Khóa luận đề tài kế toán TSCĐ tại công ty cổ phần công nghiệp cao su miền nam (CASUMINA)

Khóa luận về đề tài thực tập kế toán TSCĐ tại công ty cổ phần công nghiệp cao su miền nam CASUMINA

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu vàkết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, được các đồng tác giả chophép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kì một công trình nào khác

Tác giả luận văn

Lê Hoàng Anh

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn đến quý thầy cô giảng viên đã truyền đạt kiếnthức quý báu và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập tại trường Đại học Sài Gòn

Đặc biệt là PGS.TS Nguyễn Khắc Hùng đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo giúp em

hoàn thành được luận văn này

Ngoài ra, em cũng chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Công ty Cổ phần CôngNghiệp Cao su Miền Nam (CASUMINA) đã tạo điều kiện cho em thực tập tại đâycũng như các anh chị trong phòng Tài chính – Kế toán đã cung cấp số liệu và nhiệttình giúp đỡ em trong suốt thời gian thực tập tại công ty

Vì thời gian thực tập có hạn, luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót Em rấtmong nhận được ý kiến đóng góp từ quý thầy cô và các anh chị phòng Tài chính –

Kế toán Công ty CASUMINA để luận văn này hoàn thiện hơn

Cuối cùng, em xin kính chúc quý thầy cô và các anh chị phòng Tài chính –

Kế toán luôn mạnh khỏe, công tác tốt

Em xin chân thành cảm ơn!

Tp.Hồ Chí Minh, ngày 04 tháng 06 năm 2013

Sinh viên thực tập

Lê Hoàng Anh

MỤC LỤC

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

Mục lục 1

Danh mục các chữ viết tắt 5

Danh mục các bảng, sơ đồ 6

Lời mở đầu 7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TSCĐ 1.1 TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN TSCĐ 2

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của TSCĐ 2

1.1.1.1 Khái niệm 2

1.1.1.2 Đặc điểm 2

1.1.2 Phân loại TSCĐ 2

1.1.2.1 Căn cứ vào hình thái hiện hữu và kết cấu 2

1.1.2.2 Căn cứ vào mục đích và tình hình sử dụng 2

1.1.2.3 Căn cứ vào tính chất sở hữu 2

1.1.3 Nhiệm vụ của kế toán TSCĐ 2

1.1.4 Nguyên tắc kế toán TSCĐ 2

1.1.5 Xác định nguyên giá TSCĐ 2

1.1.5.1 Nguyên giá TSCĐ hữu hình 2

1.1.5.2 Nguyên giá TSCĐ vô hình 2

1.2 KẾ TOÁN TĂNG, GIẢM TSCĐ 2

1.2.1 Kế toán tăng TSCĐ 2

1.2.1.1 Chứng từ kế toán 2

1.2.1.2 Tài khoản sử dụng 2

1.2.1.3 Đối với TSCĐ hữu hình 2

1.2.1.4 Đối với TSCĐ vô hình 2

1.2.1.5 Sổ kế toán chi tiết 2

1.2.2 Kế toán giảm TSCĐ 2

1.2.2.1 Chứng từ kế toán 2

1.2.2.2 Tài khoản sử dụng 2

1.2.2.3 Trường hợp nhượng bán, thanh lý TSCĐ 2

1.2.2.4 Trường hợp TSCĐ phát hiện thiếu 2

1.2.2.5 Sổ kế toán chi tiết 2

1.2.3 Kế toán trao đổi TSCĐ 2

1.2.3.1 Chứng từ kế toán 2

1.2.3.2 Tài khoản sử dụng 2

1.2.3.3 Trao đổi lấy TSCĐ tương tự 2

1.2.3.4 Trao đổi lấy TSCĐ không tương tự 2

1.2.3.5 Sổ kế toán chi tiết 2

1.3 KẾ TOÁN KHẤU HAO TSCĐ 2

1.3.1 Khái niệm 2

1.3.2 Nguyên tắc khấu hao TSCĐ 2

1.3.3 Các phương pháp khấu hao TSCĐ 2

1.3.3.1 Phương pháp khấu hao đường thẳng 2

1.3.3.2 Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh 2

1.3.3.3 Phương pháp khấu hao theo khối lượng, số lượng sản phẩm 2

1.3.4 Chứng từ kế toán 2

1.3.5 Tài khoản sử dụng 2

1.3.6 Định khoản nghiệp vụ phát sinh 2

1.3.7 Sổ kế toán chi tiết 2

1.4 KẾ TOÁN SỬA CHỮA TSCĐ 2

1.4.1 Khái niệm 2

1.4.2 Kế toán sửa chữa nhỏ TSCĐ 2

1.4.2.1 Nguyên tắc kế toán 2

1.4.2.2 Chứng từ kế toán 2

1.4.2.3 Tài khoản sử dụng 2

1.4.2.4 Định khoản nghiệp vụ phát sinh 2

1.4.2.5 Sổ kế toán chi tiết 2

1.4.3 Kế toán sửa chữa lớn TSCĐ 2

1.4.3.1 Nguyên tắc kế toán 2

1.4.3.2 Chứng từ kế toán 2

1.4.3.3 Tài khoản sử dụng 2

1.4.3.4 Định khoản nghiệp vụ phát sinh 2

1.4.3.5 Sổ kế toán chi tiết 2

1.5 KẾ TOÁN ĐÁNH GIÁ LẠI TSCĐ 2

1.5.1 Khái niệm 2

1.5.2 Chứng từ kế toán 2

1.5.3 Tài khoản sử dụng 2

1.5.4 Định khoản nghiệp vụ phát sinh 2

1.5.5 Sổ kế toán chi tiết 2

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TSCĐ TẠI CÔNG TY CASUMINA 2.1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CASUMINA 2

