Quản lý vốn đầu tư ngân sách nhà nước ở tỉnh sa la văn nước cộng hoà dân chủ nhân dân lào (tt)

Đây là một trong những nguyên nhân làm giảm hiệu quả vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước của tỉnh Sa La Văn, theo đó, làm chậm lại quá trình phát triển kinh tế ở tỉnh so với các tỉnh khác c

Mã số: 60.34.04.10

Đà Nẵng - Năm 2019

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS VÕ XUÂN TIẾN

Phản biện 1: GS.TS Lê Thế Giới

Phản biện 2: TS Lâm Minh Châu

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Quản lý kinh tế họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào

ngày 23 tháng 02 năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Trung tâm Thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng

Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tỉnh Sa La Văn là một tỉnh thuộc vùng kinh tế Nam Lào Trong những năm qua, vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho phát triển kinh tế chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng vốn đầu tư tại Tỉnh Sa La Văn Tuy nhiên, cơ chế quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước của tỉnh Sa La Văn còn có nhiều hạn chế Đây là một trong những nguyên nhân làm giảm hiệu quả vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước của tỉnh Sa La Văn, theo đó, làm chậm lại quá trình phát triển kinh tế

ở tỉnh so với các tỉnh khác của CHDCND Lào

Xuất phát từ yêu cầu trên, tôi chọn: "Quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước ở tỉnh Sa La Văn, Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào" làm đề tài cho luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý kinh tế

2 Mục tiêu nghiên cứu của luận văn

- Hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cấp tỉnh

- Phân tích đánh giá thực trạng quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước tỉnh Sa La Văn, nước CHDCND Lào

- Đề xuất giải pháp đổi mới quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước tỉnh Sa La Văn, nước CHDCND Lào

3 Câu hỏi nghiên cứu

Công tác quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước ở tỉnh Sa La Văn hiện nay như thế nào?

Cần có giải pháp gì để hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước ở tỉnh Sa La Văn?

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận văn là quản lý vốn đầu tư

từ ngân sách nhà nước cấp tỉnh

- Nghiên cứu thực trạng được thực hiện cho giai đoạn 2015 -

2017, 9 tháng đầu năm 2018 Các giải pháp được đề xuất cho giai đoạn đến năm 2025

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích tài liệu thứ cấp và phỏng vấn cá nhân trực tiếp để thu thập dữ liệu sơ cấp

Dữ liệu phỏng vấn sẽ được phân tích, xử lý dựa trên phần mềm SPSS 20.0 kết hợp với phần mềm Excel để phân tích diễn giải dữ liệu

6 Ý nghĩa khoa học của luận văn

7 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản lý vốn đầu tư ngân sách nhà nước ở các góc độ khác nhau

8 Kết cấu luận văn

Chương 1: Khái quát về quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

Chương 2: Thực trạng quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

ở tỉnh Sa-La-Văn

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước ở tỉnh Sa-La-Văn

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN

SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH 1.1 KHÁI QUÁT VỀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1.1.1 Một số khái niệm

Vốn đầu tư là sự biểu hiện bằng tiền các khoản mục chi phí gắn liền với nội dung của các hoạt động đầu tư Để rõ hơn nguồn gốc vốn đầu tư, hay nguồn gốc các khoản tiền bỏ ra đầu tư

Vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước là vốn từ nguồn ngân sách nhà nước, được bỏ ra để thực hiện các hoạt động đầu tư nhằm tăng thêm tài sản tài chính (tiền vốn); tài sản vật chất (nhà máy, thiết bị, vật tư, nguyên, nhiên, vật liệu, hàng hoá, cầu cống, đường xá); tài sản trí tuệ

và nguồn nhân lực (trình độ văn hoá, trình độ chuyên môn, trình độ khoa học kỹ thuật) cho toàn bộ nền kinh tế

d Quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

Quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cấp tỉnh là việc chính quyền cấp tỉnh sử dụng tổng thể các biện pháp, công cụ tác động vào quá trình phân bổ và sử dụng vốn từ ngân sách nhà nước cho đầu tư nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ nhất định

1.1.2 Ý nghĩa của quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

Quản lý tốt vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước sẽ đảm bảo thúc đẩy đầu tư của chính quyền địa phương, kích thích nhu cầu tiêu dùng

và đầu tư của người dân và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Điều đó

sẽ góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế địa phương đã được đặt ra trong từng thời kỳ

