V Thanh Te và PGS... Gi i pháp công khai thông tin v quy ho ch ..... Hình nh Kuala Lumpur Malaysia .... Hình nh thành ph Trung Qu c .... Hình nh khu đô th Phú M H ng TP.. Hình nh các côn
Trang 1B N CAM K T
Tôi xin cam đoan Lu n v n Th c s Nghiên c u đ xu t gi i pháp qu n lý xây d ng theo quy ho ch đô th v tinh Phú Xuyên - Thành ph Hà N i là công trình nghiên c u khoa h c đ c l p c a tôi Các s li u khoa h c, k t qu nghiên c u c a Lu n v n là trung th c và có ngu n g c rõ ràng
Tác gi Lu n v n
Phùng Th D ng
Trang 2L I C M N
L i đ u tiên, tôi xin đ c g i l i c m n sâu s c và trân thành đ n GS TS V Thanh
Te và PGS TS ng Kim H nh, th y và cô đã dành r t nhi u th i gian và công s c
h ng d n cho tôi trong quá trình th c hi n lu n v n
Tôi xin trân tr ng g i l i c m n t i Khoa sau i h c, ban giám hi u nhà tr ng cùng các th y, cô giáo Tr ng i h c Th y L i đã d y d và giúp đ tôi r t nhi u trong quá trình h c t p
Cu i cùng tôi xin đ c bày t lòng bi t n đ n các c quan, đ ng nghi p, b n bè và
ng i thân đã t o đi u ki n, đ ng viên và giúp đ tôi trong công vi c, cung c p tài
li u, khích l và trao đ i các ý ki n trong su t quá trình th c hi n lu n v n
Xin trân thành c m n!
Hà N i, tháng 11 n m 2016
Trang 3M C L C
M U 1
CH NG 1: T NG QUAN V QUY HO CH VÀ QU N LÝ XÂY D NG THEO QUY HO CH 5
1.1 T ng quan v quy ho ch và qu n lý xây d ng m t s n c trên th gi i 5
1.2 Tình hình quy ho ch n c ta trong th i gian qua 8
1.3 Công tác qu n lý xây d ng theo quy ho ch n c ta hi n nay 11
CH NG 2: C S KHOA H C TRONG CÔNG TÁC QU N LÝ XÂY D NG THEO QUY HO CH Ô TH 17
2.1 C s lý thuy t v qu n lý xây d ng theo quy ho ch 17
2.1.1 C u trúc và mô hình phát tri n đô th 17
2.1.2 Qu n lý phát tri n đô th theo quy ho ch 18
2.1.3 N i dung qu n lý xây d ng theo quy ho ch 24
2.1.4 Các thành ph n tham gia công tác qu n lý xây d ng theo quy ho ch 30
2.2 C s pháp lý v qu n lý xây d ng theo quy ho ch 32
2.2.1 Các v n b n pháp lý 32
2.2.2 Quy chu n, tiêu chu n 38
2.2.3 H s quy ho ch có liên quan 38
2.3 Các y u t tác đ ng đ n công tác qu n lý xây d ng theo quy ho ch 38
2.3.1 Y u t v kinh t - xã h i 38
2.3.2 Y u t dân s và đô th hoá 39
2.3.3 Y u t th ch , chính sách c a Nhà n c 40
2.3.4 S tham gia c a c ng đ ng 40
CH NG 3: TH C TR NG VÀ GI I PHÁP QU N LÝ XÂY D NG THEO QUY HO CH KHU Ô TH V TINH PHÚ XUYÊN-THÀNH PH HÀ N I 42
3.1 Gi i thi u đô th v tinh Phú Xuyên –TP Hà N i 42
3.1.1 V trí, gi i h n và quy mô đô th v tinh Phú Xuyên 42
3.1.2 Phân khu ch c n ng 43
3.1.3 Quy ho ch s d ng đ t 43
3.1.4 M i liên h vùng đô th v tinh Phú Xuyên 45
Trang 43.2.2 Hi n tr ng Ki n trúc c nh quan và h t ng xã h i 48
3.2.3 Hi n tr ng h th ng h t ng k thu t 52
3.3.1 Th c tr ng th c hi n xây d ng theo quy ho ch 59
3.3.2 Th c tr ng qu n lý đ t đai 61
3.3.3 Th c tr ng công tác qu n lý h t ng k thu t 62
3.3.4 Th c tr ng công tác qu n lý hành chính đô th 62
3.3.5 Th c tr ng công tác qu n lý ki n trúc c nh quan 63
3.3.6 Th c tr ng công tác qu n lý tr t t xây d ng và xây d ng theo quy ho ch 63
3.4.1 V n đ v qu n lý ki n trúc c nh quan và xây d ng theo quy ho ch 65
3.4.2 V n đ v qu n lý đ t đai 66
3.4.3 V n đ v c ch chính sách 67
3.4.4 V n đ v t ch c b máy qu n lý 67
3.4.5 V n đ v s tham gia c a c ng đ ng 68
3.4.6 V n đ công tác thanh tra, ki m tra x lý vi ph m trong xây d ng 69
3.5.1 Quan đi m 70
3.5.2 M c tiêu 71
3.6 Nguyên t c qu n lý xây d ng quy ho ch TVT Phú Xuyên – TP Hà N i 71
3.7 Gi i pháp qu n lý xây d ng theo quy ho ch khu đô th v tinh Phú Xuyên – Thành ph Hà N i 71
3.7.1 Gi i pháp qu n lý không gian ki n trúc c nh quan 73
3.7.2 Gi i pháp qu n lý đ t đai 77
3.7.3 Gi i pháp công khai thông tin v quy ho ch 79
3.7.4 Gi i pháp t ng c ng công tác tuyên truy n và tham gia c a c ng đ ng 80
3.7.5 Gi i pháp ng d ng khoa h c công ngh trong qu n lý xây d ng 81
3.7.6 Gi i pháp xây d ng Ban qu n lý khu TVT Phú Xuyên – TP Hà N i 83
3.7.7 Gi i pháp hoàn thi n và nâng cao n ng l c t ch c c quan nhà n c qu n lý xây d ng, quy ho ch 85
3.7.8 Gi i pháp t ng c ng công tác thanh tra, ki m tra, giám sát th c hi n vi c xây d ng theo quy ho ch 86
K T LU N 89
Trang 5DANH M C CÁC HÌNH V
Hình 1.1 Hình nh Kuala Lumpur (Malaysia) 5
Hình 1.2 Hình nh thành ph Trung Qu c 6
Hình 1.3.Hình nh thành ph Singapore 7
Hình 1.4 Hình nh khu đô th Linh àm (Hà N i) 12
Hình 1.5 Hình nh khu đô th Phú M H ng (TP H Chí Minh) 13
Hình 1.6.Hình nh hình th c, màu s c các công trình (Khu B c Linh àm) 14
Hình 1.7 Hình nh t i khu đô th nh Công 14
Hình 3.1 Hình nh quy ho ch ph i c nh mô hình đô th v tinh Phú Xuyên 42
Hình 3.2: Hình nh Quy ho ch liên k t vùng gi a đô th v tinh Phú Xuyên và vùng phía Nam Th đô 46
Hình 3.3 Hình nh hi n tr ng ki n trúc, c nh quan T i Th tr n Phú Minh 49
Hình 3.4 Hình nh hi n tr ng ki n trúc, c nh quan Th tr n Phú Xuyên 50
Hình 3.5 Hình nh hi n tr ng c nh quan sông, n c và c u trúc h th ng th y l i 50
Hình 3.6 Hình nh hi n tr ng h t ng xã h i 51
Hình 3.7:Tr m c p n c Phú Xuyên 56
Hình 3.8 Hình nh các công trình xây trái phép, sai phép 64
Hình 3.9.Hình nh S đ h th ng thông tin qu n lý quy ho ch - xây d ng 83
S đ 2.1 S đ nguyên t c trong ho t đ ng xây d ng 24
S đ 3.1 S đ trình t th c hi n theo quy ho ch 61
S đ 3.2 S đ các lo i hình s d ng đ t 79
S đ 3.3.Mô hình Ban qu n lý khu ô th Phú Xuyên 84
Trang 7DANH M C B NG BI U
B ng 3.1.Quy ho ch s d ng đ t đô th v tinh Phú Xuyên 44
B ng 3.2 Hi n tr ng s d ng đ t khu v c quy ho ch TVT Phú Xuyên 47
B ng 3.3 Hi n tr ng s d ng đ t dân d ng 48
Trang 11
M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Thành ph Hà N i là trung tâm kinh t - chính tr - v n hóa c a c n c, có vai trò r t quan tr ng đ i v i qu c gia và khu v c B c B Cùng v i vi c m r ng đ a gi i hành chính, hi n nay trên đ a bàn thành Hà N i có nhi u d án đã, đang và chu n b l p quy
ho ch c ng nh đ u t xây d ng Ngày càng có nhi u khu đô th đ c xây d ng, gi i quy t đ c v n đ nhu c u nhà c a nhân dân Th đô Không gian s ng c a m t b
ph n dân c đã đ c c i thi n, môi tr ng trong s ch và h t ng t ng đ i hoàn ch nh
Vi c phát tri n và đ u t xây d ng các khu đô th là m t ph n m c tiêu th c hi n phát tri n kinh t - xã h i và đáp ng nhu c u , sinh ho t và làm vi c c a ng i dân đ m
b o v n minh và hi n đ i Nh ng n m qua v i nhi u chính sách đ i m i, di n m o đô
th có nhi u kh i s c và đã kh ng đ nh vai trò là đ ng l c phát tri n và t o môi tr ng
và không gian v n minh hi n đ i
Bên c nh nh ng u đi m, các khu đô th c ng b c l nhi u h n ch , m t trái và nh ng
v n đ b c xúc c n có h ng gi i quy t Vi c l p quy ho ch xây d ng và qu n lý công tác quy ho ch xây d ng đô th v n ch a đ c coi tr ng M t s khu đô th đ c tri n khai đem l i hi u qu không nh mong mu n do công tác qu n lý xây d ng theo quy
ho ch còn y u kém Chính vì v y vi c qu n lý quy ho ch xây d ng c ng nh đ nh