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 2

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực hoạt động 2

2.1.2.1 Chức năng 2

2.1.2.2 Nhiệm vụ 2

2.1.2.3 Lĩnh vực hoạt động 2

2.1.3 Quy mô công ty 2

2.1.4 Bộ máy tổ chức quản lý 2

2.1.5 Tổ chức công tác kế toán 2

2.1.5.1 Hình thức tổ chức công tác kế toán 2

2.1.5.2 Bộ máy kế toán 2

2.1.6 Quy trình công nghệ sản xuất săm lốp xe 2

2.1.7 Chiến lược, phương hướng phát triển của Công ty CASUMINA 2

2.1.7.1 Những mục tiêu chủ yếu 2

2.1.7.2 Chiến lược phát triển trung và dài hạn 2

2.2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TSCĐ TẠI CÔNG TY CASUMINA 2

2.2.1 Tổng quan về kế toán TSCĐ tại Công ty CASUMINA 2

2.2.1.1 Tình hình TSCĐ 2

2.2.1.2 Công tác kế toán TSCĐ 2

2.2.2 Kế toán tăng, giảm TSCĐ tại Công ty CASUMINA 2

2.2.2.1 Kế toán tăng TSCĐ 2

2.2.2.2 Kế toán giảm TSCĐ 2

2.2.3 Kế toán khấu hao TSCĐ tại Công ty CASUMINA 2

2.2.3.1 Phương pháp khấu hao 2

2.2.3.2 Chứng từ kế toán 2

2.2.3.3 Quy trình kế toán khấu hao TSCĐ 2

2.2.3.4 Tài khoản sử dụng 2

2.2.3.5 Tình hình khấu hao TSCĐ tại công ty 2

CHƯƠNG 3 CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TSCĐ TẠI CÔNG TY CASUMINA 3.1 ƯU ĐIỂM 2

3.1.1 Tình hình chung của công ty 2

3.1.2 Tình hình kế toán TSCĐ tại công ty 2

3.2 NHƯỢC ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC 2

3.2.1 Tình hình chung của công ty 2

3.2.2 Tình hình kế toán TSCĐ tại công ty 2 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

GTGT : giá trị gia tăng

SXKD : sản xuất kinh doanh

TSCĐ : tài sản cố định

DANH MỤC CÁC BẢNG T

1 Bảng 1.1: Hệ số điều chỉnh xác định theo thời gian sử dụng của TSCĐ 27

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ T

2 Sơ đồ 2.2: Quy trình xử lý dữ liệu trên phần mềm Biz Force One Explorer 41

4 Sơ đồ 2.4: Quy trình sản xuất săm lốp xe tại Công ty CASUMINA 44

Góp phần vào sự thành công của các DN còn phải kể đến khả năng sử dụngnguồn nhân lực, tài sản, sự định hướng tình hình SXKD hiện tại để có hướng đi mớitốt hơn Đặc biệt, khả năng sử dụng TSCĐ ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng kinhdoanh của DN Đây là một trong những yếu tố quan trọng đem lại sự thành côngtrong kinh doanh Vì vậy việc trang bị, sử dụng và đổi mới TSCĐ là điều các DNluôn chú trọng để góp phần nâng cao chất lượng và tăng tính cạnh tranh của sảnphẩm làm ra trên thị trường trong và ngoài nước.

Xuất phát từ chính vai trò quan trọng đó của TSCĐ, sau một thời gian tìm

hiểu tại công ty CASUMINA em đã quyết định chọn đề tài “Kế toán TSCĐ tại Công ty Cổ phần Công nghiệp Cao su Miền Nam (CASUMINA)” để làm luận văn

này

 Tầm quan trọng và ý nghĩa của đề tài

Trong điều kiện hiện nay để tồn tại và phát triển, mọi DN đều phải hoạt độngSXKD hiệu quả và đạt được lợi nhuận kỳ vọng Muốn có lợi nhuận thì trước hết

DN phải có cơ sở vật chất, cụ thể là TSCĐ, đảm bảo cho quá trình SXKD được hiệuquả với chi phí sản xuất thấp, giá thành sản phẩm phù hợp khả năng tài chính củangười tiêu dùng Và việc sử dụng hiệu quả TSCĐ sẽ góp phần quan trọng vào điềuđó

Tóm lại, từ những lý do trên, việc thường xuyên theo dõi, nắm chắc tình hìnhtăng giảm TSCĐ, tình hình sử dụng và hao mòn TSCĐ là một yêu cầu rất cần thiết

Vì vậy, công tác kế toán TSCĐ luôn là một trong những vấn đề có ý nghĩa quantrọng đối với các DN hoạt động trong lĩnh vực SXKD.

 Mục tiêu của đề tài

Tìm hiểu, nghiên cứu về phương pháp, trình tự hạch toán các nghiệp vụ liênquan đến TSCĐ thực tế trong công tác kế toán TSCĐ tại Công ty CASUMINA và

so sách với những kiến thức đã được học ở trường cũng như với các quy định hiệnhành của Bộ Tài chính

Từ kết quả thu được trong suốt quá trình thực tập, đưa ra được những đánhgiá và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại Công ty CASUMINA

 Ph ương pháp thực hiện đề tài

- Lựa chọn và xác định đề tài chuyên đề tốt nghiệp

- Dựa vào kiến thức đã học, lập đề cương sơ bộ và đề cương chi tiết

- Tiến hành thu thập những thông tin cần thiết (quy trình hạch toán, các chứng

từ, sổ sách liên quan đến đề tài…) tại đơn vị thực tập

- Hoàn thiện bài báo cáo thực tập

 Phạm vi của đề tài

- Về nội dung: công tác kế toán TSCĐ

- Về địa điểm: Công ty Cổ phần Công nghiệp Cao su Miền Nam CASUMINA

- Về thời gian: năm 2011

 Kết cấu của đề tài : gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán TSCĐ

