giáo án vật lý 10 nâng cao học kì 2

giáo án vật lý 10 nâng cao học kì 2 chi tiết tham khảo

Trang 1

Tiết 77 CÂN BẰNG CỦA VẬT RẮN DƯỚI TÁC DỤNG CỦA HAI LỰC.

TRỌNG TÂM A.MỤC TIÊU

1.Kiến thức:

- Biết định nghĩa giá của lực, phân biệt giá với phương

- Biết định nghĩa trọng tâm của vật rắn

- Nắm vững điều kiện cân bẳng của một vật rắn dưới tác dụng của hai lực, biết vận dụng điều kiện ấy để tìm phương pháp xác định đường thẳng đứng, xác định trọng tâm vật rắn,xác định điều kiện cân bằng của một vật trên giá đỡ nằm ngang

- Ôn tập điều kiện cân bằng của hệ lực tác dụng lên chất điểm

III.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động1 (4 phút): Ki m tra bài c :cân b ng c a ch t đi m.ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ũ :cân bằng của chất điểm ằng của chất điểm ủa chất điểm ất điểm ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm

Lực đàn hồi, trọng lực

Trọng lực vì vật nhẹ

Cùng giá, cùng độ lớn,ngược chiều

2 Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai lực:sgk

Trang 2

Lực căng, trọng lực là 2lực trực đối.

- Quan sát H 26.4 Trảlời câu hỏi

C1:Không, hai lực khôngcùng giá

C2: Không vì không cùnggiá

- Trình bày kết luận

Xác định trọng tâm theo

HD của GVNghe

3 Trọng tâm của vật rắn:

Là điểm đặt của trọng lực tácdụng lên vật

4 Cân bằng của vật rắn treo

ở đầu dây:Hình 26.4

T và c P là hai lực trựcđối

Dây treo trùng với đườngthẳng đứng đi qua trọng tâm Gcủa vật

5 Xác định trọng tâm của

vật rắn:

SGK Đối với vật rắn phẳng đồngtính:

- Trọng tâm trùng với tâm đốixứng

- Trọng tâm nằm trên trục đốixứng

Hợp lực bằng không

6 Cân bằng của vật rắn trên giá đỡ nằm ngang:

Khi cân bằng:

P

N   (trực đối)

Trang 3

- điểm đặt của N trên vật

tại điểm tiếp xúc

Điều kiện cân bằng?

Vật trong rổ, hàng để trênmui xe

Quả bóng trên sân

Mặt chân đế là hình đagiác lồi nhỏ nhất chứa tất cảcác điểm tiếp xúc

Điều kiện cân bằng :sgk

7 Các dạng cân bằng:

a) Cân bằng bền: vật tự trở

về vị trí cân bằng khi ta làm

nó lệch khỏi vị trí cân bằng b) Cân bằng không bền: vậtkhông tự trở về vị trí cânbằng khi ta làm nó lệch khỏi

vị trí cân bằng

c) Cân bằng phiếm định:vật cân bằng ở v ị tr í m ớikhi ta làm nó lệch khỏi vịtrí cân bằng

Trang 4

Tiết 78 CÂN BẰNG CỦA VẬT RẮN DƯỚI TÁC DỤNG CỦA

BA LỰC KHÔNG SONG SONG

I.MỤC TIÊU

- Biết cách tổng hợp lực đồng quy tác dụng lên cùng một vật rắn.

- Nêu được điều kiện cân bằng của vật rắn chịu tác dụng của ba lực song song

2.Kỹ năng:

- Biết cách suy luận dẫn đến điều kiện cân bằng của một vật rắn chịu tác dụng của ba lực song song

- Trình bày được thí nghiệm minh họa

- Vận dụng điều kiện cân bằng để giải một số bài tập

II.CHUẨN BỊ

1.Giáo viên

- Chuẩn bị các thí nghiệm H 26.3

2.Học sinh

- Ôn tập quy tắc hình bình hành lực tác dụng lên chất điểm

III.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1 (4phút): Ki m tra bài c ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ũ :cân bằng của chất điểm

Hoạt động 2 (15phút): Tìm hiểu quy tắc hợp hai đồng quy

Hai lực đồng quy được

Đọc SGK trả lời

Có thể khác nhauTiếp thu, ghi nhớ

Áp dụng vẽ hình tổng hợplực

Nghe

1 Quy tắc tổng hợp hai lực đồng quy:

Hai lực đồng quy: sgk

Để tổng hợp hai lực đồng quy :

- Trượt hai lực trên giá củachúng cho tới khi điểm đặtcủa hai lực là I

- Áp dụng quy tắc hình bìnhhành, tìm hợp lực F

F F1 F2

Hoạt động 3 (20phút): tìm hiểu cân bằng của một vật rắn dưới tác dụng của ba lực không song song.

