xử lý hồ sơ bồi thường, hỗ trợ khi nhà nƣớc thu hồi đất thực hiện dự án đầu tư xây dựng đường vào trường mầm non tại phường 5 quận 8

Các giải pháp góp phần hoàn thiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đề xuất là cần thực hiện tốt hơn công tác quản lý nhà nước về đất đai; đa dạng hóa p

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: T ng hợp các đối tượng bị thu hồi 22

Bảng 2.2: T ng hợp các đối tượng bị thu hồi đất và tài sản gắn liền với đất 23

Bảng 2.3: T ng hợp các đối tượng bị thu hồi đất được nhận hỗ trợ 23

Bảng 2.4: Bảng đơn giá đền bù về đất……… ………… 32

Bảng 2.5: Bảng giá chuẩn tối thiểu trị giá nhà………33

Bảng 2.6: Phương án bồi thường, hỗ trợ chi tiết cho ông Phan Đông Mỹ (lần 1) 33

Bảng 2.7: Phương án bồi thường, hỗ trợ chi tiết cho ông Phan Đông Mỹ (lần 2) 35

Bảng 2.8: Thành tiền về đền bù kiến trúc của chùa Linh Bửu………42

Bảng 2.9: Phương án bồi thường, hỗ trợ chi tiết cho ông Trần Tấn Tài 42

Bảng 2.10: Kết quả bồi thường về đất tính đến ngày 01/03/2017 45

Bảng 2.11: Kết quả bồi thường về tài sản gắn liền với đất tính đến ngày 01/03/2017 45

Bảng 3.1 Bảng giá chuẩn tối thiểu trị giá nhà trường hợp chùa Linh Bửu…… 55

Bảng 3.2 Phương án thu hồi bồi thường, hỗ trợ chi tiết cho chùa Linh Bửu……….……….55

DANH SÁCH HÌNH ẢNH Hình 2.1 Tồng quan dự án đầu tư Xây dựng đường vào trường Mầm non Phường 5 Quận 8………21

Hình 3.1 Phần đất 24,8 m2 nhà Vãng sanh chùa Linh Bửu lấn vỉa hè……….52

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU

DANH SÁCH CÁC HÌNH ẢNH

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến giải quyết công tác bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất 2

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của nghiên cứu 3

3.1 Mục tiêu nghiên cứu 3

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

4.1 Đối tượng nghiên cứu 4

4.2 Phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Ý nghĩa của nghiên cứu 5

7 Kết cấu dự kiến của luận văn 5

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA BỒI THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT 6

1.1 Cơ sở lý luận của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 6

1.1.1 Các khái niệm chung 6

1.1.2 Vị trí và vai trò của công tác thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất trong hệ thống quản lý nhà nước về đất đai 8

1.2 Căn cứ pháp lý của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất theo pháp luật đất đai hiện hành 9

1.2.1 Nguyên tắc bồi thường thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất 9

1.2.2 Điều kiện bồi thường thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất 100

1.2.3 Hỗ trợ khi thu hồi đất 111

1.2.4 Trách nhiệm của cơ quan thực hiện bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 122

1.3 Trình tự và thủ tục hành chính khi Nhà nước thu hồi đất 155

Tiểu kết chương 1 18

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT ĐỂ THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG ĐƯỜNG VÀO TRƯỜNG MẦM NON TẠI PHƯỜNG 5 QUẬN 8.

200

2.1 Tổng quan về dự án 200

2.2 Quy trình thực hiện bồi thường và hỗ trợ tại dự án 222

2.3 Công tác phân loại và xử lý cụ thể hồ sơ giải quyết bồi thường và hỗ trợ 266

2.3.1 Phân loại hồ sơ 266

2.3.2 Xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ 27

2.3.2.1 Hồ sơ thu hồi không bồi thường một phần nhà, đất của hộ ông Phan Đông Mỹ 29

2.3.2.2 Hồ sơ bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản gắn liền với đất đối với chùa Linh Bửu – đại diện là ông Trần Tấn Tài; đến nay vẫn chưa giải quyết xong 35

2.4 Kết quả giải quyết công tác bồi thường và hỗ trợ 433

Tiểu kết chương 2 455

Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC XỬ LÝ HỒ SƠ BỒI THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG ĐƯỜNG VÀO TRƯỜNG MẦM NON TẠI PHƯỜNG 5 QUẬN 8 466

3.1 Giải pháp chung 466

3.1.1 Giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 466

3.1.2 Giải pháp hoàn thiện việc xác định giá đất bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 477

3.1.3 Giải pháp về t chức thực hiện bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất 48

3.1.4 Giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ đào tạo, chuyển đ i nghề và tìm kiếm việc làm 50

3.2 Giải pháp cụ thể hoàn thiện công tác xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ về đất tôn giáo, tín ngưỡng của Chùa Linh Bửu 511

Tiểu kết chương 3 555

KẾT LUẬN 566

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 57

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đất đai được coi là “tấc vàng” bởi nó là tài sản, tài nguyên quốc gia vô cùng quý báu, tư liệu sản xuất đặc biệt không gì thay thế n i của nhiều ngành sản xuất, thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống và là nền tảng để xây dựng các cơ sở kinh tế, khu dân cư, công trình văn hóa-xã hội, an ninh quốc phòng của mỗi quốc gia, được ông cha ta từ xa xưa đấu tranh và hy sinh bảo vệ từng tấc đất trên đất nước

Ngày nay để phát triển nước nhà, Đảng và Nhà nước ta cũng chú trọng đến việc khai thác vốn quý này để phục vụ cho công cuộc công nghiệp hóa-hiện đại hóa, phấn đấu đạt mục tiêu “sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, tạo nền tảng đến năm 2020 cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại” theo Nghị quyết Đại hội IX đề ra, theo đó hàng ngàn dự án cải thiện đời sống người dân, dự án phát triển đô thị, phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, là một yếu tố khách quan trong quá trình phát triển, đã và đang được triển khai xây dựng trên địa bàn cả nước, song song đó là hàng vạn hecta đất được Nhà nước thu hồi làm mặt bằng để sử dụng cho các dự án

Việc thu hồi đất đã đem lại những kết quả tích cực trong yêu cầu phát triển cơ sở hạ tầng, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển dịch cơ cấu lao động; chuyển dịch cơ cấu dân số từ nông thôn ra thành thị và các khu công nghiệp; các dự án thu hồi đất để xây dựng các công trình an sinh xã hội cũng góp phần hơn nữa đời sống người dân Tuy nhiên vấn đề thu hồi đất và những chính sách bồi thường, hỗ trợ sau khi thu hồi tài sản thuộc sỡ hữu toàn dân này

là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của Nhà nước, của chủ đầu tư, đặc biệt là trong điều kiện quỹ đất có hạn, giá đất ngày càng cao và nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển thì quyền lợi của

hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi, tác động đến mọi mặt đời sống kinh tế-xã hội Chính vì vậy, vấn đề thu hồi đất vẫn đang là một vấn đề thách thức, hết sức nóng bỏng và cấp bách, được sự quan tâm của mọi đối tượng và của Nhà nước

Hiện nay, công tác thu hồi đất và thực hiện các chính sách hỗ trợ sau thu hồi gặp nhiều khó khăn, tồn tại nhiều vướng mắc, hiệu quả thấp; thực tế giải quyết vấn đề này cho thấy đây là công việc khó khăn, phức tạp, nảy sinh nhiều tranh chấp, khiếu kiện kéo dài và dễ phát sinh thành những điểm nóng gây mất

n định về chính trị; có rất nhiều nguyên nhân gây nên thực trạng này trong đó

có nguyên nhân sâu xa là từ các quy định về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất chưa hoàn thiện Nhận thức được điều đó, trong thời gian qua Đảng

và Nhà nước đã có nhiều cố gắng trong việc xây dựng, t chức, sửa đ i, b sung

và từng bước hoàn thiện các quy định pháp luật về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh thực tế của xã hội Để công tác thu hồi đất thực hiện đúng tiến độ, đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất

bị thu hồi đất, tránh trường hợp khiếu nại, khiếu kiện đông người, gây mất trật

tự xã hội, mà còn kéo dài thời gian ảnh hưởng đến tiến trình thực hiện dự án thì

công tác xử lý hồ sơ giải quyết bồi thường phải được thực hiện nghiêm túc

Quận 8 có diện tích tự nhiên 1917,49 ha, dân số 423.129 người, gồm 16

đơn vị hành chính cấp phường Toàn bộ diện tích Quận 8 là đồng bằng tương

đối bằng phẳng, thuận lợi cho việc phát triển Công nghiệp – Thương mại dịch

vụ; quận 8 nằm ở vị trí chuyển tiếp giữa khu đô thị cũ (quận 5 và quận 6) và khu

đô thị mới Nam Thành phố, có hệ thống giao thông khá phát triển ngày càng

được cải thiện với một số tuyến chính nối từ trung tâm thành phố qua quận 8 đến

khu đô thị lớn, nên chịu tác động của sự phát triển đô thị hóa cao, chính sự phát

triển không ngừng và nhiều tiềm năng, nên đã thu hút nhiều các nhà đầu tư đến

đây để thực hiện các dự án về nhà ở, các công trình công cộng, các hệ thống

giao thông, các dự án cải thiện môi trường nước, bồi thường hỗ trợ, tái định cư

nhà ở ven sông, các dự án công viên cây xanh dọc sông, kênh… đã và đang

được mở rộng để nâng cao cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, đến nay đã giúp