Chương 2: Thực trạng kế toán TSCĐ tại Công ty CASUMINA

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán TSCĐtại Công ty CASUMINA

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TSCĐ

TSCĐ vô hình: là những TS không có hình thái vật chất, thể hiện một lượnggiá trị đã được đầu tư thỏa mãn tiêu chuẩn của TSCĐ vô hình, tham gia nhiều chu

kỳ kinh doanh

TSCĐ thuê tài chính: là thuê TS mà bên cho thuê có sự chuyển giao phần lớnrủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu TS cho bên thuê Quyền sở hữu TS cóthể chuyển giao vào cuối thời hạn thuê

 Tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ:

- Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng TS đó;

- Nguyên giá TS phải được xác định một cách đáng tin cậy;

- Có thời gian sử dụng trên một năm trở lên;

- Có giá trị từ 10.000.000 đồng trở lên

1.1.1.2 Đặc điểm

TSCĐ có nhiều chủng loại với các hình thái biểu hiện, tính chất đầu tư vàmục đích sử dụng khác nhau Nhưng nhìn chung khi tham gia vào quá trình SXKDđều có những đặc điểm sau:

- TSCĐ là một trong ba yếu tố không thể thiếu của nền kinh tế mỗi quốc gia

nói chung, và trong hoạt động SXKD của mỗi DN nói riêng

- TSCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ SXKD.

- Giá trị TSCĐ chuyển dịch vào chi phí SXKD thông qua việc DN trích khấu

hao Hàng tháng, hàng quý định kỳ DN phải tích lũy phần vốn này để hình thànhnguồn vốn khấu hao cơ bản

- TSCĐ hữu hình giữ nguyên hình thái ban đầu cho đến khi bị hư hỏng còn

TSCĐ vô hình khi tham gia vào quá trình SXKD cũng bị hao mòn do tiến bộ của

khoa học kỹ thuật, giá trị của TSCĐ vô hình cũng dịch chuyển dần vào chi phíSXKD của DN

- TSCĐ dùng cho mục đích kinh doanh

- TSCĐ dùng cho mục đích phúc lợi, sự nghiệp, an ninh quốc phòng

- TSCĐ chờ xử lý

- TSCĐ bảo quản hộ, giữ hộ, cất giữ hộ cho Nhà nước

Giá trị còn lại trên sổ kế toán của TSCĐ Nguyên giá của TSCĐ Số khấu hao lũy kế của TSCĐ

+

=

- TSCĐ chưa dùng

1.1.2.3 Căn cứ vào tính chất sở hữu

- TSCĐ thuộc quyền sỡ hữu của DN

- TSCĐ đi thuê: gồm TSCĐ thuê tài chính và TSCĐ thuê hoạt động

- TSCĐ được hình thành từ nguồn vốn chủ sở hữu

- TSCĐ được hình thành từ các khoản nợ phải trả (vay, nợ dài hạn)

- TSCĐ được biếu tặng

1.1.3 Nhiệm vụ của kế toán TSCĐ

Ghi chép chính xác, kịp thời số lượng, giá trị TSCĐ hiện có, tình hình tănggiảm và hiện trạng TSCĐ trong DN, tạo điều kiện cung cấp thông tin để kiểm tra,giám sát thường xuyên việc giữ gìn, bảo quản TSCĐ và kế hoạch đầu tư mới TSCĐ

Phản ánh kịp thời, chính xác việc xây dựng thêm, đổi mới, nâng cấp hoặctháo dỡ làm thay đổi nguyên giá TSCĐ cũng như việc quản lý, nhượng bán TSCĐ

Tính và phân bổ chính xác số khấu hao TSCĐ vào chi phí SXKD theo mức

độ hao mòn của TS và chế độ quy định Tham gia lập kế hoạch và dự toán chi phísửa chữa TSCĐ, giám sát việc sửa chữa TSCĐ về chi phí và kết quả việc sửa chữa

Hướng dẫn, kiểm tra các bộ phận trực thuộc DN thực hiện đầy đủ việc ghichép ban đầu về TSCĐ, mở các sổ, thẻ kế toán cần thiết và hạch toán TSCĐ theoquy định

1.1.4 Nguyên tắc kế toán TSCĐ

TSCĐ được quản lý theo 3 chỉ tiêu:

- Nguyên giá TSCĐ: là toàn bộ các chi phí mà DN bỏ ra để có TSCĐ tính đến

thời điểm đưa TS đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng

- Số khấu hao lũy kế của TSCĐ: là tổng số khấu hao đã trích vào chi phí

SXKD qua các kỳ kinh doanh của TSCĐ tính đến thời điểm báo cáo

- Giá trị còn lại trên sổ kế toán của TSCĐ:

Nguyên giá TSCĐ hữu hình Các khoản thuế (không được hoàn lại) Giá mua Các khoản giảm trừ (nếu có) Các chi phí liên quan việc đưa TS vào trạng thái sẵn sàng sử dụng

1.1.5.1 Nguyên giá TSCĐ hữu hình

 TSCĐ hữu hình mua trả tiền ngay

Chi phí liên quan đến việc đưa TS vào sử dụng: chi phí chuẩn bị mặt bằng,vận chuyển và bốc xếp ban đầu, chi phí lắp đặt, chạy thử (trừ các khoản thu hồi về

sản phẩm, phế liệu do chạy thử), chi phí chuyên gia và các chi phí liên quan khác

Với TSCĐ mua sắm dùng SXKD hàng hóa dịch vụ thuộc đối tượng chịuthuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì phản ánh giá trị TSCĐ theo giá mua

chưa có thuế GTGT

Với TSCĐ mua sắm dùng vào SXKD hàng hóa dịch vụ thuộc đối tượngkhông chịu thuế GTGT, hoặc chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp,

hoặc dùng vào hoạt động sự nghiệp, chương trình, dự án hoặc dùng cho hoạt động

phúc lợi thì phản ánh giá trị TSCĐ theo tổng giá thanh toán đã có thuế GTGT

 TSCĐ hữu hình tự xây dựng hoặc tự chế

Không được tính lãi nội bộ vào nguyên giá của TS Các chi phí không hợp lýnhư nguyên vật liệu lãng phí, lao động hoặc các chi phí khác vượt mức bình thườngkhông được tính vào nguyên giá TSCĐ mà đưa vào TK 632.