- Yêu cầu HS tìm hiểu

2 Cân bằng của một vật rắn dưới tác dụng của ba lực không song song:

a) Điều kiện cân bằng:

Điều kiện cân bằng của mộtvật rắn chịu tác dụng của balực không song song là hợp

Trang 5

- Làm thí nghiệm, yêu

cầu HS quan sát, kiểm

tra lại các kết quả vừa

thu được ở trên

- Nêu câu hỏi, yêu cầu

- Quan sát thí nghiệmtheo H 27.1, kiểmnghiệm lại kết quả ởtrên:

- Ba lực đồng quy, đồngphẳng và thỏa mãn côngthức(27.1)

- Trả lời câu hỏi C1 :Tạitâm vòng nhẫn

- 3 lực

Tại trọng tâmTại điểm tiếp xúc

- P tại trọng tâm, giá thẳngđứng hướng xuống

- lực F ms có giá nằm trênmặt phẳng nghiêng

- Phản lực N của mặt phẳngnghiêng

Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác

dụng của 3 lực không song song?

Trang 6

GV :giải trước bài tập, dự kiến hoạt động HS

HS :Ôn lại điều kiện cân bằng của vật treo trên dây, cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của 3 lực không song song

III.Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1( 6 phút) :Ki m traểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm

Điều kiện cân bằng của vật treo trên dây ?

Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác

dụng của 3 lực không song song ?

Nhận xét câu trả lời

Trả lời

Hoạt động 2(34 phút) :giải bài tập

vẽ hình

0

  N=TsinTcos =P

0

  

Bài tập 1 :Treo vật 100g, g=10m/s2, tìm lực căng dây.->

0

  Phương ngang :N=Tsin

Phương đứng :Tcos =P, T=P/ cos

=80/ 3N

=>N=0,5.80/ 3 =40/ 3N

3)tr126sgka)khi treo một dây :Điều kiện cân bằng :

0

 

, T=P=1.10=10N, đứt dây

b) Điều kiện cân bằng :

0

  Theo phương đứng :P=2T cos

T=P/2 cos =10/ 3N

Trang 7

Điều kiện cân bằng của vật chịu tác dụng

của 3 lực không song song?

Về xem lại phương chiều trọng lực, tỉ lệ

Trang 8

Tiết 80 QUY TẮC HỢP LỰC SONG SONG ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG

CỦA MỘT VẬT RẮN DƯỚI TÁC DỤNG CỦA BA LỰC SONG SONG

I.MỤC TIÊU

- Nắm vững được quy tắc hợp hai lực song song cùng chiều và trái chiều cùng đặt lên vật

rắn

- Biết phân tích một lực thành hai lực song song tùy theo điều kiện của bài toán

- Nắm được điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của ba lực song song và hệ quả

- Có khái niệm về ngẫu lực và momen của ngẫu lực

Hoạt động 1 (4phút):Kiểm tra

- Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác

dụng của ba lực không song song?

- Vẽ hình minh họa

Trả lời

Vẽ hình

Hoạt động 2 (18 phút): Tìm hi u quy t c h p hai l c song song cùng chi u.ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ắn dưới tác dụng của hai ợp hai lực song song cùng chiều ực ều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai

Hợp lực của hai lực song

song cùng chiều được xác

Lực căng khi treo vật bằnghai dây, treo hai vật…

Nghe , quan sátThực hiện TN theo nhóm

Có tác dụng giống tác dụng đồng thời của P1 và2

- P đặt tại O có tác dụnggiống hệt tác dụng đồngthời của P1 đặt tại O1 và2

P đặt tại O2 , P=P1+P2

P là hợp lực

Trang 9

- So sánh phương chiều của

cân bằng( mô men hoc phàn

sau), đơn vị độ dài cần

a) Quy tắc( Hình 28.2)+ Nội dung:SGK+ Biểu thức:

1

2 2

1

d

d F

F

 (chia trong)b) Hợp nhiều lực:sgk

a)Lí giải về trọng tâm vậtrắn:

Trọng lực là hợp lực củacác trọng lực tác dụng lêntừng phần của vật

d)Phân tích một lực thànhhai lực song song:

SGKe) Bài tập vận dụng

F = F1 + F2

2 1

2 2

Yêu cầu: HS xem hình vẽ,

ra điều kiện cân bằng

- Chứng minh hệ ba lực đồng phẳng

Trả lời C1

- Xem phần 4 SGK, xem hình 28.7, tìm cách suy luận để đưa ra quy tắc hợp hai lực song song tráichiều

1 F F 

F

4 Quy tắc hợp hai lực song song trái chiều:sgk

F = F3 – F2

2

3 ' 3

' 2

F

F d

d

 (chia ngoài)

Trang 10

- Hướng dẫn thảo luận đưa

ra khái niệm ngẫu lực

- Ngẫu lực không có hợplực

- Momen của ngẫu lực đặc trưng cho tác dụng làm quaycủa ngẫu lực

M=F.d , d khoảng cách giữa hai giá của hai lực

Hoạt động 4 (4phút): củng cố , dặn dò

Quy tắc hợp lực song song?