Quận 8 dần thoát khỏi tình trạng “vùng nước đen” của khu vực Cũng vì vậy mà

công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất xảy ra khá ph biến tại

địa bàn trong những năm gần đây

Xuất phát từ thực tiễn trên em xin tiến hành thực hiện đề tài: “Xử lý hồ sơ

bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án Đầu tư xây

dựng đường vào trường Mầm non tại Phường 5 Quận 8” Nhằm tìm hiểu

thực trạng và đánh giá xác thực việc thực hiện các chính sách, nguyên tắc bồi

thường, hỗ trợ, trình tự thủ tục; tìm ra nguyên nhân gây cản trở, cũng như những

giải pháp khắc phục được sử dụng trong quá trình thực hiện bồi thường, hỗ trợ

khi Nhà nước thực hiện dự án, điển hình là dự án đầu tư xây dựng đường vào

trường mầm non tại phường 5 quận 8

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến giải quyết công tác bồi thường

và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất

- Luận văn thạc sĩ nông nghiệp về đề tài “Đánh giá việc thực hiện chính

sách bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất trên một số dự án thuộc địa

bàn huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh năm 2011” của Lê Việt Anh, trường Đại

học Nông nghiệp Hà Nội

Phân tích, tìm hiểu nội hàm của các khái niệm bồi thường, hỗ trợ và tái

định cư khi Nhà nước thu hồi đất; nhận diện những đặc trưng cơ bản của các

khái niệm này Tìm hiểu, hệ thống hóa cơ sở lý luận của việc xây dựng các quy

định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Đánh giá xác

thực về thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư làm cơ sở cho dự

án hoàn thành tốt tiến độ được giao Nắm được đối tượng, phạm vi và nhiệm vụ

cũng như lịch sử nghiên cứu để giới hạn quy mô cấp dự án ở cấp nào thực hiện

mà đánh giá chính xác

- Luận văn tiến sĩ về đề tài “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất đổi mới

pháp luật về thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư năm 2014” Đào Trung

Chính

Việc đưa ra một hệ thống lý luận về Nhà nước thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên cơ sở sở hữu toàn dân về đất đai trong mô hình KTTT định hướng XHCN chưa được nghiên cứu toàn diện trong một đề tài khoa học nào và đây chính là mục tiêu nghiên cứu của luận văn này Luận văn tập trung vào lý luận và thực tiễn của vấn đề: từ t ng kết thực tiễn, xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trong mô hình KTTT định hướng XHCN và đề xuất đ i mới công tác thu hồi đất, bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư từ quan điểm chỉ đạo, quy định của pháp luật cho đến khâu t chức thực hiện trên cơ sở nhận thức đúng về vai trò của đất đai là tài nguyên có

hạn, là tài sản, là tư liệu sản xuất

- Luận văn tốt nghiệp đại học về đề tài “Đánh giá việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để triển khai một số dự

án tại huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Nam năm 2013” của sinh viên Phạm Thị

Tuyền trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội

Tìm hiểu thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của huyện Vân Đồn Nghiên cứu đã sử dụng các phương pháp điều tra, thu thập số liệu, phương pháp so sánh và t ng hợp về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của 2 dự

án trọng điểm của huyện Vân Đồn Kết quả nghiên cứu cho thấy về cơ bản, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được thực hiện đúng tiến độ, đúng pháp luật và được đại đa số người dân bị thu hồi đất đồng ý Một số tồn tại là giá bồi thường thấp hơn giá thị trường, phương án bồi thường chủ yếu bằng tiền, chưa có định hướng sử dụng các khoản tiền bồi thường, hỗ trợ Các giải pháp góp phần hoàn thiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đề xuất

là cần thực hiện tốt hơn công tác quản lý nhà nước về đất đai; đa dạng hóa phương án bồi thường; xây dựng chính sách hỗ trợ dài hạn, tạo việc làm cho hộ dân khó khăn sau khi bị thu hồi đất; có hướng sử dụng các khoản tiền bồi thường, hỗ trợ một cách hiệu quả

Các công trình nghiên cứu nêu trên chỉ đề cập giải quyết các vấn đề về chính sách, nguyên tắc, quy trình, phương pháp và căn cứ pháp lý nói chung, còn việc xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường và hỗ trợ tại các dự án cụ thể thì chưa được làm rõ để thấy được những khó khăn mà cán bộ thụ lý hồ sơ gặp phải tại địa bàn như một số người dân trong khu vực dự án không chấp thuận đơn giá bồi thường theo chính sách giá do Nhà nước quy định, sự phối hợp giữa chính quyền với chủ đầu tư chưa chặt chẽ, đồng bộ và công tác ph biến tuyên truyền, vận động, giải thích chủ trương, chính sách chưa được quan tâm ngay từ đầu, từ

đó gây ra một số vướng mắc làm chậm tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

- Tìm hiểu những đặc điểm và nội dung cơ bản của mảng pháp luật về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

- T ng hợp và phân loại hồ sơ bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất của dự án tại Phường 5 Quận 8

- Xác định được căn cứ pháp lý, đối tượng, các hình thức, mức bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành

- Đưa ra kết quả đạt được, chưa đạt được, cũng như những ưu điểm, những tồn tại, khó khăn khi chưa giải quyết được hồ sơ, tìm ra nguyên nhân của những hạn chế đó

- Đưa ra giải pháp khắc phục trong quá trình xử lý hồ sơ góp phần hoàn thiện các quy định pháp luật về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất của

dự án

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý của công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

- Phân tích thực trạng xử lý hồ sơ bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất tại Phường 5 Quận 8 thực hiện dự án đầu tư xây dựng đường vào trường mầm non

- Giải pháp xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đất tại Phường 5 Quận 8 thực hiện dự án đầu tư xây dựng đường vào trường mầm non

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất

- Thẩm quyền của đơn vị quản lý nhà nước về đất đai

- Nguyên tắc, quy trình và phương pháp thực hiện bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

- Trình tự thủ tục xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài được thực hiện trong phạm vi không gian Phường 5 quận 8, thời gian 2015-2016 với nội dung nghiên cứu về vấn đề xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng đường vào trường mầm non Phường 5 Quận 8

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập thông tin: Được sử dụng để thu thập, chọn lọc

thông tin, hồ sơ, tài liệu, số liệu từ các quy định của pháp luật, thực tiễn và các nội dung có liên quan đến nội dung nghiên cứu về thực hiện xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất của quận 8

- Phương pháp thống kê: T ng hợp, sắp xếp các hồ sơ thu thập được theo

loại, thời gian, theo mục đích nghiên cứu, dưới nhiều dạng, nhiều hình thức,

thống kê thành các bảng biểu, từ đó có cái nhìn t ng quát về tình hình và thực trạng xử lý hồ sơ bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

- Phương pháp so sánh: so sánh việc t chức thực hiện và thực tiễn của

dự án so với pháp luật, các cơ chế chính sách, trình tự thủ tục quy định của pháp luật so với thực tế của địa phương, từ đó rút ra những khiếm khuyết còn tồn tạ

và đề xuất phương hướng khắc phục

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Nắm được các kết quả sau khi đã thu thập được toàn bộ tài liệu, số liệu, thông tin cần thiết, tiến hành phân tích, đánh giá đúng tình hình thực tế một cách cụ thể, và khái quát các số liệu bồi thường của các loại đất, tài sản trên địa bàn Phường 5 Quận 8, sau đó t ng hợp theo cách hệ thống chúng lại và đưa ra những nhận xét, kết luận rõ ràng về vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp chuyên gia: tham khảo ý kiến của Trưởng/Phó Ban Bồi

thường Quận 8 và các anh/chị chuyên viên Ban Bồi thường để đánh giá tình hình thu hồi, bồi thường hỗ trợ trên địa bàn, các kinh nghiệm xử lý và các chính sách liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu

6 Ý nghĩa của nghiên cứu

Làm rõ được các trường hợp vướng mắc trong việc xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất Vận dụng các quy định pháp luật đất đai hiện hành đề xuất được các giải pháp xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ nhằm đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất, đảm bảo được quyền lợi của người sử dụng đất hiện tại cũng như quyền lợi của nhà đầu tư thực hiện dự án

7 Kết cấu dự kiến của luận văn

Nội dung của Luận văn dự kiến trình bày trong khoảng 59 trang với kết cấu như sau:

- Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất tại địa bàn Quận 8 để thực hiện dự án đầu tư Xây dựng đường vào trường Mầm non Phường 5 Quận 8

- Kết luận

- Danh mục tài liệu tham khảo

- Phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA BỒI THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ

KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT 1.1 Cơ sở lý luận của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

1.1.1 Các khái niệm chung

- Khái niệm bồi thường về đất: là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất

Trong đời sống hằng ngày, “bồi thường” được hiểu là khi một người có hành vi gây thiệt hại, t n thất hay mất mát cho một ai đó hay một cái gì đó, thì

họ phải có trách nhiệm đền bù – theo Từ điển Tiếng việt thông dụng bồi thường

là đền bù những t n hại gây ra – về vật chất hay tinh thần cho người bị thiệt hại

do hành vi của mình gây ra

Trong lĩnh vực pháp luật trách nhiệm bồi thường được đặt ra khi một chủ

thể có hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại cho chủ thể khác trong xã hội

- Khái niệm về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để n định đời sống, sản xuất và phát triển

- Khái niệm về thu hồi đất: là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử

dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của

người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai

Vậy có thể hiểu khái niệm bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là

việc Nhà nước bù đắp t n thất về quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất do hành vi thu hồi đất gây ra, đồng thời giúp đỡ giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến nơi

ở mới

- Quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất khi nhà nước thu hồi đất

 Quyền của người bị thu hồi đất:

+ Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường về đất quy định tại Điều 75 của LĐĐ 2013 thì được bồi thường về đất (Khoản 1 Điều 74 LĐĐ 2013); đối với các trường hợp không được bồi thường về đất quy định tại Khoản 1 Điều 76 LĐĐ 2013, người sử dụng đất được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại; đối với diện tích đất nông nghệp vượt hạn mức quy định tại Điều 129 LĐĐ 2013 của hộ gia đình, cá nhân thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (Điểm b Khoản 1 Điều 77 LĐĐ 2013); khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường (Khoản 1 Điều 88 LĐĐ 2013) nếu không thuộc trường hợp không được bồi thường tài sản gắn liền với đất quy định tại Điều 92 LĐĐ 2013; khi Nhà nước xây dựng công trình công cộng, quốc phòng, an ninh có hành lang bảo vệ an toàn mà không thu hồi đất nằm trong phạm vi hành lang an toàn thì người sử

dụng đất được bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất, thiệt hại tài sản gắn liền với đất theo quy định của Chính phủ (Điều 94 LĐĐ 2013)

+ Ngoài việc được bồi thường theo quy định người sử dụng đất còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ (Điểm a Khoản 1 Điều 83 LĐĐ 2013), theo Khoản 2 Điều 83 LĐĐ 2013, các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm hỗ trợ

n định đời sống và sản xuất; hỗ trợ đào tạo, chuyển đ i nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở; hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở; hỗ trợ khác

+ Trường hợp cơ quan, t chức có trách nhiệm bồi thường chậm chi trả thì khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, ngoài tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì người có đất thu hồi còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật quản lý thuế tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả (Điều 93 LĐĐ 2013)

+ Người có đất thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện bố trí tái định cư Ưu tiên vị trí thuận lợi cho người có đất thu hồi sớm bàn giao mặt bằng, người có đất thu hồi

là người có công với cách mạng (Khoản 2 Điều 86 LĐĐ 2013); trường hợp người có đất thu hồi được bố trí tái định cư mà tiền bồi thường, hỗ trợ không đủ

để mua một suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước hỗ trợ tiền đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu (Khoản 4 Điều 86 LĐĐ 2013)

+ Người sử dụng đất có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành

vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai

 Nghĩa vụ chung của người bị thu hồi đất:

+ Người sử dụng đất có trách nhiệm phối hợp với t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thực hiện việc điều tra, khảo sát, đo đạc xác định diện tích đất, thống kê nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (Điểm c Khoản 1 Điều 69 LĐĐ 2013)

+ Người có đất thu hồi có trách nhiệm thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc (Điểm d Khoản 1 Điều 69 LĐĐ 2013)

+ Giao lại đất khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất, khi hết thời hạn sử dụng đất mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền gia hạn sử dụng (Khoản 7 Điều 170 LĐĐ 2013)

- Thẩm quyền của cơ quan chức năng khi thực hiện thu hồi đất:

Cũng giống như thẩm quyền giao, cho thuê, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, thẩm quyền thu hồi đất được phân cấp cho UBND cấp huyện hoặc cấp tỉnh tùy vào đối tượng sử dụng đất Về cơ bản, nếu đối tượng sử dụng đất là hộ

gia đình, cá nhân hoặc cộng đồng dân cư thì thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện, các đối tượng còn lại thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh ngoại trừ trường hợp đối tượng sử dụng đất là người Việt Nam định cư ở nước ngoài về mua nhà ở tại Việt Nam thì thẩm quyền thu hồi đất thuộc về UBND cấp huyện Tuy nhiên, từ khi LĐĐ 2013 có hiệu lực thi hành, thẩm quyền thu hồi đất cũng

có một số thay đ i so với trước đây Đó là thu hồi đất thuộc quỹ đất công ích do UBND cấp xã đang quản lý và khu đất bị thu hồi để giao hoặc cho thuê có nhiều đối tượng đang quản lý, sử dụng Cụ thể, theo điều 66 LĐĐ 2013 quy định:

- UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất trong các trường hợp:

+ Thu hồi đất đối với t chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, t chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trừ trường hợp thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam;

+ Thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn

- UBND cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp:

+ Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư;

+ Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam

- Trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng bị thu hồi đất thuộc thẩm quyền của UBND 2 cấp thì UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền cho UBND cấp huyện quyết định thu hồi đất)

1.1.2 Vị trí và vai trò của công tác thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ khi thu hồi đất trong hệ thống quản lý nhà nước về đất đai

 Vị trí và vai trò của công tác thu hồi đất

Trong điều kiện ở nước ta hiện nay, công tác thu hồi đất là một trong những công việc quan trọng phải làm trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Sự cần thiết triển khai xây dựng nhiêu công trình cơ sở hạ tầng, nhiều khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, theo đó các cơ sở văn hóa giáo dục, thể dục thể thao cũng được phát triển, tốc độ đô thị hóa cũng diễn

ra nhanh chóng Công tác thu hồi đất mang tính quyết định đến tiến độ của dự

án, là khâu quan trọng trong việc thực hiện dự án Việc này không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, của chủ đầu tư, mà còn ảnh hưởng đến đời sống vật chất cùng tinh thần của người bị thu hồi đất

Việc thu hồi đất trước hết có tác dụng bảo vệ quyền sở hữu toàn dân đối với đất đai vì nó sẽ làm chấm dứt hành vi xâm hại đất đai của những chủ thể vi phạm pháp luật đất đai Thu hồi đất là một khâu quan trọng của quá trình điều phối đất đai Là một quốc gia đang phát triển, việc luân chuyển đất đai từ chủ thể này sang chủ thể khác, từ mục đích này sang mục đích khác rất thường xuyên xảy ra Do đó, thu hồi đất là hoạt động hỗ trợ đắc lực nhất cho Nhà nước

