xử lý hồ sơ bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án đầu tư cải tạo, mở rộng trường đại học y dược thành phố hồ chí minh tại phường 11 quận 5

Quyền của người bị thu hồi đất + Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường về đất quy định tại Điều 75 của LĐĐ 2013 thì được bồi thường về đất Khoản

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Tiến độ thực hiện dự án 28

Bảng 2.2: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi đất và tài sản gắn liền với đất 29

Bảng 2.3: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi đất được nhận hỗ trợ 29

Bảng 2.4: Đơn giá đất ở để tính đền bù, hỗ trợ thiệt hại 38

Bảng 2.5: Bảng giá chuẩn tối thiểu trị giá nhà hộ bà Đặng Thị Lạc 39

Bảng 2.6: Phương án bồi thường, hỗ trợ chi tiết cho bà Đặng Thị Lạc 40

Bảng 2.7: Bảng giá chuẩn tối thiểu trị giá nhà hộ bà Huỳnh Thị Kim Dung 46

Bảng 2.8: Phương án bồi thường, hỗ trợ cho bà Huỳnh Thị Kim Dung 46

Bảng 2.9: Kết quả bồi thường về đất tính đến ngày 01/06/2017 47

Bảng 2.10: Nguyên nhân 2 hộ còn lại của dự án chưa bồi thường được 48

Bảng 2.11: Kết quả bồi thường về tài sản gắn liền với đất tính đến ngày 01/06/2017 49

Bảng 3.1: Số nhân khẩu hộ bà Đặng Thị Lạc 56

Bảng 3.2: Bảng hỗ trợ lãi suất cho hộ bà Đặng Thị Lạc 57

Bảng 3.3: Số nhân khẩu hộ bà Huỳnh Thị Kim Dung 60

Bảng 3.4: Bảng hỗ trợ lãi suất cho hộ bà Huỳnh Thị Kim Dung 62

3 UB MTTQVN Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

6 GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

DANH SÁCH HÌNH ẢNH

Hình 2.1: Tổng quan dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM phường 11 quận 5 27 Hình 2.2: Tổng quan hiện trạng dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM phường 11 quận 5 (Khung đỏ) 28

Hình 3.1: Hiện trạng nhà số 215/1A đường Hồng Bàng, phường 11 quận 5 dự

kiến thu hồi (khung màu đỏ) 55 Hình 3.2: Hiện trạng nhà số 215/26 đường Hồng Bàng, phường 11 quận 5 dự kiến thu hồi (khung màu đỏ) 59

DANH SÁCH SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2: Sơ đồ quy trình thực hiện bồi thường và hỗ trợ tại dự án 30

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU

DANH SÁCH HÌNH ẢNH

DANH SÁCH SƠ Đ

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến giải quyết công tác bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất 2

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của nghiên cứu 3

3.1 Mục tiêu nghiên cứu 3

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

4.1 Đối tượng nghiên cứu 4

4.2 Phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Ý nghĩa của nghiên cứu 4

7 Kết cấu của luận văn 5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA B I THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU H I ĐẤT 6

1.1 Cơ sở lý luận của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 6

1.1.1 Các khái niệm chung 6

1.1.2 Vị trí và vai trò của công tác thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất trong hệ thống quản lý nhà nước về đất đai 8

1.1.3 Lược sử công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất từ Luật Đất đai 2003 đến nay 9

1.2 Căn cứ pháp lý của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất theo pháp luật đất đai hiện hành 17

1.2.1 Nguyên tắc bồi thường thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất 17

1.2.2 Điều kiện bồi thường thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất 18

1.2.3 Hỗ trợ khi thu hồi đất 19

1.2.4 Trách nhiệm của cơ quan thực hiện bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 19

1.3 Trình tự và thủ tục hành chính khi Nhà nước thu hồi đất 23 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC B I THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU H I ĐẤT ĐỂ THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ CẢI TẠO,

MỞ RỘNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCM PHƯỜNG 11 QUẬN 5 27 2.1 Tổng quan về dự án 27 2.2 Quy trình thực hiện bồi thường và hỗ trợ tại dự án 30 2.3 Công tác phân loại và xử lý cụ thể hồ sơ giải quyết bồi thường và hỗ trợ 33 2.3.1 Phân loại hồ sơ 33 2.3.2 Xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ 33

Đặng Thị Lạc, đến nay vẫn chưa giải quyết xong 34

Huỳnh Thị Kim Dung, đến nay vẫn chưa giải quyết xong 41 2.4 Kết quả giải quyết công tác bồi thường và hỗ trợ 47 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC XỬ LÝ H SƠ B I THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU H I ĐẤT THỰC HIỆN DỰ

ÁN ĐẦU TƯ CẢI TẠO, MỞ RỘNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCM TẠI PHƯỜNG 11 QUẬN 5 52 3.1 Giải pháp chung 52 3.1.1 Giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 52 3.1.2 Giải pháp về tổ chức thực hiện bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 53 3.2 Giải pháp cụ thể hoàn thiện công tác xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ 54 3.2.1 Giải pháp cụ thể hoàn thiện công tác xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ về trường hợp căn nhà số 215/1A đường An Dương Vương (nay là đường Hồng Bàng) phường 11 quận 5 của bà Đặng Thị Lạc 55 3.2.2 Giải pháp cụ thể hoàn thiện công tác xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ về trường hợp căn nhà số 215/26 đường An Dương Vương (nay là đường Hồng Bàng) phường 11 quận 5 của bà Huỳnh Thị Kim Dung 59 KẾT LUẬN 65 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 67

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của quốc gia Đất đai được coi là

“tấc vàng” bởi nó là tài sản, tài nguyên quốc gia vô cùng quý báu, tư liệu sản xuất đặc biệt không gì thay thế nổi của nhiều ngành sản xuất, thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống và là nền tảng để xây dựng các cơ sở kinh

tế, khu dân cư, công trình văn hóa - xã hội, an ninh quốc phòng của mỗi quốc gia, được ông cha ta từ xa xưa đấu tranh và hy sinh bảo vệ từng tấc đất trên đất nước Đất đai là nhân tố không thể thiếu cho sự tồn tại của dân tộc và phát triển kinh tế xã hội của quốc gia

Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội là sự gia tăng nhu cầu sử dụng đất của tất cả các mục đích và lĩnh vực Tuy nhiên, quỹ đất đai bị hạn chế và nhiều khi bị hạn chế khả năng sử dụng do sạt lở, xói mòn, rửa trôi, ô nhiễm… Do đó,

để có thể cân đối và đáp ứng nhu cầu cho tất cả các ngành, các lĩnh vực là công việc cần thiết nhưng vô cùng khó khăn Hay nói cách khác, để quỹ đất đai của quốc gia được đưa vào khai thác có hiệu quả, tiết kiệm mà vẫn đáp ứng được nhu cầu của tất cả các ngành, các lĩnh vực là công việc không đơn giản

Việc thu hồi đất đã đem lại những kết quả tích cực trong yêu cầu phát triển cơ sở hạ tầng, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển dịch cơ cấu lao động; chuyển dịch cơ cấu dân số từ nông thôn ra thành thị và các khu công nghiệp; các dự án thu hồi đất để xây dựng các công trình an sinh xã hội cũng góp phần hơn nữa trong việc nâng cao đời sống người dân Tuy nhiên vấn đề thu hồi đất và những chính sách bồi thường, hỗ trợ sau khi thu hồi tài sản thuộc sở hữu toàn dân này là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của Nhà nước, của chủ đầu tư, đặc biệt là trong điều kiện quỹ đất

có hạn, giá đất ngày càng cao và nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển thì quyền lợi của hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi, tác động đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội Chính vì vậy, vấn đề thu hồi đất vẫn đang là một vấn đề thách thức, hết sức nóng bỏng và cấp bách, được sự quan tâm của mọi đối tượng

và Nhà nước

Để công tác thu hồi đất được thực hiện đúng tiến độ, đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất bị thu hồi đất, tránh trường hợp khiếu nại, khiếu kiện đông người, vừa gây mất trật tự xã hội mà còn kéo dài thời gian ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án thì công tác phân loại, xử lý hồ sơ giải quyết bồi thường phải thực hiện nghiêm túc

Quận 5 là một trong 24 quận và huyện của TP.HCM Trong những năm qua, quận đã gặt hái được một số thành công trong công tác bồi thường hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, song gặp không ít khó khăn làm cho các dự án kéo dài

do nhiều nguyên nhân tác động Các dự án về nhà ở, các công trình công cộng, các hệ thống giao thông đã được thực hiện nhằm mở rộng, nâng cao cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật của quận để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội những năm gần đây