Điều kiện cân bằng của vật chịu tác dụng

của 3 lực song song?

Về nhà xem lại đòn bẩy

Trả lời

Ghi nhận

Rút kinh nghiệm:

Trang 11

Tiết 81 MOMEN CỦA LỰC ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN CÓ TRỤC

QUAY CỐ ĐỊNH.

I.MỤC TIÊU

- Biết được định nghĩa momen lực, công thức tính momen lực trong trường hợp lực

vuông góc với trục quay

- Biết điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định

- Vận dụng giải thích một số hiện tượng vật lí và một số bài tập đơn giản

- Ôn tập các kiến thức về đòn bẩy

Hoạt động 1 (4 phút): Ki m tra bài c ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ũ :cân bằng của chất điểm

- Quy tắc hợp lực của hai lực song song

cùng chiều

- Momen ngẫu lực?

Trả lời

Hoạt động 2( 10 phút): Tìm hiểu tác dụng của một lực lên vật rắn có trục quay cố định

Thảo luận trả lời :giá củalực đi qua trục quay

Gía song song trục quay

Không

Vuông góc không đi quatrục quay.Vật quay

Tác dụng làm quay phụthuộc cánh tay đòn của lực

Tiếp thu, ghi nhớ

1 Nhận xét về tác dụng của một lực lên một vật rắn có trục quay có định:

-Tác dụng làm quay của mộtlực lên vật rắn có trục quay

cố định từ trạng thái đứngyên phụ thuộc độ lớn của lực,khoảng cách từ trục quaytới giá của lực

Hoạt động 3 (18 phút): Tìm hiểu định nghĩa momen của lực đối với trục quay.Quy tắc mômen lực.

Trang 12

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Dự kiến ghi bảng

Đại lượng đặc trưng cho

TN, ghi kết quả thí nghiệm

- Nhận xét kết quả về tácdụng làm quay của lực Tiếp thu

N.mKhác không

M1+M2 + =0

* Nếu quy ước momen lựclàm vật quay ngược chiềukim đồng hồ có giá trịdương, cùng chiều kimđồng hồ có giá trị âm , thì:

M1+M2+ =0 Với M1, M2 là momencủa tất cả các lực đặt lênvật

Hoạt động 4 (8phút):Tìm hiểu ứng dụng qui tắc mômen

YC HS giải thích hoạt động

cân đĩa, cuốc chim

Lưu ý truc quay tạm thời

Nhận xét hoạt động HS

- Đọc phần 4, mô tả hoạtđộng của cân đĩa, cuốc chimhình H 29.5,H 29.6

Hoạt động 5 (5phút): V n d ng, c ng c ật rắn dưới tác dụng của hai ụng của hai ủa chất điểm ố

Trang 13

- Tính cẩn thận trong làm thí nghiệm, xử lí các sai số.

- Trình bày báo cáo thí nghiệm

II CHUẨN BỊ

1.Giáo viên

- Đọc SGK, làm TN trước

2.Học sinh:

Ôn tập lại cộng vectơ

Hoạt động 1(6 phút): Gi i thi u m c đích thí nghi m, tìm hi u c s lí thuy t.ới tác dụng của hai ện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai ụng của hai ện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ơ sở lí thuyết ở lí thuyết ết

- Thông báo mục đích bài: Kiểm nghiệm

quy tắc hợp lực đồng quy và hợp lực song

- Ta tác dụng vào vật 2 lực F1 và F2

- Thay thế 2 lực đó bằng một lực F gây ratác dụng giống hệt

- Kiểm tra phương chiều và độ lớn của F

có phù hợp với lí thuyết không

Hoạt động 2(5 phút): Tìm hiểu ph ng án thí nghi mươ sở lí thuyết ện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai

Nghe, quan sát

Hoạt động 3 (30 phút): Tiến hành TN, sử lí số liệu, nhận xét.

Trang 14

Lưu ý HS đặt dây chỉ theo phương của trục

Hoạt động 4 (4 phút): Hướng dẫn HS viết báo cáo TN

Hoạt động 5 (6 phút):Tìm hiểu phương án tổng hợp hai lực song song cùng chiều

Cách tạo hai lực song song?