1.1.3 Phân loại vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

- Căn cứ vào nguồn ngân sách nhà nước: gồm thuế, phí, lệ phí, nguồn vốn viện trợ

- Căn cứ vào chủ thể quản lý, vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước: gồm ngân sách trung ương và ngân sách từ địa phương

1.1.4 Đặc điểm của quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cấp tỉnh

Một là, vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước cấp tỉnh luôn

gắn liền với quyền lực của ngân sách cấp tỉnh

Hai là, vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước tỉnh liên quan

chặt chẽ với mức đóng thuế của dân địa phương và đầu tư của hộ gia đình và doanh nghiệp

Ba là, vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước cấp tỉnh

thường được sử dụng vì lợi ích cả cộng đồng, lợi ích của địa phương, lợi ích quốc gia

Bốn là, vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước cấp tỉnh được

sử dụng vào chương trình, dự án lớn có quy mô lớn và quan trọng của địa phương, của quốc gia

1.2 NỘI DUNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH

1.2.1 Quy hoạch, lập kế hoạch vốn đầu tư

Quy hoạch mạng lưới đầu tư được triển khai thực hiện trên cơ sở chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, phát triển ngành, vùng, lĩnh vực Việc xây dựng quy hoạch, kế hoạch chương trình đầu tư phát triển trong từng giai đoạn phải đảm bảo phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, quy hoạch phát triển ngành, vùng, lĩnh vực Việc triển khai các dự án

trong quy hoạch nhằm thực hiện các mục tiêu của chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát kinh tế - xã hội của tỉnh, phát triển ngành, vùng, lĩnh vực

Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm và hàng năm của cấp nào do cấp đó quyết định Sở Kế hoạch và Đầu tư có nhiệm vụ lập

dự thảo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn (Ban Quản lý đầu tư thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này) Kế hoạch được trình uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thông qua

1.2.2 Phân bổ vốn đầu tư ngân sách nhà nước cấp tỉnh

Quy trình phân bổ vốn đầu tư dựa trên các bước như sau:

- Thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư, duyệt tổng dự toán có sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước

- Tổ chức đấu thầu và chỉ định thầu đối với các dự án có sử dụng ngân sách nhà nước

- Phân bổ vốn đầu từ cho các dự án đã được phê duyệt theo như

dự toán

- Triển khai thực hiện các dự án

- Quản lý công tác sử dụng vốn trong quá trình thực hiện công đầu tư

- Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư thông qua việc kiểm tra, giám sát, chất lượng công trình đầu tư và công tác thanh quyết toán sau khi thực hiện dự án đầu tư từ ngân sách nhà nước

1.2.3 Kiểm tra, thanh gia, giám sát đánh giá vốn đầu tư ngân sách nhà nước

Kiểm tra là một nội dung quan trọng của quản lý vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước Các hoạt động đầu tư từ nguồn vốn

ngân sách nhà nước phải chịu sự thanh tra, kiểm tra của các cơ quan chức năng nhà nước theo từng lĩnh vực quản lý Có thể thanh tra, kiểm tra từng khâu hoặc tất cả các khâu của quá trình đầu tư Công tác thanh tra, kiểm tra các hoạt động đầu tư căn cứ vào các quy định của pháp luật về thanh tra và kiểm tra

1.2.4 Tổ chức bộ máy quản lý vốn đầu tư ngân sách nhà nước

Ở cấp tỉnh, cơ quan quản lý vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước là uỷ ban nhân dân tỉnh Trong đó, Sở Kế hoạch và Đầu tư,

Sở Tài chính, Sở Xây dựng, thanh tra tỉnh là các cơ quan chức năng thuộc uỷ ban nhân dân tỉnh, thực hiện các chức năng của uỷ ban nhân dân tỉnh về quản lý vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước cấp tỉnh

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN

LÝ VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH

Các nhân tố chủ quan: Năng lực quản lý của người lãnh đạo và trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ thực hiện công tác quản lý vốn từ ngân sách nhà nước; Tổ chức bộ máy và quy trình quản lý nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước; Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

Các nhân tố khách quan: Điều kiện kinh tế, xã hội, tự nhiên, dân

số của tỉnh; Cơ chế, chính sách và quy định của chính quyền cấp tỉnh trong quản lý nguồn vốn từ ngân sách nhà nước; Quy mô nguồn vốn ngân sách