 TSCĐ hữu hình mua dưới hình thức trao đổi

 Trao đổi với một TSCĐ hữu hình không tương tự hoặc TS khác

Nguyên giá được xác định theo giá trị hợp lý của TSCĐ hữu hình nhận vềhoặc giá trị hợp lý của TS đem trao đổi, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặctương đương tiền trả thêm hoặc thu về + các khoản thuế (không được hoàn lại) +chi phí liên quan

 Trao đổi với một TSCĐ hữu hình tương tự hoặc có thể hình thành do được bán để đổi lấy quyền sở hữu một TSCĐ hữu hình tương tự

Nguyên giá TSCĐ nhận về tính bằng giá trị còn lại của TSCĐ đem trao đổi

 TSCĐ hữu hình được cấp, được điều chuyển đến

Nguyên giá gồm: giá trị còn lại trên sổ sách kế toán của TSCĐ ở đơn vị cấp,điều chuyển đến, hoặc giá trị theo đánh giá thực tế của Hội đồng giao nhận + chi phíliên quan

Riêng nguyên giá TSCĐ hữu hình điều chuyển giữa các đơn vị thành viênhạch toán phụ thuộc trong DN: là nguyên giá phản ánh ở đơn vị bị điều chuyển phùhợp với hồ sơ của TSCĐ đó Chi phí liên quan việc điều chuyển hạch toán vào chíphí SXKD trong kỳ

 TSCĐ hữu hình nhận góp vốn liên doanh, nhận lại vốn góp, phát hiện thừa,

do tài trợ, biếu tặng

Nguyên giá là giá trị theo đánh giá thực tế của Hội đồng giao nhận +chi phíliên quan

Lưu ý, nguyên giá TSCĐ hữu hình chỉ được thay đổi khi:

- Đánh giá lại giá trị TSCĐ theo quy định của pháp luật

- Nâng cấp TSCĐ

- Tháo dở một hay một số bộ phận của TSCĐ

Nguyên giá TSCĐ vô hình

Giá trị hợp lý của các chứng từ được phát hành liên quan đến quyền sở hữu vốn của đơn vị

=

1.1.5.2 Nguyên giá TSCĐ vô hình

 TSCĐ vô hình mua sắm, mua dưới hình thức trao đổi, được cấp, biếu, tặng

Tương tự TSCĐ hữu hình

 TSCĐ vô hình có từ việc thanh toán bằng chứng từ liên quan đến quyền sở

hữu vốn đơn vị

 TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất có thời hạn

Nguyên giá là giá trị quyền sử dụng đất khi đi thuê trả tiền thuê một lần cho

nhiều năm và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc số tiền đã trả khi

nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hợp pháp, hoặc giá trị quyền sử dụng đất

nhận vốn góp

 TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất không có thời hạn

Nguyên giá là số tiền đã trả khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất hợp pháp,

gồm chi phí đã trả cho tổ chức, cá nhân chuyển nhượng hoặc chi phí đền bù, giải

phóng mặt bằng, san lấp mặt bằng, lệ phí trước bạ…

Trường hợp DN được Nhà nước giao đất không phải trả tiền hoặc phải trả

tiền thuê đất hàng năm thì tiền thuê đất hàng năm tính vào chi phí, không được ghi

nhận quyền sử dụng đất đó là TSCĐ vô hình

 TSCĐ vô hình được tạo ra từ nội bộ DN

Toàn bộ chi phí phát sinh trong giai đoạn nghiên cứu không được ghi nhận là

TSCĐ vô hình mà được ghi nhận là chi phí SXKD trong kỳ

Chi phí thực tế phát sinh ở khâu thiết kế, xây dựng, sản xuất thử nghiệm tính

đến thời điểm đưa TSCĐ đó vào sử dụng theo dự tính thì được ghi nhận là TSCĐ

vô hình

Các nhãn hiệu hàng hóa, quyền phát hành, danh sách khách hàng và các

khoản mục tương tự được hình thành trong nội bộ DN không được ghi nhận là

TSCĐ vô hình

Chi phí liên quan phát sinh sau ghi nhận ban đầu phải ghi nhận là chi phíSXKD trong kỳ trừ khi thỏa cả 2 điều kiện sau thì được tính vào nguyên giá TSCĐ:

- Chi phí phát sinh có khả năng làm cho TSCĐ vô hình tạo ra lợi ích kinh tếtrong tương lai nhiều hơn mức hoạt động được đánh giá ban đầu

- Chi phí được xác định chắc chắn và gắn liền với TSCĐ vô hình cụ thể.

Chi phí phát sinh đem lại lợi ích kinh tế trong tương lai gồm chi phí thànhlập DN, đào tạo nhân viên và quảng cáo trong giai đoạn trước hoạt động của DNmới thành lập, chi phí cho giai đoạn nghiên cứu, chuyển dịch địa điểm được ghinhận là chi phí SXKD trong kỳ hoặc phân bổ dần vào chi phí SXKD với thời giantối đa 3 năm

Chi phí liên quan TS vô hình đã được DN ghi nhận để xác định kết quả kinhdoanh trong kỳ trước đó thì không được tái ghi nhận vào nguyên giá TSCĐ vô hình

1.2 KẾ TOÁN TĂNG, GIẢM TSCĐ

1.2.1 Kế toán tăng TSCĐ

1.2.1.1 Chứng từ kế toán

- Biên bản giao nhận TSCĐ

- Biên bản giao nhận TSCĐ sửa chữa lớn hoàn thành

- Biên bản đánh giá lại TSCĐ

- TK 2147 “Hao mòn bất động sản đầu tư”