Hoạt động 6 (30 phút):Tiến hành thí nghiệm, xử lí số liệu, nhận xét

YC HS thí nghiệm và ghi số liệu

Theo dõi, hướng dẫn

Lưu ý HS lò xo đặt đứng, không nghiêng

YC HS xử lí số liệu, nhận xét

Thí nghiệm, ghi số liệu

Thực hiện theo hướng dẫn

Xử lí số liệuKết quả thực nghiệm gần đúng tính toántheo quy tắc hợp lực song song

Hoạt động 7 (5 phút):Hướng dẫn HS viết bảng báo cáo

Có mấy lực trong thí nghiệm?

Cách tính trung bình ?

Công thức tính sai số ?

Chiều dài biểu diễn theo m hay cm?

Về nhà hoàn thành báo cáo

Xem lại định luật 2, 3 Niu tơn

3 lựcTrả lời

Có thể theo cm

Ghi nhận

IV RÚT KINH NGHIỆM:

Tiết 47 ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG

I.MUC TIÊU

1- Kiến thức

- Nắm được khái niệm hệ kín

Trang 15

- Nắm vững định nghĩa động lượng và nội dung cuả định luật bảo toàn động lượng áp dụng cho hệ kín.

- Xem lại định luật bảo toàn công ở lớp 8

III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1 ( 4 phút):Ki m traểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm

Biểu thức gia tốc?

Biểu thức định luật 2 Niu tơn?

Biểu thức định luật 3 Niu tơn?

Trả lời

Hoạt động 2 ( 6 phút): Tìm hi u khái ni m h kínểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai ện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai

là ngoại lực), hoặc nếu có thì phải triệt tiêu lẫn nhau

Hoạt động 2(10 phút): Tìm hiểu các định luật bảo toàn.

Phương pháp giải bài toán

- Đại lượng vật lý1 bảo toàn: không đổi theo thời gian

- Đinh luật bảo toàn: định luật cho biết đại lượng vật línào được bảo toàn

- ĐLBT có vai trò quan trọng trong đời sống

Hoạt động 3( 20 phút): TÌm h iu đ ng l ng và đ nh lu t b o toàn đ ng l ngểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ộng lượng và định luật bảo toàn động lượng ượp hai lực song song cùng chiều ịnh luật bảo toàn động lượng ật rắn dưới tác dụng của hai ảo sát điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai ộng lượng và định luật bảo toàn động lượng ượp hai lực song song cùng chiều

Trang 16

- Hướng dẫn HS tìm hiểu

khái niệm động lượng và

nghĩa của nó

- Hướng dẫn HS thành lập

định luật bảo toàn động

lượng từ định luật II và III

Newtơn

- HS tìm hiểu kiến thức vàtrả lời các câu hỏi dẫn dắtcủa GV

3 Định luật bảo toàn động lượng

a Động lượng

v m

p

p

Hoạt động 4 ( 5 phút ): v n d ng, c ng cật rắn dưới tác dụng của hai ụng của hai ủa chất điểm ố

Điều kiện áp dụng định luật bảo

Trang 17

Tiết 38 CHUYỂN ĐỘNG BẰNG PHẢN LỰC.

BÀI TẬP VỀ ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG

I.MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm vững được nguyên tắc chuyển động bằng phản lực hiểu đúng thuật ngữ

chuyển động bằng phản lực trong bài này từ nội dung định luật bảo toàn động lượng

2 Kỹ năng

- Phân biệt hoạt động của động cơ máy bay phản lực và tên lửa vũ trụ

- Vận dụng và giải bài tập về định luật bảo toàn động lượng

II.CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Đoạn phim súng giật khi bắn, tên lửa

2 Học sinh

Đinh luật bảo toàn động lượng , hệ thức lượng trong tam giác

Hoạt động 1( 4 phút):Ki m tra ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm

Định luật bảo toàn động lượng?

Công thức?

Trả lời

Hoạt động 2( 10 phút ): Tìm hiểu nguyên tắc chuyển động bằng phản lực.

Hệ kín là gì?

Thông báo nguyên tắc

Nêu câu hỏi C1,

Lấy ví dụ thực tế :chuyểnđộng của cá mực

Quan sát

Súng giật lùi để bảo toànđộng lượng

1 Nguyên tắc chuyển động bằng phản lực

Hệ ban đầu đứng yên,sau đó tách thành 2 phần chuyển độngngược chiều để bảo toàn động lượng

Hoạt động 3( 10 phút):Tìm hiểu Động lượng và định luật bảo toàn động lượngng c ph n l c, tên l aơ sở lí thuyết ảo sát điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai ực ửa

Chuyển động bằng phản lực

có ứng dụng quan trọng:

động cơ phản lực, tên lửa

Gợi y tìm hiểu động cơ

C2:Hệ không tách thành 2

2 Động cơ phản lực Tên lửa

a)Động cơ phản lực:

Hoạt động theo nguyên tắc chuyển động bằng phản lực

Trang 18

Hoạt động của tên lửa?

a)Động cơ tên lửa:

Hoạt động theo nguyên tắc chuyển động bằng phản lựcKhác nhau:Tên lửa đem theo chất ôxi hóa

Hoạt động 4(17 phút): Bài tập về chuyển động bằng phản lực.