Chính sách đất đai đã có những quy định về quy trình, nguyên tắc, điều kiện bồi thường Nhưng thực tế, nguồn gốc sử dụng đất rất phức tạp nên khi thực hiện bồi thường cần xác định căn cứ pháp lý của bồi thường, đối tượng được bồi thường và hỗ trợ, mức bồi thường thiệt hại về đất, Có thể nói, xử lý

hồ sơ bồi thường và hỗ trợ là công việc quyết định đến tiến độ thu hồi đất

Xuất phát từ thực tiễn trên việc thực hiện đề tài: “Xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM tại phường 11 quận 5” là thực

sự cần thiết Nhằm tìm hiểu thực trạng và đánh giá xác thực việc thực hiện các chính sách, nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, trình tự thủ tục; tìm ra nguyên nhân gây cản trở, cũng như những giải pháp khắc phục được sử dụng trong quá trình thực hiện bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thực hiện dự án, điển hình là dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM tại phường 11 quận 5

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến giải quyết công tác bồi thường

và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất

Hiện nay khi đất nước ngày càng phát triển thì số lượng dự án đầu tư phải tiến hành thu hồi đất ngày càng tăng lên để đáp ứng theo nhu cầu phát triển của

xã hội Việc bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là một trong những quy định quan trọng của pháp luật đất đai khi thực hiện thu hồi đất Trên thực tế, công tác bồi thường còn gặp nhiều khó khăn, bất cập, nhiều khiếu nại xảy ra nên công tác bồi thường phải được tổ chức thực hiện 1 cách hợp lý nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, phù hợp với pháp luật đất đai và thỏa mãn nguyện vọng của người bị thu hồi đất Do đó, đã có rất nhiều nhà khoa học đã và đang nghiên cứu về những vấn đề này, cụ thể như:

- Luận văn thạc sĩ về đề tài: “Đánh giá việc phân cấp quản lý Nhà nước

trong việc thực hiện chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trường hợp nghiên cứu tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu” của Nguyễn Đức Bình,

Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, năm 2013

Luận văn đã xác định rõ quyền hạn và trách nhiệm ở từng cấp chính quyền, có thể giảm thiểu những rủi ro phát sinh trong công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ Hướng tới quản lý đất đai và xử lý các quan hệ liên quan đến đất đai một cách tối ưu, hiệu quả trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nói riêng cũng như cả nước nói chung, hạn chế việc tạo ra các xung đột xã hội do đất đai

- Luận văn tốt nghiệp đại học về đề tài “Thực trạng và giải pháp triển

khai công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án Đường nối Tân Sơn Nhất - Bình Lợi - Vành đai ngoài trên địa bàn quận Gò Vấp năm 2010” của sinh viên

Nguyễn Anh Bằng, trường Đại học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh

Luận văn đã tìm hiểu thực trạng và tiến độ thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án Tìm ra những nguyên nhân gây trở ngại cho công tác bồi thường, giải tỏa, đi sâu vào tâm tư nguyện vọng của người dân Trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp để hoàn thiện chính sách bồi thường, giải quyết những vấn đề tồn tại cũng như những vướng mắt khi gặp phải Trên cơ sở

những đánh giá về thực trạng triển khai công tác bồi thường của dự án, đề tài đã rút ra những hạn chế còn tồn động và đưa ra những đề xuất nhằm hoàn thiện hơn công tác bồi thường của dự án, đồng thời, góp phần làm cho công tác bồi thường của các dự án sau trên địa bàn tốt và có hiệu quả hơn

- Luận văn thạc sĩ nông nghiệp về đề tài “Đánh giá việc thực hiện chính

sách bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất trên một số dự án thuộc địa bàn huyện Nghi Xuân - Tỉnh Hà Tĩnh năm 2011” của Lê Việt Anh, trường Đại

học Nông nghiệp Hà Nội

Phân tích, tìm hiểu các khái niệm về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Tìm hiểu, hệ thống hóa cơ sở lý luận của việc xây dựng các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Đánh giá xác thực về thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư làm cơ sở

để đề xuất các cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện hơn về công tác này nhằm làm cho dự án hoàn thành theo tiến độ được giao

Các công trình nghiên cứu nêu trên chỉ đề cập giải quyết các vấn đề về chính sách, nguyên tắc, quy trình, phương pháp và căn cứ pháp lý nói chung, còn việc xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường và hỗ trợ tại các dự án cụ thể thì chưa được làm rõ để thấy được những khó khăn mà cán bộ thụ lý hồ sơ gặp phải tại địa bàn như một số người dân trong khu vực dự án không chấp thuận đơn giá bồi thường theo chính sách giá do Nhà nước quy định, sự phối hợp giữa chính quyền và chủ đầu tư chưa chặt chẽ, đồng bộ và công tác phổ biến tuyên truyền, vận động, giải thích chủ trương, chính sách chưa được quan tâm ngay từ đầu, từ

đó gây ra 1 số vướng mắc làm chậm tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

- Tổng hợp và phân loại hồ sơ bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất của dự án tại Phường 11 Quận 5

- Xác định được căn cứ pháp lý, đối tượng, các hình thức, mức bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý của công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

- Phân tích thực trạng xử lý hồ sơ bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất tại Phường 11 Quận 5 thực hiện dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM

- Giải pháp xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đất tại Phường 11 Quận 5 thực hiện dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất

- Thẩm quyền của đơn vị quản lý nhà nước về đất đai

- Nguyên tắc, quy trình và phương pháp thực hiện bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

- Trình tự thủ tục xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài được thực hiện trong phạm vi không gian Phường 11 quận 5, thời gian 2016-6/2017 với nội dung nghiên cứu về vấn đề xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án Đầu tư cải tạo,

mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM tại phường 11 quận 5

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập thông tin: Được sử dụng để thu thập, chọn lọc

thông tin, hồ sơ, tài liệu, số liệu từ các quy định của pháp luật, thực tiễn và các nội dung có liên quan đến nội dung nghiên cứu về thực hiện xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất của quận 5

- Phương pháp thống kê: Tổng hợp, sắp xếp các hồ sơ thu thập được theo

loại, thời gian, theo mục đích nghiên cứu, dưới nhiều dạng, nhiều hình thức, thống kê thành các bảng biểu, từ đó có cái nhìn tổng quát về tình hình và thực trạng xử lý hồ sơ bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

- Phương pháp so sánh: So sánh việc tổ chức thực hiện và thực tiễn của

dự án so với pháp luật, các cơ chế chính sách, trình tự thủ tục quy định của pháp luật so với thực tế của địa phương, từ đó rút ra những khiếm khuyết còn tồn tại

và đề xuất phương hướng khắc phục

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Nắm được các kết quả sau khi đã thu

thập được toàn bộ tài liệu, số liệu, thông tin cần thiết, tiến hành phân tích, đánh giá đúng tình hình thực tế một cách cụ thể, và khái quát các số liệu bồi thường của các loại đất, tài sản trên địa bàn Phường 11 Quận 5, sau đó tổng hợp theo cách hệ thống chúng lại và đưa ra những nhận xét, kết luận rõ ràng về vấn đề nghiên cứu

6 Ý nghĩa của nghiên cứu

Làm rõ được các trường hợp vướng mắc trong việc xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM tại phường 11 quận 5 Vận dụng các quy định pháp luật đất đai hiện hành đề xuất được các giải pháp xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ nhằm đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất, đảm bảo được quyền lợi của người sử dụng đất hiện tại cũng như quyền lợi của nhà đầu tư thực hiện dự

án

7 Kết cấu của luận văn

Nội dung của Luận văn được trình bày trong 67 trang với kết cấu như sau:

- Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất tại địa bàn Quận 5 để thực hiện dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM tại phường 11 quận 5

- Kết luận

- Danh mục tài liệu tham khảo

- Phụ lục

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA BỒI THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ

KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT 1.1 Cơ sở lý luận của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 1.1.1 Các khái niệm chung

- Khái niệm bồi thường về đất

Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối

với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất (Khoản 12 Điều 3 LĐĐ 2013)

- Khái niệm về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển (Khoản 14 Điều 3 LĐĐ

2013)

- Khái niệm về thu hồi đất

Thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng

đất vi phạm pháp luật về đất đai (Khoản 11 Điều 3 LĐĐ 2013)

Vậy có thể hiểu khái niệm bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là

việc Nhà nước bù đắp tổn thất về quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất do hành vi thu hồi đất gây ra, đồng thời giúp đỡ người bị thu hồi đất thông

qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến nơi ở mới

- Quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất khi nhà nước thu hồi đất

a Quyền của người bị thu hồi đất

+ Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường về đất quy định tại Điều 75 của LĐĐ 2013 thì được bồi thường về đất (Khoản 1 Điều 74 LĐĐ 2013);

+ Đối với các trường hợp không được bồi thường về đất người sử dụng đất được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (Khoản 1 Điều 76 LĐĐ 2013);

+ Đối với diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức quy định tại Điều 129 LĐĐ 2013 của hộ gia đình, cá nhân thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (Điểm b Khoản 1 Điều 77 LĐĐ 2013);

+ Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường (Khoản 1 Điều 88 LĐĐ 2013);