để thực hiện quá trình này

 Vị trí và vai trò của công tác bồi thường

Nếu Nhà nước không có những chính sách và những quy định bồi thường phù hợp thì dễ dẫn đến tình trạng là sau mỗi lần Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia, sẽ

có nhiều hộ gia đình, cá nhân lâm vào tình trạng không có chỗ ở, không có việc làm, công việc sản xuất kinh doanh bị ngừng trệ, đời sống của họ sẽ lâm vào khó khăn Thực tế cho thấy, công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, tác động tới mọi mặt của đời sống kinh

tế - xã hội, nhân văn của nhiều người, của cả cộng đồng dân cư Giải quyết không tốt, không thỏa đáng quyền lợi của người có đất bị thu hồi và người bị ảnh hưởng khi thu hồi đất để dẫn đến bùng phát khiếu kiện, đặc biệt là những khiếu kiện tập thể đông người, làm cho tình hình trở nên phức tạp, từ đó gây nên

sự mất n định về kinh tế, chính trị, xã hội nói chung

Vai trò của bồi thường:

- Đề ra chính sách hợp lý, đủ chi tiết và dự kiến trước mọi tình huống để giải quyết hài hòa, thỏa đáng quyền lợi của người được giao đất và người bị thu hồi đất;

- Bồi thường và hỗ trợ nhanh chóng, hợp lý góp phần đẩy nhanh tiến độ

dự án, tiết kiệm thời gian và việc thực hiện dự án có hiệu quả;

- Nếu công tác bồi thường và hỗ trợ không thực hiện tốt sẽ xảy ra hiện tượng “treo” công trình, làm cho chất lượng công trình giảm, các mục tiêu ban đầu không thực hiện được, từ đó gây lãng phí rất lớn cho ngân sách Nhà nước

 Vị trí và vai trò của công tác hỗ trợ

Cùng với các chính sách bồi thường sau khi thu hồi đất là các chính sách

về hỗ trợ Các chính sách hỗ trợ nhằm n định cuộc sống và việc làm cho người dân sau khi bị thu hồi đất, tạo công ăn việc làm cho người dân, giúp người dân giảm bớt được những khó khăn trong khoảng thời gian n định cuộc sống Đồng thời tạo tâm lý đồng thuận, chấp hành nâng cao sự tin tưởng của người dân vào các chính sách về đất đai của nhà nước khi được hỗ trợ hợp lý

1.2 Căn cứ pháp lý của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất theo pháp luật đất đai hiện hành

1.2.1 Nguyên tắc bồi thường thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất: gồm có nguyên tắc bồi thường về đất (theo điều 74 LĐĐ 2013) và nguyên tắc bồi thường về tài sản (theo điều 88 LĐĐ 2013)

- Nguyên tắc bồi thường về đất:

Thứ nhất, người sử dụng đất đảm bảo các điều kiện về loại đất mà mình đang sử dụng, về chứng nhận quyền đối với đất đó Nếu không đảm bảo các điều kiện theo pháp luật quy định tại Điều 75 của Luật Đất đai 2013 thì người sử dụng đất không được bồi thường Theo đó chỉ bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh ; phát triển kinh tế – xã hội vì lợi

ích quốc gia, công cộng Còn thu hồi đất trong những trường hợp còn lại sẽ không được bồi thường

Thứ hai, việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất

Thứ ba, việc thu hồi đất phải được tiến hành dân chủ, minh bạch, công khai, kịp thời và đúng pháp luật

Việc bồi thường về đất phải được thực hiện dựa trên ba nguyên tắc nêu trên, nếu vi phạm các nguyên tắc đó, việc bồi thường trái với quy định của pháp luật Nếu việc bồi thường trái pháp luật gây ảnh hưởng đến lợi ích của mình, người sử dụng đất có quyền khiếu nại với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để bảo vệ quyền lợi

- Nguyên tắc bồi thường về tài sản:

Theo quy định này thì khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường

Khi Nhà nước thu hồi đất mà t chức, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải ngừng sản xuất, kinh doanh mà có thiệt hại thì được bồi thường thiệt hại

1.2.2 Điều kiện bồi thường thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất

- Theo điều 75 LĐĐ 2013 về bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, đã chia ra những điều kiện khác nhau, tương ứng dành cho những đối tượng sử dụng đất khác nhau, cụ thể là:

Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, GCN quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở

và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có

đủ điều kiện để được cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của LĐĐ 2013 mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư

ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất

ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp

Bồi thường về đất đối với cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đang sử dụng đất mà không phải là đất do Nhà nước giao, cho thuê và có GCN hoặc có đủ điều kiện để được cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở

và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của LĐĐ 2013 mà chưa được cấp

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê;

nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, có GCN hoặc có đủ điều kiện được cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, thì được Nhà nước bồi thường về đất

T chức được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận thừa kế quyền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đã nộp, tiền nhận chuyển nhượng đã trả không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước, có GCN hoặc

có đủ điều kiện được cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp

T chức nước ngoài có chức năng ngoại giao được Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê và có GCN hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp

Ngoài ra, t chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc bán kết hợp cho thuê; cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, có GCN hoặc có đủ điều kiện cấp GCN quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, cũng được Nhà nước bồi thường về đất

- Điều kiện bồi thường về tài sản gắn liền với đất

Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất

bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường Những tài sản hợp pháp trên đất, khi

bị thu hồi mà được bồi thường được pháp luật quy định theo khoản 1 điều 88 LĐĐ 2013 bao gồm:

+ Tài sản được hình thành trên diện tích đất ở hợp pháp

+ Tài sản hình thành trước khi có thông báo thu hồi đất và hình thành mà không vi phạm quy định của pháp luật (lấn, chiếm,…)

+ Đối với nhà ở xây dựng trên đất được xem xét bồi thường khi người sở hữu nhà có đầy đủ căn cứ pháp lý về quyền sở hữu nhà hợp pháp của mình và ngôi nhà được xây dựng tuân thủ theo quy định của pháp luật về xây dựng

1.2.3 Hỗ trợ khi thu hồi đất

- Nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: Đây cũng được coi là một điểm mới của Luật Đất đai năm 2013 Khoản 1, Điều 83 quy định về nguyên tắc

hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất Cụ thể như sau:

Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ;

Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định của pháp luật

- Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm:

Hỗ trợ n định đời sống và sản xuất;

Hỗ trợ đào tạo, chuyển đ i nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở;

Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở;

- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Tập đoàn kinh tế,

T ng công ty, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Trung ương quản lý có dự án đầu

tư phải thu hồi đất có trách nhiệm:

+ Chỉ đạo, t chức kiểm tra, thanh tra việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;

+ Phối hợp với UBND cấp tỉnh và T chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong quá trình t chức thực hiện;

+ Bảo đảm kinh phí cho việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của Nghị định này

cư tại địa phương

- Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm:

+ Hướng dẫn, kiểm tra, t chức thực hiện các quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; hướng dẫn, kiểm tra việc xác định người sử dụng đất thuộc đối tượng được bồi thường, được hỗ trợ

hoặc không được bồi thường, không được hỗ trợ;

+ Hướng dẫn, kiểm tra việc thu hồi đất, phát triển quỹ đất, đấu thẩu dự án

có sử dụng đất;

+ Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc giải quyết khiếu nại, tranh chấp đất đai theo quy định của pháp luật

1.2.4.2 Trách nhiệm của UBND cấp có thẩm quyền, căn cứ điều 50 Quyết định 23/QĐ-UBND

- Ban hành Thông báo thu hồi đất và gửi đến từng người có đất thu hồi; họp ph biến người dân trong khu vực có đất thu hồi và thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng; niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi Trường hợp người sử dụng đất trong khu vực có đất bị thu hồi không phối hợp với t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm thì thực

hiện như sau:

+ UBND cấp xã, Ủy ban MTTQVN cấp xã nơi có đất bị thu hồi và t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng t chức vận động, thuyết phục để người sử dụng đất trong khu vực có đất thu hồi phối hợp với T chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong việc điều tra, khảo sát, đo

đạc, kiểm đếm:

+ Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành Quyết định kiểm đếm bắt buộc đối với trường hợp đã được vận động, thuyết phục nhưng người sử dụng đất trong khu vực có đất thu hồi không phối hợp với T chức làm nhiệm vụ bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày

1.2.4.3 Trách nhiệm của Sở, ngành và các đơn vị có liên quan, căn cứ điều 51 Quyết định 23/QĐ-UBND

- Hội đồng Thẩm định bồi thường Thành phố:

+ Tham mưu cho UBND Thành phố các chủ trương, chính sách có liên quan đến việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; kiến nghị UBND Thành phố giải quyết các vướng mắc phát sinh do quy định của pháp luật chưa đề cập đến hoặc do mâu thuẫn, chưa rõ ràng trong việc áp dụng quy định pháp luật