Bảo toàn động lượng còn

So sánh vec tơ động lượng

hệ ban đầu và lúc sau?

Độ lớn động lượng lúc sau

có bằng ban đầu không?

So sánh vận tốc của bình

ôxi với người?

Mối quan hệ giữa vận tốc

và khối lượng trong trường

Động lượng người, bình ôxiBằng nhau

Không Vận tốc bình ôxi lớn hơnNghịch

Luôn ngược chiều

M=75kg, m=10kg, v=12m/s,V0 hệ =0

Trang 19

HD học sinh vẽ hình:Động

lượng hệ( tổng) là đoạn nào

trong hình bình hành?

Vị trí đường chéo?

Động lượng hệ ban đầu?

Động lượng sau khi nổ?

Khối lượng mảnh hai ?

Công thức tính p2 theo hệ

thức lượng trong tám giác ?

Tính v2 theo công thức nào?

Yếu cầu HS nêu phương pháp giải bài tập

Nhận xét, bổ sung câu trả lời

Về nhà làm BT, xem lại biểu thức công

Trang 20

Tiết 39 CÔNG – CÔNG SUẤT

- Phân biệt khái niệm công trong ngôn ngữ thông thường và công trong vật lí

- Biết vận dụng công thức tính côngtrong các trường hợp cụ thể: lực átc dụng khác phương độ dời, vật chịu tác dụng của nhiều lực

- Giải thích ứng dụng của hộp số trên xe

- Phân biệt được các đơn vị công và công suất

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Bảng giá trị một số công suất

2 Học sinh

- Công và công suất đã học cấp phổ thông cơ sở

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1(4 phút):Kiểm tra

Hoạt động 2(15 phút) : Tìm hi u côngểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm

Điều kiện sinh công?

- Hướng dẫn cho HS tìm giá

trị của công trong các

Trả lời

Phương đứng xu hướngnâng vật lên, phương nganggiúp vật chuyển động

.s

F

A 

Trang 21

 nhọn

 tù

 =900.Đọc C1, trả lời

Thảo luận nhóm trả lời C2:trọng lực sinh côngdương, lực cản không khísinh công âm

C3: Lực hướng tâm, phảnlực

Trả lời

Mét

b Công phát động, công cản

cos    , A=0

c Đơn vị của côngJoule (J)

Hoạt động 3 (12 phút) : Tìm hiểu công suất, hiệu suất

Khi hai máy làm việc,

làm sao biết được máy

nào làm được nhiều hơn

trong cùng thời gian?

Yêu cầu HS tìm hiểu

khái niệm công suất

Ý nghĩa công suất?

Biểu thức công suất?

YC HS lập luận định

nghĩa đơn vị công suất

Thời gian theo đơn vị

ĐN công suất

So sánh khả năng thựchiện công trong cùng thờigian

s F t

Trang 22

Thông báo hiệu suất

Tại sao hiệu suất nhỏ

hơn 1?

A=mghTính A1, A2 so sánh

Thực hiện cùng GV

P=Fv

- Tìm hiểu ứng dụng : hợpsố

Công của lực masát,không

A=Fscos450

Không bằng nhau vì còn F tác dụng theo phương đứng

Ho t đ ng 5( 4 phút):C ng c , d n dòạt động 5( 4 phút):Củng cố, dặn dò ộng lượng và định luật bảo toàn động lượng ủa chất điểm ố ặn dò

Biểu thức công?

Khi nào công dương, âm, bằng không?

Công suất được tính như thế nào?

Hiệu suất có giá trị trong khoảng nào?

Nhận xet câu trả lời

Trang 23

Tiết Chuyên đề ĐỘNG NĂNG, THẾ NĂNG, CƠ NĂNG

- Khái niệm động năng và công đã học cấp phổ thông cơ sở

Hoạt động 1(20 phút): Tìm hi u khái ni m đ ng n ngểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai ộng lượng và định luật bảo toàn động lượng ăng

Xét năng lượng liên quan

tới chuyển động

Thông báo định nghĩa

Từ định nghĩa hãy đưa ra

biểu thức?

Quan hệ giữa động năng

và khối lượng, vận tốc?

Đơn vị của động năng ?

- Nếu câu hỏi C1, nhận

C2:Bằng không hoặc kháckhông, phụ thuộc chọn hệquy chiếu trên xe, trênđường

Đọc ví dụm(kg)Nhận xét kết quả

- Động năng là đại lượng

vô hướng và luôn luôndương

- Động năng có tính tươngđối, phụ thuộc vào hệ quychiếu

- Công thức trên cũngđúng cho vật chuyển độngtịnh tiến

b.Ví dụ: (sgk)

Hoạt động 2(20 phút): Tìm hiểu định lí động năng, vận dụng

Trang 24

Tổng công ngoại lực biểu

diễn theo độ lớn hay đại số?