+ Khi Nhà nước xây dựng công trình công cộng, quốc phòng, an ninh có hành lang bảo vệ an toàn mà không thu hồi đất nằm trong phạm vi hành lang an toàn thì người sử dụng đất được bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử

dụng đất, thiệt hại tài sản gắn liền với đất theo quy định của Chính phủ (Điều 94 LĐĐ 2013);

+ Ngoài việc được bồi thường theo quy định người sử dụng đất còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ (Điểm a Khoản 1 Điều 83 LĐĐ 2013);

+ Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân

mà phải di chuyển chỗ ở; hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của

hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở; hỗ trợ khác (Khoản 2 Điều 83 LĐĐ 2013);

+ Trường hợp cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường chậm chi trả thì khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, ngoài tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì người có đất thu hồi còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật quản lý thuế tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả (Điều 93 LĐĐ 2013);

+ Người có đất thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện bố trí tái định cư Ưu tiên vị trí thuận lợi cho người có đất thu hồi sớm bàn giao mặt bằng, người có đất thu hồi

là người có công với cách mạng (Khoản 2 Điều 86 LĐĐ 2013);

+ Trường hợp người có đất thu hồi được bố trí tái định cư mà tiền bồi thường, hỗ trợ không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước

hỗ trợ tiền đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu (Khoản 4 Điều 86 LĐĐ 2013);

+ Người sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai (Khoản 1 Điều 204 LĐĐ 2013);

+ Người sử dụng đất có quyền tố cáo vi phạm pháp luật về quản lý và sử dụng đất đai ( Khoản 1 Điều 205 LĐĐ 2013)

b Nghĩa vụ chung của người bị thu hồi đất

+ Người sử dụng đất có trách nhiệm phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thực hiện việc điều tra, khảo sát, đo đạc xác định diện tích đất, thống kê nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (Điểm c Khoản 1 Điều 69 LĐĐ 2013);

+ Người có đất thu hồi có trách nhiệm thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc (Điểm d Khoản 1 Điều 69 LĐĐ 2013);

+ Giao lại đất khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất, khi hết thời hạn sử dụng đất mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền gia hạn sử dụng (Khoản 7 Điều 170 LĐĐ 2013)

- Thẩm quyền của cơ quan chức năng khi thực hiện thu hồi đất

Cũng giống như thẩm quyền giao, cho thuê, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, thẩm quyền thu hồi đất được phân cấp cho UBND cấp huyện hoặc cấp tỉnh tùy vào đối tượng sử dụng đất Về cơ bản, nếu đối tượng sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân hoặc cộng đồng dân cư thì thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện, các đối tượng còn lại thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh ngoại trừ trường hợp đối tượng sử dụng đất là người Việt Nam định cư ở nước ngoài về mua nhà ở tại Việt Nam thì thẩm quyền thu hồi đất thuộc về UBND cấp huyện Tuy nhiên, từ khi LĐĐ 2013 có hiệu lực thi hành, thẩm quyền thu hồi đất cũng

có một số thay đổi so với trước đây Đó là thu hồi đất thuộc quỹ đất công ích do UBND cấp xã đang quản lý và khu đất bị thu hồi để giao hoặc cho thuê có nhiều đối tượng đang quản lý, sử dụng Cụ thể:

+ UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất trong các trường hợp: Thu hồi đất đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trừ trường hợp thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam; Thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn;

+ UBND cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp: Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam;

Trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng bị thu hồi đất thuộc thẩm quyền của UBND 2 cấp thì UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền cho UBND cấp huyện quyết định thu hồi đất (Điều 66 LĐĐ 2013)

1.1.2 Vị trí và vai trò của công tác thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất trong hệ thống quản lý nhà nước về đất đai

1 Vị trí và vai trò của công tác thu hồi đất

Trong điều kiện ở nước ta hiện nay, công tác thu hồi đất là một trong những công việc quan trọng phải làm trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Sự cần thiết triển khai xây dựng nhiều công trình cơ sở hạ tầng, nhiều khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, theo đó các cơ sở văn hóa giáo dục, thể dục thể thao cũng được phát triển, tốc độ đô thị hóa cũng diễn

ra nhanh chóng Công tác thu hồi đất mang tính quyết định đến tiến độ của dự

án, là khâu quan trọng trong việc thực hiện dự án Việc này không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, của chủ đầu tư, mà còn ảnh hưởng đến đời sống vật chất cùng tinh thần của người bị thu hồi đất

Việc thu hồi đất trước hết có tác dụng bảo vệ quyền sở hữu toàn dân đối với đất đai vì nó sẽ làm chấm dứt hành vi xâm hại đất đai của những chủ thể vi phạm pháp luật đất đai Thu hồi đất là một khâu quan trọng của quá trình điều phối đất đai Là một quốc gia đang phát triển, việc luân chuyển đất đai từ chủ thể này sang chủ thể khác, từ mục đích này sang mục đích khác rất thường

xuyên xảy ra Do đó, thu hồi đất là hoạt động hỗ trợ đắc lực nhất cho Nhà nước

để thực hiện quá trình này

2 Vị trí và vai trò của công tác bồi thường

Nếu Nhà nước không có những chính sách và những quy định bồi thường phù hợp thì dễ dẫn đến tình trạng là sau mỗi lần Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia, sẽ

có nhiều hộ gia đình, cá nhân lâm vào tình trạng không có chỗ ở, không có việc làm, công việc sản xuất kinh doanh bị ngừng trệ, đời sống của họ sẽ lâm vào khó khăn Thực tế cho thấy, công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, tác động tới mọi mặt của đời sống kinh

tế - xã hội của nhiều người, của cả cộng đồng dân cư Giải quyết không tốt, không thỏa đáng quyền lợi của người có đất bị thu hồi và người bị ảnh hưởng khi thu hồi đất dễ dẫn đến bùng phát khiếu kiện, đặc biệt là những khiếu kiện tập thể đông người, làm cho tình hình trở nên phức tạp, từ đó gây nên sự mất ổn định về kinh tế, chính trị, xã hội nói chung

Vai trò của bồi thường:

- Đề ra chính sách hợp lý, đủ chi tiết và dự kiến trước mọi tình huống để giải quyết hài hòa, thỏa đáng quyền lợi của người được giao đất và người bị thu hồi đất;

- Bồi thường và hỗ trợ nhanh chóng, hợp lý góp phần đẩy nhanh tiến độ

dự án, tiết kiệm thời gian và việc thực hiện dự án có hiệu quả;

- Nếu công tác bồi thường và hỗ trợ không thực hiện tốt sẽ xảy ra hiện tượng “treo” công trình, làm cho chất lượng công trình giảm, các mục tiêu ban đầu không thực hiện được, từ đó gây lãng phí rất lớn cho ngân sách Nhà nước

3 Vị trí và vai trò của công tác hỗ trợ

Cùng với các chính sách bồi thường sau khi thu hồi đất là các chính sách

về hỗ trợ Các chính sách hỗ trợ nhằm ổn định cuộc sống và việc làm cho người dân sau khi bị thu hồi đất, tạo công ăn việc làm cho người dân, giúp người dân giảm bớt được những khó khăn trong khoảng thời gian ổn định cuộc sống Đồng thời tạo tâm lý đồng thuận, chấp hành nâng cao sự tin tưởng của người dân vào các chính sách về đất đai của nhà nước khi được hỗ trợ hợp lý

1.1.3 Lược sử công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi

đất từ Luật Đất đai 2003 đến nay

1 Công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất từ khi có LĐĐ

- Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 31/12/2004 của Chính Phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

- Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 của Chính Phủ về sửa đổi, bổ sung 1 số Điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành LĐĐ;

- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;

- Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành LĐĐ;

- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/08/2009 của Chính Phủ quy định

bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư…

Có thể thấy, các quy định hiện hành về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đã có những sửa đổi, bổ sung cơ bản nhằm đáp ứng yêu cầu của cuộc sống, thể hiện ở một số khía cạnh chủ yếu sau đây:

- Quy định rõ các trường hợp bị thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và vì mục tiêu phát triển kinh tế

- Quy định rõ những điều kiện để được bồi thường đất và bồi thường tài sản khi bị Nhà nước thu hồi đất; đồng thời đảm bảo hơn nữa quyền lợi cho người có đất bị thu hồi, bằng các quy định chi tiết trong những trường hợp người

sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất nhưng vẫn được xem xét để bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

- Quy định nguyên tắc công khai, minh bạch trong việc thu hồi đất, cải cách thủ tục hành chính trong thu hồi đất và bồi thường về đất

- Quy định rõ chính sách hỗ trợ, nhất là hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp

2 Công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất từ khi có LĐĐ

2013

Sau hơn 10 năm đi vào cuộc sống, LĐĐ 2003 đã bộc lộ nhiều thiếu sót, hạn chế liên quan đến bồi thường và thu hồi đất dẫn đến các dự án liên quan đến đất đai kéo dài, nhiều vụ việc khiếu nại, khiếu kiện xảy ra trên phạm vi cả nước