h ng xây d ng trên đ a bàn thành ph g p r t nhi u khó kh n, n y sinh nhi u v n đ
b t c p, h n ch nh : Công tác tri n khai xây d ng theo quy ho ch đ c duy t ch a
th c hi n nghiêm túc, công tác th c hi n xây d ng còn ch m tr , quy mô, ch t l ng xây d ng còn y u kém, ch a t o đ c b m t đô th khang trang hi n đ i; đi u này vô hình chung nh h ng t i di n m o và s phát tri n Th đô
Công tác qu n lý ki n trúc c nh quan trong giai đo n này còn g p nhi u khó kh n, vì
đ án Quy ho ch đ c duy t m i ch mang tính đ nh h ng, các quy đ nh qu n lý ki n trúc c nh quan m i ch m c c b n nh t ng cao, kho ng lùi hình th c ki n trúc,
màu s c công trình, đ u không có quy đ nh rõ mà ch đ c đ c p m t cách chung
Trang 12vì th mà ch a đ c chú tr ng đ u t thích đáng, thi u tính b n v ng và ch a đ m b o
m quan đô th
Theo đ nh h ng quy ho ch chung xây d ng th đô Hà N i đ n n m 2030 và t m nhìn
đ n n m 2050 Hà N i quy ho ch 5 đô th v tinh có ch c n ng đ c thù riêng g m: đô
th Hòa L c, S n Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên và Sóc S n
UBND Thành ph Hà N i đã phê duy t quy ho ch chung ô th v tinh Phú Xuyên
t i quy t đ nh s 3996/Q -UBND ngày 13/8/2015 ô th v tinh Phú Xuyên(đô th
c a ngõ phía Nam Hà N i) là đô th công nghi p, đ u m i giao thông và trung chuy n hàng hóa; xây d ng các khu, c m công nghi p đ di d i công nghi p t các khu v c
n i đô, khu v c Hà Tây (c ) và h tr phát tri n nông nghi p cho vùng đ ng b ng phía Nam sông H ng
Hình thành các trung tâm d ch v trung chuy n hàng hóa, các khu nhà công nhân và các ti n ích đô th khác nh y t ch t l ng cao, đào t o ngh Xây d ng h th ng h
đi u ti t n c nhân t o l n đ ph c v thoát n c, phù h p v i đ c đi m th p tr ng
c a khu v c
ô th v tinh Phú Xuyên là đô th m i và đang đ c quan tâm đ u t xây d ng vì v y
c n thi t ph i nghiên c u qu n lý xây d ng theo quy ho ch đô th v tinh Phú Xuyên nói riêng c ng nh các khu đô th trên đ a bàn thành ph Hà N i nói chung đ có th hòa nh p trong qu n th không gian ki n trúc c nh quan Th đô, b o đ m tính hài hòa trong t ng th ki n trúc c a thành ph ây là vi c làm c n thi t phù h p v i đi u ki n
đ c thù c a Th đô Hà N i h ng t i m t đô th b n v ng, v n minh, hi n đ i
2 M c đích c a đ tài:
Lu n v n nghiên c u đánh giá th c tr ng qu n lý xây d ng theo quy ho ch và đ xu t các gi i pháp qu n lý xây d ng theo quy ho ch đô th v tinh Phú Xuyên - Thành ph
Hà N i nh m t o di n m o cho không gian ki n trúc c nh quan đô th , đáp ng nhu
c u, góp ph n nâng cao đi u ki n s ng c a c dân, h ng t i đô th phát tri n b n
v ng, xanh, s ch, đ p
Trang 133 i t ng và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u c a đ tài là công tác Qu n lý xây d ng theo quy ho ch t i khu
v c quy ho ch đô th v tinh Phú Xuyên - Thành ph Hà N i đã đ c UBND Thành
ph Hà N i phê duy t, các nhân t nh h ng và nh ng gi i pháp nh m hoàn thi n
h n công tác này
b Ph m vi nghiên c u:
Ph m vi nghiên c u v n i dung: N i dung nghiên c u c a đ tài là công tác qu n lý xây d ng theo quy ho ch đô th v tinh Phú Xuyên - thành ph Hà N i
Ph m vi nghiên c u v không gian: g m các xã, th tr n trên đ a bàn n m trong đ a
gi i quy ho ch đô th v tinh Phú Xuyên bao g m th tr n Phú Xuyên th tr n Phú Minh và 16 xã, t ng di n tích khu v c nghiên c u là 3982,5 ha
Ph m vi nghiên c u v th i gian: Lu n v n s thu th p các s li u trong th i gian t
n m 2008 - 2015 đ đánh giá th c tr ng và đ ra các gi i pháp t ng c ng hi u qu công tác này cho đ n n m 2030
gi i quy t các v n đ c a lu n v n, đ tài áp d ng ph ng pháp nghiên c u sau:
ph ng pháp đi u tra kh o sát; ph ng pháp phân tích so sánh; ph ng pháp phân tích
t ng h p; ph ng pháp đ i chi u v i h th ng v n b n pháp quy; ph ng pháp tham
v n ý ki n chuyên gia và m t s ph ng pháp k t h p khác
Thu th p tài li u, s li u và th c hi n nghiên c u, kh o sát th c t v ô th v tinh Phú Xuyên - Thành ph Hà N i; m t s khu đô th m i đã đ c đ u t xây d ng t i Thành ph Hà N i và t i Vi t Nam
Trang 14ho ch, xây d ng theo quy ho ch cho phù h p v i đ nh h ng phát tri n cho đô th v tinh Phú Xuyên
- Ý ngh a th c ti n:
Nh ng phân tích đánh giá và gi i pháp đ xu t là nh ng tham kh o h u ích có giá tr
g i m trong công tác qu n lý xây d ng theo quy ho ch đô th trên đ a bàn huy n Phú Xuyên Áp d ng các gi i pháp hoàn thi n công tác qu n lý xây d ng theo quy ho ch
nh m xây d ng đô th v tinh Phú Xuyên b n v ng, phát tri n hài hòa theo đ nh h ng trong quy ho ch chung xây d ng Th đô Hà N i
Trang 15CH NG 1: T NG QUAN V QUY HO CH VÀ QU N LÝ XÂY D NG THEO QUY HO CH
L y tr ng h p Kuala Lumpur làm ví d thì quy trình l p, xét duy t và xây d ng các quy đ nh ki m soát phát tri n đô th th hi n tính dân ch trong các quy t đ nh Mô hình này ch th c s ho t đ ng có hi u qu khi các thành viên trong h i đ ng làm vi c công tâm và trên nh ng nguyên t c, quy đ nh ch t ch Trong l nh v c phát tri n đô
th , thành công c n đ c nh n m nh trong tr ng h p Kuala Lumpur là v n đ b o t n
và phát tri n làng trong đô th v i c u trúc đô th hi n đ i
Hình 1.1 Hình nh Kuala Lumpur (Malaysia)
M t trong nh ng y u t đem l i thành công là h th ng v n b n pháp lu t c ng nh b máy thi hành pháp lu t r t nghiêm kh c, công tác gi i phóng m t b ng đ c t p trung
v n, tri n khai nhanh và đ u t d t đi m cho t ng d án Do v y, các công trình xây
d ng và các tuy n đ ng trong đô th đ c c i t o, m r ng và ti n hành theo đúng k
ho ch, quy ho ch đ c duy t
V kinh nghi m trong qu n lý b o t n di s n đô th , các bi n pháp ki m soát phát tri n
Trang 16Qu c là m t ví d V i v nguyên s nh x a, m i n m Tây H có t i 10 tri u du khách tham quan, trong đó 2 tri u du khách đ n t n c ngoài n đây, du khách nh
l c vào m t th gi i khác; b h đ c kè b ng đá, bên c nh v n nguyên v n t ng b i cây, t ng phi n đá lát đ ng, t ng g c li u c th r bóng ven h Xa xa, hút t m m t
m i th y nh ng toà nhà cao t ng, nh ng công trình ki n trúc m i c a Hàng Châu, th
ph t nh Tri t Giang Nh v y nh ng gì tân k , hi n đ i đ u đ c b trí lùi xa, khu t sau Tây H và bàn tay con ng i không can thi p thô b o vào thiên nhiên và nh ng gì
mà ng i x a đ l i
Hình 1.2 Hình nh thành ph Trung Qu c
Là m t qu c gia - đô th v i h th ng t p trung cao đ , c n c ch có m t t ch c
ch u trách nhi m v xét duy t quy ho ch và đ u t - C quan tái phát tri n đô th Tính
t p trung, công khai và m c đích quy ho ch cùng v i công tác quy ho ch ki m soát và
qu n lý theo quy ho ch rõ ràng nên qu n lý quy ho ch ki n trúc Singapore ho t đ ng
r t có hi u qu
T cu i nh ng n m 1980, v n đ gi gìn b n s c v n hoá đô th m i đ c đ c bi t chú
ý Nguyên t c ph bi n v b o t n di s n ki n trúc đô th Singapore ch y u là xây
d ng m i theo hình th c c và b sung các ch c n ng m i theo h ng hi n đ i Vi c