Còn cách nào khác để giải?

Trả lời

Rút ra biểu thức, phát biểu Tiếp thu, ghi nhớ

2 1

2 2

2

1 2

1 1

YC HS đọc , trả lời câu hỏi 1,2 SGK

Trang 25

Tiết 50 THẾ NĂNG THẾ NĂNG TRỌNG TRƯỜNG

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm vững cách tính công do trọng lực thực hiện khi vật chuyển động

- Nắm vững mối quan hệ: công của trọng lực bằng độ giảm tếh năng

- Có khái niệm chung về cơ năng trong cơ học Tù đó phân biệt động năng và thế năng

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1( 5 phút):kiểm tra

Định nghĩa động năng, biểu thức?

Định lý động năng?

Khi nào động năng tăng, giảm

Trả lời

Hoạt động 2(8 phút): Tìm hi u khái ni m th n ng.ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai ết ăng

Búa được kéo lên cao có

mang năng lượng

Độ cao, độ biến dạng

Quay tuabin trong nhàmáy thủy điện

1 Khái niệm thế năng

Khái niệm: Dạng năng lượngphụ thuộc vị trí tương đối củavật so với mặt đất, hoặc độbiến dạng của vật so với trạngthái chưa biến dạng

Hoạt động 3(9 phút): Công cuả trọng trường.

Trang 26

Giới thiệu công của lực thế.

Tiếp thu vấn đề cần nghiêncứu

Thực hiện cùng GV

Không phụ thuộc hình dạngđường đi

2 Công của trọng lực

Công của trọng lực khôngphụ thuộc vào hình dạngđường đi chỉ phụ thuộc vàocác vị trí đấu và cuối

Lực có tính chất như vậygọi là lực thế

Hoạt động 4(15 phút):Tìm hiểu th n ng tr ng tr ng.ết ăng ọng trường ường

Thông báo biểu thức thế

năng

YC HS đọc, trả lời C1

YC HS từ (35.1) và định

nghĩa thế năng đưa ra liên

hệ giữa công và thế năng

Liên hệ giữa công và năng

lượng ?

YC HS lập luận công, sự

biến đổi thế năng khi vật đi

xuống, lên và quỹ đạo khép

kín

- Nêu câu hỏi C2

Độ cao z có phụ thuộc hệ

quy chiếu không?

Vậy thế năng có phụ thuộc

hệ quy chiếu không?

Thường chọn gốc thế năng

để bài toán đơn giản

Gió thiệu thế năng hấp dẫn

Đơn vị những đại lượng

trong công thức thế năng?

Công của trọng lực bằnghiệu thế năng của vật tại vịtrí đầu và vị trí cuối, tứcbằng độ giảm thế năng củavật

1 2

1

W

A P  t  t  Trong đó W t mgz là thếnăng của vật tại vị trí đangxét

Hoạt động 5(4 phút): Tìm hi u liên h l c th và th n ng.ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai ực ết ết ăng

Thế năng và lực thế có quan

hệ như thế nào?

Giới thiệu một số lực thế

YC HS đọc

Nhận xét câu trả lời cùa Hs

Tiếp thu vấn đề cần nghiêncứu

Trang 27

Hoạt động 6( 4 phút)): Củng cố, dặn dò

Định nghĩa thế năng trọng trường

Liên hệ giữa công và thế năng?

Vè nhà làm bài tập, xem lại lực đàn hồi

Trả lờiGhi nhận

IV.Rút kinh nghiệm

Trang 28

Tiết 51 THẾ NĂNG ĐÀN HỒI

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm được khái niệm thế năng đàn hồi

- Biết cách tính công của lực đàn hồi khi vật bị biến dạng

- Nắm được định lí thế năng

- Hiểu bản chất của thế năng đàn hồi

- Nắm vững và áp dụng phương pháp đồ thị để tính công của lực đàn hồi

2 Kỹ năng

- Nhận biết vật có thế năng đàn hồi

- Vận dụng được công thức xác định thế năng để giải bài tập

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Dụng cụ thí nghiệm:lò xo

2 Học sinh

- Khái niệm về thế năng, thế năng trọng trường

- Lực đàn hồi, công của trọng lực

Hoạt động 1( 5 phút): Kiểm tra

Định nghĩa thế năng trọng trường

Liên hệ giữa công và thế năng?

Trả lời

Hoạt động 2( 20 phút):Tìm hiểu công của lực đàn hồi.

Vật biến dạng sinh công

được tính như thế nào?