1.2.1.3 Đối với TSCĐ hữu hình

 DN được tài trợ, biếu tặng TSCĐ hữu hình đưa vào sử dụng ngay choSXKD

Chi phí lắp đặt, chạy thử… phát sinh

Nợ TK 211

Có TK 111, 112…

 TSCĐ hữu hình phát hiện thừa

Nếu TSCĐ hữu hình phát hiện thừa do để ngoài sổ sách (chưa ghi sổ), căn cứvào hồ sơ TSCĐ, ghi tăng TSCĐ hữu hình

Nợ TK 211

Có TK 214, 331, 338…

Nếu TSCĐ hữu hình đang sử dụng thì ngoài nghiệp vụ ghi tăng TSCĐ, kếtoán phải trích bổ sung khấu hao TSCĐ hoặc trích bổ sung hao mòn (với TSCĐdùng cho hoạt động phúc lợi, sự nghiệp, dự án)

Nợ TK 627, 641, 642, 4313, 466

Có TK 214

Nếu TSCĐ hữu hình được xác định là của đơn vị khác thì phải báo ngay cho đơn vị đó biết Trong khi chờ xử lý, kế toán tạm thời phản ánh vào bên Nợ TK 002

1.2.1.4 Đối với TSCĐ vô hình

Giá trị của TSCĐ vô hình được hình thành từ nội bộ DN trong giai đoạn triểnkhai:

- Khi phát sinh chi phí trong giai đoạn triển khai:

Nợ TK 242, 642

Có TK 111, 112, 152, 153…

- Nếu kết quả triển khai thỏa mãn tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ vô hinh:

+ Tập hợp chi phí thực tế phát sinh ở gia đoạn triển khai

1.2.1.5 Sổ kế toán chi tiết

Kế toán sử dụng các tài khoản cấp 2 theo quy định của Nhà nước và mởthêm chi tiết của các tài khoản cấp 2 này để theo dõi chi tiết các loại, nhóm TSCĐtheo kết cấu

Kế toán dùng Sổ TSCĐ để theo dõi chi tiết TSCĐ theo nơi sử dụng SổTSCĐ mở cho toàn DN và cho từng bộ phận sử dụng TSCĐ Căn cứ ghi sổ là cácThẻ TSCĐ

- TK 2147 “Hao mòn bất động sản đầu tư”

1.2.2.3 Trường hợp nhượng bán, thanh lý TSCĐ

TSCĐ nhượng bán là TSCĐ không cần dùng hoặc xét thấy sử dụng cũngkhông hiệu quả

TSCĐ thanh lý là TSCĐ hư hỏng không thể tiếp tục sử dụng, lạc hậu về kỹthuật hoặc không phù hợp yêu cầu SXKD

 Nhượng bán, thanh lý TSCĐ dùng vào hoạt động SXKD

 Nhượng bán, thanh lý TSCĐ dùng vào hoạt động sự nghiệp, dự án

1.2.2.4 Trường hợp TSCĐ phát hiện thiếu

 Trường hợp có quyết định xử lý ngay

Căn cứ Biên bản xử lý TSCĐ thiếu đã được duyệt và hồ sơ TSCĐ để xử lý

 Đối với TSCĐ thiếu dùng vào SXKD

 Trường hợp TSCĐ thiếu chưa xác định nguyên nhân, chờ xử lý

 Đối với TSCĐ thiếu dùng vào SXKD

- Sổ TS theo dõi đơn vị sử dụng

1.2.3 Kế toán trao đổi TSCĐ

1.2.3.3 Trao đổi lấy TSCĐ tương tự

Ví dụ: Đem TSCĐ hữu hình A trao đổi lấy TSCĐ hữu hình B tương tự

Nợ TK 211B - giá trị của TSCĐ đem trao đổi

Nợ TK 214A

Có TK 211A

1.2.3.4 Trao đổi lấy TSCĐ không tương tự

Ví dụ: Đem TSCĐ hữu hình A trao đổi TSCĐ hữu hình B không tương tự

Ghi giảm TSCĐ hữu hình A:

Nợ TK 811

- Sổ TS theo dõi đơn vị sử dụng

1.3 KẾ TOÁN KHẤU HAO TSCĐ

1.3.1 Khái niệm

Khấu hao TSCĐ là việc tính toán và phân bổ một cách có hệ thống giá trịphải khấu hao của TSCĐ vào chi phí SXKD trong suốt thời gian sử dụng hữu íchcủa TSCĐ

Giá trị phải khấu hao là nguyên giá của TSCĐ ghi trên BCTC trừ giá trịthanh lý ước tính của TS đó

1.3.2 Nguyên tắc khấu hao TSCĐ

Mọi TSCĐ liên quan đến SXKD đều phải trích khấu hao theo quy định

Phương pháp khấu hao được áp dụng cho từng TSCĐ phải được thực hiệnnhất quán và có thể thay đổi khi có sự thay đổi đáng kể cách thức thu hồi lợi íchkinh tế của TSCĐ.

Thời gian khấu hao và phương pháp khấu hao phải được xem xét lại ít nhấtvào cuối mỗi năm tài chính Nếu thời gian khấu và phương pháp khấu hao thay đổithì phải điều chỉnh chi phí khấu hao cho năm hiện hành và các năm sau, và thuyếtminh trên BCTC

Đối với các TSCĐ đã khấu hao hết nhưng vẫn còn sử dụng vào hoạt độngSXKD thì không được tiếp tục trích khấu hao

Với TSCĐ chưa khấu hao hết đã hỏng, cần thanh lý phải xác định nguyênnhân, quy trách nhiệm đền bù, đòi bồi thường thiệt hại… và tính vào chi phí khác

Đối với TSCĐ vô hình, tùy thời gian phát huy hiệu quả để trích khấu haotính từ khi TSCĐ được đưa vào sử dụng:

- DN tự xác định thời gian sử dụng TSCĐ vô hình nhưng không quá 20 năm

- Đối với TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất thì chỉ trích khấu hao khi xácđịnh được thời hạn sử dụng, nếu không xác định được thì không trích khấu hao

Việc trích hoặc thôi trích khấu hao TSCĐ được bắt đầu từ ngày (theo số ngàycủa tháng) mà TSCĐ tăng, giảm hoặc ngừng tham gia vào hoạt động SXKD

DN lựa chọn và đăng ký phương pháp trích khấu hao TSCĐ với cơ quan thuếtrực tiếp quản lý trước khi trích khấu hao

DN không thực hiện trích khấu hao những TSCĐ sau:

- TSCĐ đã khấu hao hết giá trị nhưng vẫn sử dụng vào hoạt động SXKD

- TSCĐ chưa khấu hao hết bị mất

- TSCĐ do DN quản lý mà không thuộc sở hữu DN (trừ TSCĐ thuê tài chính)

- TSCĐ không được quản lý, theo dõi, hạch toán trong sổ sách kế toán DN

- TSCĐ dùng trong hoạt động phúc lợi phục vụ người lao động của DN (trừcác TSCĐ phục vụ người lao động làm việc do DN đầu tư xây dựng)

- TSCĐ là nhà và đất ở trong trường hợp mua lại đã được Nhà nước cấp quyền

sử dụng đất lâu dài thì giá trị quyền sử dụng đất không phải tính khấu hao

Mức trích khấu hao trung bình hàng năm của TSCĐ

Nguyên giá TSCĐ Thời gian sử dụng Mức trích khấu hao trung bình hàng năm của TSCĐ

Tỉ lệ khấu hao năm (%) 1

Thời gian sử dụng TSCĐ = × 100%

= Nguyên giá × Tỉ lệ khấu hao năm

=

Hệ số điều chỉnh

Tỉ lệ khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng

Tỉ lệ khấu hao nhanh (%)

Mức trích khấu hao hàng năm của TSCĐ

Giá trị còn lại của TSCĐ = Tỉ lệ khấu hao nhanh ×

- TSCĐ từ nguồn viện trợ không hoàn lại sau khi được cơ quan có thẩm quyềnbàn giao cho DN để phục vụ công tác nghiên cứu khoa học

- TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất

1.3.3 Các phương pháp khấu hao TSCĐ

1.3.3.1 Phương pháp khấu hao đường thẳng

Phương pháp này căn cứ thời gian sử dụng hữu ích của TS để trích khấu hao:

1.3.3.2 Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh

Phương pháp này áp dụng với DN thuộc các lĩnh vực có công nghệ đòi hỏiphải thay đổi, phát triển nhanh TSCĐ trích khấu hao phải thỏa đồng thời các điềukiện sau:

- Là TSCĐ đầu tư mới (chưa qua sử dụng)

- Là các loại máy móc, thiết bị; dụng cụ làm việc đo lường thí nghiệm

Xác định mức trích khấu hao năm của TSCĐ trong các năm đầu như sau:

Mức trích khấu hao trong tháng của TSCĐ Số lượng sản phẩm sản xuất trong tháng Mức trích khấu hao bình quân tính cho 1 đơn vị sản phẩm

×

=

Nguyên giá TSCĐ Sản lượng theo công suất thiết kế

Mức trích khấu hao bình quân tính cho 1 đơn vị sản phẩm

Bảng 1.1: Hệ số điều chỉnh xác định theo thời gian sử dụng của TSCĐ

1.3.3.3 Phương pháp khấu hao theo khối lượng, số lượng sản phẩm

TSCĐ trích khấu hao theo phương pháp này phải thỏa đồng thời điều kiện:

- Trực tiếp liên quan đến việc sản xuất sản phẩm

- Xác định được tổng khối lượng, số lượng sản phẩm sản xuất theo công suấtthiết kế

- Công suất sử dụng thực tế bình quân tháng không thấp hơn 50% công suấtthiết kế

Mức trích khấu hao tháng của TSCĐ xác định theo công thức:

Mức trích khấu hao năm của TSCĐ bằng tổng mức trích khấu hao của 12 tháng trong năm, hoặc tính theo công thức sau:

1.3.4 Chứng từ kế toán

- Bản tính và phân bổ khấu hao TSCĐ

Thời gian sử dụng của TSCĐ Hệ số điều chỉnh (lần)

Trên 4 đến 6 năm (4 năm < t ≤ 6 năm) 2,0

- TK 2147 “Hao mòn bất động sản đầu tư”

1.3.6 Định khoản nghiệp vụ phát sinh

Định kỳ tính và trích khấu hao TSCĐ vào chi phí SXKD, chi phí khác

- Sổ TS theo dõi đơn vị sử dụng

1.4 KẾ TOÁN SỬA CHỮA TSCĐ

1.4.1 Khái niệm

Trong suốt quá trình sử dụng, TSCĐ cần phải được tu bổ, sửa chữa để duy trìhoạt động, tăng hiệu quả Có 2 loại sửa chữa:

- Sửa chữa nhỏ (sửa chữa thường xuyên, mang tính bảo dưỡng): là sửa chữanhững bộ phận không quan trọng của TSCĐ, thời gian sữa chữa ngắn, chiphí không lớn.

