TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

1 Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về Chủ nghĩa xã hội - Từ học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của Mác - Từ lòng yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc Việt Nam - Tiếp cận chủ nghĩ

Hình 2

Chương III

XÃ HỘI VÀ CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ LÊN

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

I T t ởng Hồ Chí Minh về Chủ

nghĩa xó hội ở Việt Nam

Tưưtưởng

ưHồưChíư

Minh

ưvềưChủư

nghĩaư

xãưhộiưởưViệtư

Namư

Tưưtưởng

ưHồưChíư

Minh

ưvềưChủư

nghĩaư

xãưhộiưởưViệtư

Namư

Đặcưtrưngưbảnư

chấtưcủaưCNXH

Đặcưtrưngưbảnư

chấtưcủaưCNXH

Mụcưtiêuưvàư

độngưlựcưcủaư CNHXH

Mụcưtiêuưvàư

độngưlựcưcủaư CNHXH

1 Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về Chủ nghĩa xã hội

- Từ học thuyết hình thái kinh tế - xã hội

của Mác

- Từ lòng yêu nước và khát vọng giải

phóng dân tộc Việt Nam

- Tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ phương

diện đạo đức

- Tiếp cận CNXH từ truyền thống lịch sử, văn hoá và con người Việt Nam

+ Truyền thống lịch sử:

* Chống giặc ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập, chủ

quyền dân tộc

* Chế độ công điền và trị thuỷ trong nền kinh tế nông nghiệp tạo nên truyền thống đoàn kết cộng đồng

+ Truyền thống văn hoá: Nhân nghĩa, khoan dung,

quý trọng hiền tài

+ Con người Việt Nam: Có tâm hồn trong sáng, vị

tha, kết hợp được cái chung và cái riêng, gia đình

với Tổ quốc, dân tộc và nhân loại

<=> Truyền thống văn hoá và con người Việt Nam

hình thành khát vọng và tư tưởng Hồ Chí Minh về

CNXH

Con người Việt nam với những phẩm chất tốt đẹp

Hồ Chí Minh nhận thức tính tất yếu và

bản chất của CNXH như là kết quả tác

động tổng hợp của các nhân tố: truyền

thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế,

kinh tế, chính trị, đạo đức, văn hoá Như vậy HCM đã phát triển và làm phong phú

lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin về CNXH

2.ưQuanưniệmưcủaưHồưChớưMinhư vềưbảnưchấtưcủaưCNXH

Nhữngưđặcư

trưngưbảnưchấtư

củaưCNXHưởư

ViệtưNam ư

Nhữngưđặcư

trưngưbảnưchấtư

củaưCNXHưởư

ViệtưNam ư

Chếưđộư

chínhư

trị:ư

Doưnhânư

dânưlaoư

độngư

làmưchủ

Chếưđộư

chínhư

trị:ư

Doưnhânư

dânưlaoư

độngư

làmưchủ

Vềưkinhư

tế:

Kinhưtếư

phátư

triểnư

cao

Vềưkinhư

tế:

Kinhưtếư

phátư

triểnư

cao

Vănưhóa:

ưphátư

triểnư

caoưvềư

vănưhóa,ư

đạoưđức

Vănưhóa:

ưphátư

triểnư

caoưvềư

vănưhóa,ư

đạoưđức

Xãưhội:

Côngư

bằng,ư

hợpưlý,ư

vănưminh

Xãưhội:

Côngư

bằng,ư

hợpưlý,ư

vănưminh

Lựcưlượngư xâyư dựngư chủư nghĩaưư xãưhội:ư Toànư dânưdướiư sựưlãnhư

đạoư củaưĐảng

Chế độ chính trị: Do nhân dân làm chủ

kinh tế phát triển cao

Văn hoá – xã hội

3.ưQuanưđiểm Hồ Chớ Minh về Mụcư tiêu,ưđộngưlựcưcủaưCNXH

“Chế độ kinh tế và xã hội của chúng ta

nhằm thực hiện đầy đủ quyền dân

chủ của nhân dân, trên cơ sở kinh tế xã hội chủ nghĩa ngày càng phát triển,

cách bóc lột theo chủ nghĩa t bản đ ợc

xoá bỏ dần, đời sống vật chất và văn

hoá của nhân dân ngày càng đ ợc cải

thiện Do đó nhân dân ta có đủ điều kiện thật sự tham gia quản lý Nhà n ớc”

