Bài tập 2: Cho : 1
2
a) A ( 1; 4) có thuộc hay không?
b) Tìm phương tình chính tắc của
Bài tập 3: Cho tam giác ABC,
biết: A(-1;1),B(4;7) và C(3;-2)
M là trung điểm của đoạn AB Viết PTTS của trung tuyến CM
V.CỦNG CỐ
- Vectơ chỉ phương của đường thẳng
- Phương trình tham số của đường thẳng, phương trình chính tắc, hệ số góc của đờng thẳng
VI DẶN DÒ
- Nắm vững các phần đã học
- BTVN: BT1/T80 SGK
VII RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN GIÁO SINH THỰC TẬP