- Đọc phần 1 SGk, tìmhiểu công của lực đànhồi

Đọc, trả lời C1

- Tìm công bằngphương pháp đồ thị

1 Công của lực đàn hồi

* Mọi vật biến dạng đàn hồi đếu

có khả năng sinh công, tức làmang năng lượng gọi là thế năngđàn hồi

* Công của lực đàn hồi:

2 2

1 2 12

Trang 29

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Dự kiến ghi bảngThế năng đàn hồi phụ thuộc

độ biến dạng như thế nào?

Thông báo định nghĩa

Hãy nêu tên các đại lượng

thuộc hệ quy chiếu không?

Đơn vị những đại lượng trong

biểu thức thế năng?

- Nhận xét câu trả lời của hs

Tiếp thu vấn đef cần nghiêncứu

Tiếp thu, ghi nhớTrả lời

* Định lí thế năng: Công Acủa lực thế bằng độ giảmthế năng:

2 1

12 W đh W đh

* Thế năng đàn hồi cũngđược xác định sai kém bằngmột hằng số cộng tuỳ theocách chọn gốc toạ độ

Hoạt động 4(5 phút): Củng cố, dặn dò

Công của lực đàn hồi?

Thế năng đàn hồi?

Thế năng đàn hồi có quan hệ với độ cứng và

độ biến dạng như thế nào?

Trang 30

Tiết 52,53 ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN CƠ NĂNG

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm vững khái niệm cơ năng

- Biết cách thiết lập định luật bảo toàn cơ năngtrong trường hợp cụ thể

2 Kỹ năng

- Biết xác định khi nào cơ năng được bảo toàn

- Vận dụng được công thức xác định cơ năng để giải bài tập

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

.- Biên sọan các câu hỏi 1-4 SGK thành các câu trắc nghiệm

- Dụng cụ thí nghiệm con lắc đơn, con lắc lò xo, vật rơi

2 Học sinh

- Định luật bảo tòan và chuyển hóa năng lượng ở cấp THCS

- Khái niệm động năng và thế năng, công của trọng lực , của lực đàn hồi

Tiết 1:

Hoạt động 1( 5phút): Kiểm tra

Công của lực đàn hồi?

Thế năng đàn hồi?

Thế năng đàn hồi có quan hệ với độ cứng

và độ biến dạng như thế nào?

Trả lời

Hoạt động 2( 5 phút):Xét ví dụ về sự chuyển hóa năng lượng

GV giới thiệu con lắc đơn

Xét con lắc đơn: khi động năng tăng , thế năng giảm

Giảm Trả lờiThực hiện

1 Thiết lập định luật

a Trường hợp trọng lực

2

2 2 1

2 1

2

mv mgz

mv





Nội dung: SGK

b Trường hợp lực đàn hồi

2 2

2

2 kx mv W

Trang 31

Cơ năng ban đầu bằng

dạng năng lượng nào?

Cơ năng lúc sau bằng

dạng năng lượng nào?

YC HS so sánh rồi rút ra

biểu thức vận tốc

Xét con lắc lò xo, liên

hệ giữa công của lực đàn

hồi và thế năng?

Xét con lắc lò xo, liên

hệ giữa công của lực đàn

hồi và động năng?

YC HS so sánh 2 công

đó rồi suy ra biểu thức

bảo toàn cơ năng

YC HS nhận xét giá trị

động năng, thế năng ở vị

trí biên, cân bằng

Hãy cho nhận xét chung

từ 2 loại bảo toàn trên

Nêu câu hỏi C2

Thảo luận thực hiện

Trang 33

Hoạt động 2 ( 10 phút) :Tìm hiểu công của lực không phải lực thế

Khi có ma sát cơ năng

2 Biến thiên cơ năng Côngcủa lực không phải là lựcthế

W W

Định luật bảo toàn cơ năng

giúp giải nhiều bài toán

thuận lợi

Có mấy lực tác dụng lên

vật?

Lực nào sinh công ?

YC hs tính độ cao h ban đầu

khi chọn gốc O tại vị trí

thấp nhất

Cơ năng ban đầu bằng dạng

năng lượng nào?

Cơ năng lúc sau bằng dạng

Bằng nhau

Thực hiệnGóc lệch, chiều dài dây

Đọc BT 2

3 lựcTrọng lực

3.Bài tập vận dụngBài 1:

2

(1 os ) 2

Trang 34

Công trên đoạn BC?

Định lí động năng?

Hãy suy ra động năng tại C

Hãy viết định luật bảo toàn

cơ năng cho đoạn CD

Nếu chọn gốc O tại mặt

phẳng ngang, cơ năng tại C

bằng dạng năng lượng nào?

Cơ năng tại D bằng dạng

Biểu thức thế năng tại D?

Thế năng

Wt =mghThực hiệnBằng độ biến thiên cơ năng

Động năng cực đại bằng năng lượng nào?