Để khắc phục tình trạng đó Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 6 LĐĐ 2013 đã được thông qua ngày 29/11/2013 quy định một số điểm mới về bồi thường và thu hồi đất nhằm tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng hơn trong hoạt động bồi thường và thu hồi đất luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2014,

cụ thể:

a Quyền lợi của người sử dụng đất khi bị thu hồi

Theo Điều 26, Khoản 3 LĐĐ 2013 quy định nhà nước đã bảo đảm với người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh;

phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng thì người sử dụng đất được Nhà nước bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật

b Thẩm quyền về thu hồi đất

Điểm mới so với LĐĐ 2003 là trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều 66 LĐĐ 2013 thì UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền cho UBND cấp huyện quyết định thu hồi đất Như vậy, nếu có quyết định thu hồi đất đối với cả tổ chức và cá nhân thì quyết định thu hồi thuộc UBND cấp tỉnh

c Trình tự thông báo khi thu hồi đất

Theo điều 67 Khoản 1 LĐĐ 2013, trước khi có quyết định thu hồi đất, chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải thông báo thu hồi đất cho người

có đất thu hồi biết Nội dung thông báo thu hồi đất bao gồm kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm LĐĐ 2003 chỉ quy định thông báo cho người bị thu hồi biết lý do thu hồi, thời gian di chuyển, phương án tổng thể Luật mới đã cụ thể hóa hơn và có sự tham gia của người dân vào kế hoạch khảo sát,

đo đạc, kiểm đếm, tránh các trường hợp không đồng ý về phương án đền bù khi thu hồi

d Các trường hợp bị thu hồi đất

LĐĐ 2003 quy định 12 trường hợp thu hồi đất LĐĐ 2013 phân ra 4 trường hợp thu hồi đất rất rõ ràng từ Điều 61 đến Điều 65 như: Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng an ninh; thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai; thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người;

Trong các quy định thu hồi đất có một số điểm mới như thu hồi do sử dụng đất không đúng mục đích đã được Nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất và đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi sử dụng đất không đúng mục đích mà tiếp tục vi phạm; đất không được chuyển nhượng, tặng cho theo quy định của Luật này mà nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho; đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này mà người sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn chiếm; người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước và đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà không chấp hành

Việc thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai phải căn cứ vào văn bản, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định hành vi vi phạm pháp luật về đất đai

e Trình tự thu hồi đất

Trong LĐĐ 2013 Quy trình thu hồi đất được quy định rõ ràng và chú ý đến sự thông báo phổ biến đến từng người dân và thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng Trường hợp người sử dụng đất trong khu vực có đất thu hồi

không phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm thì UBND cấp xã, UB MTTQVN cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng tổ chức vận động, thuyết phục để người sử dụng đất thực hiện Việc vận động, thuyết phục người dân trong trình tự thu hồi đất được quy định trong luật

là một điểm mới, đề cao phương pháp thuyết phục người dân chưa phối hợp với

tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường Phương pháp thuyết phục được quy định trước khi áp dụng cưỡng chế sẽ giảm thiểu được thủ tục và chi phí cho việc cưỡng chế khi thu hồi đất và cũng là sự phổ biến pháp luật đất đai đến người dân khi nhà nước thu hồi đất

f Cưỡng chế thu hồi đất

Việc cưỡng chế thu hồi đất được quy định rõ tại Điều 71 là một điểm mới thể hiện sự công khai, dân chủ đảm bảo trật tự, an toàn đúng quy định và đặc biệt thời điểm cưỡng chế được thực hiện trong giờ hành chính Điểm mới là cưỡng chế chỉ được thực hiện khi đáp ứng điều kiện quy định tại Khoản 2 Điều 71:

a) Người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi

Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng đã vận động, thuyết phục;

b) Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi;

c) Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành;

d) Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành

Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối không nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì Ủy ban nhân dân cấp xã lập biên bản

Đối với trình tự , thủ tục thực hiện cưỡng chế thu hồi đất có điểm mới là: Ban thực hiện cưỡng chế vận động, thuyết phục, đối thoại với người bị cưỡng chế; nếu người bị cưỡng chế chấp hành thì Ban thực hiện cưỡng chế lập biên bản ghi nhận sự chấp hành Việc bàn giao đất được thực hiện chậm nhất sau

30 ngày kể từ ngày lập biên bản

g Bồi thường khi thu hồi đất

Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất

Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật

Nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: Theo Điều 83 - LĐĐ 2013 a) Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ;

b) Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai

và đúng quy định của pháp luật

h Bồi thường đất nông nghiệp

Điều 77 - LĐĐ 2013 quy định điểm mới: Diện tích đất nông nghiệp được bồi thường bao gồm diện tích trong hạn mức theo quy định tại Điều 129, Điều

130 của Luật này và diện tích đất do được nhận thừa kế; b) Đối với diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức quy định tại Điều 129 của Luật này thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại Như vậy, điểm mới của LĐĐ là chỉ bồi thường trong hạn mức giao đất theo điều 129

i Thu hồi đất ở

Theo điều 79 LĐĐ thì hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ở, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đang sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất tại Việt Nam mà có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật này khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường như sau:

a) Trường hợp không còn đất ở, nhà ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất thu hồi thì được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở; trường hợp không có nhu cầu bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở thì Nhà nước bồi thường bằng tiền;

b) Trường hợp còn đất ở, nhà ở trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất thu hồi thì được bồi thường bằng tiền Đối với địa phương có điều kiện về quỹ đất ở thì được xem xét để bồi thường bằng đất ở

2 Hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất gắn liền với nhà ở phải

di chuyển chỗ ở mà không đủ điều kiện được bồi thường về đất ở, nếu không có chỗ ở nào khác thì được Nhà nước bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở hoặc giao đất ở có thu tiền sử dụng đất

k Những trường hợp Nhà nước thu hồi đất không được bồi thường về đất Theo điều 82 - LĐĐ 2013, Nhà nước thu hồi đất không bồi thường về đất trong các trường hợp sau đây:

1 Các trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều 76 của Luật này;

2 Đất được Nhà nước giao để quản lý;

3 Đất thu hồi trong các trường hợp sử dụng đất không đúng mục đích và

đã bị xử phạt hành chính, đất được giao, cho thuê không đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, đất không được chuyển nhượng, tặng cho theo quy định của luật này

và các trường hợp tự nguyện trả lại đất theo khoản 1 Điều 65 của Luật này;

4 Trường hợp không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này, trừ trường hợp quy định tại Khoản 2 Điều 77 của Luật này

l Quy định nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

Các chế định bồi thường về đất, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trong LĐĐ 2003 được quy định trong 03 điều (41, 42, và 43), trên thực

tế đã chưa thể chế hết các quy định mang tính nguyên tắc này để thực hiện thống nhất khi xử lý những vấn đề phức tạp phát sinh trong thực tiễn thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại các địa phương Khắc phục hạn chế này, LĐĐ

2013 đã tách nguyên tắc bồi thường về đất và nguyên tắc bồi thường thiệt hại về tài sản, ngừng sản xuất kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất thành 02 điều riêng biệt (74 và 88) Trong đó, quy định cụ thể các nguyên tắc bồi thường về đất và các nguyên tắc bồi thường thiệt hại về tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất để các bộ, ngành, địa phương và người thu hồi đất căn cứ vào đó thống nhất thực hiện

Cụ thể, Điều 74 LĐĐ 2013, quy định các nguyên tắc bồi thường về đất

khi Nhà nước thu hồi đất: Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ

điều kiện được bồi thường (theo quy định tại Điều 75) thì được bồi thường; việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thế của loại đất thu hồi do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất; việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải đảm bảo dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kip thời và đúng quy định của pháp luật Và Điều 88 quy định nguyên tắc bồi thường thiệt hại về tài sản, ngừng sản

xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất: Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở

hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường; khi Nhà nước thu hồi đất mà tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định

cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải ngừng sản xuất, kinh doanh mà có thiệt hại thì được bồi thường thiệt hại

m Quy định cụ thể và làm rõ các điều kiện để được bồi thường về đất khi

Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đối với từng loại đối tượng mà Nhà nước thu hồi đất LĐĐ 2013 bổ sung thêm 02 trường hợp được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất (Điều 75), cụ thể:

- Bổ sung bồi thường đối với các trường hợp sử dụng đất thuê trả tiền

thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhằm đảm bảo sự bình đẳng giữa người

sử dụng đất theo hình thức thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê với người được giao đất có thu tiền sử dụng đất (có cùng nghĩa vụ tài chính như nhau)

- Bổ sung bồi thường đối với trường hợp cơ sở tôn giáo, cộng đồng dân

cư đang sử dụng đất mà không phải là đất do nhà nước giao, cho thuê và có giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của