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở TỈNH SA LA VĂN

2.1 ĐẶC ĐIỂM VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH SA LA VĂN

Sa La Văn là một tỉnh nằm ở vùng Đông Nam của nước CHDCND Lào Sa La Văn là tỉnh có vị trí và điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát kinh tế - xã hội Sau nhiều năm phấn đấu thực hiện nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ IX (2013 - 2017) và thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nhịp độ tăng GDP

bình quân giai đoạn 2013 - 2017 đạt 9,6%/năm

Nông – Lâm nghiệp vẫn là ngành kinh tế chính của Tỉnh Tuy nhiên, trong những năm gần đây cơ cấu ngành Công nghiệp và dịch

vụ cũng tăng trưởng qua các năm

Hình 2.1: Cơ cấu vồn đầu tư từ ngân sách nhà nước trên toàn

tỉnh Sa La Văn giai đoạn 2015 - 2017

Từ sơ đồ trên cho thấy, nguồn vốn tập trung cho đầu tư từ ngân sách nhà nước chủ yếu đến từ tư nhân và các doanh nghiệp ngoài nhà nước, phần còn lại là từ nguồn vốn ngân sách và cuối cùng là từ các nhà đầu tư nước ngoài Có thể thấy vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước chiếm tỉ trọng khá lớn trong tổng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước trong toàn Tỉnh Việc quản lý nguồn vốn này hiệu quả có vai trò vô cùng quan trọng

2.2.2 Số lượng các dự án đầu tư có dùng ngân sách nhà nước Bảng 2.3: Số lượng các dự án có dùng ngân sách nhà nước

trong giai đoạn 2015 – 2017

9,

1

4,0

%

Nguồn: Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Sa La Văn

Trong giai đoạn 2015 đến năm 2017 các dự án đầu tư từ ngân sách nhà nước có sử dụng ngân sách nhà nước đều tăng lên Năm

2015 Chính phủ Lào phê duyệt 157 dự án với số lượng vốn đầu tư là 198,3 tỷ kịp Năm 2016 số dự án được phê duyết tăng lê 178 dự án với tốc độ tăng là 13,4% Số vốn đầu tư tăng thêm 26,9 tỷ kịp với tốc

độ tăng là 13,6% Năm 2017 số lượng vốn đầu tư tăng thêm 9,1 tỷ

kịp trong khi dự án thêm thêm 19 dự án Tốc độ tăng của dự án nhỏ hơn tốc độ tăng của vốn đầu tư

2.2.3 Mức độ đầu tư từ ngân sách nhà nước vào các ngành Bảng 1: Cơ cấu vốn đầu tư vào các ngành trên địa bàn tỉnh Sa

hạ tầng – thông tin liên lạc từng bước làm thay đổi bộ mặt của tỉnh,

cơ sở hạ tầng được cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội

Tuy nhiên, một số lĩnh vực quan trọng như khoa học công nghệ, y

tế, cứu trợ xã hội, hỗ trợ phát triển ngành nông, lâm nghiệp đang có mức đầu tư rất thấp thể hiện sự bất hợp lý trong cơ cấu đầu tư tại tỉnh Vì thực tế, đây là những lĩnh vực tạo tiền đề, cũng như ảnh

hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống người dân cũng như sự phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh Sa La Văn

2.3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA TỈNH SA LA VĂN

2.3.1 Thực trạng về công tác quy hoạch, lập kế hoạch

a Quy hoạch mạng lưới đầu tư

Quy hoạch mạng lưới đầu tư tại tỉnh còn một số hạn chế như sau:

- Công tác quy hoạch đầu tư có sử dụng vốn ngân sách nhà nước tại tỉnh Sa La Văn hiện nay còn bộc lộ nhiều bấp cập do thiếu tầm nhìn dài hạn

- Công tác quy hoạch chưa được sát với thực tế do chưa thực hiện tốt các công tác khảo sát, đo lường, phân tích các đặc điểm đặc thù của môi trường địa phương trước khi quy hoạch

- Công tác quy hoạch các dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách chưa có sự tham gia, phối hợp tốt giữa các cơ quan, chính quyền, Bộ, Ngành

- Việc quy hoạch các dự án đầu tư còn tràn lan, có những dự án còn ngoài kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh

- Chưa gắn kết với các quy hoạch của kinh tế vùng miền

b Lập kết hoạch đầu tư

- Việc lập kế hoạch đầu tư chưa bao quát hết các trường hợp phát sinh, sự cố đột xuất ngoài dự toán Do vậy, khi phát sinh vấn đề chưa được xử lý kịp thời, dẫn đến thất thoát vốn và bị động trong quá trình khắc phục sự cố

- Các điều khoản về trách nhiệm của các đơn vị liên quan chưa được rõ ràng dẫn đến khó quy trách nhiệm nếu quá trình đầu tư gây hậu quả nghiêm trọng

- Cũng như quá trình quy hoạch, việc lập kế hoạch đầu tư hiên nay chưa đáp ứng được quá trình phát triển của kinh tế - xã hội tại tỉnh Sa La Văn

2.3.2 Về thực trạng phân bổ, tổ chức thực hiện vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho các dự án ở tỉnh Sa La Văn

* Thẩm định và phê duyệt dự án, duyệt tổng dự toán

+ Quy trình thẩm định và phê duyệt dự án còn phức tạp, chưa có

sự phối hợp tốt giữa các đơn vị trong thực hiện công tác này

+ Công tác quản lý, chỉ đạo chưa được thực hiện đến nơi đến chốn, làm giảm chất lượng công tác thẩm định, phê duyệt dự án và nhất là dự toán cho công trình đầu tư

+ Chưa cân đối tốt công tác phê duyệt dự toán và nguồn ngân sách phân bổ đầu tư cho các hạn mục khác nhau

+ Các công tác khảo sát, đánh giá điều kiện thực đầu tư chưa

được thực hiện tốt

* Về công tác đấu thầu và chỉ định thầu

- Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ quy trình về công tác đầu thầu các công trình có nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

- Việc chỉ định thầu mang tính chủ quan, thiên kiến Chưa đánh giá đúng năng lực của các chủ đầu tư Chủ yếu dựa vào các mối quen biết chứ chưa tổ chức công khai, minh bạch

- Tỉnh chưa có chính sách các chủ đầu tư có năng lực từ địa phương khác Vì thực tế tỉnh Sa La Văn có nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, năng lực nhà thầu tham gia thực hiện các công trình còn hạn chế

* Về phân bổ vốn đầu tư

- Dự án đầu tư từ ngân sách nhà nước còn phân tán, quá trình giải ngân vốn còn chậm, thủ rục rườm rà làm kéo dài tiến độ thực hiện dự

án do thiếu vốn Đều này ảnh hưởng đến chất lượn chung của dự án

- Chưa thực hiện tốt công tác quản lý và giám sát vốn đầu tư sau khi phân bổ Nên chưa đánh giá được chất lượng và hiệu quả công trình như dự kiến so với quá trình sử dụng vốn

- Phân bổ vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước thường thực hiện chậm hơn nhiều so với tiến độ thi công

* Về công tác chuẩn bị đầu tư

Giai đoạn chuẩn bị đầu tư trong quản lý các dự án đầu tư từ ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Sa La Văn còn gây thất thoát, lãng phí vốn đầu tư Các nhà quản lý đầu tư từ ngân sách nhà nước thường

bỏ qua giai đoạn điều tra xã hội học, môi trường, các công trình hạ tầng…

* Về công tác quản lý thực hiện đầu tư

+ Chủ đầu tư, ban quản lý dự án, tư vấn (khảo sát, thiết kế, giám sát), nhà thầu, năng lực còn yếu kém

+ Tham nhũng, tiêu cực trong các giai đoạn đầu tư, đấu thầu, tuyển chọn tư vấn nhà thầu, nhà cung ứng

+ Kế hoạch bố trí vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước còn phân tán, dàn trải, bố trí vốn cho cả công trình không đủ thủ tục đầu tư

+ Khâu khảo sát, thiết kế, lựa chọn thiết bị, công nghệ trong các

dự án đầu tư từ ngân sách nhà nước còn hạn chế

+ Một số dự án đầu tư được triển khai thực hiện chưa tuân thủ trình tự, thủ tục trong đầu tư từ ngân sách nhà nước, không đảm bảo được về nguồn vốn vẫn quyết định đầu tư, bố trí kế hoạch vốn đầu tư khi chưa có quyết định đầu tư