b o t n và phát tri n các giá tr truy n th ng, gi gìn c nh quan t p trung vào các v n
đ : l i s ng, ngh truy n th ng, hình th c ki n trúc nhà và các di s n v n hoá có giá
Trang 17tr (đ n, chùa, thành quách, dinh, th …) Khai thác các giá tr v n hoá truy n th ng t o
đ c th m nh trong l nh v c du l ch và d ch v du l ch, đây là quan đi m b o t n các
qu n c truy n th ng khá tri t đ , có ch n l c, th m chí mang c ý ngh a giáo d c thông qua các t ch c tham quan du l ch và b o t n
Hình 1.3.Hình nh thành ph Singapore
Qua nghiên c u kinh nghi m c a m t s n c phát tri n trong khu v c và trên th gi i ( Singapore, Malaysia, Trung Qu c ) cho th y các n c đ u coi quy ho ch đô th là công c quan tr ng đ qu n lý và phát tri n đô th Nhi u n c có đ o lu t riêng v quy ho ch đô th Trong s đó, Lu t Quy ho ch đô th c a Trung Qu c đ c ban hành
t n m 1989 và đ c s a đ i, b sung n m 2008 có nhi u quy đ nh phù h p v i đi u
ki n, hoàn c nh c a Vi t Nam hi n nay
H u h t lu t các n c đ u xác đ nh nguyên t c qu n lý quy ho ch đô th ph i đi t
t ng quát đ n c th , thông qua quy trình t quy ho ch chung, quy ho ch phân khu
đ n quy ho ch chi ti t Trong quy ho ch c a t ng đô th , ph i đ nh rõ các khu ch c
n ng, trong đó Nhà n c đ c bi t quan tâm đ n vi c qu n lý và th c hi n quy ho ch các khu chính tr - hành chính; đ i v i các khu ch c n ng khác, Nhà n c đ nh h ng,
t o đi u ki n đ các t ch c, doanh nghi p đ c tham gia l p quy ho ch và đ u t phát tri n các d án theo quy ho ch Quy ho ch ph i b o đ m cho vi c đ u t phát tri n h
t ng k thu t, d ch v đô th đ ng b và ph i đi tr c, t o ti n đ cho vi c xây d ng và
th c hi n các d án
Trang 18Lu t pháp các n c đ cao tính công c ng, là đ c đi m quan tr ng c a đô th , đ a ra các nguyên t c qu n lý và s d ng không gian đô th , k c không gian ng m; Thông qua ki n trúc s tr ng nh m qu n lý hi u qu c nh quan, ki n trúc đô th , b o đ m
b n s c đô th phù h p v i truy n th ng v n hoá c a dân t c H u h t các n c đ u
qu n lý th c hi n quy ho ch thông qua vi c c p gi y phép quy ho ch Bên c nh đó,
lu t pháp các n c đ u đ a ra các nguyên t c đ c ng đ ng tham gia có hi u qu vào
vi c xây d ng và th c hi n quy ho ch
1.2 Tình hình quy ho ch n c ta trong th i gian qua
Trong th i gian qua, v i chính sách đ i m i, h i nh p, cùng v i s phát tri n nhanh v các m t kinh t – xã h i, h th ng các đô th n c ta đã phát tri n nhanh chóng c v
s l ng, ch t l ng và quy mô Tính đ n nay c n c ta đã có g n 800 đô th các lo i (bao g m t đô th lo i 5 đ n đô th lo i đ c bi t) trong đó có 2 đô th lo i đ c bi t (th
đô Hà N i và thành ph H Chí Minh) Th đô Hà N i là trung tâm chính tr , kinh t ,
v n hoá, là trái tim c a c n c, các đô th l n nh thành ph H Chí Minh, H i Phòng, à N ng, C n Th là nh ng trung tâm kinh t , v n hoá, khoa h c, công ngh , đang đóng vai trò đ u tàu cho s phát tri n kinh t - xã h i c a t ng vùng và c
n c Ngoài ra, c n c hi n đang có trên 160 khu công nghi p t p trung, nhi u đô th
m i, khu kinh t c a kh u và khu kinh t đ c thù, góp ph n m r ng m ng l i đô th
qu c gia, t o ti n đ cho s phát tri n đô th t i các vùng ven bi n và biên gi i Nhi u khu đô th m i đã và đang đ c hình thành v i h th ng c s h t ng đ ng b , hi n
đ i, góp ph n gi i quy t nhi u v n đ b c xúc c a các đô th hi n nay, nh t là v n đ nhà và các d ch v đô th B m t đô th Vi t Nam nói chung đã có nhi u kh i s c theo h ng v n minh, hi n đ i Nh ng thành t u nêu trên có s đóng góp quan tr ng
c a các c quan qu n lý nhà n c t trung ng đ n các đ a ph ng và s tham gia tích c c c a các thành ph n kinh t trong xã h i
Bên c nh nh ng thành t u đã đ t đ c, th c t phát tri n đô th n c ta v n còn m t
s v n đ t n t i làm nh h ng x u đ n s phát tri n các đô th nói riêng và kinh t -
xã h i nói chung Vi c qu n lý, s d ng đ t đai trong đô th còn nhi u lãng phí Tình
tr ng ô nhi m môi tr ng đô th ch m đ c c i thi n Các v n đ v nhà , giao thông
đô th đang gây nhi u b c xúc Ki n trúc đô th còn ch p vá, thi u b n s c Công tác
Trang 19quy ho ch và qu n lý phát tri n đô th theo quy ho ch còn nhi u b t c p
Khi thành ph ngày càng đ c m r ng thì nh ng v n đ liên quan đ n đi l i, ngh
ng i, ti p xúc v i thiên nhiên c a c dân trong các đô th ngày càng cao ô th càng phát tri n và càng l n thì c ng đ di chuy n c a ng i dân càng nhi u ây là m t trong nh ng nguyên nhân c b n gây ra nh ng khó kh n trong các đô th hi n đ i (ô nhi m môi tr ng t các ph ng ti n giao thông c gi i, tai n n giao thông…)
S c “h p d n” c a cu c s ng đô th và c a các vùng đã đ c đô th hoá là nguyên nhân chính lôi cu n m t kh i l ng l n c dân nông thôn đi tìm mi n “đ t h a” M t khác nh ng thành ph l n ngày càng h p d n và lôi cu n c dân t các đô th nh h n
c ng nh t các vùng nông thôn nên càng làm cho tình hình thêm ph c t p (h t ng k thu t quá t i; cây xanh, m t n c, không gian tr ng hi m hoi…)
S phát tri n không đ c ki m soát c a các đô th s d n đ n nh ng v n đ không th
s a ch a đ c l i ích ch r i vào m t nhóm r t ít ng i trong xã h i còn th c t dành cho đ i đa s qu n chúng lao đ ng là đô th hóa phát tri n không b n v ng: ch t l ng nhà kém (không có ch và n i c trú không còn đ không gian đ có th t t ch c các ho t đ ng v n hoá và đ i s ng), cu c s ng b p bênh do giá c sinh ho t ngày m t cao, ng i dân không ti p c n đ c đ y đ n n giáo d c chung c a xã h i…
Ch t l ng môi tr ng và cu c s ng c a c dân đô th ngày càng x u đi không ph i
ch vì h u qu c a đô th hoá không bài b n mà còn do nhi u lý do khác n a, trong đó
vi c qu n lý là nguyên nhân c b n và có nhi u b t c p nh t Nhi u chuyên gia trên
th gi i đã nh n xét r ng: Có m t s l ng đáng k qu c gia trên th gi i không thành công do chính quy n các c p c a h không đ kh n ng ph c v nhân dân vì cán b không đ c đào t o bài b n, thi u tinh th n trách nhi m… n c ta, qu n lý xã h i
v n còn nhi u h n ch , đ c bi t là trong l nh v c qu n lý đô th
Vi c l p quy ho ch còn ch m, ch a đáp ng đòi h i c a th c t xã h i và yêu c u qu n
lý Nhi u đ a ph ng ch a quan tâm đúng m c, ch a t p trung các ngu n l c c n thi t cho công tác l p quy ho ch d n đ n tình tr ng quy ho ch ch a đi tr c, thi u c s cho qu n lý phát tri n đô th Vi c t ch c l p, th m đ nh, phê duy t quy ho ch còn
Trang 20không th ng nh t gi a quy ho ch đô th v i các quy ho ch chuyên ngành khác, ch a
b o đ m s k t n i, nh t là s liên thông, đ ng b v h t ng trong đô th và gi a đô
th v i khu v c lân c n Tính chuyên nghi p c a đ i ng l p quy ho ch ch a cao Trong quá trình l p quy ho ch ch a thu hút đ c s tham gia r ng rãi c a c ng đ ng,
đ c bi t là c a các nhà chuyên môn Nh ng v n đ nêu trên d n đ n ch t l ng quy
ho ch còn th p, thi u tính kh thi không phù h p v i xu th phát tri n c a xã h i, ph i
đi u ch nh nhi u và ch a thu hút đ c các t ch c, cá nhân tham gia đ u t phát tri n