Luật Đất đai 2013 này mà chưa được cấp (LĐĐ 2003 chưa quy định việc bồi

thường, hỗ trợ đất đối với đất do cơ sở tôn giáo đang sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, sản xuất lâm nghiệp, sản xuất kinh doanh phi công nghiệp, làm cơ sở hoạt động từ thiện, không phải đất do được nhà nước giao mà có nguồn gốc do nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho hợp pháp hoặc khai hoang trước ngày 01/7/2004 nên gây vướng mắc trong thực hiện tại nhiều địa phương)

n Thể chế hóa cơ chế, chính sách bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại thông qua các quy định chi tiết đối với từng loại đất, gồm: đất nông nghiệp, đất ở, đất phi công nghiệp không phải đất ở và theo từng loại đối tượng

sử dụng đất (từ Điều 77 đến Điều 81)

Theo quy định của LĐĐ năm 2013, việc xác định mức bồi thường cho người có đất bị thu hồi đối với đất sử dụng có thời hạn không chỉ căn cứ loại đất,

đối tượng sử dụng đất mà còn phải căn cứ thời hạn sử dụng đất còn lại của

người sử dụng đất đối với đất đó

p Quy định cụ thể về bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại , cho một

số trường hợp không được bồi thường đất (Điều 76) Theo Khoản 13, Điều 3

LĐĐ 2013, Chi phí đầu tư vào đất còn lại bao gồm chi phí san lấp mặt bằng và

chi phí khác liên quan trực tiếp có căn cứ chứng minh đã đầu tư vào đất mà đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất còn chưa thu hồi được

Những trường hợp được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại khi

Nhà nước thu hồi, bao gồm: Đất được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất, trừ trường hợp đất nông nghiệp được Nhà nước giao cho hộ gia đình, cá nhân quy định tại Khoản 1 Điều 54; đất được Nhà nước giao cho tổ chức thuộc trường hợp có thu tiền sử dụng đất nhưng được miễn tiền sử dụng đất; đất được Nhà nước cho thuê đất hàng năm, đất thuê trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất, trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất thuê do thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng; đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn; đất nhận khoán để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối

q Bổ sung quy định về việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các

dự án đặc biệt Điều 87, LĐĐ 2013 quy định theo hướng:

- Bổ sung trường hợp thu hồi đất ở trong khu vực bị ô nhiễm môi trường

có nguy cơ đe dọa tính mạng con người, đất ở có nguy cơ sạt lở, sụt lún, bị ảnh hưởng bởi hiện tượng thiên tai khác đe dọa tính mạng con người thì người có đất thu hồi được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để ổn định đời sống, sản xuất theo quy định của Chính phủ

- Đối với dự án đầu tư do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư mà phải di chuyển cả cộng đồng dân cư, làm ảnh hưởng đến toàn bộ đời sống, kinh tế - xã hội, truyền thống văn hóa của cộng đồng, các dự án thu hồi liên quan đến nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì Thủ tướng Chính phủ quyết định khung chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

- Đối với dự án sử dụng vốn vay của các tổ chức quốc tế, nước ngoài mà Nhà nước Việt Nam có cam kết về khung chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư thì thực hiện theo khung chính sách sách đó

r Về chính sách hỗ trợ, LĐĐ năm 2013 bổ sung một số quy định so với LĐĐ năm 2003:

- Quy định các nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ; việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định của pháp luật (Khoản 1, Điều 83)

- Quy định về hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho

hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp mà không có đất nông nghiệp để bồi thường Cụ thể: Hộ gia đình,

cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp để bồi thường thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền còn được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề tìm kiếm việc làm; trường hợp người được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề tìm kiếm việc làm trong độ tuổi lao động có nhu cầu đào tạo nghề thì được nhận vào các cơ sở đào tạo nghề; được tư vấn hỗ trợ tìm kiếm việc làm, vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất kinh doanh” (Khoản 1, Điều 84)

- Quy định về hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho

hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ, khi Nhà nước thu hồi đất ở mà phải di chuyển chổ ở Cụ thể: Đối với hộ gia đình, các nhân sử dụng đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ mà nguồn thu nhập chính là từ nguồn kinh doanh dịch vụ, khi Nhà nước thu hồi mà phải di chuyển chổ ở thì được vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh; trường hợp người có đất thu hồi còn trong độ tuổi lao động thì được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm (Khoản 2, Điều 84)

s Về chính sách tái định cư: Để khắc phục tình trạng nhiều dự án chưa có khu tái định cư đã thực hiện thu hồi đất ở, thậm chí có những dự án mà người có đất bị thu hồi phải đi thuê nhà ở nhiều năm mà vẫn chưa được bố trí vào khu tái định cư, LĐĐ năm 2013 đã có những quy định mới, như sau:

- Bổ sung quy định về lập và thực hiện dự án tái định cư (Điều 85) theo

hướng: UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện có trách nhiệm tổ chức và thực hiện

dự án tái định cư trước khi thu hồi đất; quy định khu tái định cư tập trung phải xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền; quy định việc thu hồi đất ở chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành xây dựng nhà ở hoặc cơ sở hạ tầng khu tái định cư

- Sửa đổi, bổ sung quy định về bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất

ở mà phải di chuyển chổ ở (Điều 86), cụ thể: Người có đất bị thu hồi được bố trí

tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều

kiện tái định cư (ưu tiên vị trí thuận lợi cho người sớm bàn giao mặt bằng, người

có công với cách mạng); giá đất cụ thể tính thu tiền sử dụng đất tại nơi tái định

cư, giá bán nhà ở tái định cư do UBND cấp tỉnh quyết định; quy định trường hợp người có đất bị thu hồi được bố trí tái định cư mà tiền bồi thường, hỗ trợ không đủ mua 01 suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước hỗ trợ tiền để mua

một suất tái định cư tối thiểu

Điểm mới về tách thửa cũng đang là thắc mắc cho nhiều hộ gia đình ở cùng một thửa đất đã được quy định theo Khoản 2 Điều 6 NĐ 47/2014: Trường hợp trong hộ gia đình quy định tại Khoản 1 Điều này mà trong hộ có nhiều thế

hệ, nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở thu hồi nếu đủ điều kiện để tách thành từng hộ gia đình riêng theo quy định của pháp luật về cư trú hoặc có nhiều hộ gia đình có chung quyền sử dụng một (01) thửa đất ở thu hồi thì UBND cấp tỉnh căn cứ vào quỹ đất ở, nhà ở tái định cư và tình thực tế tại địa phương quyết định mức đất ở, nhà ở tái định cư cho từng hộ gia đình

Các quy định về bồi thường, thu hồi đất đã nâng cao quyền của người dân, hộ gia đình và với cơ chế thu hồi rõ ràng đã khắc phục những hạn chế của LĐĐ 2003 Với các quy định mới, người dân được tiếp cận với những quy định mới đảm bảo quyền của người dân và những đảm bảo của nhà nước khi thu hồi đất LĐĐ 2013 được thực hiện sẽ giảm số lượng khiếu nại, khiếu kiện do đã có quy định rõ ràng và nâng cao hơn nữa quyền của cá nhân, hộ gia đình đối với quyền sử dụng đất và được nhà nước bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất

1.2 Căn cứ pháp lý của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi

đất theo pháp luật đất đai hiện hành

1.2.1 Nguyên tắc bồi thường thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất

1 Nguyên tắc bồi thường về đất

Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của LĐĐ 2013 thì được bồi thường Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật (Điều 74 LĐĐ 2013)

Việc bồi thường về đất phải được thực hiện dựa trên nguyên tắc trên, nếu

vi phạm các nguyên tắc đó, việc bồi thường trái với quy định của pháp luật Nếu việc bồi thường trái pháp luật gây ảnh hưởng đến lợi ích của mình, người sử dụng đất có quyền khiếu nại với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để bảo vệ quyền lợi

2 Nguyên tắc bồi thường về tài sản gắn liền với đất

Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất

bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường Khi Nhà nước thu hồi đất mà tổ chức,

hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải ngừng sản xuất, kinh doanh mà có thiệt hại thì được bồi thường thiệt hại (Điều 88 LĐĐ 2013)

1.2.2 Điều kiện bồi thường thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất

1 Điều kiện bồi thường thiệt hại về đất

Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có GCNQSDĐ, GCN quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất

ở, GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là GCN) hoặc có đủ điều kiện để được cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của LĐĐ 2013 mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có GCN hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp;

Cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đang sử dụng đất mà không phải là đất do Nhà nước giao, cho thuê và có GCN hoặc có đủ điều kiện để được cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của LĐĐ 2013 mà chưa được cấp;

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, có GCN hoặc có đủ điều kiện được cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, thì được Nhà nước bồi thường về đất;

Tổ chức được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận thừa kế quyền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đã nộp, tiền nhận chuyển nhượng đã trả không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước, có GCN hoặc

có đủ điều kiện được cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp;

+ Tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao được Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê và có GCN hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp;

Ngoài ra, tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc bán kết hợp cho thuê; cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, có GCN hoặc có đủ

điều kiện cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, cũng được Nhà nước bồi thường về đất (Điều 75 LĐĐ 2013)

2 Điều kiện bồi thường về tài sản gắn liền với đất

Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất

bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường Khi Nhà nước thu hồi đất mà tổ chức,

hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải ngừng sản xuất, kinh doanh mà có thiệt hại thì được bồi thường thiệt hại (Điều 88 LĐĐ 2013)

Những tài sản hợp pháp trên đất, khi bị thu hồi mà được bồi thường được pháp luật quy định bao gồm:

+ Tài sản được hình thành trên diện tích đất ở hợp pháp

+ Tài sản hình thành trước khi có thông báo thu hồi đất và hình thành mà không vi phạm quy định của pháp luật (lấn, chiếm,…)

+ Đối với nhà ở xây dựng trên đất được xem xét bồi thường khi người sở hữu nhà có đầy đủ căn cứ pháp lý về quyền sở hữu nhà hợp pháp của mình và ngôi nhà được xây dựng tuân thủ theo quy định của pháp luật về xây dựng

1.2.3 Hỗ trợ khi thu hồi đất

Nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ; Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định của pháp luật

Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm: Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân

mà phải di chuyển chỗ ở; hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của

hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở; hỗ trợ khác (Điều 83 LĐĐ 2013)

1.2.4 Trách nhiệm của cơ quan thực hiện bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

1 Trách nhiệm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của các cơ quan đơn vị ở Trung ương và UBND cấp tỉnh

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Trung ương quản lý có dự án đầu

tư phải thu hồi đất có trách nhiệm: Chỉ đạo, tổ chức kiểm tra, thanh tra việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; phối hợp với UBND cấp tỉnh và Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong quá trình tổ chức thực hiện; bảo đảm kinh phí cho việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của Nghị định này

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm: Chỉ đạo tổ chức thu hồi đất, bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư theo quy định tại Nghị định này Trước ngày 01 tháng 12 hàng năm, báo cáo Bộ Tài nguyên và Môi trường về tình hình và kết quả thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại địa phương

Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm: Hướng dẫn, kiểm tra, tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; hướng dẫn, kiểm tra việc xác định người sử dụng đất thuộc đối tượng được bồi thường, được hỗ trợ hoặc không được bồi thường, không được hỗ trợ; hướng dẫn, kiểm tra việc thu hồi đất, phát triển quỹ đất, đấu thẩu dự án có sử dụng đất; chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc giải quyết khiếu nại, tranh chấp đất đai theo quy định của pháp luật (Điều 33 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP)

2 Trách nhiệm của UBND cấp có thẩm quyền

Ban hành Thông báo thu hồi đất và gửi đến từng người có đất thu hồi; họp phổ biến người dân trong khu vực có đất thu hồi và thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng; niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi Trường hợp người sử dụng đất trong khu vực

có đất bị thu hồi không phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm thì thực hiện

như sau:

+ UBND cấp xã, UB MTTQVN cấp xã nơi có đất bị thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng tổ chức vận động, thuyết phục để người sử dụng đất trong khu vực có đất thu hồi phối hợp với Tổ chức làm nhiệm

vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm

đếm

+ Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành Quyết định kiểm đếm bắt buộc đối với trường hợp đã được vận động, thuyết phục nhưng người sử dụng đất trong khu vực có đất thu hồi không phối hợp với Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày (Điều 50 Quyết định 23/QĐ-UBND)

3 Trách nhiệm của Sở, ngành và các đơn vị có liên quan

- Hội đồng Thẩm định bồi thường Thành phố:

+ Tham mưu cho UBND Thành phố các chủ trương, chính sách có liên quan đến việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; kiến nghị UBND Thành phố giải quyết các vướng mắc phát sinh do quy định của pháp luật chưa đề cập đến hoặc do mâu thuẫn, chưa rõ ràng trong việc áp dụng quy định pháp luật

+ Hướng dẫn, hỗ trợ UBND quận - huyện, chủ đầu tư dự án thực hiện các quy định của pháp luật hiện hành về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hướng dẫn quy trình, thủ tục hồ sơ cụ thể để phục vụ cho việc thẩm định Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; có ý kiến trình UBND Thành phố xem xét quyết định nếu vượt thẩm quyền các vấn đề do các Sở - ngành và UBND quận - huyện

đề nghị

+ Các nhiệm vụ khác hoặc công việc cụ thể theo chỉ đạo của UBND Thành phố

- Sở Tài nguyên Môi trường (hoặc Phòng Tài nguyên Môi trường) có

trách nhiệm:

+ Căn cứ vào kế hoạch sử dụng đất hằng năm thẩm định và trình UBND các cấp có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất, điều tra, đo đạc, kiểm kê

cho từng dự án cụ thể

+ Thẩm định Phương án bồi thường, hỗ trợ và chuẩn bị hồ sơ thu hồi đất

- Sở Tài chính có trách nhiệm: phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng xác định giá đất cụ thể để tính bồi thường, giá tái định cư khi thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hướng dẫn các vướng mắc liên quan đến thẩm định giá đất

- Sở Kế hoạch và Đầu tư có trách nhiệm: hướng dẫn, kiểm tra việc lập và thực hiện các Dự án tái định cư sử dụng vốn ngân sách Nhà nước; tham mưu kế hoạch vốn cho các Dự án sử dụng vốn ngân sách Thành phố

- Sở Xây dựng có trách nhiệm:

+ Chủ trì phối hợp với các Sở - ngành và UBND quận - huyện cân đối, trình Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí quỹ nhà tái định cư của các dự án; giá bán tái định cư đối với trường hợp bố trí tái định cư là căn hộ

+ Giải quyết các nội dung vướng mắc liên quan đến việc thu hồi nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước cho các tổ chức, cá nhân

+ Thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về chất lượng xây dựng các khu tái định cư theo quy định hiện hành

- Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm:

+ Chủ trì phối hợp với các Sở, ngành và UBND quận - huyện quy định mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất;

+ Hướng dẫn việc xác định đối tượng và mức bồi thường theo chế độ trợ cấp ngừng việc theo quy định

- Sở Công Thương có trách nhiệm: Tổ chức thẩm định chi phí di chuyển máy móc, thiết bị theo quy định; thực hiện theo quy định tại Điểm d, Khoản 3, Điều 29 Quy định này

- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có trách nhiệm: Chủ trì với các

Sở, ngành có liên quan để hướng dẫn các vướng mắc, khó khăn liên quan đến việc bồi thường cây trồng, hoa màu, vật nuôi theo quy định; thực hiện theo quy định tại Điểm d, Khoản 3, Điều 29 Quy định này

- Sở Quy hoạch - Kiến trúc:

+ Có trách nhiệm công bố công khai quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị theo đúng quy định của pháp luật và chủ trì giải quyết những vướng mắc về quy hoạch, kiến trúc theo thẩm quyền

+ Cung cấp thông tin quy hoạch, thỏa thuận quy hoạch, kiến trúc cho các

tổ chức phải di chuyển do bị thu hồi đất để đảm bảo yêu cầu tiến độ giải phóng mặt bằng

- Thanh tra Thành phố:

+ Tổ chức xác minh, kết luận, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền đối với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo

+ Kiểm tra, đôn đốc UBND quận - huyện, các Sở, ngành có liên quan trong việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo có liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

- Các Sở, ngành khác: Có trách nhiệm phối hợp, tham gia thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với những nội dung liên quan thuộc chức năng quản lý Nhà nước của cơ quan, đơn vị mình

- Trách nhiệm của Chủ đầu tư Dự án (Trường hợp xác định chủ đầu tư trước khi thu hồi đất):

+ Phối hợp với UBND dân quận - huyện nơi thu hồi đất xây dựng Kế hoạch thu hồi đất

+ Đảm bảo đầy đủ, kịp thời kinh phí để chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và kinh phí cho tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

+ Xác định quỹ nhà, quỹ đất tái định cư để thực hiện Dự án trước khi xây dựng kế hoạch thu hồi đất; phối hợp với chính quyền địa phương đưa các hộ dân

đi kiểm tra quỹ nhà, quỹ đất tái định cư

+ Phối hợp cùng với các Sở, ngành và UBND quận - huyện nơi thu hồi đất giải quyết các vấn đề liên quan đến Dự án đầu tư (Điều 51 Quyết định 23/QĐ-UBND)