( Hồ Chí Minh toàn tập, t 9, tr 292)

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường quá độ lên CNXH ở Việt Nam

1 Loại hình, đặc điểm, mâu thuẫn và thực chất của thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam

2 Quan điểm Hồ Chí Minh về nội dung xây dựng CNXH

trong thời kỳ quá độ ở nước ta

- Chính trị: Củng cố, tăng cường sức mạnh của toàn bộ hệ thống chính trị, phát huy dân chủ

- Kinh tế và quản lý kinh tế:

Về kinh tế

- Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, đi đôi với mở rộng hợp tác quốc tế

- Xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần, nhiều hình thức

sở hữu và phân phối

- Cơ cấu ngành kinh tế: “Nông – công - thương”

- Đẩy mạnh sản xuất đi đôi với thực hành tiết kiệm

Về quản lý kinh tế:

- Nhà nước phải thực hiện chức năng điều tiết toàn bộ nền kinh tế quốc dân

- Phải thực hiện những nguyên tắc quản lý kinh tế cơ bản như: nguyên tắc tập trung dân chủ, phân phối theo lao động, hạch

toán kinh tế, tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu…

- Chú ý tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, trình độ, phẩm chất của các cán bộ quản lý

- Về văn hoá, xã hội:

+ Chú ý xây dựng con người mới

XHCN, đây vừa là mục tiêu, vừa là

động lực của sự nghiệp xây dựng

CNXH

+ Xây dựng văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc

+ Xây dựng xã hội công bằng, hơp lý, khắc phục những mâu thuẫn, xung

đột, các tệ nạn xã hội, tăng cường sự thống nhất giữa các lực lượng xã hội…

3 BiÖn ph¸p

a Phương châm:

phổ biến mang tính quốc tế, cần quán triệt các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về xây dựng CNXH, tham khảo, học tập kinh

nghiệm của các nước anh em, tránh sao chép, giáo điều

chủ yếu xuất phát từ điều kiện thực tế, đặc điểm dân tộc, nhu cầu và năng lực thực tế của nhân dân

b Biện pháp

- Tiến hành thận trọng, vững chắc, phù hợp với điều kiện thực tế, không chủ quan, duy ý chí, “đốt cháy giai đoạn”

quá độ, nhưng phải thực hiện phù hợp với điều kiện

và năng lực thực tế ở nước ta trong từng giai đoạn

thống tiểu thủ công nghiệp, công nghiệp nhẹ đa dạng nhằm giải quyết vấn đề lương thực, thực phẩm cho nhân dân, cho nhu cầu tiêu dùng thiết yếu của xã hội

Cách làm cụ thể:

- Thực hiện cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, kết

hợp cải tạo và xây dựng, lấy xây dựng làm chính

- Kết hợp xây dựng và bảo vệ, đồng thời tiến hành hai

nhiệm vụ chiến lược ở hai miền Nam - Bắc khác nhau trong phạm vi một quốc gia

- Xây dựng CNXH phải có kế hoạch, biện pháp, quyết tâm

để thực hiện thắng lợi kế hoạch

- Trong điều kiện nước ta, biện pháp cơ bản, lâu dài là

đem của dân, tài dân, sức dân làm lợi cho dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng

Kết luận:

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về CNXH và con đường quá độ lên CNXH trong công cuộc đổi mới hiện nay:

- Giữ vững mục tiêu XHCN

- Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, khơi dậy mạnh

mẽ các nguồn lực, trước hết là nội lực để thực hiện CNH

và HĐH đất nước

- Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

- Chăm lo xây dựng Đảng vững mạnh, làm trong sạch

bộ máy nhà nước, đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, thực hiện tiết kiệm xây dựng CNXH