đô th theo quy ho ch
Công tác qu n lý phát tri n đô th theo quy ho ch trên th c t còn nhi u y u kém, hi u
qu ch a cao Vi c công b , công khai quy ho ch đ c duy t còn ch m và mang tính hình th c Vi c tri n khai đ a các ch gi i, m c gi i ra ngoài th c đ a th c hi n ch a
t t d n đ n tình tr ng vi ph m ch gi i quy ho ch, l n chi m đ t công còn ph bi n nhi u n i Vi c cung c p thông tin quy ho ch, gi i thi u đ a đi m, c p ch ng ch quy
ho ch, c p gi y phép xây d ng còn ph c t p v th t c, gây phi n hà cho các nhà đ u
t , h qu là công trình xây d ng không phép, sai phép còn chi m t l l n, chính quy n đ a ph ng không ki m soát đ c vi c tuân th quy ho ch trong ho t đ ng xây
d ng t i đô th Vi c qu n lý ki n trúc đô th còn lúng túng làm cho di n m o đô th không có đ nh h ng, ch p vá, l n x n và thi u b n s c H th ng h t ng k thu t và các d ch v đô th thi u đ ng b , ch a đáp ng đòi h i th c t c a các đô th Nhi u
ch tiêu quan tr ng v h t ng đô th ch a đ t quy chu n và ch a theo k p các n c trong khu v c Vi c đ u t xây d ng các công trình h t ng k thu t đô th thi u k
ho ch, thi u s ph i h p gi a các ngành, d n đ n s lãng phí l n, gây nhi u b c xúc trong đ i s ng đô th Ngu n nhân l c ph c v cho công tác l p quy ho ch c ng nh tri n khai th c hi n quy ho ch còn thi u v s l ng và ch t l ng ch a cao
Pháp lu t hi n hành c a n c ta đã có nhi u quy đ nh v quy ho ch và qu n lý phát tri n đô th Tuy nhiên, các quy đ nh này còn ch a đ y đ , thi u đ ng b , hi u l c pháp lý th p, nhi u quy đ nh l c h u so v i th c t , ch a đáp ng đ c yêu c u qu n
lý phát tri n đô th và h i nh p qu c t ây là nguyên nhân quan tr ng d n đ n s b t
c p trong công tác quy ho ch và qu n lý phát tri n đô th n c ta hi n nay Lu t Xây
d ng hi n hành đã có 1 ch ng quy đ nh v quy ho ch xây d ng, tuy nhiên m t s
Trang 21quy đ nh c a Lu t còn mang tính nguyên t c, thi u các quy đ nh c th v qu n lý phát tri n đô th theo quy ho ch c ng nh các quy đ nh v quy ho ch h th ng h t ng k thu t và d ch v đô th Quy trình, th t c v l p, th m đ nh, phê duy t quy ho ch còn
ph c t p, t n nhi u th i gian Các quy đ nh v l y ý ki n c ng đ ng khi l p quy ho ch
c ng nh vi c công khai, cung c p thông tin quy ho ch ch a đ y đ và ch a phù h p
v i đi u ki n th c t
S phân công, phân c p trong qu n lý đô th còn ch a th t phù h p v i đi u ki n th c
t các đ a ph ng Trách nhi m c a chính quy n đô th trong qu n lý các v n đ đ c thù c a đô th nh t là qu n lý ki n trúc, c nh quan đô th ch a đ c thi t l p đ y đ , rõ ràng d n đ n lúng túng, trùng l p và kém hi u qu trong th c hi n M t s v n đ quan
tr ng khác nh quy ho ch và qu n lý không gian ng m, kinh phí, nhân l c cho công
tác l p và tri n khai quy ho ch c ng nh ki m tra, giám sát vi c th c hi n quy ho ch còn thi u quy đ nh c th , ch a t o ra đ c m t h th ng c s pháp lý đ y đ , đ ng
b cho công tác quy ho ch và qu n lý phát tri n đô th
Tình hình th c t phát tri n đô th , th c tr ng công tác quy ho ch và qu n lý phát tri n
đô th n c ta nh phân tích trên đây đòi h i ph i s m ban hành các v n b n h ng
d n quy ho ch đô th ây c ng là b c pháp đi n hoá quan tr ng, nh m m c đích t o
l p khuôn kh pháp lý đ ng b , phù h p cho công tác quy ho ch và qu n lý phát tri n
đô th n c ta hi n nay T o công c h u hi u đ nâng cao hi u l c, hi u qu qu n
lý nhà n c trong xây d ng và phát tri n đô th ; b o đ m phát tri n h th ng các đô th
và t ng đô th b n v ng, có b n s c, v n minh, hi n đ i; đ ng b v i phát tri n kinh t
- xã h i và b o v môi tr ng
Trong nh ng n m qua chính quy n các đô th và các nhà làm chính sách quan tâm ch
y u đ n khâu l p, th m đ nh và phê duy t đ án quy ho ch mà ch a có s chú ý đúng
m c c n thi t đ i v i qu n lý th c hi n vi c xây d ng tuân th theo quy ho ch H u
qu là có s cách bi t khá l n gi a quy ho ch và th c ti n phát tri n c a đô th và khó
kh n cho công tác qu n lý xây d ng theo quy ho ch n c ta hi n nay c th m t s kinh nghi m qu n lý xây d ng theo quy ho ch c a m t s khu đô th đi n hình:
Trang 221.3.1 Kinh nghi m qu n lý t khu đô th Linh àm:
- Khu d ch v t ng h p và nhà Linh àm t i qu n Hoàng Mai, thành ph Hà N i do
T ng công ty u t phát tri n nhà và đô th làm Ch đ u t v i di n tích 184,04 ha
đ c UBND thành ph Hà N i phê duy t quy ho ch chi ti t ngày 25/8/1994, kh i công xây d ng t n m 1997 D án g m 03 d án thành ph n: Khu nhà B c Linh
àm, Khu nhà bán đ o Linh àm và Khu nhà Linh àm m r ng, đ c chia làm nhi u giai đo n đ th c hi n
Hình 1.4 Hình nh khu đô th Linh àm (Hà N i)
- i v i nhà bi t th , liên k , nhà đ u t th c p nh n đ t kèm theo gi y phép xây
d ng sau khi thanh toán kinh phí cho Ch đ u t theo H p đ ng, Nhà đ u t th c p
có quy n t xây d ng nhà nh ng ph i tuân th các yêu c u v ch gi i xây d ng,
ki n trúc m t đ ng, cao đ n n và chi u cao m i t ng nhà Ch đ u t ch u trách nhi m cung c p m i gi y t liên quan đ n quy n s d ng đ t, gi y phép xây d ng công trình, h p đ ng c p đi n, n c mi n phí, cung c p d ch v thi t k chi ti t, xây
d ng cho ng i mua
Khu đô th Phú M H ng là m t khu đô th thu c Qu n 7, to l c phía Nam Thành
ph H Chí Minh ây là n i t p trung sinh s ng c a nh ng ng i có thu nh p cao, do Công ty Liên doanh Phú M H ng qu n lý D đ nh c a các nhà đ u t là bi n khu
đ m l y thành m t khu đô th đa ch c n ng ki u m u, là m t trung tâm tài chính, th ng m i, d ch v , công nghi p, khoa h c, v n hóa, giáo d c, c trú, gi i trí
Trang 23t o đ ng l c cho s phát tri n phía Nam và ông Nam thành ph Khác v i Qu n 1 là trung tâm g n li n v i l ch s , khu đô th Phú M H ng đ c xây d ng g n li n v i khái ni m hi n đ i
Hình 1.5 Hình nh khu đô th Phú M H ng (TP H Chí Minh)
H th ng đô th Vi t Nam phát tri n ngày càng m nh m , phân b t ng đ i đ ng đ u trên c n c Di n m o đô th đang d n kh i s c H th ng h t ng đô th đ c c i thi n nhi u, nh t là đ ng xá, c u v t sông, c p n c, c p đi n và chi u sáng công
c ng Nhi u khu đô th m i đ c xây d ng S hình thành và phát tri n các khu đô th
m i th ng theo các hình th c sau:
- Khu ô th hình thành vùng ven đô g n v i m t đô th hi n có nh m ti p t c m
r ng đô th đó theo các h ng phát tri n thu n l i nh t
- Khu ô th m i hình thành trong vùng nh h ng c a đô th l n, g m các đô th v tinh
- Khu đô th v tinh hình thành các c m đô th t các c m dân c , xây d ng các khu nhà m i ti n ích m i thu hút dân c t thành ph ra, phát tri n các d ch v ph c v thành ph l n t i các th tr n, th xã hi n có quanh thành ph
T i Th đô Hà N i, nhìn chung các khu đô th đã đ c quan tâm nghiên c u v quy
ho ch, t ch c không gian, c nh quan đô th , m t đ xây d ng, c c u s d ng đ t,
t ng cao trung bình v i h t ng xã h i, h t ng k thu t đ ng b và ti n ích Vi c
Trang 24nghiêm ng t và linh ho t Hình nh đô th v i không gian ki n trúc c nh quan theo