4 Giao trách nhiệm cho các cơ quan thực hiện

- Giao Chủ tịch UBND quận - huyện tổ chức tăng cường củng cố và kiện toàn bộ máy tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng của quận - huyện để phục vụ kịp thời, có hiệu quả yêu cầu đầu

tư phát triển của Thành phố

- Hội đồng bồi thường của Dự án tổ chức phổ biến, giải thích, hướng dẫn thực hiện cụ thể Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (sau khi được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt) đến các đối tượng bị thu hồi đất trong khu vực quy hoạch xây dựng công trình biết để thực hiện Các trường hợp vướng mắc, phát sinh ngoài thẩm quyền giải quyết của Hội đồng bồi thường của Dự án

và của UBND quận - huyện thì UBND quận - huyện kịp thời báo cáo, đề xuất cụ

thể với các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền là các Sở, ngành chức năng quản

lý chuyên ngành của Thành phố xem xét, hướng dẫn thực hiện Trường hợp vượt thẩm quyền thì các Sở, ngành chức năng báo cáo, đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố quyết định

- UBND quận - huyện có trách nhiệm thường xuyên quan tâm theo dõi, giúp đỡ, tạo điều kiện tốt nhất để các hộ bị ảnh hưởng bởi các Dự án sớm ổn định chỗ ở và cuộc sống nơi mới, nhất là việc học tập, hướng nghiệp, đào tạo chuyển đổi ngành nghề và giải quyết việc làm cho các đối tượng có yêu cầu, các thủ tục giấy tờ khi chuyển đổi nơi ở, chuyển trường học

Trong quá trình thực hiện Quy định này, nếu có vướng mắc, phát sinh, UBND quận - huyện, Sở - ngành có liên quan và các chủ đầu tư kịp thời báo cáo, đề xuất gửi Sở Tài nguyên và Môi trường để tổng hợp, trình Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp (Điều 53 QĐ

23/2015/QĐ-UBND của UBND TP.HCM)

1.3 Trình tự và thủ tục hành chính khi Nhà nước thu hồi đất

Trên cơ sở các Dự án thuộc các trường hợp thu hồi đất, kế hoạch sử dụng đất hàng năm (đã được phê duyệt) của cấp huyện và tiến độ sử dụng đất của Dự

án, cơ quan có thẩm quyền (UBND cấp tỉnh hoặc UBND cấp huyện tùy trường hợp) chuẩn bị các thủ tục cần thiết để thu hồi đất Trình tự thủ tục xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất theo 08 bước như

sau (Điều 67-69 LĐĐ 2013):

Bước 1 Thông báo thu hồi đất

Trước khi có quyết định thu hồi đất, chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp, UBND cấp có thẩm quyền thu hồi đất ban hành thông báo thu hồi đất trước khi có quyết định thu hồi đất Nội dung thông báo thu hồi đất bao gồm kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm

Thông báo thu hồi đất được gửi đến từng người có đất thu hồi, họp phổ biến đến người dân trong khu vực có đất thu hồi và thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi

Sau khi thông báo thu hồi đất theo đúng thủ tục nói trên, nếu người sử dụng đất trong khu vực thu hồi đất đồng ý thì UBND cấp có thẩm quyền có thể

ra Quyết định thu hồi đất và thực hiện các chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà không cần chờ hết thời hạn thông báo

Bước 2 Kiểm kê đất đai, tài sản có trên đất

Sau khi có quyết định thu hồi đất của cấp có thẩm quyền, UBND cấp xã

có trách nhiệm phối hợp với Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng triển khai thực hiện kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm sau khi có quyết định thu hồi đất của cấp có thẩm quyền Người sử dụng đất có trách nhiệm phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng

mặt bằng thực hiện việc điều tra, khảo sát, đo đạc xác định diện tích đất, thống

kê nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Trường hợp người sử dụng đất trong khu vực có đất thu hồi không phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm thì UBND cấp xã, UB MTTQVN cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng tổ chức vận động, thuyết phục để người sử dụng đất thực hiện

Trường hợp người sử dụng đất vẫn không phối hợp với tổ chức làm nhiệm

vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày được vận động, thuyết phục thì Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành quyết định kiểm đếm bắt buộc, bắt buộc người có đất thu hồi có trách nhiệm phải thực hiện Trường hợp người có đất thu hồi không chấp hành thì Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc và tổ chức thực hiện cưỡng chế theo quy định tại Điều 70 của LĐĐ 2013

Bước 3 Lập phương án bồi thường thiệt hại, hỗ trợ, tái định cư

Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với từng tổ chức, cá nhân, hộ gia đình bị thu hồi đất, trên cơ sở tổng hợp số liệu kiểm kê, xử lý các thông tin liên quan của từng trường hợp; áp giá tính giá trị bồi thường về đất, tài sản trên đất

Phương án tái định cư: UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện có trách nhiệm

tổ chức lập và thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất Khu tái định cư tập trung phải xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền Dự

án tái định cư được lập và phê duyệt độc lập với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhưng phải bảo đảm có đất ở, nhà ở tái định cư trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất Khu tái định cư được lập cho một hoặc nhiều dự án; nhà ở, đất ở trong khu tái định cư được bố trí theo nhiều cấp nhà, nhiều mức diện tích khác nhau phù hợp với các mức bồi thường và khả năng chi trả của người được tái định cư

Bước 4 Niêm yết công khai phương án lấy ý kiến của nhân dân

Sau khi phương án chi tiết được lập, tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với UBND cấp xã nơi có đất thu hồi tổ chức lấy ý kiến của nhân dân, nhất là các đối tượng bị thu hồi đất với hình thức là: tổ chức họp trực tiếp với người dân trong khu vực có đất thu hồi, đồng thời niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi

Kết quả của việc tổ chức lấy ý kiến phải được lập thành biên bản có xác nhận của đại diện UBND cấp xã, đại diện UB MTTQVN cấp xã, đại diện những người có đất thu hồi

Tổng hợp những ý kiến đóng góp bằng văn bản, ghi rõ số lượng ý kiến đồng ý, số lượng ý kiến không đồng ý, số lượng ý kiến khác đối với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm làm và phối hợp với UBND cấp xã nơi có đất thu hồi

tổ chức đối thoại đối với trường hợp còn có ý kiến không đồng ý về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; dùng phương pháp hiệp thương để hoàn chỉnh phương án một cách nhanh chóng, trình cho cơ quan có thẩm quyền xem xét

Bước 5 Hoàn chỉnh Phương án

Trên cơ sở ý kiến góp ý của các đối tượng có đất bị thu hồi, đại diện chính quyền, đoàn thể ở cơ sở, tổ chức bồi thường tiếp thu, hoàn chỉnh phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trình cơ quan chuyên môn thẩm định và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt

Bước 6 Phê duyệt phương án chi tiết và tổ chức triển khai thực hiện

UBND cấp có thẩm quyền quy định tại Điều 66 của LĐĐ 2013 quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày

Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với UBND cấp xã phổ biến và niêm yết công khai quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở UBND cấp xã và địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi; gửi quyết định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến từng người có đất thu hồi, trong đó ghi rõ về mức bồi thường, hỗ trợ, bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có), thời gian, địa điểm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ; thời gian bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có)

và thời gian bàn giao đất đã thu hồi cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng

Tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư theo phương

án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt; trường hợp người có đất thu hồi không bàn giao đất cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thì UBND cấp xã, UB MTTQVN cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng tổ chức vận động, thuyết phục để người có đất thu hồi thực hiện, nếu họ vẫn không chấp hành việc bàn giao đất thì

bị cưỡng chế theo quy định tại Điều 71 của LĐĐ 2013

Bước 7 Tổ chức chi trả bồi thường

Theo quy định tại Điều 93 LĐĐ 2013, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền có hiệu lực thi hành,

cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường phải chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi

Trường hợp cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường chậm chi trả thì khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, ngoài tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì người có đất thu hồi còn được thanh toán thêm một khoản

tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật quản lý thuế tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả Trường hợp người có đất thu hồi không nhận tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì tiền bồi thường, hỗ trợ được gửi vào tài khoản tạm giữ của Kho bạc nhà nước

Bước 8 Bàn giao mặt bằng, cưỡng chế thu hồi đất

Sau khi nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; người bị thu hồi đất phải bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư Trường hợp người có đất bị thu hồi không bàn giao mặt bằng thì bị cưỡng chế thu hồi đất theo quy định tại Điều 71 LĐĐ 2013, khi có đủ các điều kiện: người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi UBND cấp xã, UB MTTQVN cấp xã nơi có đất thu hồi

và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng đã vận động, thuyết phục; Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi

có đất thu hồi; Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành; người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối không nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì UBND cấp xã lập biên bản

Tiểu kết chương 1

Chương 1 đã thể hiện cơ sở lý luận và pháp lý của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất từ cái cơ bản như những khái niệm chung, vị trí vai trò của công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ đối với sự phát triển kinh tế - xã hội cũng như lợi ích của Nhà nước và người dân có đất bị thu hồi