+ Hướng dẫn, hỗ trợ UBND quận - huyện, chủ đầu tư dự án thực hiện các quy định của pháp luật hiện hành về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hướng dẫn quy trình, thủ tục hồ sơ cụ thể để phục vụ cho việc thẩm định Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; có ý kiến trình UBND Thành phố xem xét quyết định nếu vượt thẩm quyền các vấn đề do các Sở - ngành và Ủy ban nhân dân quận - huyện đề nghị

+ Các nhiệm vụ khác hoặc công việc cụ thể theo chỉ đạo của UBND Thành phố

- Sở Tài nguyên Môi trường (hoặc Phòng Tài nguyên Môi trường) có

trách nhiệm:

+ Căn cứ vào kế hoạch sử dụng đất hằng năm thẩm định và trình UBND các cấp có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất, điều tra, đo đạc, kiểm kê

cho từng dự án cụ thể

+ Thẩm định Phương án bồi thường, hỗ trợ và chuẩn bị hồ sơ thu hồ đất

- Sở Tài chính có trách nhiệm: phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng xác định giá đất cụ thể để tính bồi thường, giá tái định cư khi thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hướng dẫn các vướng mắc liên quan đến thẩm định giá đất

- Sở Kế hoạch và Đầu tư có trách nhiệm: hướng dẫn, kiểm tra việc lập và thực hiện các Dự án tái định cư sử dụng vốn ngân sách Nhà nước; tham mưu kế hoạch vốn cho các Dự án sử dụng vốn ngân sách Thành phố

- Sở Xây dựng có trách nhiệm:

+ Chủ trì phối hợp với các Sở - ngành và UBND quận - huyện cân đối, trình Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí quỹ nhà tái định cư của các dự án; giá bán tái định cư đối với trường hợp bố trí tái định cư là căn hộ

+ Giải quyết các nội dung vướng mắc liên quan đến việc thu hồi nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước cho các t chức, cá nhân

+ Thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về chất lượng xây dựng các khu tái định cư theo quy định hiện hành

- Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm:

+ Chủ trì phối hợp với các Sở, ngành và UBND quận - huyện quy định mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đ i nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất;

+ Hướng dẫn việc xác định đối tượng và mức bồi thường theo chế độ trợ cấp ngừng việc theo quy định

- Sở Công Thương có trách nhiệm: T chức thẩm định chi phí di chuyển máy móc, thiết bị theo quy định; thực hiện theo quy định tại Điểm d, Khoản 3, Điều 29 Quy định này

- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có trách nhiệm: Chủ trì với các

Sở, ngành có liên quan để hướng dẫn các vướng mắc, khó khăn liên quan đến việc bồi thường cây trồng, hoa màu, vật nuôi theo quy định; thực hiện theo quy định tại Điểm d, Khoản 3, Điều 29 Quy định này

- Sở Quy hoạch - Kiến trúc:

+ Có trách nhiệm công bố công khai quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị theo đúng quy định của pháp luật và chủ trì giải quyết những vướng mắc về quy hoạch, kiến trúc theo thẩm quyền

+ Cung cấp thông tin quy hoạch, thỏa thuận quy hoạch, kiến trúc cho các

t chức phải di chuyển do bị thu hồi đất để đảm bảo yêu cầu tiến độ giải phóng mặt bằng

- Thanh tra Thành phố:

+ T chức xác minh, kết luận, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền đối với các t chức, hộ gia đình, cá nhân có liên quan đến công tác

bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo

+ Kiểm tra, đôn đốc UBND n quận - huyện, các Sở, ngành có liên quan trong việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo có liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

- Các Sở, ngành khác: Có trách nhiệm phối hợp, tham gia thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với những nội dung liên quan thuộc chức năng quản lý Nhà nước của cơ quan, đơn vị mình

- Trách nhiệm của Chủ đầu tư Dự án (Trường hợp xác định chủ đầu tư trước khi thu hồi đất)

+ Phối hợp với UBND dân quận - huyện nơi thu hồi đất xây dựng Kế hoạch thu hồi đất

+ Đảm bảo đầy đủ, kịp thời kinh phí để chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và kinh phí cho t chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

+ Xác định quỹ nhà, quỹ đất tái định cư để thực hiện Dự án trước khi xây dựng kế hoạch thu hồi đất; phối hợp với chính quyền địa phương đưa các hộ dân

đi kiểm tra quỹ nhà, quỹ đất tái định cư

+ Phối hợp cùng với các Sở, ngành và UBND quận - huyện nơi thu hồi đất giải quyết các vấn đề liên quan đến Dự án đầu tư

1.3 Trình tự và thủ tục hành chính khi Nhà nước thu hồi đất

Trên cơ sở các Dự án thuộc các trường hợp thu hồi đất, kế hoạch sử dụng đất hàng năm (đã được phê duyệt) của cấp huyện và tiến độ sử dụng đất của Dự

án, cơ quan có thẩm quyền (UBND cấp tỉnh hoặc UBND cấp huyện tùy trường hợp) chuẩn bị các thủ tục cần thiết để thu hồi đất Theo điều 67-69 LĐĐ 2013, trình tự thủ tục xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu

hồi đất theo 08 bước như sau:

Bước 1 Thông báo thu hồi đất

UBND cấp có thẩm quyền thu hồi đất ban hành thông báo thu hồi đất trước khi có quyết định thu hồi đất Nội dung thông báo thu hồi đất bao gồm kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm

Thông báo thu hồi đất được gửi đến từng người có đất thu hồi, họp ph biến đến người dân trong khu vực có đất thu hồi và thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi

Sau khi thông báo thu hồi đất theo đúng thủ tục nói trên, nếu người sử dụng đất trong khu vực thu hồi đất đồng ý thì UBND cấp có thẩm quyền có thể

ra Quyết định thu hồi đất và thực hiện các chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà không cần chờ hết thời hạn thông báo

Bước 2 Kiểm kê đất đai, tài sản có trên đất:

UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp với T chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng triển khai thực hiện kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm sau khi có quyết định thu hồi đất của cấp có thẩm quyền Người sử dụng đất có trách nhiệm phối hợp với t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thực hiện việc điều tra, khảo sát, đo đạc xác định diện tích đất, thống kê nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Trường hợp người sử dụng đất trong khu vực có đất thu hồi không phối hợp với t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm thì UBND cấp xã, Ủy ban MTTQVN cấp xã nơi

có đất thu hồi và t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng t chức vận động, thuyết phục để người sử dụng đất thực hiện

Trường hợp người sử dụng đất vẫn không phối hợp với t chức làm nhiệm

vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày được vận động, thuyết phục thì Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành quyết định kiểm đếm bắt buộc, bắt buộc người có đất thu hồi có trách nhiệm phải thực hiện Trường hợp người có đất thu hồi không chấp hành thì Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc và t chức thực hiện cưỡng chế theo quy định tại Điều 70 của LĐĐ 2013

Bước 3 Lập phương án bồi thường thiệt hại, hỗ trợ, tái định cư:

T chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với từng t chức, cá nhân, hộ gia định bị thu hồi đất, trên cơ sở t ng hợp số liệu kiểm kê, xử lý các thông tin liên quan của từng trường hợp; áp giá tính giá trị bồi thường về đất, tài sản trên đất

Phương án tái định cư: UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện có trách nhiệm

t chức lập và thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất Khu tái định cư tập trung phải xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền Dự

án tái định cư được lập và phê duyệt độc lập với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhưng phải bảo đảm có đất ở, nhà ở tái định cư trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất Khu tái định cư được lập cho một hoặc nhiều dự án; nhà ở, đất ở trong khu tái định cư được bố trí theo nhiều cấp nhà, nhiều mức diện tích khác nhau phù hợp với các mức bồi thường và khả năng chi trả của người được tái định cư

Bước 4 Niêm yết công khai phương án lấy ý kiến của nhân dân

Sau khi phương án chi tiết được lập, t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với UBND cấp xã nơi có đất thu hồi t chức lấy ý kiến của nhân dân, nhất là các đối tượng bị thu hồi đất với hình thức là: t chức họp trực tiếp với người dân trong khu vực có đất thu hồi, đồng

thời niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi

Kết quả của việc t chức lấy ý kiến phải được lập thành biên bản có xác nhận của đại diện UBND cấp xã, đại diện Ủy ban MTTQVN cấp xã, đại diện những người có đất thu hồi