h ng hi n đ i Không gian s ng c a m t b ph n dân c đã đ c c i thi n, môi
tr ng trong s ch và h t ng t ng đ i hoàn ch nh Tuy nhiên, bên c nh nh ng u
đi m, các khu đô th c ng b c l nhi u h n ch , m t trái và nh ng v n đ b c xúc c n
có h ng gi i quy t Các khu đô th m i ch đáp ng đ c nh ng tiêu chí c b n mà
ch a th hi n đ c b n s c riêng, nét đ c tr ng, phù h p v i l i s ng c a ng i dân
Th đô
Hình 1.6.Hình nh hình th c, màu s c các công trình (Khu B c Linh àm)
c bi t không gian c nh quan ch a đ c chú tr ng, còn đ n đi u; t ch c không gian, gi i pháp ki n trúc ch a có ch t l ng cao, nhi u công trình ch a t o đ c s
ph i k t hài hòa Trong các khu đô th m i, vi c xây d ng nhà thì đ c các ch đ u
t chú tr ng u tiên hoàn thành và s m đ a vào s d ng còn các ô đ t dành cho công trình công c ng thì b l là, ho c c tình b quên Theo đó, chúng ta ph i đ i m t v i hàng lo t v n đ nh thi u không gian xanh, thi u không gian giao ti p công c ng…
Hình 1.7 Hình nh t i khu đô th nh Công
Trang 25Theo Quy ho ch chung th đô đ n n m 2030 và t m nhìn 2050, Hà N i có 5 đô th v
tinh có ch c n ng đ c thù riêng, g m đô th Hòa L c, S n Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên
và Sóc S n M i đô th v tinh có ch c n ng h n h p và đ c thù riêng, ho t đ ng
t ng đ i đ c l p đ h tr và chia s v i đô th trung tâm v nhà , đào t o, công nghi p, d ch v c th :
công ngh và đào t o, đ u t các c s tr ng tâm là H qu c gia Hà N i và khu công ngh cao Hòa L c; ti p t c hoàn thi n Làng V n hóa du l ch các dân t c Vi t Nam g n
v i ng Mô - Ng i S n và vùng du l ch Ba Vì - Viên Nam; phát tri n h th ng h
t ng đô th hi n đ i và đ ng b nh : Trung tâm y t , các c s giáo d c đ i h c, các d
án v đô th m i nh Ti n Xuân - Phú Mãn, ông Xuân
l ch ngh d ng; tr ng tâm là khu b o t n thành c S n Tây, làng c ng Lâm và phát tri n m i trung tâm ph c v du l ch g n v i h Xuân Khanh, các d ch v đào t o,
y t và các đô th m i
nghi p h tr phát tri n ti u th công nghi p và h th ng làng ngh ; các trung tâm d ch
v v th ng m i, đào t o đ i h c, cao đ ng
nghi p và d ch v hàng không, du l ch ngh d ng sinh thái, hình thành m i khu công nghi p Mai ình và các khu công nghi p s ch; trung tâm y t , khu đ i h c t p trung Khai thác ti m n ng C ng hàng không qu c t N i Bài,
đ u m i giao thông và trung chuy n hàng hóa; xây d ng các khu, c m công nghi p đ
di d i công nghi p t các khu v c n i đô…Hình thành các trung tâm d ch v trung chuy n hàng hóa, các khu nhà công nhân và các ti n ích đô th khác nh y t ch t
l ng cao, đào t o ngh Xây d ng h th ng h đi u ti t n c nhân t o l n đ ph c
v thoát n c, phù h p v i đ c đi m th p tr ng c a khu v c
Trang 26K t lu n ch ng 1
Tuy có nhi u ti n b trong công tác quy ho ch nh ng trong nh ng n m g n đây, nhu
c u nhà c a ng i dân ngày càng t ng d n đ n hàng lo t các d án khu đô th v i nhi u lo i hình, quy mô, tính ch t khác nhau l n l t đ c tri n khai trên c n c, đ c
bi t là các thành ph l n nh Th đô Hà N i, thành ph H Chí Minh Nhìn chung các nhà làm chính sách và ch đ u t ch quan tâm ch y u đ n khâu l p, th m đ nh và phê duy t đ án quy ho ch mà ch a có s chú ý đúng m c c n thi t đ i v i qu n lý
th c hi n quy ho ch và qu n lý vi c xây d ng theo quy ho ch đô th đã đ c phê duy t
Các quy ho ch xây d ng đô th m i ch chú tr ng vi c t ch c không gian ki n trúc
c nh quan, thi t k đô th (c n c b n v S đ t ch c không gian ki n trúc c nh quan
và Quy đ nh qu n lý) m i ch d ng l i m c c b n, xác đ nh đ c các tr c tuy n chính, các đi m nh n công trình ki n trúc tr ng tâm, không gian t ng cao toàn tuy n Thi t k đô th m i đ xu t các quy đ nh v t ng cao, kho ng lùi; hình kh i, màu s c, hình th c ki n trúc ch đ o c a các công trình c ng nh các chi ti t ki n trúc (mái đón, mái hè ph , ban công…) đ m b o hài hòa, th ng nh t v i các khu v c xung quanh Chính vì ch a có các quy đ nh c ng nh đ xu t gi i pháp c th nên khi giai
đo n xây d ng đ c tri n khai thì g p nhi u v n đ phát sinh, gây khó kh n cho công tác qu n lý ki n trúc c nh quan, tuân th vi c xây d ng theo quy ho ch
Vi c tri n khai đ a các ch gi i, m c gi i ra ngoài th c đ a th c hi n ch a t t d n đ n tình tr ng vi ph m ch gi i quy ho ch, l n chi m đ t công còn ph bi n nhi u n i
Vi c cung c p thông tin quy ho ch, gi i thi u đ a đi m, c p ch ng ch quy ho ch, c p
gi y phép xây d ng còn ph c t p v th t c, gây phi n hà cho các nhà đ u t , h qu
là công trình xây d ng không phép, sai phép, không đúng quy ho ch còn x y ra, còn chi m t l l n, chính quy n đ a ph ng không ki m soát đ c h t vi c tuân th quy
ho ch trong ho t đ ng xây d ng t i đô th
Trang 27CH NG 2: C S KHOA H C TRONG CÔNG TÁC QU N LÝ XÂY D NG
2.1 C s lý thuy t v qu n lý xây d ng theo quy ho ch
T khi c m t “đô th hóa” xu t hi n Vi t Nam (kho ng 1992 đ n 1996), khái ni m
v thành ph m i, khu đô th m i d n d n đ c xác đ nh rõ Vi c phát tri n các khu đô
th m i theo quy ho ch đ c xem là m t ph n quan tr ng trong chi n l c đô th quy mô vùng, qu c gia hi n nay, là quy lu t không th khác c a ti n trình đô th hóa đang di n ra n c ta Các khu đô th m i n m trong 5 lo i hình c b n sau:
- ô th ph thu c vào thành ph trung tâm v i nh ng m c đ khác nhau:
S ph thu c b n nh t là vi c làm, r i đ n h t ng công c ng, xã h i,
Kh i th y mô hình này có th t mong mu n l p các thành ph v tinh ho c phát tri n
ra ngo i ô D n d n chúng có th tr thành các đô th ch c n ng (vui ch i – gi i trí, công ngh cao, phân b ch c n ng, k c l p khu trung tâm m i) Các đô th ki u này
th ng đ c b trí trong vùng nh h ng c a các thành ph l n, nh ng m i liên h v giao thông và thông tin v i thành ph m không ch t ch l m ôi khi chúng l i có l i
th h n thành ph trung tâm do n m g n các tuy n giao thông l n( Khu đô th Phú M
H ng có th coi là m t trong các khu đô th m i d ng này)
- Là các đô th m r ng b t ngu n t m t h t nhân đô th s n có: Chúng có th là đô
th đ c l p tùy thu c vào s khai thác h p lý h t ng c a thành ph trung tâm, ho c s
t n d ng c h i đ u t cho m c tiêu t ng tr ng kinh t m t vùng đô th S khác nhau
đ phân bi t chúng v i lo i 1 và 2 là các đô th lo i 3 này mang tính h ng ngo i trong phát tri n D ng khu đô th này r t c n đ c nghiên c u cho mô hình “vùng đô th ”
c a Hà N i, n u mu n có các đô th liên k t h u c kh thi trong t ng lai
- Là nh ng khu đô th xây d ng cho các ch c n ng đ c bi t nào đó: Chúng th ng là
nh ng đô th đ c l p ki u thành ph công nghi p hay h u công nghi p t p trung xung quanh các t h p nghiên c u – công ngh , các công trình giao thông và trung tâm
Trang 28th ng m i đ u m i l n Chúng c ng có th là các khu đô th nhánh M t s khu đô th tính ch t t ng t nh : khu đô th Láng – Hòa L c
- Là đô th v tinh là: n m trong m t vùng đô th nào đó và ch u nh h ng tr c ti p
b i thành ph trung tâm c a vùng đô th đó Vi c phát tri n không gian c a các thành