Bên cạnh đó, nội dung của chương 1 cũng làm rõ các chính sách về bồi thường, hỗ trợ không ngừng được sửa đổi, bổ sung qua các thời kỳ nhằm đưa các chính sách này vào thực tiễn, giúp cho việc thực hiện đạt hiệu quả và phù hợp với điều kiện của từng địa phương Căn cứ pháp lý, trình tự thủ tục hành chính xử lý hồ sơ và trách nhiệm của các cơ quan thực hiện bồi thường, hỗ trợ được trình bày một cách rõ ràng và đầy đủ Trong đó những điểm mới của LĐĐ

2013 đã nâng cao quyền của người dân, hộ gia đình và với cơ chế thu hồi rõ ràng đã khắc phục những hạn chế của LĐĐ 2003 Người dân được tiếp cận với những quy định mới đảm bảo quyền của người dân khi nhà nước thu hồi đất LĐĐ 2013 được thực hiện sẽ giảm số lượng khiếu nại, khiếu kiện do đã có quy định rõ ràng, là cơ sở để tiến hành nghiên cứu, phân tích các chương tiếp theo

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT ĐỂ THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ CẢI TẠO, MỞ RỘNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCM PHƯỜNG 11 QUẬN 5 2.1 Tổng quan về dự án

- Tên dự án: Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM tại

phường 11 quận 5

- Tên chủ đầu tư dự án: Trường Đại học Y Dược TP.HCM

- Tổng diện tích thu hồi: 4.663 m2

- Thời gian triển khai bồi thường, giải phóng mặt bằng: Sau khi Phương

án tổng thể được Chủ tịch UBND quận 5 phê duyệt và công bố

- Dự toán kinh phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng: 51.882.273.859 đồng

Hình 2.1: Tổng quan dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược

TP.HCM phường 11 quận 5

- Vị trí: số 217 đường Hồng Bàng, phường 11, quận 5 (trước đây là số 217 đường An Dương Vương, phường 11, quận 5)

- Mục đích sử dụng đất: Cải tạo, mở rộng trường Đại học Y Dược TP.HCM phường 11 quận 5

- Nguồn vốn và cơ cấu vốn đầu tư:

* Vốn đầu tư xây dựng tập trung với cơ cấu như sau:

+ Vốn cân đối cho Trường trong kế hoạch xây dựng cơ bản ngành giáo dục;

+ Vốn cân đối cho Trường trong kế hoạch xây dựng cơ bản ngành y tế;

+ Vốn cân đối cho Trung tâm y tế chuyên sâu

* Vốn vay với lãi suất ưu đãi để mua sắm trang thiết bị;

* Nguồn vốn ODA và các nguồn vốn huy động hợp tác khác

Hình 2.2: Tổng quan hiện trạng dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng trường Đại học Y

Dược TP.HCM phường 11 quận 5 (Khung đỏ)

Trong khung đỏ là phạm vi toàn bộ Dự án, dự án hiện nay đã dần được hoàn thiện Hình tòa nhà trong khung xanh dương số 2 là trường Đại học Y Dược đã được hoàn thiện và sắp được đưa vào sử dụng Khung xanh lá trải dài phía trên là đường Hồng Bàng, quận 5 Khung màu vàng số 1 chỉ địa điểm khu đất chưa được thu hồi, ngoài ra bên phải của dự án là Bệnh viện Đại học Y Dược cơ sở 1 và bên trái dự án là trường Đại học Y Dược TP.HCM Do vậy thành lập dự án Đầu tư mở rộng Trường Đại học Y Dược TP.HCM là hợp lý, đáp ứng nhu cầu học tập của trường đại học và phần đất chưa thu hồi dùng để làm công viên phù hợp với nhu cầu nghỉ ngơi, thư gian của sinh viên và những người đi khám chữa bệnh

Bảng 2.1: Tiến độ thực hiện dự án

2002-2007 Duyệt Phương án Bồi thường, hỗ trợ của dự án

Thu hồi, bồi thường, hỗ trợ 79 căn nhà

Còn 10 căn nhà chưa thu hồi 2007-6/2017 Thu hồi, bồi thường hỗ trợ 8 căn nhà Còn 2 căn nhà

chưa thu hồi

Bảng 2.2: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi đất và tài sản gắn liền với đất

Đối tượng sử

dụng đất

Tổng số khu đất thu hồi

Tổng số khu đất bị thu hồi

có tài sản gắn liền với đất

(Nguồn: Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 5)

Có 89 trường hợp bị thu hồi đất để thực hiện dự án Đầu tư cải tạo, mở rộng Trường Đại học Y Dược TP.HCM tại phường 11 quận 5 trong đó có:

+ 85 hộ dân bị thu hồi đất và tài sản gắn liền với đất với tài sản bị thu hồi

là nhà ở

+ 4 hộ dân bị thu hồi đất

Tất cả 89 hộ dân bị thu hồi đất đều thuộc trường hợp giải tỏa toàn bộ gồm đất và nhà ở trên đất

Bảng 2.3: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi đất được nhận hỗ trợ

Đối tượng sử dụng

đất

Loại hỗ trợ

Hỗ trợ tái định cư

Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm

Hỗ trợ di dời vật kiến trúc

Hỗ trợ khác Tổng

Hộ gia đình, cá

nhân

(Nguồn: Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 5)

Toàn dự án có 89 hộ dân bị ảnh hưởng được hưởng 97 suất hỗ trợ, trong

2.2 Quy trình thực hiện bồi thường và hỗ trợ tại dự án

Bước 1 Thông báo thu hồi đất



Bước 4 Niêm yết công khai phương án lấy ý kiến của nhân dân



Bước 5 Hoàn chỉnh phương án



Bước 6 Phê duyệt phương án chi tiết và tổ chức triển khai thực hiện



Bước 7

Tổ chức chi trả bồi thường

Sơ đồ 2: Sơ đồ quy trình thực hiện bồi thường và hỗ trợ tại dự án

Bước 1: Thông báo thu hồi đất

Ngày 2 tháng 8 năm 2001, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 4718/QĐ-UB về thu hồi 4.663 m2

đất, giao (ổn định lâu dài) cho Trường Đại học Y Dược TP.HCM sử dụng 4.600 m2

để đầu tư xây dựng cải tạo, mở rộng Trường Phần diện tích đất chênh lệch 63 m2

thuộc lộ giới đường giao thông khu vực theo quy hoạch do Nhà nước quản lý sử dụng

Nêu rõ trách nhiệm của Ban Bồi thường, giải phóng mặt bằng quận 5, công việc của UBND phường 11 và nghĩa vụ của các cá nhân, tổ chức trong khu vực có dự án

Sau khi có Thông báo thu hồi đất của UBND quận 5, Chủ tịch UBND quận 5 ra quyết định thành lập Hội đồng bồi thường của dự án và Tổ công tác giúp việc cho Hội đồng

Bước 2: Kiểm kê hiện trạng đất đai, tài sản có trên đất

Ban Bồi thường, giải phóng mặt bằng quận 5 cùng với UBND quận 5 và Trường Đại học Y Dược TP.HCM (chủ đầu tư) tiến hành họp dân nêu rõ mục đích đầu tư dự án và triển khai cơ chế chính sách bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng theo quy định hiện hành cho nhân dân nắm rõ Trường hợp các hộ dân không đồng tình với dự án thu hồi đất thì UBND quận 5 sẽ tiến hành vận động

và thuyết phục, giải quyết khúc mắc cùng các hộ dân, tránh làm trì hoãn hoặc làm chậm tiến độ thực hiện dự án

Diện tích đất bị thu hồi của dự án là 4.663 m2

gồm có 89 căn nhà, trong

đó tất cả các căn nhà thuộc dự án đều có nguồn gốc là nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước

Bước 3: Lập Phương án bồi thường thiệt hại, hỗ trợ, tái định cư

Hội đồng Bồi thường phối hợp với UBND phường xác nhận nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất, thời điểm xây dựng nhà, vật kiến trúc niêm yết công khai; hoàn thiện bảng giá đất làm cơ sở tính toán chi phí bồi thường, hỗ trợ theo quy định của pháp luật

Tiến hành lập Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gồm các nội dung sau:

- Họ và tên, địa chỉ thường trú của người có đất thu hồi, địa chỉ căn nhà (khu đất) giải tỏa, số nhân khẩu: thường trú, tạm trú;

- Bồi thường về đất ở: diện tích, đơn giá, loại đất, vị trí, nguồn gốc của đất thu hồi;

- Số tiền bồi thường hỗ trợ;

- Chi phí lập và tổ chức thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng;

- Chi phí bồi thường về kiến trúc: Bồi thường hỗ trợ về kiến trúc, hỗ trợ chi phí sửa chữa, xây dựng lại;

- Bồi thường tài sản khác;

- Chính sách hỗ trợ;

- Khen thưởng;

Bước 4: Niêm yết công khai Phương án lấy ý kiến của nhân dân

Phương án bồi thường, hỗ trợ được niêm yết công khai trong thời gian 30 ngày tại trụ sở UBND phường để lấy ý kiến nhân dân về phương án đã được thành lập Nội dung niêm yết công khai gồm:

+ Họ tên, địa chỉ của người bị thu hồi đất;