Và t ng hợp những ý kiến đóng góp bằng văn bản, ghi rõ số lượng ý kiến đồng ý, số lượng ý kiến không đồng ý, số lượng ý kiến khác đối với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm làm và phối hợp với UBND cấp xã nơi có đất thu hồi

t chức đối thoại đối với trường hợp còn có ý kiến không đồng ý về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; dùng phương pháp hiệp thương để hoàn chỉnh phương án một cách nhanh chóng, trình cho cơ quan có thẩm quyền xem xét

Bước 5 Hoàn chỉnh Phương án:

Trên cơ sở ý kiến góp ý của các đối tượng có đất bị thu hồi, đại diện chính quyền, đoàn thể ở cơ sở, t chức bồi thường tiếp thu, hoàn chỉnh phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trình cơ quan chuyên môn thẩm định và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt

Bước 6 Phê duyệt phương án chi tiết và tổ chức triển khai thực hiện:

UBND cấp có thẩm quyền quy định tại Điều 66 của LĐĐ 2013 quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày

T chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với UBND cấp xã ph biến và niêm yết công khai quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở UBND cấp xã và địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi; gửi quyết định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến từng người có đất thu hồi, trong đó ghi rõ về mức bồi thường, hỗ trợ, bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có), thời gian, địa điểm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ; thời gian bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có)

và thời gian bàn giao đất đã thu hồi cho t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng

T chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư theo phương

án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt; trường hợp người có đất thu hồi không bàn giao đất cho t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thì UBND cấp xã, Ủy ban MTTQVN cấp xã nơi có đất thu hồi và t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng t chức vận động, thuyết phục để người có đất thu hồi thực hiện, nếu họ vẫn không chấp hành việc bàn giao đất thì bị cưỡng chế theo quy định tại Điều 71 của LĐĐ 2013

Bước 7 Tổ chức chi trả bồi thường:

Theo quy định tại Điều 93 LĐĐ 2013, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền có hiệu lực thi hành,

cơ quan, t chức có trách nhiệm bồi thường phải chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi

Trường hợp cơ quan, t chức có trách nhiệm bồi thường chậm chi trả thì khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, ngoài tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì người có đất thu hồi còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật quản lý thuế tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả Trường hợp người có đất thu hồi không nhận tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì tiền bồi thường, hỗ trợ được gửi vào tài khoản tạm giữ của Kho bạc nhà nước

Bước 8 Bàn giao mặt bằng, cưỡng chế thu hồi đất

Sau khi nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; người bị thu hồi đất phải bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư Trường hợp người có đất bị thu hồi không bàn giao mặt bằng thì bị cưỡng chế thu hồi đất theo quy định tại Điều 71 LĐĐ 2013, khi có đủ các điều kiện: người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi UBND cấp xã, Ủy ban MTTQVN cấp xã nơi có đất thu hồi và t chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng đã vận động, thuyết phục; Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi; Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất

đã có hiệu lực thi hành; người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối không nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì UBND cấp xã lập biên bản

Tiểu kết chương 1

Trong những năm qua, với sự phát triển kinh tế - xã hội Nhà nước đã thực hiện chính sách thu hồi đất nông nghiệp để phát triển các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, kết cấu hạ tầng xã hội, các công trình công cộng phúc lợi, các khu dân cư,… Với đặc thù về quan hệ sở hữu, sử dụng và quản lý đất đai nói chung

ở Việt Nam buộc Nhà nước phải có sự điều chỉnh các quan hệ phát sinh giữa Nhà nước, người có đất bị thu hồi và các chủ đầu tư để đảm bảo công bằng xã hội, sự n định về chính trị - kinh tế cũng như đời sống của người dân khi bị thu hồi đất Chính vì vậy các quy định về thu hồi, bồi thường và hỗ trợ trở thành một nội dung quan trọng, mang tính tất yếu trong pháp luật đất đai

Để công tác thu hồi đất được thực hiện nhanh chóng, chính xác và có hiệu quả thì chính sách bồi thường và hỗ trợ phải được hoạch định ở cấp có đủ thông tin, thẩm quyền và giao cho cấp có đủ năng lực thực hiện Trên cơ sở những khẳng định trên, tại chương 1, luận văn đã làm rõ các khái niệm về bồi thường

và hỗ trợ, các nguyên tắc, điều kiện cũng như trình tự, thủ tục được bồi thường

về đất và tài sản gắn liền với đất cho người bị thu hồi đất Bên cạnh đó, cũng đã lược sử được sự hình thành và phát triển của LĐĐ từ năm 2003 đến nay, nó đã gắn bó với sự phát triển của đời sống kinh tế - xã hội và sự đ i mới, tiến bộ của

các chính sách chính trị, kinh tế, xã hội của nước ta; là cơ sở để tiến hành nghiên cứu, phân tích các chương tiếp theo

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT ĐỂ THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG ĐƯỜNG VÀO TRƯỜNG MẦM NON TẠI PHƯỜNG 5 QUẬN 8 2.1 Tổng quan về dự án

- Tên dự án: Đầu tư xây dựng đường vào Trường Mầm non Phường 5

Quận 8

- Mục đích sử dụng đất: Xây dựng đường vào Trường Mầm non Phường 5 Quận 8

- Tên chủ đầu tư dự án: Ban Quản lý đầu tư xây dựng công trình Quận 8

- Nguồn vốn đầu tư: Vốn Ngân sách Thành phố

Hình 2.1 Tồng quan dự án Đầu tư xây dựng đường vào trường Mầm non

Phường 5 Quận 8

(Nguồn: Ảnh chụp từ Google Earth)

Trong khung đỏ là phạm vi Dự án, con đường vào trường nay đã được hoàn thành được mở rộng, trải nhựa, khang trang, sạch sẽ Vòng tròn xanh chỉ địa điểm trường Mầm non 19 tháng 5, ngoài ra trong khu vực thực hiện dự án còn có trường Tiểu học Hoàng Minh Đạo, và một trường Mầm non của khu chung cư Bông Sao cạnh đó Do vậy thành lập dự án xây dựng đường Bông Sao

là hợp lý, đáp ứng nhu cầu đưa rước học sinh của 03 trường học và nhu cầu đi lại của 01 khu chung cư và các hộ dân xung quanh

- Địa điểm: đường Bông Sao, Phường 5, Quận 8 (Tờ bản đồ số 93, 94, 95 theo Bản đồ địa chính Phường 5 Quận 8, tài liệu đo vẽ năm 2002)

- Vị trí: theo bản đồ hiện trạng do công ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ Khảo sát và Đo đạc bản đồ Quan San lập ngày 15 tháng 03 năm 2013

- Tiến độ thực hiện và thời gian hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ:

06 tháng kể từ ngày Phương án bồi thường, hỗ trợ được cấp có thẩm quyền phê duyệt

- Sự cần thiết và mục tiêu dự án:

+ Xây dựng hoàn chỉnh tuyến đường vào trường Mần non Phường 5 quận

8 theo đúng quy hoạch, phát huy năng lực giao thông và kết nối giao thông giữa các dự án trong khu vực Đồng thời đảm bảo giao thông thông suốt, an toàn từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng và góp phần cải thiện cảnh quang môi trường trong khu vực

+ Phù hợp với quá trình đô thị hóa trên địa bàn quận, phù hợp với quy hoạch được duyệt

+ Từng bước thực hiện hoàn chỉnh Qui hoạch chi tiết Quận 8 đến năm

2020

- Qui mô dự án: Dự án thực hiện theo phương thức: “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, theo đó người dân hiến đất làm đường, Nhà nước bồi thường, hỗ trợ vật kiến trúc, đối với các hộ không được hưởng lợi từ dự án Nhà nước thực hiện bồi thường, hỗ trợ theo quy định do Ban Quản lý đầu tư xây dựng công trình Quận 8 làm chủ đầu tư

+ T ng diện tích thu hồi: 395,1 m² đất ở và 123,17m² đất tôn giáo

+ T ng diện tích đất của dự án: 3.622,04 m², trong đó:

• Diện tích đất đường giao thông: 817,6 m²;

• Diện tích đất đã bồi thường giải phóng mặt bằng trong các dự án khác trước đây hiện nay đất do nhà nước quản lý: 2.286,17 m²;

• Diện tích phải thu hồi của hộ gia đình, cá nhân và t chức: 518,27 m²

Các thông tin tổng quan về dự án có thể được tổng hợp qua các bảng sau:

Bảng 2.1: Tổng hợp các đối tƣợng bị thu hồi đất

(Nguồn: Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 8)

+ T ng số trường hợp bị ảnh hưởng: 21 hộ gia đình, cá nhân và 01 cơ sở tôn giáo Trong đó:

• Giải tỏa một phần: 19 trường hợp

• Giải tỏa toàn bộ: 02 trường hợp

• Cơ sở tôn giáo: 01 trường hợp (Chùa Linh Bửu)

Bảng 2.2: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi đất và tài sản gắn liến với đất

STT Đối tượng SDĐ

Tổng số khu đất bị thu hồi có tài sản gắn liền với đất

Loại tài sản

Nhà ở

Công trình xây dựng không phải là nhà ở

(Nguồn: Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 8)

+ Các trường hợp bị thu hồi đất và tài sản gắn liền với đất: có 02 hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp giải tỏa toàn bộ gồm đất và nhà ở trên đất

+ Còn lại là 01 cơ sở tôn giáo (Chùa Linh Bửu): bị thu hồi đất và công trình xây dựng không phải là nhà ở (sân, tường rào, cột gỗ,…)

Bảng 2.3: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi đất được nhận hỗ trợ

STT Đối tượng SDĐ

Loại hỗ trợ

Hỗ trợ tái định

cư

Hỗ trợ đào tạo, chuyển

đ i nghề và tìm kiếm việc làm

Hỗ trợ

di dời vật kiến trúc

Hỗ trợ khác T ng

(Nguồn: Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 8)

+ 02 hộ gia đình bị giải tỏa toàn bộ được nhận hỗ trợ 02 suất tái định cư

và 02 suất hỗ trợ đào tạo việc làm vì hoàn cảnh gia đình của 02 hộ này khá khó khăn, con cháu trong độ tu i lao động đang thất nghiệp

+ 11 hộ gia đình, cá nhân còn lại là 11/19 trường hợp giải tỏa một phần và được hỗ trợ về di dời đồng hồ nước

2.2 Quy trình thực hiện bồi thường và hỗ trợ tại dự án

Bước 1: Thông báo thu hồi đất

Ngày 19 tháng 5 năm 2014, UBND Quận 8 đã ban hành Thông báo thu hồi đất số 233/TB-UBND, thông báo về việc thu hồi đất để đầu tư xây dựng đường vào Trường Mần non Phường 5 Quận 8, với lý do thu hồi đất là hoàn

thành mạng lưới giao thông theo quy hoạch, kết nối hạ tầng giao thông khu vực

và phát triển kinh tế xã hội tại Phường 5 Quận 8

Nêu rõ trách nhiệm của Ban Quản lý đầu tư xây dựng công trình Quận 8, công việc của UBND Phường 5 và nghĩa vụ của các cá nhân, t chức trong khu vực có dự án

Sau khi có Thông báo thu hồi đất của UBND Quận 8, Chủ tịch UBND quận 8 ra quyết định thành lập Hội đồng bồi thường của dự án và T công tác giúp việc cho Hội đồng

- Thành lập Hội đồng bồi thường của dự án

Quyết định về việc kiện toàn Hội đồng bồi thường thiệt hại, giải phóng mặt bằng dự án đầu tư xây dựng đường vào trường Mầm non phường 5 quận 8

số 4454/QĐ-UBND ngày 18 tháng 8 năm 2015 Gồm:

+ 01 Chủ tịch Hội đồng: là Phó Chủ tịch UBND Quận 8

+ 01 Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng: Là Trưởng Ban bồi thường giải phóng mặt bằng quận 8

+ 01 Phó Chủ tịch Hội đồng: là Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường quận 8

+ 19 Ủy viên Hội đồng

Hội đồng bồi thường dự án có trách nhiệm xây dựng và ban hành kế hoạch thực hiện công tác bồi thường, kế hoạch điều tra hiện trạng, trình Chủ tịch UBND quận 8 phê duyệt

Trong Quyết định thành lập Hội đồng bồi thường còn nêu rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Bước 2: Kiểm kê hiện trạng đất đai, tài sản có trên đất

Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 8 với UBND quận 8 và Ban quản lý đầu tư xây dựng công trình Quận 8 (Chủ đầu tư) tiến hành họp dân nêu

rõ mục đích đầu tư dự án và triển khai cơ chế chính sách bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng theo quy định hiện hành cho nhân dân nắm rõ Trường hợp các

hộ dân không đồng tình với dự án thu hồi đất thì UBND quận sẽ tiến hành vận động và thuyết phục, giải quyết khúc mắc cùng các hộ dân, tránh làm trì hoãn hoặc làm chậm tiến độ thực hiện dự án

Sau khi được sự đồng tình và ủng hộ của nhân dân địa phương, UBND phường tiến hành phát Biên bản tự kê khai cho các hộ dân có đất đai, tài sản trên đất về tự kê khai và nộp lại trong thời hạn 10 ngày sau đó

Hội đồng Bồi thường tiến hành kiểm kê, đo đạc, xác định cụ thể diện tích đất bị thu hồi, tài sản bị thiệt hại dựa trên thông tin mà các hộ dân đã kê khai Đồng thời thu thập các giấy tờ liên quan Kết quả kiểm đếm phải có chữ ký của những người đại diện t kiểm kê chủ hộ bị thu hồi đất, bị thiệt hại tài sản, cán bộ địa chính UBND phường, đại diện của Phòng Tài nguyên và Môi trường quận 8

Trường hợp người có đất thu hồi không chấp hành thì Chủ tịch UBND quận 8 sẽ ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc và t chức thực hiện cưỡng chế theo quy định tại Điều 70 Luật Đất đai

2013

Biên bản Kiểm kê hiện trạng sử dụng đất và tài sản bị ảnh hưởng trong

Dự án đầu tư xây dựng đường vào trường Mầm non phường 5 quận 8, ngày 16 tháng 6 năm 2015 tại khu nhà (khu đất) số 258/1 đường Bông Sao phường 5 quận 8

Tiếp đến là thuê đơn vị tư vấn thẩm định đơn giá dự kiến các loại đất trong phạm vi dự án theo quyết định tại Nghị định 43/2014/NĐ-CP , Quyết định 23/2015/QĐ-UBND và Thông tư 36/TT-BTNMT, trình Sở Tài nguyên và Môi trường thông qua, để tiếp theo cho bước xây dựng Phương án bồi thường, công khai lấy ý kiến dân

Bước 3: Lập Phương án bồi thường thiệt hại, hỗ trợ, tái định cư

Hội đồng Bồi thường phối hợp với UBND phường xác nhận nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất, thời điểm xây dựng nhà, vật kiến trúc niêm yết công khai; hoàn thiện bảng giá đất làm cơ sở tính toán chi phí bồi thường, hỗ trợ theo quy định của pháp luật

Tiến hành lập Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gồm các nội dung sau:

- Họ và tên, địa chỉ thường trú của người có đất thu hồi, địa chỉ căn nhà (khu đất) giải tỏa;

- Nhân khẩu: thường trú, tạm trú;

- Bồi thường về đất ở: diện tích, đơn giá, thành tiền

- Bồi thường về kiến trúc: Bồi thường hỗ trợ về kiến trúc, hỗ trợ chi phí sửa chữa, xây dựng lại;

- Diện giải tỏa;

- Bồi thường tài sản khác;

- Chính sách hỗ trợ;

- Khen thưởng;

- Hiệp thương với dân (điểm mới) về:

+ Đơn giá dự kiến (Là đơn giá mà đơn vị được thuê tư vấn thẩm định đơn giá dự kiến làm và được Sở TNMT phê duyệt, gọi là T1);

Phương án bồi thường, hỗ trợ được niêm yết công khai trong thời gian 20 ngày tại trụ sở UBND phường để lấy ý kiến nhân dân về phương án đã được thành lập Nội dung niêm yết công khai gồm:

+ Họ tên, địa chỉ của người bị thu hồi đất;

+ Diện tích, loại đất, hạng đất,vị trí, nguồn gốc của đất bị thu hồi; số lượng, khối lượng, tỷ lệ (%) chất lượng còn lại…cuả tài sản bị thiệt hại;

+ Các căn cứ tính toán số tiền bồi thường, hỗ trợ như: giá đất tính bồi thường, đơn giá bồi thường nhà, công trình kiến trúc, số nhân khẩu, số lao động trong độ tu i, nơi đăng ký di chuyển đến…