ph l n đ a đ n khái ni m đô th v tinh: hình thành các c m đô th t các c m dân
c , xây d ng các khu nhà m i ti n ích m i thu hút dân c t thành ph ra, phát tri n các d ch v ph c v thành ph l n t i các th tr n th xã hi n có quanh thành ph
2.1.2.1 Các khái ni m v đô th , quy ho ch đô th và qu n lý xây d ng đô th
- ô th : Là khu v c t p trung dân c sinh s ng có m t đ cao và ch y u ho t đ ng trong l nh v c kinh t phi nông nghi p, là trung tâm chính tr , hành chính, kinh t , v n hóa ho c chuyên ngành, có vai trò thúc đ y s phát tri n kinh t - xã h i c a qu c gia
ho c m t vùng lãnh th , m t đ a ph ng, bao g m n i thành, ngo i thành c a thành
ph , n i th , ngo i th c a th xã; th tr n
- ô th m i: Là m t khu đô th đ ng b có các h th ng công trình h t ng k thu t, h
t ng xã h i, khu dân c và các công trình d ch v khác, đ c phát tri n n i ti p đô th
hi n có ho c hình thành khu đô th tách bi t
ti p b i thành ph trung tâm c a vùng đô th đó Vi c phát tri n không gian c a các thành ph l n đ a đ n khái ni m đô th v tinh: hình thành các c m đô th t các c m dân c , xây d ng các khu nhà m i ti n ích m i thu hút dân c t thành ph ra, phát
- Xây d ng theo quy ho ch: Là ho t đ ng đ nh h ng c a con ng i tác đ ng vào môi
tr ng nhân t o đ làm cân b ng m i quan h qua l i gi a các y u t thiên nhiên và
Trang 29nhân t o, t o nên s t ng hòa gi a chúng Xây d ng theo quy ho ch là m t môn khoa
h c t ng h p, liên quan đ n nhi u l nh v c chuyên ngành khác nhau (quy ho ch không gian, quy ho ch h t ng k thu t, ki n trúc công trình, điêu kh c h i h a, ) nh m đáp
ng các yêu c u v công n ng, th m m , môi tr ng s ng, làm vi c, ngh ng i c a con
ng i
- Qu n lý đô th : là các ho t đ ng nh m huy đ ng m i ngu n l c vào công tác quy
ho ch, ho ch đ nh các ch ng trình phát tri n và duy trì các ho t đ ng đó đ đ t đ c các m c tiêu phát tri n c a chính quy n thành ph
- Qu n lý quy ho ch xây d ng đô th : đ c hi u là s tác đ ng c a ch th qu n lý thông qua s d ng các công c đ qu n lý các ho t đ ng liên quan đ n quy ho ch xây
d ng đô th
- Qu n lý ki n trúc c nh quan đô th : Là m t trong nh ng n i dung c a công tác qu n
lý quy ho ch xây d ng đô th , nó góp ph n t o l p hình nh c u trúc không gian c a đô
th , k t h p hài hòa gi a các thành ph n thiên nhiên và nhân t o c a ki n trúc c nh quan nh m xác l p tr t t đô th và nâng cao ch t l ng s ng đô th
- Thi t k đô th : là vi c c th hóa n i d ng quy ho ch chung, quy ho ch chi ti t xây
d ng đô th v ki n trúc các công trình trong đô th , c nh quan cho t ng khu ch c
n ng, tuy n ph và các khu không gian công c ng khác trong đô th
- C nh quan: C nh quan là m t t h p nh ng phong c nh có th khác nhau nh ng t o nên m t bi u t ng th ng nh t v c nh chung C nh quan bao g m c nh quan t nhiên
và c nh quan nhân t o
+ C nh quan t nhiên: Là nh ng c nh quan ch bao g m nh ng y u t t nhiên là tr ng thái v n có c a t nhiên và ch a b bi n đ i do tác đ ng c a con ng i H u h t c nh quan t nhiên đ u hài hòa và th ng nh t gi a các thành ph n, các y u t t o nên c nh quan đó
+ C nh quan nhân t o: Là c nh quan đ c hình thành do h qu c a s tác đ ng c a con ng i làm bi n d ng c nh quan thiên nhiên
Trang 30- C nh quan đô th : Là không gian c th có nhi u h ng quan sát trong đô th nh không gian tr c t h p ki n trúc, qu ng tr ng, đ ng ph , hè, đ ng đi b , công viên, th m th c v t, v n cây, v n hoa, đ i, núi, gò đ t, đ o, cù lao, tri n đ t t nhiên, d i đ t ven b bi n, m t h , m t sông, kênh, r ch trong đô th và không gian s
d ng chung thu c đô th
- Không gian đô th : Là không gian bao g m các v t th ki n trúc đô th , cây xanh, m t
n c trong đô th có nh h ng tr c ti p đ n c nh quan đô th
- Ki n trúc đô th : Là t h p các v t th trong đô th , bao g m các công trình ki n trúc,
k thu t, qu ng cáo mà s t n t i, hình nh, ki u dáng c a chúng chi ph i ho c nh
h ng tr c ti p đ n c nh quan đô th
- Ki n trúc c nh quan: Là không gian v t th đô th đ c xác đ nh b i các y u t c u thành g m: nhà, công trình k thu t, công trình ngh thu t, qu ng cáo và không gian công c ng Ki n trúc c nh quan là ho t đ ng đ nh h ng c a con ng i đ t o l p môi
tr ng cân b ng, t ng hòa gi a thiên nhiên và ho t đ ng c a con ng i và các không gian v t th đ c xây d ng
Các thành ph n c a ki n trúc c nh quan đô th g m các y u t thiên nhiên và nhân t o: + Y u t thiên nhiên g m: đ a hình, m t n c, cây xanh, đi u ki n khí h u, không trung và con ng i
+ Y u t nhân t o g m: Ki n trúc công trình, đ ng ph , qu ng tr ng, trang thi t b hoàn thi n k thu t và tranh t ng hoành tráng trang trí
- Ch đ u t : Là t ch c, cá nhân s h u v n ho c ng i đ c giao qu n lý, s d ng
v n đ th c hi n đ u t d án đ u t phát tri n đô th
- Ch đ u t c p 1: Là ch đ u t đ c Nhà n c giao th c hi n d án đ u t phát tri n đô th , ch đ u t c p 1 có th là:
+ Các c quan qu n lý Nhà n c có ch c n ng;
+ Ban qu n lý khu v c phát tri n đô th ; các Ban qu n lý đ u t xây d ng đ c c quan nhà n c có th m quy n giao;
Trang 31+ Doanh nghi p thu c m i thành ph n kinh t , h p tác xã;
+ Các t ch c chính tr xã h i ngh nghi p đ đi u ki n theo quy đ nh c a pháp lu t
- Ch đ u t th c p: Là ch đ u t c p 2 ho c ch đ u t các c p ti p theo tham gia
đ u t vào d án đ u t phát tri n đô th thông qua vi c thuê, giao ho c nh n chuy n
nh ng quy n s d ng đ t đã có h t ng thu c d án đ u t phát tri n đô th đ đ u t xây d ng công trình
2.1.2.2 Khái ni m qu n lý nhà n c v đô th :
- Khái ni n Qu n lý nhà n c là: d ng qu n lý xã h i mang tính quy n l c Nhà n c,
đ c s d ng quy n l c Nhà n c đ đi u ch nh các quan h xã h i và hành vi ho t
đ ng c a con ng i đ duy trì, phát tri n các m i quan h xã h i, tr t t pháp lu t
nh m th c hi n ch c n ng và nhi m v c a Nhà n c Qu n lý nhà n c có th hi u
đó là toàn b ho t đ ng c a b máy Nhà n c bao g m các l nh v c L p pháp, Hành pháp và T pháp Ta có th hi u đó là các ho t đ ng ch p hành và đi u hành c a các
c quan qu n lý nhà n c đ i v i các ch th
- Khái ni m qu n lý hành chính nhà n c: trong qu n lý Nhà n c nói chung, ho t
đ ng qu n lý hành chính là ho t đ ng có v trí trung tâm, ch y u ây là ho t đ ng t
ch c và đi u hành đ th c hi n các ch c n ng, nhi m v c b n nh t c a Nhà n c trong qu n lý xã h i
Có th hi u qu n lý hành chính Nhà n c là ho t đ ng th c thi quy n hành pháp c a nhà n c, đó là s tác đ ng có t ch c và đi u ch nh b ng quy n l c nhà n c trên c
Trang 32lu t) vào các quá trình phát tri n kinh t - xã h i đô th nh m phát tri n đô th theo
đ nh h ng nh t đ nh
- Qu n lý quy ho ch đô th g m:
+ Qu n lý đ t đai đô th : Các lo i đ t trong đô th ph i đ c s d ng đúng m c đích,
ch c n ng đ c xác đ nh trong đ án quy ho ch đô th đã đ c phê duy t Vi c qu n
lý đ t đô th ph i tuân th các quy đ nh c a Lu t t đai, pháp lu t v đ t đai và các