Thế năng cực đại bằng năng lượng nào?

Trang 35

Tiết 46 VA CHẠM ĐÀN HỒI VÀ KHÔNG ĐÀN HỒI

- Ôn kiến thức định luật bảo toàn động lượng và định luật bảo toàn cơ năng

Hoạt động 1: (5 ‘) Ki m traểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm

Công của lực không phải lực thế được tính

như thế nào?

Khi vật trượt trên mặt phẳng nghiêng có

ma sát cơ năng tăng hay giảm?

Trả lời

Hoạt động 2( 10’):Phân loại va chạm

- Đọc SGK, tìm hiểu va chạm, phân loại va chạm

- Trả lời câu hỏi về tính chất của va chạm

Bảo toàn vì h không đổi

- Va chạm đàn hồi: sgk

- Va cham mềm: sgk

Hoạt động 3( 10’):Tìm hiểu va chạm đàn hồi trực diện

Vận tốc sau va chạm:

Trang 36

Hãy biểu diễn định luật bảo

toàn động lượng dạng đại số

Đổng năng hệ không đổi

được biểu diễn như thế nào?

HD HS biến đổi biểu thức,

- Lấy ví dụ thực tiễn

2 1

2 2 1 2 1 ' 1

2

m m

v m v m m v

2 2 2 1 2 ' 2

2

m m

v m v m m v





Nhận xét:

+ Hai qua cầu có khố lượng bằng nhau:  Có sự trao đổi vận tốc

Hãy biểu diễn định luật

bảo toàn động lượng từ đó

say ra biến thiên động

M W

W W

0



W đ chứng tỏ động năng giảm đi một lượng trong va chạm(chuyển hoá thành dạng năng lượng khác, toả nhiệt)

Hoạt động 5( 10’):Bài tập vận dụng, củng cố, dặn dò

- Yêu cầu hs làm bài tập

Rút kinh nghiệm:

Trang 37

Tiết 55 BÀI TẬP VỀ CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN

.- Một số bài toán vận dụng các định luật bảo tòan

- Phương pháp giải bài tập các định luật bảo toàn

2 Học sinh

- Các định luật bảo tòan, va chạm giữa các vật

- Xem phương pháp giải các bài tóan

để giải bài toán áp dụng định luật bảo toàn động lượng, định luật bảo toàn

số để giải

- Nếu các vectơ vận tốc khác phương, ta vẽ giản đồ vectơ động lượng để từ đó xác định

độ lớn và hướng của các vận tốc bằng phương pháp hình học, lượng giac,

- Các vận tốc phải xét cùng một hệ quy chiếu

- Rút ra nhận xét cho từng dạng bào toán và phương pháp chung cho bài tập áp dụng định luật bảo toàn

2 Định luật bảo toàn cơ năngChú ý điều kiện hệ kín để áp dụng đúng định luật bảo toàn động lượng

- Nhận xét câu trả lời của

3 Bài toán va chạm (sgk)

Trang 39

BÀI 40 CÁC ĐỊNH LUẬT KE-PLE CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH.

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Có khái niệm đúng về hệ nhật tâm

- Nắm được nội dung của ba định luật Ke-ple và hệ quả suy ra tu no!

Ho t đ ng 1(5’): M đ uạt động 5( 4 phút):Củng cố, dặn dò ộng lượng và định luật bảo toàn động lượng ở lí thuyết ầu

Giới thiệc cho hs về nghiên

cứu vũ trụ

H at đ ng 2(15’): Tìm hi u các đ nh lu t Kê-ple.ọng trường ộng lượng và định luật bảo toàn động lượng ểm tra bài cũ :cân bằng của chất điểm ịnh luật bảo toàn động lượng ật rắn dưới tác dụng của hai

- yêu cấu Hs tóm tắt và mô

Tìm hiểu 3 định luật Kê-ple

- thảo luận chứng minh địnhluật Kê-ple

- Trả lời câu hỏi C1

- Đọc phần 4 SGk

-

2 Các định luật kê-pleĐịnh luật 1: SGKĐịnh luật 2: SGK

2 2

3 2 2 1

3

1  

T

a T a

Hoạt động 3(10’): Vận dụng,

- Yêu cầu hs đọc và giải

bài

- Nhận xét lời giải

- Đọc và giải bài phần 3 SGK

- Trình bày bài tập

- Ghi tóm tắt kiến thức cơ bản, cách vận dụng 3 định luật

3 Bài tập vận dụng(sgk)

Hoạt động 4(15’): tốc độ vũ trụ, củng cố , dặn dò

Giới thiệu tàu vũ trụ lên

Trang 40

Cấp 3 :16,7km/s

Rút kinh nghiệm:

Định dạng
Số trang	94
Dung lượng	1,51 MB