- Sửa chữa lớn, mang tính phục hồi: là việc sửa chữa, thay thế những bộ phận,chi tiết bị hư hỏng trong quá trình sử dụng mà nếu không làm thì TSCĐ sẽkhông hoạt động hoặc hoạt động không bình thường Chi phí sửa chữa khácao, thời gian kéo dài, việc sửa chữa có thể tiến hành theo kế hoạch hoặcngoài kế hoạch

1.4.2 Kế toán sửa chữa nhỏ TSCĐ

1.4.2.1 Nguyên tắc kế toán

Chi phí sửa chữa phát sinh đến đâu sẽ được tập hợp trực tiếp vào chi phí sảnxuất trong kỳ của DN đến đó

 Trường hợp sửa chữa nhỏ do bộ phận sản xuất phụ làm

Chi phí sửa chữa phát sinh được tập hợp vào TK 154 (sản xuất phụ) Sau đóphân bổ vào chi phí của đối tượng liên quan

 Trường hợp sửa chữa nhỏ do bộ phận dùng TSCĐ tự sửa/thuê ngoài làmChi phí sửa chữa được tập hợp trực tiếp vào chi phí của đối tượng có TSCĐsửa chữa thường xuyên trong kỳ

1.4.2.2 Chứng từ kế toán

- Các chứng từ chi phí liên quan

1.4.2.3 Tài khoản sử dụng

- TK 153 “Công cụ, dụng cụ”

- TK 154 “Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang”

- TK 627 “Chi phí sản xuất chung”

- TK 641 “Chi phí bán hàng”

- TK 642 “Chi phí quản lý doanh nghiệp”

1.4.2.4 Định khoản nghiệp vụ phát sinh

 Trường hợp sửa chữa nhỏ do bộ phận sản xuất phụ làm

Chi phí sửa chữa phát sinh:

Chi phí sửa chữa được tập hợp riêng theo từng công trình vào bên Nợ TK

2413 Khi hoàn thành coi như một khoản chi phí theo dự toán và sẽ được đưa vàochi phí phải trả (nếu theo kế hoạch) hay chi phí trả trước (nếu ngoài kế hoạch)

1.4.3.2 Chứng từ kế toán

- Biên bản giao nhận TSCĐ sửa chữa lớn hoàn thành

1.4.3.3 Tài khoản sử dụng

- TK 2413 “Sửa chữa lớn TSCĐ”

1.4.3.4 Định khoản nghiệp vụ phát sinh

 Trường hợp sửa chữa lớn ngoài kế hoạch

Khi phát sinh chi phí sửa chữa lớn TSCĐ:

Nợ TK 2413

Nợ TK 133

Có TK 111, 112, 331, 334…

Khi hoàn tất phân bổ chi phí thực tế vào chi phí kinh doanh các kỳ, tối đa 3 năm

Nợ TK 142 - phân bổ chi phí trong vòng 1 năm

Nợ TK 242 - phân bổ chi phí từ trên 1 đến 3 năm

Có TK 2413

Khi phân bổ chi phí sửa chữa lớn TSCĐ vào chi phí kinh doanh trong kỳ:

Nợ TK 627, 641, 642

Có TK 142, 242

 Trường hợp sửa chữa lớn theo kế hoạch

Hàng kỳ căn cứ dự toán chi phí sửa chữa lớn TSCĐ, DN tiến hành tríchtrước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ vào chi phí kinh doanh trong kỳ:

Quyết toán chi phí sửa chữa lớn thực tế phát sinh với chi phí đã trích trước:

- Chi phí sửa chữa thực tế > chi phí đã trích trước:

Giá trị TS được xác định lại trên cơ sở bảng giá Nhà nước quy định hoặc Hộiđồng định giá TS thống nhất xác định.

Số chênh lệch do đánh giá lại TS được hạch toán và xử lý theo chính sách tàichính hiện hành

1.5.2 Chứng từ kế toán

- Biên bản đánh giá lại TSCĐ

1.5.3 Tài khoản sử dụng

- TK 412 “Chênh lệch đánh giá lại TS”

1.5.4 Định khoản nghiệp vụ phát sinh

Điều chỉnh tăng phần nguyên giá, giá trị còn lại, giá trị hao mòn:

Nợ TK 211, 213 - phần nguyên giá điều chỉnh tăng

Có TK 214 - phần giá trị hao mòn điều chỉnh tăng

Có TK 412 - phần giá trị còn lại điều chỉnh tăng

Điều chỉnh giảm phần nguyên giá, giá trị còn lại, giá trị hao mòn:

Nợ TK 412 - phần giá trị còn lại điều chỉnh giảm

Nợ TK 214 - phần giá trị điều chỉnh giảm

Có TK 211, 213 - phần nguyên giá điều chỉnh giảm

Cuối năm tài chính xử lý chênh lệch đánh giá lại TS:

- Nếu TK 412 có số dư bên Có và có quyết định bổ sung vốn kinh doanh:

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TSCĐ TẠI CÔNG TY

CASUMINA

2.1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CASUMINA

Tên công ty : Công ty Cổ phần Công nghiệp Cao su Miền Nam

Tên giao dịch : The Southem Rubber Industry Joint Stock Company

Trụ sở chính : 180 Nguyễn Thị Minh Khai P.6 Q.3 TP.HCM

Số tài khoản Việt Nam : 10201 00000 87771

Số tài khoản ngoại tệ : 10202 000000 8768

Sở giao dịch 2 Ngân hàng Công thương Việt Nam

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Năm 1976: - Công ty Công nghiệp Cao su Miền Nam được thành lập theo quyết

định số 427-HC/QĐ ngày 19/04/1976 của Nhà nước Việt Nam.Năm 1997: - Thành lập Công ty Liên doanh lốp Yokohama Việt Nam với các đối

tác: Yokohama và Mitsuibishi Nhật Bản để sản xuất săm lốp ô tô và

Năm 2001: - Công ty nhận chứng chỉ ISO 9001 - 2000

Năm 2002: - Công ty nhận chứng nhận sản phẩm lốp ôtô đạt tiêu chuẩn Nhật Bản

JIS K4230

Năm 2003: - Sản xuất lốp ôtô radian V13, V14 Nhận chứng chỉ ISO 14001-2000.Năm 2005: - Sản xuất lốp ôtô radian V15, V16.

- Ký hợp đồng hợp tác sản xuất lốp xe tải nhẹ với Công tyCONTINENTAL Đức (tập đoàn đứng thứ 4 thế giới về sản xuất sămlốp xe các loại)

- Ngày 10/10/2005 Chuyển đổi thành Công ty Cổ phần Công nghiệpCao su Miền Nam theo Quyết định số 3240/QĐ-BCN của Bộ Côngnghiệp

Năm 2006: - Công ty chính thức đi vào hoạt động với vốn điều lệ ban đầu là 90 tỷ

đồng Tháng 11/2006 tăng vốn điều lệ lên 120 tỷ đồng

Năm 2007: - CASUMINA được xếp hạng thứ 59/75 các nhà sản xuất lốp lớn trên

thế giới Tháng 03/2007 tăng vốn điều lệ lên 150 tỷ đồng

- Đạt chứng nhận DN xuất khẩu uy tín năm 2007

Năm 2008: - Ký Hợp đồng liên doanh với Philips Carbon Black để sản xuất than

đen

- Tăng vốn điều lệ lên 200 tỷ đồng

Năm 2009: - Tăng vốn điều lệ lên 250 tỷ đồng

- Tháng 08/2009 Công ty chính thức niêm yết 25.000.000 cổ phiếutrên Sở giao dịch Chứng khoán Tp.HCM với mã chứng khoán CSM.Năm 2009

đến nay:

- Ký hợp đồng chuyển giao công nghệ với Công ty Qingdao Gaoce

- Ký hợp đồng hợp tác kinh doanh chiến lược với Công ty Cổ phần tưvấn đầu tư và xây dựng Ba Đình

- Tăng vốn điều lệ lên 422.498.370 ngàn đồng

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực hoạt động

2.1.2.1 Chức năng

CASUMINA là một trong những DN đi đầu trong trong cả nước về SXKD,xuất nhập khẩu các sản phẩm từ thiên nhiên, thiết bị chuyên dùng và các hàng hóakhác phục vụ cho nền kinh tế sản xuất và đời sống sinh hoạt của người dân Mặthàng chủ yếu của công ty là săm và lốp xe các loại Hai mặt hàng này chiếm vị tríchủ đạo

Do đó, công ty không ngừng đẩy mạnh việc xây dựng, tổ chức và thực hiệnchiến lược kinh doanh những loại sản phẩm đáp ứng nhu cầu của thị trường, và đảm

bảo hiệu quả kinh doanh nhằm mang lại lợi ích tối ưu cho DN; tổ chức mạng lướikhách hàng, tạo việc làm cho người lao động và nguồn hàng ổn định cho công ty;tổng hợp xây dựng kế hoạch và cung cấp hàng hoá kịp thời phục vụ nhu cầu hàngcủa thị trường.

2.1.2.2 Nhiệm vụ

Để đáp ứng nhu cầu thị trường hiện nay cũng như sử dụng và phát triển cóhiệu quả nguồn vốn của Nhà nước, công ty luôn tăng cường mở rộng thị trườnghiện tại và tìm kiếm, phát triển thị trường tiềm năng bằng cách mở rộng sản xuất,giảm chi phí, đầu tư trang thiết bị hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm Bên cạnh

đó, công ty thực hiện phân phối theo lao động và công bằng xã hội, tổ chức tốt cuộcsống cho các cán bộ công nhân viên; đồng thời tích cực tham gia công tác xã hội,bảo vệ môi trường, tuân thủ pháp luật Công ty đặt mục tiêu thâm nhập sâu vào thịtrường thế giới với chiến lược là hợp tác cung cấp sản phẩm với các tập đoàn quốc

tế lớn như Continential của Đức, JK của Ấn Độ và Yokohama của Nhật Bản

Theo đó, công ty đã đặt ra nhiều kế hoạch cụ thể cho từng ngành hàng, từngsản phẩm; luôn tổ chức, giám sát, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch; tìm hiểu cácnhân tố ảnh hưởng và hướng khắc phục để hoạch định chính sách phát triển sảnphẩm, dự án mới cho kỳ tiếp theo

Kiểm soát chặt chẽ tình hình sản xuất và bán hàng, không để xảy ra tìnhtrạng thừa thiếu, mất cân đối; không để giao hàng chậm trễ, gây thiệt hại đến hoạtđộng SXKD chung của công ty

Có kế hoạch xây dựng phương án bán hàng cụ thể cho từng thời điểm, khôngngừng phấn đấu nâng cao hiệu quả và mở rộng kinh doanh để bảo tồn nguồn vốnkinh doanh và làm tròn nghĩa vụ với ngân sách Nhà Nước

2.1.2.3 Lĩnh vực hoạt động

- SXKD các sản phẩm cao su công nghiệp, cao su tiêu dùng

- Kinh doanh, xuất nhập khẩu những nguyên liệu, hóa chất, thiết bị ngànhcông nghiệp cao su

- Kinh doanh thương mại dịch vụ

- Kinh doanh bất động sản

- Kinh doanh các ngành nghề khác phù hợp với quy định của pháp luật

2.1.3 Quy mô công ty

Công ty có 1 văn phòng và 8 xí nghiệp trực thuộc:

- Xí nghiệp cao su Đồng Nai 1

- Xí nghiệp cao su Đồng Nai 2

- Xí nghiệp cao su Hóc Môn

- Xí nghiệp cao su Điện Biên

- Xí nghiệp cao su Tân Bình

- Xí nghiệp cao su Việt Hung

- Xí nghiệp cao su Bình Lợi

- Xí nghiệp cao su Bình Dương

2.1.4 Bộ máy tổ chức quản lý

Cơ cấu tổ chức quản lý của công ty phân theo chức năng , trong đó bộ máycông ty được chia thành nhiều phòng ban, mỗi phòng ban có chức năng quản lýriêng và được chuyên môn hoá để thực hiện những nhiệm vụ nhất định Người đứngđầu mỗi phòng ban có quyền hạn và trách nhiệm trực tiếp trong phòng ban củamình trong một giới hạn nhất định do tổng giám đốc quy định

Sơ đồ 2.1: Tổ chức Công ty CASUMINA