v n b n pháp lu t khác có liên quan
+ Qu n lý không gian ki n trúc c nh quan: N i dung qu n lý không gian ki n trúc
c nh quan đ c quy đ nh c th trong ngh đ nh 38/2010/N -CP Trong đó quy đ nh:
C quan có ch c n ng qu n lý quy ho ch, ki n trúc đô th đ a ph ng có trách nhi m giúp chính quy n đô th qu n lý không gian, ki n trúc, c nh quan đô th
Vi c qu n lý không gian, ki n trúc, c nh quan đô th ph i tuân th theo quy ho ch đô
th , thi t k đô th và quy ch qu n lý quy ho ch, ki n trúc đô th i v i nh ng khu
v c đô th , tuy n ph ch a có quy ho ch chi ti t, thi t k đô th , quy ch qu n lý quy
ho ch, ki n trúc đô th thì th c hi n vi c qu n lý theo quy chu n, tiêu chu n v quy
ho ch xây d ng đ c c quan nhà n c có th m quy n ban hành
m b o tính th ng nh t trong vi c qu n lý t không gian t ng th đô th đ n không gian c th thu c đô th ; ph i có tính k th a ki n trúc, c nh quan đô th và phù h p
v i đi u ki n, đ c đi m t nhiên, đ ng th i tôn tr ng đ gìn gi b n s c c a t ng vùng,
mi n trong ki n trúc, c nh quan đô th
Vi c qu n lý không gian, ki n trúc, c nh quan đô th ph i c n c vào quy ho ch, thi t
k đô th đ c c p có th m quy n duy t và ph i đ c chính quy n đô th quy đ nh c
th b ng Quy ch qu n lý quy ho ch, ki n trúc đô th
C th hóa ngh đ nh 38/2010N -CP k trên còn có các thông t s 06/2013/TT-BXD ngày 13/05/2013 c a B Xây d ng H ng d n v n i dung Thi t k ô th ; Thông t
s 19/2010/TT-BXD ngày 22/10/2010 c a B Xây d ng h ng d n v l p Quy ch
Trang 33qu n lý quy ho ch, ki n trúc đô th Các thông t này đã k t n i, xác đ nh đ c nguyên
t c cho các đ i t ng qu n lý c a đô th
+ Qu n lý xây d ng h th ng h t ng k thu t: H th ng công trình HTKT bao g m
h th ng giao thông, thông tin liên l c, cung c p n ng l ng, chi u sáng công c ng,
đ c m c đ hi n đ i c a đô th
C s đ qu n lý h th ng HTKT đô th là Lu t Xây d ng, Lu t chuyên nghành v giao thông, c p đi n, thông tin, môi tr ng ng th i d án h t ng c ng tuân th theo quy đ nh khác v phân c p, đ u th u, thu , u đãi
2.1.2.3 Nguyên t c trong ho t đ ng xây d ng:
Qu n lý đô th ph i đ m b o các nguyên t c trong ho t đ ng xây d ng, c th nh sau:
B o đ m xây d ng công trình theo quy ho ch, thi t k ; b o đ m m quan công trình,
b o v môi tr ng và c nh quan chung; phù h p v i đi u ki n t nhiên, đ c đi m v n hoá, xã h i c a t ng đ a ph ng; k t h p phát tri n kinh t - xã h i v i qu c phòng, an ninh;
Tuân th quy chu n xây d ng, tiêu chu n xây d ng;
B o đ m ch t l ng, ti n đ , an toàn công trình, tính m ng con ng i, tài s n, phòng,
ch ng cháy, n , v sinh môi tr ng…
Trang 34B o đ m xây d ng đ ng b trong t ng công trình, đ ng b các công trình h t ng k thu t; b o đ m ti t ki m, có hi u qu , ch ng lãng phí, th t thoát và các tiêu c c khác trong xây d ng
S đ 2.1 S đ nguyên t c trong ho t đ ng xây d ng
Theo Lu t Quy ho ch ô th s 30/2009/QH12 c a Qu c h i ra đ i n m 2009 h ng
d n t ch c th c hi n quy ho ch Sau khi có quy t đ nh phê duy t, các công tác tri n khai sau quy ho ch c a đ án quy ho ch xây d ng g m các b c th c hi n:
2.1.3.1 Công b công khai đ án quy ho ch xây d ng:
i u 53 Lu t Quy ho ch đô th s 30/2009/QH12 h ng d n vi c công b công khai
đ án quy ho ch xây d ng c th nh sau:
NGUYÊN T C TRONG HO T NG XÂY
3 B o đ m
ch t l ng,
ti n đ , an toàn CT, tính m ng con ng i
và tài s n,
v sinh môi
tr ng
4 B o đ m xây d ng
đ ng b trong t ng
CT, đ ng b các công trình HTKT
5 B o đ m
ti t ki m, có
hi u qu ,
ch ng lãng phí, th t thoát và các tiêu c c khác trong
XD
Trang 35- Trong th i h n 30 ngày, k t ngày đ c phê duy t, đ án quy ho ch đô th ph i
đ c công b công khai b ng các hình th c sau đây:
+ Tr ng bày th ng xuyên, liên t c b n v , mô hình t i tr s c quan qu n lý nhà
n c các c p có liên quan v quy ho ch đô th , trung tâm tri n lãm và thông tin v quy
ho ch đô th và t i khu v c đ c l p quy ho ch;
+ Thông tin trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng;
+ In thành n ph m đ phát hành r ng rãi
- N i dung công b công khai g m các n i dung c b n c a đ án và Quy đ nh qu n lý theo đ án quy ho ch đô th , thi t k đô th đã đ c ban hành, tr nh ng n i dung liên quan đ n qu c phòng, an ninh, bí m t qu c gia
- C quan qu n lý quy ho ch đô th có trách nhi m c p nh t đ y đ tình hình tri n khai
th c hi n đ án quy ho ch đô th đã đ c phê duy t đ c quan có th m quy n công
b công khai k p th i cho các t ch c, cá nhân bi t và giám sát th c hi n
2.1.3.2 Cung c p thông tin v quy ho ch đô th :
i u 55 Lu t quy ho ch đô th quy đ nh vi c cung c p thông tin v quy ho ch đô th
nh sau:
C quan qu n lý quy ho ch đô th các c p có trách nhi m cung c p thông tin v quy
ho ch đô th đã đ c phê duy t cho các t ch c, cá nhân khi có yêu c u
Vi c cung c p thông tin v quy ho ch đô th đ c th c hi n d i các hình th c gi i thích tr c ti p, qua ph ng ti n thông tin đ i chúng và c p ch ng ch quy ho ch
Các thông tin đ c cung c p ph i c n c vào đ án quy ho ch đô th , thi t k đô th đã
đ c phê duy t và Quy đ nh qu n lý theo đ án quy ho ch, thi t k đô th đã đ c ban hành
C quan cung c p thông tin v quy ho ch đô th ch u trách nhi m v tính chính xác
c a các tài li u, s li u do mình cung c p
Trang 362.1.3.3 C m m c gi i theo quy ho ch đô th :
C m m c gi i theo quy ho ch đô th g m c m m c ch gi i đ ng đ , ch gi i xây
d ng, c t xây d ng, ranh gi i khu v c c m xây d ng ngoài th c đ a theo h s c m
đ án quy ho ch đô th đ c phê duy t;
+ T ch c tri n khai c m m c gi i ngoài th c đ a theo h s c m m c gi i đã đ c phê duy t Vi c c m m c gi i ngoài th c đ a ph i đ c hoàn thành trong th i h n 45 ngày, k t ngày h s c m m c gi i đ c phê duy t
- B Xây d ng quy đ nh c th vi c c m m c và qu n lý m c gi i theo quy ho ch đô
th
2.1.3.4 Quy ho ch xây d ng:
Là vi c t ch c không gian c a đô th , nông thôn và khu ch c n ng đ c thù; t ch c h
th ng công trình h t ng k thu t, h t ng xã h i; t o l p môi tr ng thích h p cho
ng i dân s ng t i các vùng lãnh th , b o đ m k t h p hài hòa gi a l i ích qu c gia
v i l i ích c ng đ ng, đáp ng m c tiêu phát tri n kinh t - xã h i, qu c phòng, an
Trang 37ninh, b o v môi tr ng, ng phó v i bi n đ i khí h u Quy ho ch xây d ng đ c th
hi n thông qua đ án quy ho ch xây d ng g m s đ , b n v , mô hình và thuy t minh
T t c các hành vi vi ph m quy ho ch xây d ng ph i b đình ch ngay và đ c x lý
k p th i theo các quy đ nh c a pháp lu t Ng i có th m quy n qu n lý quy ho ch xây
d ng theo phân c p ph i ch u trách nhi m tr c pháp lu t v nh ng công vi c qu n lý
đ c giao và ph i b i th ng thi t h i do các quy t đ nh không k p th i, trái th m quy n gây thi t h i cho quy n và l i ích h p pháp c a Nhà n c, t ch c và cá nhân
Qu n lý quy ho ch xây d ng bao g m nh ng n i dung chính sau đây:
- Qu n lý vi c xây d ng công trình theo quy ho ch xây d ng;
- Qu n lý các m c gi i ngoài th c đ a;
- Qu n lý vi c xây d ng đ ng b các công trình h t ng k thu t;
- ình ch xây d ng, x ph t hành chính, c ng ch phá d nh ng công trình xây
d ng sai gi y phép, xây d ng không tuân th theo quy ho ch xây d ng đã đ c phê duy t
Qu n lý vi c xây d ng công trình theo quy ho ch là m t vi c quan tr ng trong công tác qu n lý tr t t xây d ng b i đ i v i các khu v c đã có quy ho ch chi ti t, c th 1/2000, 1/500 thì b t bu c các công trình xây d ng ph i phù h p, đ m b o theo đúng quy ho ch đã đ c phê duy t v không gian, ki n trúc, s t ng, m t đ xây d ng…
N u ch đ u t không ý th c trong vi c ch p hành các quy đ nh v pháp lu t xây d ng
d n đ n vi c xây d ng sai so v i quy ho ch Do đó, vi c qu n lý xây d ng công trình theo quy ho ch là vô vùng c n thi t, nh m đ m b o m quan, v n minh đô th , công
b ng xã h i, đ m b o đô th đ c xây d ng theo đúng n i dung quy ho ch đã đ c c p
th m quy n phê duy t
Trang 38gi y phép xây d ng ph n l n là nhà gia đình, cá nhân chi m kho ng 60-70% s
l ng các công trình xây d ng trong khu đô th Tuy nhiên vi c ch p hành các quy
đ nh v quy ho ch xây d ng c a các ch đ u t v n ch a tri t đ , đòi h i ph i có ch tài x lý nghiêm các tr ng h p vi ph m
Gi y phép xây d ng là m t công c h u hi u trong qu n lý tr t t xây d ng t i các đô
th , m c dù v n có m t kho ng cách lý thuy t t d báo quy ho ch đ n th c ti n Do
v y, c n xem xét b sung các quy đ nh phù h p v i m c tiêu qu n lý ch tiêu s d ng
đ t trong Gi y phép xây d ng theo quy ho ch, c th là ki m soát t ng di n tích sàn xây d ng theo quy ho ch
N i dung đ i m i qu n lý trong gi y phép xây d ng là vi c b sung các quy đ nh m i
nh m t ng tính linh ho t c a vi c xác đ nh ch tiêu h s s d ng đ t trên th c t Theo
đó, gi y phép xây d ng đ c g n v i các c ch u đãi phù h p d a trên gi y ch ng
nh n u đãi s góp ph n đ n gi n hóa th t c, rút nh n th i gian trong các b c đi u
ch nh quy ho ch, đi u ch nh d án c bi t nó t o nên công c b sung cho nhà qu n
lý nh m th c hi n các chính sách, đ nh h ng m i trong phát tri n đô th phù h p theo quy ho ch và các đi u ki n th c t
Công tác qu n lý vi c xây d ng theo gi y phép là m t n i dung có ý ngh a quan tr ng trong l nh v c qu n lý tr t t xây d ng và xây d ng theo quy ho ch Thông qua vi c
c p gi y phép xây d ng c ng nh vi c qu n lý xây d ng theo gi y phép đ c c quan
có th m quy n c p s đ m b o quy ho ch xây d ng đ c th c hi n m t cách nghiêm túc, c nh quan ki n trúc, ch t l ng công trình xây d ng đ c đ m b o Chính vì v y pháp lu t v xây d ng đã quy đ nh t t c các công trình xây d ng tr c khi kh i công công trình, ch đ u t ph i làm th t c xin c p gi y phép xây d ng, tr tr ng h p xây
d ng các công trình sau đây:
Công trình bí m t nhà n c, công trình xây d ng theo l nh kh n c p và công trình n m trên đ a bàn c a hai đ n v hành chính c p t nh tr lên;
Công trình thu c d án đ u t xây d ng đ c Th t ng Chính ph , B tr ng, Th
tr ng c quan ngang B , Ch t ch y ban nhân dân các c p quy t đ nh đ u t ;
Trang 39Công trình xây d ng t m ph c v thi công xây d ng công trình chính;
Công trình xây d ng theo tuy n ngoài đô th nh ng phù h p v i quy ho ch xây d ng
đã đ c c quan nhà n c có th m quy n phê duy t ho c đã đ c c quan nhà n c
có th m quy n ch p thu n v h ng tuy n công trình;
Công trình xây d ng thu c d án khu công nghi p, khu ch xu t, khu công ngh cao
có quy ho ch chi ti t 1/500 đã đ c c quan nhà n c có th m quy n phê duy t và
đ c th m đ nh thi t k xây d ng theo quy đ nh c a Lu t Xây d ng;
Nhà thu c d án phát tri n đô th , d án phát tri n nhà có quy mô d i 7 t ng và
t ng di n tích sàn d i 500 m2 có quy ho ch chi ti t 1/500 đã đ c c quan nhà n c
có th m quy n phê duy t;
Công trình s a ch a, c i t o, l p đ t thi t b bên trong công trình không làm thay đ i
k t c u ch u l c, không làm thay đ i công n ng s d ng, không làm nh h ng t i môi
tr ng, an toàn công trình;
Công trình s a ch a, c i t o làm thay đ i ki n trúc m t ngoài không ti p giáp v i
đ ng trong đô th có yêu c u v qu n lý ki n trúc;
Công trình h t ng k thu t nông thôn ch yêu c u l p Báo cáo kinh t - k thu t đ u
t xây d ng và khu v c ch a có quy ho ch chi ti t xây d ng đi m dân c nông thôn
đ c duy t;
Công trình xây d ng nông thôn thu c khu v c ch a có quy ho ch phát tri n đô th và quy ho ch chi ti t xây d ng đ c duy t; nhà riêng l nông thôn, tr nhà riêng l xây d ng trong khu b o t n, khu di tích l ch s - v n hóa;
Ch đ u t xây d ng công trình đ c mi n gi y phép xây d ng theo quy đ nh có trách nhi m thông báo th i đi m kh i công xây d ng kèm theo h s thi t k xây d ng đ n
c quan qu n lý xây d ng t i đ a ph ng đ theo dõi, l u h s (tr công trình nhà riêng l )
Ngh đ nh s 64/2012/N -CP c n c Lu t Xây d ng n m 2003 quy đ nh các n i dung
Trang 40c p c p phép xây d ng Hi n nay, huy n Phú Xuyên đang th c hi n vi c theo n i dung Thông t s 15/2016/TT-BXD ngày 30/6/2016 c a B Xây d ng và Quy t đ nh s 20/2016/Q -UBND ngày 24/6/2016 c a UBND thành ph Hà N i
2.1.3.6 Thanh tra, ki m tra giám sát vi c th c hi n và x lý vi ph m:
Ngh đ nh s 26/2013/N -CP ngày 29/03/2013 c a Chính ph v t ch c ho t đ ng
c a thanh tra ngành Xây d ng quy đ nh ch c n ng ki m tra, thanh tra hành chính và chuyên nghành trong ph m vi qu n lý nhà n c v Quy ho ch ki n trúc ho t đ ng đ u
t xây d ng; phát tri n đô th ; qu n lý s d ng công trình h t ng k thu t; nhà , công
s và b t đ ng s n; khai thác khoáng s n làm v t li u xây d ng Ngoài ra thanh tra xây
d ng còn có nhi m v gi i quy t khi u n i, t cáo th c hi n công tác phòng, ch ng tham nh ng trong l nh v c xây d ng
2.1.4.1 Chính quy n đô th :
Công tác qu n lý c a chính quy n đóng vai trò vô cùng quan tr ng trong vi c phát tri n đô th , n đ nh xã h i và h ng t i phát tri n kinh t Vai trò qu n lý nhà n c
c a chính quy n đô th bao g m:
- T o l p hành lang pháp lý cho các ch th ho t đ ng trên đ a bàn đô th : Qu n lý nhà
n c th hi n vai trò là ng i giám sát ho t đ ng c a n n kinh t theo h th ng v n
b n pháp lu t, pháp quy, quy đ nh, quy ch nh m m c đích cân b ng các l i ích c a cá nhân, t p th trong đô th Trên đ a bàn đô th , nh ng n i dung qu n lý bao g m quy
đ nh v s d ng đ t đai và xây d ng công trình đô th , ki m soát ô nhi m và các hành
vi xâm ph m t i l i ích chung
- B o đ m vi c cung c p các d ch v công c ng cho đô th : Các d ch v công c ng đô
th bao g m các công trình h t ng xã h i nh tr ng h c, b nh vi n, nhà v n hóa và công trình h t ng k thu t nh h th ng đ ng sá, h th ng đ ng ng c p thoát
n c, tr m x lý k thu t, tr m bi n áp, n i t p k t thu gom rác th i
- K t n i gi a nhà n c và t nhân trong vi c ph i h p t ng tr ng và phát tri n đô
th : Chính quy n đô th ph i xây d ng m t hành lang pháp lý h p lý v i m c đích huy
đ ng t t c các công c , kh n ng nh m kích thích ch đ u t t nhân ho t đ ng có