Biên bản số 12/BB-UBND-HĐ ngày 7 tháng 4 năm 20216 về kết quả niêm yết Phương án Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án đầu tư xây dựng đường vào trường Mầm non Phường 5 Quận 8 với nội dung: thông qua kết quả niêm yết Phương án và giải quyết một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình niêm yết

Bước 5: Hoàn chỉnh Phương án

Hết thời hạn niêm yết và tiếp nhận ý kiến, Hội đồng Bồi thường t ng hợp

ý kiến đóng góp bằng văn bản, nêu rõ số lượng ý kiến đồng ý, số lượng ý kiến không đồng ý, số lượng ý kiến khác đối với phương án bồi thường, hỗ trợ; hoàn chỉnh phương án bồi thường số 2208/PA-UBND-HĐBT ngày 19 tháng 9 năm

2016 và gửi đến Phòng Tài nguyên và Mội trường quận 8 để thẩm định nội dung

Phương án hoàn chỉnh còn phải được thông qua bởi Sở TNMT và UBND Thành phố về hệ số sử dụng đất và đơn giá bồi thường của dự án

Bước 6: Phê duyệt Phương án chi tiết và tổ chức triển khai thực hiện

Sau khi nhận được Phương án bồi thường, hỗ trợ, Phòng Tài nguyên và Môi trường tiến hành thẩm định báo cáo Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ dự án đầu

tư xây dựng đường vào trường Mầm non Phường 5 Quận 8

Chủ tịch UBND quận 8 ra quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ (Quyết định số 4448/QĐ-UBND ngày 19 tháng 9 năm 2016, và ra quyết định thu hồi đất (ví dụ cụ thể: Quyết định thu hồi đất số 4457/QĐ-UBND ngày 19 tháng 9 năm 2016, về việc thu hồi đất 1,48 m2

của ông Trần Nam

Sau khi có quyết định thu hồi đất Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng phối hợp với UBND quận 8 thực hiện những công việc sau:

+ Ph biến, niêm yết, công khai phương án và quyết định thu hồi đất tại trụ sở UBND phường 5 quận 8;

+ Gửi quyết định phê duyệt đến từng người có đất bị thu hồi

Bước 7: Tổ chức chi trả bồi thường

Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 8 thực hiện chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án được phê duyệt

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành phải hoàn tất chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ Trường hợp người có đất thu hồi không nhận tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư đã được phê duyệt thì tiền bồi thường, hỗ trợ được gửi vào tài khoản tạm giữ của Kho bạc nhà nước

Giai đoạn cuối là giải quyết các đơn khiếu nại, đơn cứu xét hay cưỡng chế thu hồi đất

2.3 Công tác phân loại và xử lý cụ thể hồ sơ giải quyết bồi thường và

hỗ trợ

2.3.1 Phân loại hồ sơ

Sau khi dự án đầu tư xây dựng đường vào trường Mầm non Phường 5 Quận 8 được Hội đồng bồi thường, hỗ trợ phê duyệt, Phòng Tài nguyên và Môi trường quận, Văn phòng Đăng ký đất đai quận, Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 8 tiến hành thẩm định đất: xác minh nguồn gốc sử dụng đất, kiểm kê

về đất đai, tài sản trên đất; tiến hành thẩm định về tài sản, vật kiến trúc Trên cơ

sở kết quả của việc thẩm định đã tiến hành phân loại hồ sơ bồi thường và hỗ trợ

Hồ sơ được phân loại thành những dạng sau:

- Bồi thường, hỗ trợ về đất: 18 bộ hồ sơ

Đối tượng được bồi thường là hộ gia đình, cá nhân Tất cả 18 hộ , thuộc diện giải tỏa một phần đất, đều đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không có tranh chấp, kết quả thống kê số lượng hồ sơ bồi thường hỗ trợ về đất, hỗ trợ di dời đồng hồ nước gồm 18 hồ sơ của 18 hộ gia đình cá nhân được bồi thường, hỗ trợ về đất ở, với t ng diện tích thu hồi là 247,84m2

- Bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản gắn liền với đất: 03 bộ hồ sơ

Tài sản được bồi thường là công trình, vật kiến trúc Tất cả 03 hộ đều đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không có tranh chấp, kết quả thống kê số lượng hồ sơ bồi thường hỗ trợ về đất và tài sản gắn liền với đất, hỗ trợ tái định cư sau khi phân loại như sau:

+ Bồi thường về đất ở và tài sản gắn liền với đất gồm 02 bộ hồ sơ của 02

hộ gia đình, cá nhân thuộc diện giải tỏa toàn phần, với t ng diện tích thu hồi là 141,5 m2, đồng thời mỗi hộ được nhận 01 suất tái định cư

+ Bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản gắn liền với đất cho đất cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng gồm 01 bộ hồ sơ của Chùa Linh Bửu, với diện tích thu hồi là 123,17 m2

- Không bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất: 01 bộ hồ sơ Vì dự

án thực hiện theo phương thức: “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, nên theo đó người dân hiến đất làm đường, Nhà nước bồi thường, hỗ trợ vật kiến trúc Do 01

bộ hồ sơ còn lại, phần diện tích 5,76 m2

bị giải tỏa thuộc quy hoạch đất giao thông và không được công nhận khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, phần tài sản trên đất bị xử

lý vi phạm hành chính (do xây dựng nhà không phép); nên không phát sinh ra

công tác bồi thường, mà chỉ hỗ trợ khen thưởng bàn giao mặt bằng, và hỗ trợ chi phí di dời đồng hồ nước

2.3.2 Xử lý hồ sơ bồi thường và hỗ trợ

Sau khi phân loại hồ sơ, thì tiến hành xử lý, việc xử lý hồ sơ bồi thường

và hỗ trợ xử lý 02 dạng: đã xử lý xong và chưa xử lý xong Trong 02 dạng này tập trung 02 bộ hồ sơ tiêu biểu của dự án:

+ Hồ sơ thu hồi không bồi thường một phần nhà, đất của hộ ông Phan Đông Mỹ

+ Hồ sơ bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản gắn liền với đất đối với chùa Linh Bửu – đại diện là ông Trần Tấn Tài; đến nay vẫn chưa giải quyết xong

2.3.2.1 Hồ sơ thu hồi không bồi thường một phần nhà, đất của hộ ông Phan Đông Mỹ

1 Tóm tắt hồ sơ:

Công văn số 331/UBND ngày 9/12/2016 của UBND Phường 5 Quận 8 về việc xác minh nguồn gốc nhà, đất của hộ ông Phan Đông Mỹ: Đất do bà Đỗ Thị Tám tạo lập năm 1976 Đến năm 2000 bà Đỗ Thị Tám cắt bán một phần cho bà Trần Thị Hồng Vân Đến tháng 11/2000, bà Trần Thị Hồng Vân sang nhượng lại bằng tay cho ông Phan Đông Mỹ Năm 2001 ông Phan Đông Mỹ tự xây dựng nhà cấp 4 không phép, bị xử lý vi phạm hành chính ngày 01/8/2001 Năm 2010 ông Mỹ được cấp số nhà mới mang số 258/25A Bông Sao Phường 5 Quận 8 theo Thông báo số 1250/TB-QLĐT ngày 22/10/2010 do Phòng Quản lý đô thị Quận 8 cấp Phần diện tích đất ở bị ảnh hưởng là 5,76 m2

được ông Phan Đông

Mỹ sử dụng n định tháng 11/2000 cho đến nay Nhà đất chưa phát hiện tranh chấp, khiếu nại, không có trong danh sách nhà do Nhà nước quản lý tại địa phương

Công văn số 104/TNMT-TN ngày 09/5/2016 của Phòng Tài nguyên và Môi trường có nêu: “phần diện tích 5,76 m2

bị giải tỏa thuộc quy hoạch đất giao thông đã được UBND Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 6859/QĐ-UB-QLĐT ngày 21/12/1998 về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung Quận 8

Do đó, phần diện tích 5,76 m2

bị giải tỏa không được công nhận khi cấp Giấy chứng nhận QSD đất, QSH nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất”

2 Căn cứ pháp lý

 Căn cứ không được bồi trường về đất và tài sản:

- Theo Quyết định số 6859/QĐ-UB-QLĐT ngày 21/12/1998 về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung Quận 8 cho thấy phần diện tích 5,76 m2

của ông Phan Đông Mỹ bị giải tỏa để thực hiện dự án cũng chính là diện tích nằm trong quy hoạch đất giao thông,

- Mặt khác, căn cứ Khoản 3 Điều 22 Thông tư 43/TT-TNMT về việc xử

lý, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác