Luận văn thạc sỹ - Kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết lựa chọn đề tài Việt Nam đứng thứ 14 trong số các Quốc gia đông dân nhất thế giới, tính đến ngày 16/01/2017 dân số Việt Nam có 94.970.597 người, chiếm 1,27% dân số thế giới (Theo thống kê dân số thế giới). Với cơ cấu dân số trẻ, độ tuổi bình quân của người dân là 30,8 tuổi, mặt khác nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển, tốc độ tăng trưởng GDP đạt 6,81% năm 2017, cộng thêm phong tục tập quán uống bia rượu nên thị trường tiêu thụ rượu tại Việt Nam ngày càng phát triển. Tại diễn đàn "Chủ động chống rượu giả và bảo vệ người tiêu dùng" diễn ra tại Hà Nội, TS. Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch Hiệp hội Bia, Rượu, Nước giải khát Việt Nam (VBA) cho biết, hiện nay quy mô sản xuất rượu ở Việt Nam khoảng 400 triệu lít, trong đó rượu dân tự nấu là 300 triệu lít. Năm 2015, lượng rượu làm giả, làm nhái và không chịu sự quản lý của Nhà nước ước tính có thể chiếm tới 50% so với rượu thật (Linh Nhi, Thu Hiền Doãn, Báo diễn đàn doanh nghiệp ra ngày 25/12/2015). Thị trường rượu ngày càng tăng lên, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh ngày càng nhiều, nhà nước áp thuế tiêu thụ đặc biệt nhưng số tiền thuế nộp ngân sách nhà nước không tỷ lệ thuận với sự gia tăng phát triển của thị trường rượu, điều này đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của các doanh nghiệp và lợi ích người tiêu dùng trong nước. Nhiều vụ ngộ độc tập thể do dùng phải rượu không rõ nguồn gốc kém chất lượng đã gióng lên lời cảnh tỉnh về tình trạng mất ATVSTP. Hà Tĩnh có diện tích là 6026,5 km2 với 13 đơn vị hành chính cấp huyện, trong đó có 262 đơn vị hành chính cấp xã, tính đến năm 2011, dân số toàn tỉnh Hà Tĩnh đạt gần 1.229.300 người. Hà Tĩnh trong những năm gần đây tỷ lệ rượu người dân tự nấu, các cơ sở bán buôn, bán lẻ ngày càng nhiều. Mặt khác, là một trong chín tỉnh ba nước Việt Nam - Lào - Thái Lan sử dụng đường 8, đường 12 nằm ở vị trí trung chuyển trên tuyến đường huyết mạch vận chuyển hàng hóa quan trọng (03 Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, Cha Lo và cửa khẩu Cầu Treo) nên việc kiểm soát rượu nhập lậu từ nước ngoài rất khó khăn. Chi cục QLTT Hà Tĩnh trong những năm gần đây đã thực hiện tốt chức năng kiểm soát đối với mặt hàng rượu, phát hiện và xử lý rất nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh (CSSXKD) rượu có hành vi VPPL trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, trên thực tế Chi cục QLTT Hà Tĩnh lại chưa phát huy hết chức năng nhiệm vụ của mình. Có nhiều nguyên nhân, nhưng theo tác giả nguyên nhân sâu xa nhất là do cơ cấu nhân sự, đội ngũ công chức không đồng đều giữa chất và lượng. Bên cạnh đó vẫn còn có một số cán bộ công chức suy thoái về đạo đức, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác còn thiếu; Công tác dự báo, thu thập thông tin còn rất nhiều hạn chế, việc áp dụng, sử dụng công nghệ thông tin còn yếu; Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương các cấp còn lỏng lẻo… Thông qua việc nâng cao vai trò kiểm soát chủa Chi cục QLTT đối với các sản phẩm rượu nhằm đưa thị trường này phát triển đúng hướng sản xuất kinh doanh. Nhằm góp phần giải quyết quan điểm về quản lý, luận văn đề cập đến "Kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu". Với mục tiêu trả lời câu hỏi quản lý là: Làm thế nào để hoàn thiện kiểm soát của Chi cục QLTT tỉnh Hà Tĩnh đối với sản phẩm rượu? 2. Tổng quan nghiên cứu Những năm gần đây, không ít bài báo hay công trình nghiên cứu đối với vai trò kiểm soát của Nhà nước, đặc biệt về vai trò chức của bộ máy QLTT, tiêu biểu: Tạp chí Tài chính (2015), số 10 kỳ 2, ra ngày 20/11/2015 có bài "Giải pháp nâng cao hiệu quả chống hàng giả, hàng nhái". Bài viết đã nêu lên thực trạng nhiều vụ việc hàng giả, hàng nhái lớn bị phanh phui, phát hiện và xử lý trong thời gian năm 2015. Bài viết này cho thấy quy mô, mức độ vi phạm ngày càng tinh vi và trắng trợn và đưa ra một số biện pháp để đẩy lùi tình trạng này, nhằm bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp trước xu thế hội nhập quốc tế ngày càng càng sâu rộng như hiện nay. Luận văn Thạc sĩ "Kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Nghệ An đối với mặt hàng rượu" của Trần Thị Bảo Giang - Trường Đại Học kinh tế Quốc Dân (2017). Luận văn đã đánh gía công tác kiểm soát thị trường mặt hàng rượu tại Chi cục QLTT Nghệ An trong giai đoạn từ năm 2014 – 2016. Trên cơ sở những vấn đề thực tiễn luận văn đã đi sâu vào nghiên cứu những kết quả đạt được và những vấn đề còn hạn chế, công tác quản lý nhân sự, bộ máy của chi cục từ đó phân tích đưa ra các phương hướng, giải pháp để công tác QLTT trong quản lý rượu nói riêng, nhiệm vụ QLTT chi cục QLTT Nghệ An nói chung ngày càng phát triển đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới. Luận văn Thạc sĩ: "Quản lý thị trường nhằm chống kinh doanh hàng giả trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn” của Hoàng Việt Đức – Trường Đại học thương mại (2014). Đề tài đưa ra những cơ sở lý luận về hàng giả, phân tích cụ thể các nguyên nhân và tác hại đối với toàn xã hội. Đánh giá hiệu lực các văn bản quản lý nhà nước về chống kinh doanh hàng giả. Đưa ra một số giải pháp để hạn chế kinh doanh hàng giả trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Luận văn thạc sỹ: "Hỗ trợ của chính quyền cấp tỉnh nhằm phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thanh Hóa" của Lê Thu Hằng - Trường Đại học Kinh tế quốc dân (2013). Đề tài phân tích thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến hỗ trợ của chính quyền cấp tỉnh trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, từ đó đề xuất một số giải pháp tăng cường hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Thanh Hóa trong thời gian tới. Luận văn thạc sỹ: "Nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, giám sát chống buôn lậu hàng hóa nhập khẩu của Chi cục quản lý thị trường Thành phố Hồ Chí Minh” của Phan Nguyễn Minh Mẫn – Trường đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh (2006). Luận văn trình bày khái quát về hàng hóa nhập khẩu, vai trò chức năng của Chi cục QLTT, phân tích đánh giá hoạt động kiểm tra giám sát trong công tác đấu tranh chống buôn lậu hàng hóa nhập khẩu giai đoạn 2003-2005 của Chi cục QLTT Thành phố Hồ Chí Minh. Qua những phân tích đánh trong bài viết, tác giả đưa ra chín biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động này. Luận văn thạc sỹ: "Nâng cao năng lực kiểm soát viên thị trường của Chi cục quản lý thị trường Nghệ An) của Cao Thị Phương Thùy - Trường Đại học Kinh tế quốc dân (2017). Luận văn đã đánh giá thực trạng năng lực kiểm soát viên của Chi cục QLTT Nghệ An đồng thời đưa ra các giải pháp nâng cao năng lực kiểm soát viên thị trường của Chi cục QLTT Nghệ An trong tình hình mới hiện nay. Luận văn thạc sỹ: "Vai trò của nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” của Nguyễn Hồng Thái – Trường Đại học kinh tế và quản trị kinh doanh – Đại học Thái Nguyên (2014). Luận văn đã đánh giá thực trạng về vai trò nhà nước trong QLTT hàng hóa của Chi cục QLTT Thái Nguyên. Trên cơ sở nghiên cứu, bài viết đã đưa ra một số quan điểm, giải pháp và kiến nghị để tăng cường vai trò quản lý của nhà nước đối với thị trường hàng hóa trên địa bàn Thái Nguyên giai đoạn 2015 - 2020. Luận văn thạc sỹ: "Pháp luật về phòng chống hàng giả và thực tiễn áp dụng tại Chi cục quản lý thị trường thành phố Hà Nội của Ngô Thị Vân Anh (2015). Luận văn đã đánh giá thực trạng hiện nay trong việc áp dụng các văn bản luật, văn bản quy phạm pháp luật trong việc thực hiện thi công tác phòng chống hàng giả, thực tiễn xử lý vi phạm còn nhiều vướng mắc, chồng chéo. Tác giả đã đưa ra quan điểm, đề xuất một số giải pháp và kiến nghị để hệ thống pháp luật trong việc xử lý của lực lượng QLTT ngày càng được tốt hơn. Luận văn “Kiểm tra của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Lào Cai đối với buôn bán hàng giả của Đỗ Du Bắc (2017). Luận văn đã đánh giá thực trạng về vai trò kiểm tra xử lý của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Lào Cai trong công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lý hàng giả, hàng lậu và hàng kém chất lượng. Đồng thời nêu rõ thực trạng tình hình buôn lậu, gian lận thương mại đề ra giải pháp, kiến nghị để công tác kiểm tra, kiểm soát của chi cục quản lý thị trường Lào Cai ngày càng vào chiều sâu một cách tốt hơn. Luận văn thạc sỹ "Năng lực kiểm soát viên thị trường thuộc Chi cục quản lý thị trường tỉnh Sơn La của Nguyễn Thị Thu Trang (2017 ). Luận văn đã đánh giá thực trạng năng lực đội ngũ cán bộ kiểm soát thị trường tại tỉnh Sơn La, nêu rõ những hạn chế bất cập trong việc thực hiện nhiệm vụ kiểm soát quản lý thị trường của Chi cục QLTT Sơn La. Đồng thời đề xuất các giải pháp, kiến nghị, phương pháp khắc phục những hạn chế, bất cập và nâng cao năng lực kiểm soát viên thị trường thuộc Chi cục quản lý thị trường tỉnh Sơn La. Ngoài ra, có nhiều bài viết trên các tạp chí Công Thương, Hiệp hội Bia, Rượu, Nước giải khát Việt Nam (VBA), diễn đàn dân trí Việt Nam, thế giới bản tin.com, báo diễn đàn doanh nghiệp, Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP), tạp chí hàng hóa và Thương hiệu Việt Nam; tạp chí tư vấn đầu tư, doanh nghiệp thương mại. Các công trình nghiên cứu và các bài viết trên báo chí đã cho thấy những vấn đề còn hạn chế của thị trường và tầm quan trọng của QLNN nhằm khắc phục những khuyết điểm của thị trường nước ta. Lực lượng QLTT là bộ phận cấu thành trong hệ thống tổ chức nhà nước và là công cụ thực hiện chức năng Nhà nước trong việc xây dựng, bảo vệ nền kinh tế thị trường nước ta phát triển theo định hướng XHCN. Với vai trò kiểm tra, kiểm soát thị trường để đấu tranh ngăn chặn và góp phần làm hạn chế mặt trái của nền kinh tế thị trường. Thông qua các công trình nghiên cứu trên cho ta thấy vai trò quan trọng của lực lượng QLTT trong công tác giữ ổn định thị trường hàng hóa. Tuy nhiên, có thể thấy rằng lực lượng này chưa thực sự làm tốt nhiệm vụ của mình. Có thể thấy, có khá nhiều công trình nghiên cứu đã tiếp cận và nghiên cứu những vấn đề như phân tích về kiểm soát của các cơ quan Nhà nước hiện nay; Thực trạng QLTT đối với các mặt hàng và lĩnh vực khác nhau; nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý hay hoàn thiện công tác kiểm tra kiểm soát của chị cục QLTT các tỉnh. Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến những vấn đề liên quan đến việc kiểm soát của chi cục QLTT đối với mặt hàng rượu trên địa bàn Hà Tĩnh. Các công trình nghiên cứu trên đưa ra những giải pháp về bộ máy quản lý, nguồn nhân lực, xây dựng cơ sở hạ tầng, thể chế, chính sách, thanh kiểm tra để nâng cao năng lực QLTT, nhưng chưa có công trình nào đưa ra giải pháp cụ thể cho tỉnh. Với thực trạng kinh doanh rượu trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh và khoảng trống trong nghiên cứu công trình của các tác giả nêu trên, đề tài "Kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu" được lựa chọn để nghiên cứu trong luận văn này. 3. Mục tiêu nghiên cứu Luận văn hướng tới những mục tiêu cơ bản sau: Xác định khung nghiên cứu về kiểm soát của Chi cục QLTT đối với mặt hàng rượu; Phân tích thực trạng công tác kiểm soát của Chi cục QLTT Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu; xác định điểm mạnh và những hạn chế trong hoạt động kiểm soát của chi cục QLTT Hà Tĩnh với mặt hàng rượu, nguyên nhân các hạn chế; Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát Chi cục QLTT Hà Tĩnh với mặt hàng rượu đến 2020. Câu hỏi nghiên cứu: Để hoàn thiện các mục tiêu trên, luận văn cần trả lời một số câu hỏi: - Hệ thống kiểm soát của chi cục QLTT với mặt hàng rượu gồm những yếu tố cơ bản nào? Chịu ảnh hưởng của những nhân tố cụ thể nào?; Kiểm soát của Chi cục QLTT Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu giai đoạn 2015 - 2017 có những điểm mạnh và hạn chế nào? Các nguyên nhân của hạn chế đó? - Cần tập trung hoàn thiện các nội dung nào để Chi cục QLTT Hà Tĩnh đạt được các mục tiêu kiểm soát. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Kiểm soát đối với mặt hàng rượu trên thị trường tỉnh Hà Tĩnh; - Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu theo cách tiếp cận hệ thống kiểm soát của chi cục QLTT gồm: Bộ máy kiểm soát, nội dung kiểm soát, quy trình kiểm soát, hình thức và công cụ kiểm soát. - Phạm vi về không gian: Trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh - Phạm vi về thời gian: Thu thập dữ liệu giai đoạn 2015 – 2017 Thời gian tiến hành điều tra từ tháng 04/2018 đến hết tháng 5/2018; Đề xuất các giải pháp đến năm 2020.

DƯƠNG HỮU HÙNG

KIỂM SOÁT CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG

TỈNH HÀ TĨNH ĐỐI VỚI MẶT HÀNG RƯỢU

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH

MÃ NGÀNH: 8340410

Người hướng dẫn khoa học:

TS TRỊNH NGỌC TUẤN

HÀ NỘI, 2018

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.

Tác giả

Dương Hữu Hùng

Lời đầu tiên em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới tập thể thầy, cô giáo TrườngĐại học Kinh tế Quốc dân, Viện đào tạo Sau đại học, đặc biệt là các thầy, cô giáotrong Khoa Khoa học Quản lý đã trang bị cho em những kiến thức quan trọng trongthời gian học tập và hướng dẫn, giúp đỡ tận tình trong quá trình em viết luận văn.

Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến TS Trịnh Ngọc Tuấn

đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em với những chỉ dẫn khoa học quý báu trong suốtquá trình triển khai, nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sỹ này

Em cũng xin chân thành cảm ơn đến sự giúp đỡ của các đồng chí, đồng nghiệp

cơ quan Sở Công Thương, Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh cùng bạn bè, gia đình đãtạo mọi điều kiện tốt nhất cho em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoànthành luận văn tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn!

Tác giả

Dương Hữu Hùng

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HỘP, SƠ ĐỒ

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ KIỂM SOÁT CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG ĐỐI VỚI MẶT HÀNG RƯỢU 10

1.1 Khái quát về mặt hàng rượu được phân phối trên thị trường 10

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm sản phẩm rượu được phân phối trên thị trường 10

1.1.2 Điều kiện đối với các cơ sở kinh doanh mặt hàng rượu 10

1.2 Kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu 12

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường với mặt hàng rượu 12

1.2.2 Bộ máy kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu 14

1.2.3 Nội dung kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu 17

1.2.4 Hình thức kiểm soát, của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu 21

1.2.5 Quy trình kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu 23

1.2.6 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu 25

1.3 Kinh nghiệm của một số Chi cục quản lý thị trường, trong việc kiểm soát đối với mặt hàng rượu, bài học kinh nghiệm cho Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh 30

1.3.1 Kinh nghiệm của một số Chi cục quản lý thị trường trong kiểm soát đối với mặt hàng rượu 30

1.3.2 Bài học kinh nghiệm cho Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh 36

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG TỈNH HÀ TĨNH ĐỐI VỚI MẶT HÀNG RƯỢU GIAI ĐOẠN 2015-2017 39

2.1 Giới thiệu Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh 39

2.1.1 Chức năng và nhiệm vụ của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh 39

2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Chi cục QLTT tỉnh Hà Tĩnh 42

2.1.3 Kết quả hoạt động của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2015-2017 43

2.2 Thực trạng mặt hàng rượu được phân phối trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2015-2017 48

mặt hàng rượu 51

2.3.2 Nội dung kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu 55

2.3.3 Các hình thức và công cụ kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu 57

2.3.4 Quy trình kiểm soát được thực hiện đối với mặt hàng rượu của Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh 60

2.4 Đánh giá kiểm soát của Chi cục Quản lý thị truờng tỉnh Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu giai đoạn 2015 - 2017 65

2.4.1 Đánh giá thực hiện mục tiêu kiểm soát của Chi cục Quản lý thị tỉnh Hà Tình đối với mặt hàng rượu 65

2.4.2 Điểm mạnh trong kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu 67

2.4.3 Hạn chế trong kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu 68

2.4.4 Nguyên nhân của những hạn chế trong kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu 73

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG TỈNH HÀ TĨNH VỚI MẶT HÀNG RƯỢU ĐẾN 2020 79

3.1 Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu đến 2020 79

3.1.1 Mục tiêu kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu đến 2020 79

3.1.2 Phương hướng hoàn thiện kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu đến 2020 80

3.2 Giải pháp hoàn thiện kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu 81

3.2.1 Về bộ máy kiểm soát 82

3.2.2 Về nội dung kiểm soát 84

3.2.3 Quy trình kiểm soát 85

3.2.4 Hình thức và công cụ kiểm soát 87

3.2.5 Các giải pháp khác 88

3.3 Một số kiến nghị 92

3.3.1 Kiến nghị đối với Chính phủ 92

3.3.2 Kiến nghị đối với UBND tỉnh Hà Tĩnh 92

3.3.3 Kiến nghị với Sở Công Thương Hà Tĩnh 93

KẾT LUẬN 95

TT Tên viết tắt Nội dung

Bảng 2.1 Kết quả kiểm tra, xử lý của Chi cục QLTT Hà Tĩnh giai đoạn 2015-2017 45Bảng 2.2 Kết quả xử lý của Chi cục QLTT Hà Tĩnh theo lĩnh vực 2015-2017.46Bảng 2.3 Số lượng các cơ sở bán buôn, bán lẻ rượu có đăng ký giấy phép với Sở

Công thương, Phòng Kinh tế, Kinh tế - Hạ tầng 48Bảng 2.4 Sản lượng rượu tiêu thụ trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh 49Bảng 2.5 Thực trạng đội ngũ kiểm soát viên Chi cục Quản lý thị trường giai

đoạn 2015-2017 53Bảng 2.6 Kết quả xử lý VPHC phân theo hành vi vi phạm 2015-2017 55Bảng 2.7 Hình thức kiểm soát phân chia theo tần suất của hoạt động 58Bảng 2.8 Các nguồn thông tin phục vụ kiểm tra, kiểm soát mặt hàng rượu giai

đoạn 2015-2017 64Bảng 2.9 Bảng so sánh kết quả kiểm tra thực tế và kế hoạch đối với mặt hàng

rượu giai đoạn 2015-2017 65

HỘP

Hộp 2.1 Đánh giá của bộ máy kiểm soát Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh

đôi với mặt hàng rượu 52

SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Quy trình kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường 24

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức của Chi cục Quản lý thị trường 42

Sơ đồ 2.3 Quy trình kiểm tra xử phạt VPHC của Chi cục Quản lý thị trường .62

Sơ đồ 2.4 Sơ đồ xử lý kết quả kiểm tra 63

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết lựa chọn đề tài

Việt Nam đứng thứ 14 trong số các Quốc gia đông dân nhất thế giới, tính đếnngày 16/01/2017 dân số Việt Nam có 94.970.597 người, chiếm 1,27% dân số thếgiới (Theo thống kê dân số thế giới) Với cơ cấu dân số trẻ, độ tuổi bình quân củangười dân là 30,8 tuổi, mặt khác nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển, tốc độtăng trưởng GDP đạt 6,81% năm 2017, cộng thêm phong tục tập quán uống biarượu nên thị trường tiêu thụ rượu tại Việt Nam ngày càng phát triển Tại diễn đàn

"Chủ động chống rượu giả và bảo vệ người tiêu dùng" diễn ra tại Hà Nội, TS.Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch Hiệp hội Bia, Rượu, Nước giải khát Việt Nam (VBA)cho biết, hiện nay quy mô sản xuất rượu ở Việt Nam khoảng 400 triệu lít, trong đórượu dân tự nấu là 300 triệu lít Năm 2015, lượng rượu làm giả, làm nhái và khôngchịu sự quản lý của Nhà nước ước tính có thể chiếm tới 50% so với rượu thật (LinhNhi, Thu Hiền Doãn, Báo diễn đàn doanh nghiệp ra ngày 25/12/2015)

Thị trường rượu ngày càng tăng lên, doanh nghiệp sản xuất kinh doanhngày càng nhiều, nhà nước áp thuế tiêu thụ đặc biệt nhưng số tiền thuế nộpngân sách nhà nước không tỷ lệ thuận với sự gia tăng phát triển của thị trườngrượu, điều này đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của các doanhnghiệp và lợi ích người tiêu dùng trong nước Nhiều vụ ngộ độc tập thể dodùng phải rượu không rõ nguồn gốc kém chất lượng đã gióng lên lời cảnh tỉnh

về tình trạng mất ATVSTP

Hà Tĩnh có diện tích là 6026,5 km2 với 13 đơn vị hành chính cấp huyện,trong đó có 262 đơn vị hành chính cấp xã, tính đến năm 2011, dân số toàn tỉnh HàTĩnh đạt gần 1.229.300 người Hà Tĩnh trong những năm gần đây tỷ lệ rượu ngườidân tự nấu, các cơ sở bán buôn, bán lẻ ngày càng nhiều Mặt khác, là một trongchín tỉnh ba nước Việt Nam - Lào - Thái Lan sử dụng đường 8, đường 12 nằm ở vịtrí trung chuyển trên tuyến đường huyết mạch vận chuyển hàng hóa quan trọng (03

Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, Cha Lo và cửa khẩu Cầu Treo) nên việc kiểm soát rượunhập lậu từ nước ngoài rất khó khăn

Chi cục QLTT Hà Tĩnh trong những năm gần đây đã thực hiện tốt chứcnăng kiểm soát đối với mặt hàng rượu, phát hiện và xử lý rất nhiều cơ sở sảnxuất kinh doanh (CSSXKD) rượu có hành vi VPPL trên địa bàn tỉnh Tuy nhiên,trên thực tế Chi cục QLTT Hà Tĩnh lại chưa phát huy hết chức năng nhiệm vụcủa mình Có nhiều nguyên nhân, nhưng theo tác giả nguyên nhân sâu xa nhất là

do cơ cấu nhân sự, đội ngũ công chức không đồng đều giữa chất và lượng Bêncạnh đó vẫn còn có một số cán bộ công chức suy thoái về đạo đức, điều kiện cơ

sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác còn thiếu; Công tác dự báo, thu thậpthông tin còn rất nhiều hạn chế, việc áp dụng, sử dụng công nghệ thông tin cònyếu; Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương các cấpcòn lỏng lẻo… Thông qua việc nâng cao vai trò kiểm soát chủa Chi cục QLTT đốivới các sản phẩm rượu nhằm đưa thị trường này phát triển đúng hướng sản xuấtkinh doanh

Nhằm góp phần giải quyết quan điểm về quản lý, luận văn đề cập đến " Kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu" Với mục tiêu

trả lời câu hỏi quản lý là: Làm thế nào để hoàn thiện kiểm soát của Chi cục QLTTtỉnh Hà Tĩnh đối với sản phẩm rượu?

2 Tổng quan nghiên cứu

Những năm gần đây, không ít bài báo hay công trình nghiên cứu đối với vaitrò kiểm soát của Nhà nước, đặc biệt về vai trò chức của bộ máy QLTT, tiêu biểu:

Tạp chí Tài chính (2015), số 10 kỳ 2, ra ngày 20/11/2015 có bài "Giải phápnâng cao hiệu quả chống hàng giả, hàng nhái" Bài viết đã nêu lên thực trạng nhiều

vụ việc hàng giả, hàng nhái lớn bị phanh phui, phát hiện và xử lý trong thời giannăm 2015 Bài viết này cho thấy quy mô, mức độ vi phạm ngày càng tinh vi vàtrắng trợn và đưa ra một số biện pháp để đẩy lùi tình trạng này, nhằm bảo vệ ngườitiêu dùng và doanh nghiệp trước xu thế hội nhập quốc tế ngày càng càng sâu rộngnhư hiện nay

Luận văn Thạc sĩ "Kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Nghệ Anđối với mặt hàng rượu" của Trần Thị Bảo Giang - Trường Đại Học kinh tế QuốcDân (2017) Luận văn đã đánh gía công tác kiểm soát thị trường mặt hàng rượu tạiChi cục QLTT Nghệ An trong giai đoạn từ năm 2014 – 2016 Trên cơ sở những vấn

đề thực tiễn luận văn đã đi sâu vào nghiên cứu những kết quả đạt được và nhữngvấn đề còn hạn chế, công tác quản lý nhân sự, bộ máy của chi cục từ đó phân tíchđưa ra các phương hướng, giải pháp để công tác QLTT trong quản lý rượu nóiriêng, nhiệm vụ QLTT chi cục QLTT Nghệ An nói chung ngày càng phát triển đápứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới

Luận văn Thạc sĩ: "Quản lý thị trường nhằm chống kinh doanh hàng giả trênđịa bàn tỉnh Lạng Sơn” của Hoàng Việt Đức – Trường Đại học thương mại (2014)

Đề tài đưa ra những cơ sở lý luận về hàng giả, phân tích cụ thể các nguyên nhân vàtác hại đối với toàn xã hội Đánh giá hiệu lực các văn bản quản lý nhà nước vềchống kinh doanh hàng giả Đưa ra một số giải pháp để hạn chế kinh doanh hànggiả trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

Luận văn thạc sỹ: "Hỗ trợ của chính quyền cấp tỉnh nhằm phát triển doanhnghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thanh Hóa" của Lê Thu Hằng - Trường Đại họcKinh tế quốc dân (2013) Đề tài phân tích thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến hỗtrợ của chính quyền cấp tỉnh trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, từ đó đề xuất một số giảipháp tăng cường hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Thanh Hóa trongthời gian tới

Luận văn thạc sỹ: "Nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, giám sát chốngbuôn lậu hàng hóa nhập khẩu của Chi cục quản lý thị trường Thành phố Hồ ChíMinh” của Phan Nguyễn Minh Mẫn – Trường đại học kinh tế thành phố Hồ ChíMinh (2006) Luận văn trình bày khái quát về hàng hóa nhập khẩu, vai trò chứcnăng của Chi cục QLTT, phân tích đánh giá hoạt động kiểm tra giám sát trong côngtác đấu tranh chống buôn lậu hàng hóa nhập khẩu giai đoạn 2003-2005 của Chi cụcQLTT Thành phố Hồ Chí Minh Qua những phân tích đánh trong bài viết, tác giảđưa ra chín biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động này

Luận văn thạc sỹ: "Nâng cao năng lực kiểm soát viên thị trường của Chi cụcquản lý thị trường Nghệ An) của Cao Thị Phương Thùy - Trường Đại học Kinh tếquốc dân (2017) Luận văn đã đánh giá thực trạng năng lực kiểm soát viên của Chicục QLTT Nghệ An đồng thời đưa ra các giải pháp nâng cao năng lực kiểm soátviên thị trường của Chi cục QLTT Nghệ An trong tình hình mới hiện nay.

Luận văn thạc sỹ: "Vai trò của nhà nước trong quản lý thị trường hàng hóatrên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” của Nguyễn Hồng Thái – Trường Đại học kinh tế vàquản trị kinh doanh – Đại học Thái Nguyên (2014) Luận văn đã đánh giá thực trạng

về vai trò nhà nước trong QLTT hàng hóa của Chi cục QLTT Thái Nguyên Trên cơ

sở nghiên cứu, bài viết đã đưa ra một số quan điểm, giải pháp và kiến nghị để tăngcường vai trò quản lý của nhà nước đối với thị trường hàng hóa trên địa bàn TháiNguyên giai đoạn 2015 - 2020

Luận văn thạc sỹ: "Pháp luật về phòng chống hàng giả và thực tiễn áp dụngtại Chi cục quản lý thị trường thành phố Hà Nội của Ngô Thị Vân Anh (2015) Luậnvăn đã đánh giá thực trạng hiện nay trong việc áp dụng các văn bản luật, văn bảnquy phạm pháp luật trong việc thực hiện thi công tác phòng chống hàng giả, thựctiễn xử lý vi phạm còn nhiều vướng mắc, chồng chéo Tác giả đã đưa ra quan điểm,

đề xuất một số giải pháp và kiến nghị để hệ thống pháp luật trong việc xử lý của lựclượng QLTT ngày càng được tốt hơn

Luận văn “Kiểm tra của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Lào Cai đối với buôn bánhàng giả của Đỗ Du Bắc (2017) Luận văn đã đánh giá thực trạng về vai trò kiểm tra xử

lý của Chi cục quản lý thị trường tỉnh Lào Cai trong công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lýhàng giả, hàng lậu và hàng kém chất lượng Đồng thời nêu rõ thực trạng tình hình buônlậu, gian lận thương mại đề ra giải pháp, kiến nghị để công tác kiểm tra, kiểm soát củachi cục quản lý thị trường Lào Cai ngày càng vào chiều sâu một cách tốt hơn

Luận văn thạc sỹ "Năng lực kiểm soát viên thị trường thuộc Chi cục quản lýthị trường tỉnh Sơn La của Nguyễn Thị Thu Trang (2017 ) Luận văn đã đánh giáthực trạng năng lực đội ngũ cán bộ kiểm soát thị trường tại tỉnh Sơn La, nêu rõ

những hạn chế bất cập trong việc thực hiện nhiệm vụ kiểm soát quản lý thị trườngcủa Chi cục QLTT Sơn La Đồng thời đề xuất các giải pháp, kiến nghị, phươngpháp khắc phục những hạn chế, bất cập và nâng cao năng lực kiểm soát viên thịtrường thuộc Chi cục quản lý thị trường tỉnh Sơn La

Ngoài ra, có nhiều bài viết trên các tạp chí Công Thương, Hiệp hội Bia,Rượu, Nước giải khát Việt Nam (VBA), diễn đàn dân trí Việt Nam, thế giới bảntin.com, báo diễn đàn doanh nghiệp, Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệuViệt Nam (VATAP), tạp chí hàng hóa và Thương hiệu Việt Nam; tạp chí tư vấn đầu

tư, doanh nghiệp thương mại

Các công trình nghiên cứu và các bài viết trên báo chí đã cho thấy những vấn

đề còn hạn chế của thị trường và tầm quan trọng của QLNN nhằm khắc phục nhữngkhuyết điểm của thị trường nước ta

Lực lượng QLTT là bộ phận cấu thành trong hệ thống tổ chức nhà nước và làcông cụ thực hiện chức năng Nhà nước trong việc xây dựng, bảo vệ nền kinh tế thịtrường nước ta phát triển theo định hướng XHCN Với vai trò kiểm tra, kiểm soát thịtrường để đấu tranh ngăn chặn và góp phần làm hạn chế mặt trái của nền kinh tế thịtrường Thông qua các công trình nghiên cứu trên cho ta thấy vai trò quan trọng của lựclượng QLTT trong công tác giữ ổn định thị trường hàng hóa Tuy nhiên, có thể thấyrằng lực lượng này chưa thực sự làm tốt nhiệm vụ của mình

Có thể thấy, có khá nhiều công trình nghiên cứu đã tiếp cận và nghiên cứunhững vấn đề như phân tích về kiểm soát của các cơ quan Nhà nước hiện nay;Thực trạng QLTT đối với các mặt hàng và lĩnh vực khác nhau; nâng cao nănglực, hiệu quả quản lý hay hoàn thiện công tác kiểm tra kiểm soát của chị cụcQLTT các tỉnh Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến nhữngvấn đề liên quan đến việc kiểm soát của chi cục QLTT đối với mặt hàng rượutrên địa bàn Hà Tĩnh Các công trình nghiên cứu trên đưa ra những giải pháp về

bộ máy quản lý, nguồn nhân lực, xây dựng cơ sở hạ tầng, thể chế, chính sách, thanhkiểm tra để nâng cao năng lực QLTT, nhưng chưa có công trình nào đưa ra giảipháp cụ thể cho tỉnh

Với thực trạng kinh doanh rượu trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh và khoảng trốngtrong nghiên cứu công trình của các tác giả nêu trên, đề tài "Kiểm soát của Chi cụcquản lý thị trường Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu" được lựa chọn để nghiên cứutrong luận văn này.

3 Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn hướng tới những mục tiêu cơ bản sau:

Xác định khung nghiên cứu về kiểm soát của Chi cục QLTT đối với mặthàng rượu; Phân tích thực trạng công tác kiểm soát của Chi cục QLTT Hà Tĩnh đốivới mặt hàng rượu; xác định điểm mạnh và những hạn chế trong hoạt động kiểmsoát của chi cục QLTT Hà Tĩnh với mặt hàng rượu, nguyên nhân các hạn chế; Đềxuất các giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát Chi cục QLTT Hà Tĩnh với mặt hàngrượu đến 2020

Câu hỏi nghiên cứu: Để hoàn thiện các mục tiêu trên, luận văn cần trả lờimột số câu hỏi:

- Hệ thống kiểm soát của chi cục QLTT với mặt hàng rượu gồm những yếu

tố cơ bản nào? Chịu ảnh hưởng của những nhân tố cụ thể nào?; Kiểm soát của Chicục QLTT Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu giai đoạn 2015 - 2017 có nhữngđiểm mạnh và hạn chế nào? Các nguyên nhân của hạn chế đó?

- Cần tập trung hoàn thiện các nội dung nào để Chi cục QLTT Hà Tĩnh đạtđược các mục tiêu kiểm soát

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Kiểm soát đối với mặt hàng rượu trên thị trường tỉnh Hà Tĩnh;

- Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu theo cách tiếp cận hệ thống kiểm soát củachi cục QLTT gồm: Bộ máy kiểm soát, nội dung kiểm soát, quy trình kiểm soát,hình thức và công cụ kiểm soát

- Phạm vi về không gian: Trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh

- Phạm vi về thời gian: Thu thập dữ liệu giai đoạn 2015 – 2017

Thời gian tiến hành điều tra từ tháng 04/2018 đến hết tháng 5/2018; Đề xuấtcác giải pháp đến năm 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

Hình 1 Khung nghiên cứu luận văn

Nguồn: Tác giả tự nghiên cứu xây dựng

5.2 Quy trình nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu luận văn, áp dụng phương pháp định tính kết hợpvới phương pháp định lượng, các bước cụ thể:

Bước 1: Tiến hành nghiên cứu cơ sở quản lý để xác định khung nghiên cứukiểm soát của chi cục QLTT với mặt hàng rượu; sử dụng phương pháp phân tích hệthống, tổng hợp và mô hình hóa

Bước 2: Thông qua các báo cáo, thống kê của các đơn vị: Sở Công thương,Chi cục QLTT Hà Tĩnh để thu thập dữ liệu thứ cấp mặt hàng rượu giai đoạn 2015 –

2017, áp dụng các phương pháp thống kê, so sánh số liệu qua các năm

Bước 3: Điều tra khảo sát để có thêm cơ sở phân tích thực trạng, đề xuất cácgiải pháp hoàn thiện kiểm soát của Chi cục QLTT Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu

- Đảm bảo sự tuân thủ về pháp luật thương mại, công nghiệp trong sản xuất kinh doanh rượu

- Phát hiện và nắm bắt thông tin để có biện pháp ngăn chặn kịp thời các hành vi VPPL trong kinh doanh rượu trên thị trường

- Đảm bảo cho DN phát triển bền vững, bình ổn thị trường, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho doanh nghiệp và người tiêu dùng

Nhân tố thuộc Chi

Nội dung kiểm soát

Các hình thức

và công cụ kiểm soát

Quy trình kiểm soátCác nhân tố khác

Bước 4: Phỏng vấn sâu kiểm soát viên, cán bộ công chức Sở Công Thương

Hà Tĩnh và Chi cục QLTT để tìm hiểu những bất cập trong quá trình kiểm soát mặthàng rượu

Bước 5: Thông qua đánh giá thực hiện các mục tiêu để đánh giá kiểm soátcủa chi cục QLTT tỉnh Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu Dựa trên các nhân tố ảnhhưởng đến kiểm soát, phân tích những nguyên nhân cơ bản đến những hạn chếtrong kiểm soát đối với mặt hàng rượu

Bước 6: Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện kiểm soát của Chi cụcQLTT tỉnh Hà Tĩnh đối với mặt hàng rượu trên địa bàn

5.3 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu

5.3.1 Phương pháp thu thập số liệu

5.3.1.1 Số liệu thứ cấp: Số liệu báo cáo qua các năm từ đó phân tích thựctrạng kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường qua các năm từ năm 2015 - 2017bằng các phương pháp thống kê từ các phòng của Chi cục quản lý thị trườnggồm: Văn phòng; Phòng Pháp chế - Kiểm tra; Phòng Nghiệp vụ - Tổng hợp vàcác phòng Quản lý thương mại, Phòng Quản lý công nghiệp Sở Công Thương đểthu thập tài liệu

5.3.1.2 Số liệu sơ cấp: Tiến hành phỏng vấn sâu ban lãnh đạo, cán bộ công

chức của Chi cục Quản lý thị trường để từ đó mở rộng và nắm bắt được đầy đủthông tin về kiểm tra, kiểm soát mặt hàng rượu trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh

Phỏng vấn sâu đối với ông Võ Hữu Nam, chuyên viên phòng quản lý thươngmại về công tác quản lý hoạt động sản xuất rượu trên địa bàn tỉnh; Ông NguyễnĐức Hà, Phó trưởng Phòng Quản lý công nghiệp về công tác quy hoạch, cấp giấyphép sản xuất kinh doanh rượu đối với doanh nghiệp (Sở Công Thương Hà Tĩnh);Ông Nguyễn Thừa Đoàn, Phó Chi cục trưởng, Chi cục QLTT Hà Tĩnh; NguyễnĐình Khoa, đội trưởng đội QLTT số 1; Ông Nguyễn Việt Hùng, đội trưởng độiQLTT số 4; Ông Trương Quang Thắng đội trưởng đội QLTT số 5; Ông Phạm VănTrần giám đốc Công ty CP rượu Hương Bộc; Các đối tượng sản xuất kinh doanhrượu nhỏ lẻ trên địa bàn, phân tích số liệu nắm bắt được những bất cấp, hạn chế

trong việc quản lý, theo dõi các hộ sản xuất, kinh doanh bán lẻ mặt hàng rượu đểđưa ra các giải pháp cụ thể hoàn thiện hơn trong công tác quản lý, cấp giấp phéphoạt động sản xuất, kinh doanh.

5.3.2 Phương pháp xử lý số liệu: Qua các số liệu thu thập được từ các nguồn

khác nhau, từ đó xử lý số liệu bằng các phương pháp thống kê và so sánh, lập cácbảng biểu thể hiện số liệu qua các năm, các hình thức xử lý vi phạm hành chính thểhiện bằng các sơ đồ và diễn giải phù hợp với kết cấu của luận văn

Luận văn kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng để phân tích, so sánhlàm nổi bật thực trạng kiểm soát… và tìm ra những mặt đã đạt được, hạn chế và cácnguyên nhân

6 Kết cấu luận văn

Kết cấu luận văn gồm: Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tham khảo;Luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về kiểm soát của Chi cụcquản lý thị trường đối với mặt hàng rượu

Chương 2: Phân tích thực trạng kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường HàTĩnh đối với mặt hàng rượu giai đoạn 2015 – 2017

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường HàTĩnh đối với mặt hàng rượu đến 2020

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ

KIỂM SOÁT CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG ĐỐI VỚI

MẶT HÀNG RƯỢU

1.1 Khái quát về mặt hàng rượu được phân phối trên thị trường

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm sản phẩm rượu được phân phối trên thị trường

Rượu là đồ uống có cồn thực phẩm được sản xuất từ quá trình lên men (cóhoặc không chưng cất) từ tinh bột của các loại ngũ cốc, dịch đường của cây và hoaquả hoặc được pha chế từ cồn thực phẩm (Ethanol) (Nguồn: Chính phủ (2017),Nghị định số 105/2017/NĐ-CP, Điều 3)

Rượu không bao gồm: Bia các loại; nước trái cây lên men các loại có độ cồn dưới5% theo thể tích (Nguồn: Chính phủ (2017), Nghị định số 105/2017/NĐ-CP, Điều 3).Các quy định cụ thể của nhà Nhà nước về hàm lượng các chất có cồn trongthực phẩm dùng để chế biến rượu, hàm lượng các chất trong rượu như ethanol,ester, methanol… các giới hạn kim loại nặng để tránh tác hại đến mức thấp nhấtđảm bảo cho sức khỏe của người tiêu dùng (Các thông số do viện kiểm nghiệmATVSTP quốc gia quy định)

1.1.2 Điều kiện đối với các cơ sở kinh doanh mặt hàng rượu

Các đối tượng kinh doanh mặt hàng rượu gồm những hình thức: Bán buôn,bán lẻ… phải có giấy phép, trừ những trường hợp sản xuất rượu thủ công để báncho các DN có giấy phép sản xuất rượu để chế biến lại

Đối với các đối tượng được cấp giấy phép kinh doanh phân phối cần có cácđiều kiện, cụ thể:

Điều kiện đủ để cấp giấy phép kinh doanh phân phối rượu:

Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật

Có quyền sử dụng hợp pháp kho hàng hoặc hệ thống kho hàng với tổng diệntích sàn sử dụng 150 m2 trở lên

Rượu dự kiến kinh doanh phải bảo đảm điều kiện về an toàn thực phẩm theoquy định

Có hệ thống phân phối rượu trên địa bàn từ 02 tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương trở lên; tại địa bàn mỗi tỉnh, thành phố có ít nhất 01 thương nhân bánbuôn rượu

Có văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng nguyên tắc của thương nhân sản xuấtrượu, thương nhân phân phối rượu khác hoặc nhà cung cấp rượu ở nước ngoài.Doanh nghiệp phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện về phòng cháy, chữa cháytheo quy định pháp luật (Nguồn: Chính phủ (2017), Nghị định số 105/2017/NĐ-

CP, Điều 11)

* Điều kiện cấp giấy phép kinh doanh bán buôn rượu

Là loại doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật

Có quyền sử dụng hợp pháp kho hàng hoặc hệ thống kho hàng với tổng diệntích sàn sử dụng từ 50m2 trở lên

Rượu dự kiến kinh doanh phải bảo đảm điều kiện về an toàn thực phẩm theoquy định

Có hệ thống bán buôn rượu trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương,nơi thương nhân đặt trụ sở chính với ít nhất 3 thương nhân bán lẻ rượu

Có văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng nguyên tắc của thương nhân sản xuấtrượu, thương nhân phân phối rượu hoặc thương nhân bán buôn khác

Bảo đảm tuân thủ đầy đủ các yêu cầu điều kiện về phòng cháy chữa cháy, bảo

vệ môi trường theo quy định (Nguồn: Chính phủ (2017), Nghị định số105/2017/NĐ-CP, Điều 12)

* Điều kiện cấp giấy phép kinh doanh bán lẻ rượu

Là doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX), liên hiệp hợp tác xã hoặc hộ kinhdoanh được thành lập theo quy định của pháp luật

Có quyền sử dụng hợp pháp địa điểm kinh doanh cố định, địa chỉ rõ ràng

Có văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng nguyên tắc của thương nhân sản xuấtrượu, thương nhân phân phối rượu hoặc thương nhân bán buôn rượu

Rượu dự kiến kinh doanh phải bảo đảm điều kiện về an toàn thực phẩm theoquy định.

Bảo đảm tuân thủ đầy đủ các yêu cầu điều kiện về phòng cháy chữa cháy bảo

vệ môi trường theo quy định (Nguồn: Chính phủ (2017), Nghị định số105/2017/NĐ-CP, Điều 13)

* Điều kiện cấp giấy phép kinh doanh bán rượu tiêu dùng tại chỗ.

Là doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh đượcthành lập theo quy định của pháp luật

Có quyền sử dụng hợp pháp trên địa điểm kinh doanh cố định, địa chỉ rõ ràng.Rượu tiêu dùng tại chỗ phải được cung cấp bởi thương nhân có giấy phép sảnxuất, phân phối, bán buôn hoặc bán lẻ rượu

Bảo đảm tuân thủ đầy đủ các yêu cầu điều kiện về phòng cháy chữa cháy, bảo

vệ môi trường theo quy định

Trường hợp thương nhân tự sản xuất rượu để bán tiêu dùng tại chổ thì phải cógiấy phép sản xuất rượu công nghiệp hoặc giấy phép sản xuất thủ công nhằm mục đíchkinh doanh theo quy định tại Nghị định này (Nguồn: Chính phủ (2017), Nghị định số105/2017/NĐ-CP, Điều 14)

1.2 Kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu

1.2.1 Khái niệm và mục tiêu kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường với mặt hàng rượu

Kiểm soát là quá trình xem xét, đo lường, đánh giá và chấn chỉnh sự thực hiệnnhằm đạt được các mục tiêu kế hoạch (Giáo trình quản lý học, năm 2017)

Kiểm soát nhằm đảm bảo kế hoạch thực hiện như dự định; Nâng cao chấtlượng hoạt động; theo dõi ứng phó nhanh với biến động môi trường; giám sát sựtiến bộ của nhân viên, giúp người lao động có được sự kính trọng và thừa nhận.Kiểm soát đối với nền kinh tế quốc dân của nhà nước gồm: các hoạt động đểkịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý những sai sót, khó khăn vướng mắc; các cơ hộicũng như cơ hội nhằm đảm bảo nền kinh tế hoạt động đúng định hướng kế hoạch,

có hiệu quả để phát triển kinh tế (Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế, 2005)

Hiện nay, công tác kiểm soát đối với mặt hàng rượu được giao cho nhiều cơquan chức năng khác nhau gồm: Công an, Hải quan, Chi cục QLTT, Sở Y tế, Chicục ATVSTP, lực lượng QLTT là lực lượng nòng cốt thực hiện kiểm soát sản phẩmrượu trên thị trường cả nước.

Là lực lượng hoạt động theo Pháp lệnh quản lý thị trường và các quy địnhpháp luật của Nhà nước, QLTT thực hiện các nội dung, chức năng: Phòng chống,đồng thời ngăn chặn kịp thời, xử lý các hành vi kinh doanh buôn bán hàng cấm,nhập lậu, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, các nội dung vi phạm về sởhữu trí tuệ thương mại, công nghiệp; giá cả, đo lường chất lượng, ATVSTP, gianlận thương mại, hành vi VPPL về bảo vệ quyền và lợi ích cho người tiêu dùng.Thông qua nắm bắt thông tin, các nguồn tin từ cơ sở, kiểm tra trực tiếp các đốitượng kinh doanh; Bằng các biện pháp tuyên truyền pháp luật, phát hiện các hành viVPPL trong việc sản xuất, kinh doanh rượu để có biện pháp ngăn chặn, điều chỉnhcho phù hợp với thực tiễn

Kiểm soát của Chi cục QLTT nhằm mục đích chấp hành nghiêm pháp luật

về công nghiệp và thương mại kịp thời ngăn chặn các hành vi vi phạm hànhchính (VPHC) trong hoạt động kinh doanh Đảm bảo quyền và lợi ích hợp phápcho các CSSXKD và người tiêu dùng, bình ổn thị trường, mở rộng giao thươnghàng hóa…

Mục tiêu cần đạt được của chi cục QLTT trong hoạt động kiểm soát thịtrường rượu:

- Chấp hành, đảm bảo sự tuân thủ về luật thương mại, công nghiệp trong sảnxuất kinh doanh rượu

- Phát hiện và nắm bắt thông tin để có biện pháp ngăn chặn kịp thời các hành

vi VPPL trong hoạt động kinh doanh rượu trên thị trường

- Đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển bền vững, bình ổn thị trường, bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp cho doanh nghiệp và người tiêu dùng

1.2.2 Bộ máy kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu

1.2.2.1 Cơ cấu tổ chức

Cơ cấu bộ máy kiểm soát của chi cục quản lý thị trường đối với thị trườngrượu bao gồm: Chi cục trưởng, 03 phó chi cục trưởng; Văn phòng; Phòng Nghiệp

vụ - Tổng hợp, Phòng Pháp chế - Kiểm tra và các đội QLTT

Phó giám đốc sở - Chi cục trưởng chi cục QLTT là người đứng đầu, chịu tráchnhiệm chung về mọi hoạt động của đơn vị

Các phó chi cục trưởng được giao trách nhiệm giúp việc cho Chi cục trưởngtrong các hoạt động kiểm tra, kiểm soát, thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công củaChi cục trưởng

Phòng Nghiệp vụ - Tổng hợp: Xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra,kiểm soát thị trường, đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trênđịa bàn; các văn bản chỉ đạo, đôn đốc các đội quản QLTT triển khai thực hiện nộidung chương trình, kế hoạch đề ra theo chỉ đạo của cấp trên; xây dựng dự thảo cácquy chế phối hợp công tác giữa các lực lượng, các ngành chức năng liên quan để trìnhUBND tỉnh, Tổng cục QLTT, Sở Công thương… ra quyết định Thực hiện công tácthông tin tuyên truyền, phổ biến các chính sách pháp luật của nhà nước đến các địaphương, đơn vị, DN và người sử dụng rượu trên địa bàn theo quy định của pháp luật.Xây dựng chương trình, kế hoạch tổ chức tập huấn chuyên môn ghiệp vụ kiểm tra,kiểm sát thị trường; xử lý vụ việc, hướng dẫn và tư vấn, giải đáp những vướng mắc

về nghiệp vụ trong quá trình kiểm tra, xử lý và hướng dẫn các văn bản mới có liênquan đến công tác quản lý thị trường cho các tổ chức, đơn vị, kiểm tra, sát hạchnghiệp vụ quản lý thị trường đối với cán bộ, công chức hàng năm Tiếp nhận và thammưu xử lý các vụ việc vi phạm hành chính vượt quá thẩm quyền của các đội quản lýthị trường để cấp trên xử lý; phối hợp các đội quản lý thị trường kiểm tra, xử lý các

vụ việc phức tạp Tổng hợp tình hình và kết quả công tác của các phòng, các đội quản

lý thị trường, dự thảo báo cáo của chi cục theo định kỳ và đột xuất

Tham mưu thực hiện công tác phối hợp kiểm tra liên ngành; phối hợp thựchiện nhiệm vụ của ban chỉ đạo 389 tỉnh

Phòng Pháp chế - Kiểm tra: Tham mưu, đề nghị cấp có thẩm quyền ban hànhcác văn bản quy phạm pháp luật về công tác quản lý thị trường; tham gia soạn thảogóp ý các văn bản quy pháp pháp luật; rà soát, hệ thống hóa văn bản QPPL liênquan đến công tác quản lý thị trường, để xuất phương án sửa đổi, bổ sung, thay thếđối với những văn bản QPPL mâu thuẫn, chồng chéo, trái pháp luật hoặc không cònphù hợp theo quy định Thực hiện công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra nội bộ, côngtác thi hành pháp luật, kiểm tra nội bộ việc chấp hành pháp luật trong hoạt độngkiểm tra, kiểm soát thị trường và xử phạt vi phạm hành chính đối với các đội quản

lý thị trường trực thuộc

Chủ trì thực hiện công tác thanh tra chuyên ngành: Xây dựng kế hoạch thanhtra chuyên ngành trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tham mưu tổ chức thực hiệncông tác thanh tra chuyên ngành; tổng hợp, báo cáo kết quả thanh tra chuyênngành theo định kỳ và đột xuất Thanh tra phối hợp kiểm tra, xử lý với các độiquản lý thị trường trực thuộc khi có ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo chi cục Tiếp nhận

và tham mưu xử lý đơn yêu cầu thanh tra, kiểm tra các đơn thư khiếu nại, tố cáothuộc thẩm quyền

Tham mưu giúp người đứng đầu đơn vị phối hợp với cơ quan chức năng trongcác hoạt động thực hiện hỗ trợ pháp lý cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp theoquy định của nhà nước

Văn phòng: Chịu trách nhiệm trong việc quản lý tổ chức, công vụ, điều hànhcác hoạt động văn phòng, tài chính, quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị của đơn vị.Tham mưu lãnh đạo Chi cục trong công tác quản lý cán bộ, quy hoạch, bồidưỡng, đào tạo nguồn cán bộ, thực hiện công tác thi đua khen thưởng, bảo vệ nội bộđơn vị…

Các đội quản lý thị trường: Trực tiếp tổ chức thực thi công vụ, tổ chức tuyêntruyền, giáo dục pháp luật của nhà nước liên quan đến kiểm tra, kiểm soát thị trườngtrên địa bàn quản lý Áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, công cụ hỗ trợ phục vụ hoạtđộng triển khai nhiệm vụ kiểm soát, xử lý các hành vi VPPL theo thẩm quyền

1.2.2.2 Nhân lực kiểm soát

Với tính chất đặc thù, công việc phức tạp nhiều nguy hiểm đòi hỏi đội ngũkiểm soát viên phải có bản lĩnh, chuyên môn nghiệp vụ và kinh nghiệm thực tế,

kỹ năng bám sát địa bàn, cài cắm cơ sở và đặc biệt là đạo đức công vụ của ngườicán bộ Trong mọi tổ chức, hoạt động con người là yếu tố quan trọng then chốthàng đầu quyết định sự thành bại của các hoạt động, công việc Chính vì vậy, độingũ cán bộ kiểm soát có phẩm chất đạo đức, tài năng, chuyên môn vững thì tổchức thực thi công vụ, xử lý các nghiệp vụ chuyên môn có hiệu quả cao hơn Đốivới việc nắm bắt địa bàn, cài cắm cơ sở phục vụ cung cấp nguồn tin tốt cho lựclượng sẽ có biện pháp xử lý kịp thời các hành vi VPPL, ngăn ngừa những hành viVPPL, các dấu hiệu vi phạm làm tổn hại đến sức khỏe người dân, lợi ích cộng đồng,

xã hội

Kiểm soát viên có trình độ tốt nghiệp đại học trở lên với các chuyên ngành:Kinh tế, luật nắm vững các quy định pháp luật của nhà nước về các lĩnh vực tronglĩnh vực QLTT Đáp ứng được tất cả nhiệm vụ phân công, đảm bảo các trình tự, quytrình, thủ tục để xử lý các vụ việc trong quá trình thực thi công việc

Đối với kỹ năng, các kiểm soát viên, công chức cần sử dụng kiến thức ápdụng thực tiễn vào công việc Trinh sát nắm chắc đối tượng hoạt động, áp dụngthực hiện đúng các bước kiểm soát, lập hồ sơ, ấn chỉ theo quy định của pháp luật.Đối với các trường hợp phải có phán đoán nhanh, đưa ra các biện pháp ngăn chặnkịp thời để các đối tượng không có thời gian tẩu tán tang vật, vật chứng

Đối với phẩm đạo đức công vụ: Cán bộ công chức khi thực hiện phải tuânthủ các nguyên tắc của pháp luật khi thi hành công vụ Đội ngũ kiểm soát viênphải có ý thức tổ chức, kỷ luật, chấp hành nghiêm các nội quy, quy chế của cơquan, đơn vị Khi phát hiện hành vi VPPL kịp thời báo cáo người có thẩm quyền

để có biện pháp xử lý Không được lợi dụng quyền hạn, chức vụ để phục vụ lợiích có hành động bao che, không xử phạt, xử phạt không kịp thời, không đúngnội dung…

1.2.3 Nội dung kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu

Các nhiệm vụ kiểm soát của Chi cục QLTT đối với mặt hàng rượu gồm: Lĩnhvực giá, chất lượng, tem nhãn, hóa đơn chứng từ, hồ sơ thủ tục liên quan để hoạtđộng sản xuất, kinh doanh rượu

1.2.3.1 Kiểm soát đối với mặt hàng rượu về giá

Rượu cũng như tất cả các loại hàng hóa trên thị trường phải chấp hànhnghiêm theo quy định của pháp luật về quy định giá Các tổ chức, đối tượng kinhdoanh phải nghiêm túc chấp hành việc niêm yết giá, các quy định của pháp luật

về công khai niêm yết giá bán nếu như không tuân thủ hoặc cố tình đối phó việcchấp hành về công khai niêm yết giá bán sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định củapháp luật

Chi cục QLTT tổ chức thanh tra kiểm tra theo kế hoạch hằng năm hoặc độtxuất các tổ chức, cá nhân, CSSXKD để phát hiện các cơ sở đó có niêm yết giá côngkhai và bán đúng giá hay không, nếu trường hợp vi phạm sẽ áp dụng các biện pháp

xử lý theo đúng quy định của pháp luật

1.2.3.2 Kiểm soát về chất lượng

Chất lượng của sản pẩm hàng hóa được hiểu là tập trung các đặc tính của sảnphẩm đáp ứng được yêu cầu trong tiêu chuẩn công bố phù hợp chất lượng, hợp quy

mà doanh nghiệp tự công bố cho sản phẩm của mình theo quy chuẩn kỹ thuật nhànước quy định

Hoạt động kiểm soát về chất lượng sản phẩm hàng hóa có ý nghĩa rất quantrọng, nếu công tác kiểm soát được thực hiện tốt thì chất lượng sản phẩm sẽ đáp ứngyêu cầu theo quy định, bảo vệ quyền lợi, sức khỏe, lợi ích chính đáng cho nhà sảnxuất, người sử dụng Việc quản lý chất lượng hàng hóa góp phần đảm bảo bình ổnthị trường, tạo nên một thị trường rượu lành mạnh, cạnh tranh bình đẳng đáp ứngchất lượng cao theo quy định của nhà nước Chất lượng rượu phải tuân theo quychuẩn kỹ thuật của Nhà nước Các đặc tính kỹ thuật, yêu cầu quản lý của sản phẩm,hàng hóa, dịch vụ tuân thủ để đảm bảo ATVSTP, sức khỏe của người tiêu dùngđược hiểu là quy chuẩn kỹ thuật Quy chuẩn kỹ thuật sản phẩm rượu được áp dụng

theo quy định của Bộ y tế như: Hàm lượng các chất có trong cồn thực phẩm, kimloại nặng hàm lượng một số chất có trong rượu có thể gây tổn hại đến sức khỏengười sử dụng như: acid, methanol… (Cụ thể xem phụ lục 01)

Các sản phẩm rượu nhập khẩu, sản xuất kinh doanh trong nội địa đều phảicông bố hợp quy, hợp chuẩn đảm bảo phù hợp với các chỉ tiêu được Bộ y tế quyđịnh về chất lượng rượu Các doanh nghiệp tự đánh giá sự phù hợp các tiêu chuẩnđược quy định đối với các sản phẩm của mình trước khi lưu hành trên thị trườngphải chấp hành nghiêm các thủ tục, quy chuẩn của Nhà nước Công bố quy chuẩnđược triển khai thực hiện theo đúng trình tự, phương pháp, quy trình công bố hợpquy Đối với từng đối tượng các lực lượng cơ quan chức năng chủ động các hìnhthức kiểm tra, giám sát chất lượng và an toàn thực phẩm đối với các loại rượu Bằng các hình thức kiểm tra trực tiếp hoặc nhận được thông tin từ cácnguồn tin, Chi cục QLTT tiến hành kiểm tra các nội dung việc công bố hợp quycủa các nhà sản xuất, nếu có dấu hiệu vi phạm hoặc tin báo phát hiện chất lượngrượu không đảm bảo sẽ tiến hành tạm giữ vật chứng, lấy mẫu phục vụ cho côngtác kiểm nghiệm; nếu có thông tin không phù hợp với các thông tin ghi trên nhãnhàng hóa, công bố hợp quy thì tịch thu hàng hóa và xử phạt theo quy định củapháp luật

1.2.3.3 Kiểm soát về tem nhãn

Các mặt hàng rượu kinh doanh trong nước phải áp dụng các nội dung tại Nghịđịnh số 43/2017/NĐ-CP ngày 14/04/2017 và áp dụng thêm các nội dung tại nghịđịnh số 89/20096/NĐ-CP ngày 30/8/2006 của Chính phủ, cụ thể:

- Quy định về tem rượu: Đối với phương pháp quản lý, in và phát hành, sửdụng tem được áp dụng cho rượu nhập khẩu, rượu sản xuất trong nước phải thựchiện theo quy trình, quy định của pháp luật Trên bao bì tất cả các loại rượu nhậpkhẩu, sản xuất, lưu hành, tiêu thụ trên thị trường nội địa bắt buộc phải dán tem

*Những trường hợp không phải dán tem trên bao bì sản phẩm:

Các loại rượu được sản xuất thủ công bán cho các doanh nghiệp đã có giấyphép sản xuất rượu để chế biến lại,

Các mặt hàng rượu dùng để chào hàng, triễn lãm tại nước ngoài và để xuất khẩu.Các loại rượu nhập khẩu được áp dụng các quy định cụ thể tại các điều luậtquy định về thuế xuất nhập khẩu và các quy định bổ sung khác đối với từng loại sảnphẩm khác nhau

Các loại rượu được nhập khẩu từ các nước và được sản xuất nội địa theo quyđịnh phải đóng thành chai bao gồm: can, bình, thùng Mỗi chai được dán một contem, những trường hợp chai được sử dụng các màng bóng bọc kín để bảo vệ, temđược sử dụng để dán vào chai lọ… trước khi được đóng màng bóng phủ kín bênngoài Khi dán tem phải lưu ý, tem phải được dán vắt chéo qua nơi rượu có thể lấy

ra trên bao bì chứa sản phẩm, đảm bảo khi mở nắp chai thì tem sẽ rách và không sửdụng lại được Đối với tất cả các loại rượu nhập khẩu hay được sản xuất trong nướcthuộc quy định phải dán tem nhưng không chấp hành hoặc dán tem giả đều đượcxem là hàng hóa vi phạm và bị xử lý theo quy định về hàng nhập lậu, hàng giả,hàng nhái…

Bất kỳ một DN, tổ chức đơn vị nào nhập khẩu, sản xuất rượu trong nước màkhông chấp hành dán tem nhập khẩu, dán tem trong nước đều được xem là hành viVPPL, bị xử lý theo quy định của nhà nước

- Về nhãn rượu: Các loại rượu lưu thông trên thị trường phải chấp hành dánnhãn theo quy định, trừ các trường hợp rượu được sản xuất thủ công để bán cho các

DN có giấy phép sản xuất rượu để chế biến lại

Nhãn hàng hóa là bản in, bản chụp của chữ, hình vẽ, hình ảnh, bản viết, bản vẽđược dán, in, đúc, chạm khắc, trực tiếp trên hàng hóa, bao bì sản phẩm hàng hóa Nhãn phụ hàng hóa thường được sử dụng cho rượu nhập khẩu, nhãn phụ ghi rõcác nội dung cụ thể được dịch ra từ nhãn gốc của nhà sản xuất bằng tiếng nướcngoài ra tiếng Việt Nam, bổ sung bằng tiếng Việt nếu có những nội dung còn thiếubắt buộc phải bổ sung để người tiêu dùng hiểu rõ các nội dung được ghi tại nhãngốc, phù hợp với các quy định của các cơ quan nhà nước

Nhãn hàng hóa bắt buộc phải thể hiện các nội dung sau:

- Tên hàng hóa;

- Tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa;

- Xuất xứ hàng hóa;

Tùy theo tính chất của mỗi loại sản phẩm hàng hóa, đối với rượu, bao gồm:Ngày sản xuất, hạn sử dụng (nếu có), định lượng, hàm lượng etanol, hướng dẫn bảoquản, thông tin cảnh báo (nếu có), mã nhận diện lô sản xuất (nếu có)…

1.2.3.4 Kiểm soát về hóa đơn chứng từ

Hóa đơn là chứng từ kế toán do tổ chức, cá nhân bán hàng hóa, cung cấp dịch vụlập, ghi nhận thông tin bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo quy định của pháp luật.Các loại hóa đơn: Hóa đơn bán hàng, giá trị gia tăng, một số loại hóa đơn khácnhư: các loại vé, thẻ, chứng từ khác có nội dung và hình thức như hóa đơn

Hóa đơn là chứng từ thuế, từ kế toán để chứng minh nguồn gốc của hànghóa để xuất trình với các cơ quan chức năng, bảo vệ quyền lợi cho DN và ngườitiêu dùng

Tùy vào từng trường hợp cụ thể các chứng từ có thể đi kèm như: Phiếu nhậpkho, lệnh điều động hàng hóa, phiếu xuất kho, tờ khai hải quan…

Sản phẩm rượu hay bất kỳ sản phẩm nào khi lưu thông trên thị trường phải cóhóa đơn và chứng từ đi kèm Chi cục QLTT sẽ kiểm tra, xử lý những vi phạm liênquan đến hàng hóa lưu thông trên thị trường mà không có chứng từ kèm theo Đối vớicác loại rượu nhập khẩu Chi cục QLTT có thẩm quyền kiểm tra hóa đơn, chứng từ Những trường hợp các đối tượng là DN, tổ chức kinh doanh vi phạm một sốquy định về chấp hành hóa đơn chứng từ nhưng sự việc chưa đến mức phải truy cứutrách nhiệm hình sự sẽ bị xử phạt theo các hành vi sau:

+ Những trường hợp bị xử phạt về hành vi giao nhận hàng nhập lậu, vậnchuyển, kinh doanh, tàng trữ hàng hóa hàng nhập lậu: Các cá nhân, đơn vị, tổ chứckinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, giao nhận hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thịtrường không mà không cung cấp được hóa đơn, chứng từ kèm theo theo quy địnhcủa Nhà nước hoặc có hóa đơn chứng từ nhưng không hợp lệ…

+ Đối với những trường hợp hàng hóa (rượu) lưu thông trên thị trường nhưngkhông có hoặc có nhưng không đầy đủ các loại chứng từ hóa đơn nhưng chứng

minh được nguyên nhân vì sao không có hoặc có nhưng không đầy đủ vì nhiều lý

do như mất, ướt, cháy… và đã làm các thủ tục khai báo với các cơ quan chức năngchứng minh được nguồn gốc số lượng hàng hóa đó thì sẽ được áp dụng các hìnhthức xử phạt theo quy định trong lĩnh vực quản lý giá, hóa đơn, lệ phí…

1.2.3.5 Kiểm soát về thủ tục kinh doanh

Theo quy định của nhà nước tất cả các cơ sở kinh doanh, đơn vị, các tổ chức,

cá nhân kinh doanh rượu đều phải có đầy đủ các loại giấy phép theo quy định củanhà nước Chi cục QLTT căn cứ thẩm quyền của mình sẽ kiểm tra các loại giấyphép sau:

- Giấy CNĐKKD có ngành sản xuất hoặc bán buôn, bán lẻ, phân phối rượu

- Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATVSTP

- Giấy phép kinh doanh rượu theo yêu cầu từng trường hợp cụ thể

Trong trường hợp có các hành vi sai phạm trong giấy phép ĐKKD sẽ tiếnhành xử phạt theo quy định về xử phạt VPHC trong lĩnh vực kế hoạch, đầu tư Các trường hợp vi phạm liên quan đến giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiệnATVSTP để buôn bán, bán lẻ, phân phối và sản xuất rượu sẽ bị xử phạt về hành viVPPL theo quy định

Đối với những sai phạm liên quan đến giấy phép kinh doanh sẽ tiến hành xửphạt VPHC trong hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, bảo vệ quyềnlợi người tiêu dùng

1.2.4 Hình thức kiểm soát, của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu

Các hình thức kiểm soát của chi cục QLTT đối với mặt hàng rượu khá đa dạng

và phong phú; Xét theo từng góc độ, khía cạnh của các hình thức, cụ thể:

Xét theo cấp độ hệ thống kiểm soát

Theo giai đoạn năm năm một lần các chi cục QLTT tiến hành xây dựng các đề

án hoàn thiện các kế hoạch kiểm tra, kiểm soát để từ đó có phương án tối ưu trongviệc mua sắm trang thiết bị, phương tiện, công cụ hỗ trợ phù hợp với yêu cầu xây

dựng lực lượng ngày càng tinh nhuệ, chuyên nghiệp trong thực thi nhiệm vụ chuyênmôn của lực lượng QLTT; Để công tác kiểm tra kiểm soát có hiệu quả, chất lượngcao theo từng thời điểm thời gian 3 tháng, 6 tháng, 9 tháng hay cuối năm thời giancao điểm Chi cục phân công nhiệm vụ cho các đội QLTT tổ chức triển khai các hoạtđộng kiểm soát trên các địa bàn được giao nhiệm vụ quản lý Trong quá trình thựcthi công tác nhiệm vụ căn cứ vào từng gian đoạn, thời gian địa điểm Chi cục QLTT

tổ chức kiểm tra, kiểm soát theo chuyên đề, nhiệm vụ cụ thể theo sự lãnh đạo, chỉđạo của cấp trên, các đơn thư tố cáo hoặc có những nội dung biến động xảy ra trênđịa bàn các huyện, thị…

Theo quá trình hoạt động

Các hoạt động kiểm soát của lực lượng QLTT đối với sản phẩm rượu trênthị trường là việc áp dụng kiểm soát lường trước, kiểm soát hoạt động và kiểmsoát kết quả

Đối với hoạt động kiểm soát lường trước: Việc tổ chức tuyên truyền, giáo dụcpháp luật rộng rãi giúp các đối tượng, DN, cơ sở sản xuất kinh doanh rượu nắm rõcác quy định của pháp luật quy định về lĩnh vực kinh doanh rượu giúp các đốitượng này nâng cao ý thức trách nhiệm, chấp hành nghiêm túc trong kinh doanh sảnxuất mặt hàng rượu Thường xuyên tiến hành kiểm tra nhắc nhở các doanh nghiệp,

cơ sở sản xuất để các đối tượng này nâng cao ý thức trong chấp hành ATVSTP ,quy định của pháp luật

Kiểm soát hoạt động: Các kiểm soát viên khi phát hiện các hành vi VPPLcủa các đối tượng kinh doanh tiến hành phân tích đánh giá, xử lý các tình huốngtheo quy định của pháp luật, lập biên bản ra quyết định xử phạt VPHC tịch thu,tiêu hủy sản phẩm rượu tại chỗ có thể áp dụng thêm các biện pháp khắc phục hậuquả gây ra

Kiểm soát kết quả: Các phòng nghiệp vụ tổng hợp các kết quả, đánh giá nhữngmặt ưu nhược điểm, đưa ra các vấn đề còn hạn chế sau khi kết thúc các đợt kiểm tracủa kế hoạch kiểm soát, rút ra bài học kinh nghiệm đồng thời đưa ra các giải pháp

để các kế hoạch diễn ra sau này đạt kết quả cao hơn

Việc áp dụng các hình thức kiểm soát trên cho ta nhiều ý nghĩa vô cùng quantrọng trong quá trình thực thi nhiệm vụ của lực lượng QLTT nhằm đạt kết quả caotrong thực hiện các mục tiêu của đơn vị

Xét theo quy mô, phạm vi của kiểm soát

Hàng năm Chi cục QLTT tiến hành kiểm soát toàn diện đồng bộ trên các địabàn quản lý đối với các đối tượng kinh doanh mặt hàng rượu; Căn cứ vào chỉ đạolệnh của cấp trên hoặc các nguồn tin báo, khiếu nại tố cáo của người dân lực lượngQLTT sẽ tổ chức kiểm soát một số đối tượng kinh doanh để phát hiện xử lý cáchành vi VPPL

Xét theo tần suất quá trình hoạt động

Kiểm tra định kỳ, kiểm tra chuyên đề, kiểm tra đột xuất là những hình thứckiểm soát của Chi cục QLTT đối với thị trường rượu

Đối với các hoạt động kiểm tra chuyên đề, kiểm tra định kỳ chi cục căn cứ vào

kế hoạch để ra quyết định kiểm tra nhưng mỗi năm không quá một lần được ápdụng với một đối tượng kinh kiểm tra trên địa bàn

Quyết định kiểm tra đột xuất: Căn cứ vào các thông tin về các hành vi, dấuhiệu VPPL của các đối tượng tổ chức cá nhân được kiểm tra, xác minh Chi cụcQLTT ra quyết định đột xuất đồng thời báo cho các Đội trưởng QLTT phụ trách địabàn ban hành các quyết định liên quan đến các hoạt động kiểm tra

Xét theo mối quan hệ giữa chủ thể và đối tượng

Chi cục QLTT là cơ quan nhà nước tổ chức các hoạt động kiểm tra kiểm soátđối với mặt hàng rượu Thông qua các hoạt động này nhằm quản lý thị trường rượungày càng minh bạch, các đối tượng kinh doanh chấp hành nghiêm quy định củapháp luật nhà nước, đảm bảo tính cạnh tranh bình đẳng cung cấp sản phẩm có chấtlượng tốt cho người tiêu dùng

1.2.5 Quy trình kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu

Chi cục QLTT thực hiện quy trình kiểm soát gồm 3 giai đoạn chuẩn bị kiểmtra, thực hiện kiểm tra và xử lý kết quả kiểm tra

Sơ đồ 1.1 Quy trình kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường

Nguồn: Phòng pháp chế - Kiểm tra, Chi cục QLTT Hà Tĩnh

Trong quá thi hành nhiệm vụ, các phòng chuyên môn, các đội quản lý thịtrường căn cứ các nội dung của kế hoạch và các chỉ tiêu hàng năm, hàng quý hoặctiếp nhận thông tin từ các nguồn tổ chức kiểm tra các cơ sở kinh doanh, sản xuất;Nếu áp dụng kiểm tra thường xuyên thì đối tượng kiểm tra sẽ được gửi thông báokiểm tra trước 3 ngày so với thời điểm đoàn tiến hành kiểm tra

Các nguồn thông tin phục vụ kiểm tra: Thông tin từ đơn thư khiếu nại, tố cáo hoặctin báo của tổ chức, thông tin từ phương tiện thông tin đại chúng, thôn tin từ đơn yêu cầu

xử lý vi phạm hành chính của tổ chức cá nhân; thông tin từ phát hiện của công chứcđược giao nhiệm vụ trinh sát, thông tin từ phát hiện của công chức quản lý địa bàn…,theo dõi để phát hiện các hành vi VPHC hoặc tổ chức kiểm tra, xử lý VPHC…

Giai đoạn 2: Thực hiện kiểm tra

Lãnh đạo đơn vị QLTT có đủ thẩm quyền ban hành quyết định kiểm tra, cáckiểm soát viên thị trường bằng các nghiệp vụ xác minh, thu thập các chứng cứ đốivới hành vi vi phạm dựa trên quyết định kiểm tra

Đoàn kiểm dựa trên các kết quả kiểm tra tiến hành lập biên bản VPHC nếuphát hiện có hành vi VPPL Những trường hợp khi kiểm tra phát hiện các tổ chức cánhân có dấu hiệu vi phạm hoặc phát hiện các hành vi vi phạm ngoài nội dung ghitrong quyết định kiểm tra thì đoàn kiểm tra thực hiện ghi nhận kết quả kiểm tra theođúng quy trình của pháp luật

Giai đoạn 3: Xử lý kết quả kiểm tra

Đối với những đối tượng đoàn kiểm tra đã lập biên bản VPHC, lãnh đạo Chicục QLTT có thẩm quyền ra quyết định xử phạt đối với hành vi VPHC thuộc thẩm

Chuẩn bị kiểm tra

Thực hiện kiểm tra Xử lý kết quả kiểm tra

(1)

(2)

quyền xử lý hoặc chuyển giao hồ sơ vụ việc VPHC đến tổ chức cá nhân có khác cótrách nhiệm xử phạt theo các quy định của pháp luật nhà nước

Những trường hợp phát hiện có dấu hiệu VPPL nhưng chưa đủ căn cứ hoặcchưa đến mức phải xử phạt VPHC thì đoàn kiểm tra tiến hành xác minh, bổ sungchứng cứ vi phạm hoặc áp dụng biện pháp nhắc nhở để DN, cơ sở kinh doanh chấphành nghiêm quy định của pháp luật

1.2.6 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát của Chi cục quản lý thị trường đối với mặt hàng rượu

Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát Chi cục QLLT đối với thị trường rượu,

cụ thể:

1.2.6.1 Nhân tố thuộc về chi cục quản lý thị trường

Các nhân tố thuộc bên trong chi cục ảnh hưởng đến việc kiểm soát bao gồm:

Quan điểm và sự quan tâm của lãnh đạo chi cục

Với quy chế hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ nên quyết định củaban lãnh đạo chi phối rất lớn trong quá trình thực hiện kiểm tra kiểm soát Tùythuộc vào từng quan điểm, chủ trương của Lãnh đạo đơn vị các nội dung hình thứckiểm soát sẽ bị chi phối từ hoạch định chiến lược, mục tiêu giải pháp, quy trình thựchiện, nhân sự đến việc trang bị các phương tiện, công cụ hỗ trợ cho quá trình kiểmsoát, kết quả kiểm soát cũng sẽ bị chi phối theo quan điểm của từng nhà lãnh đạokhác nhau

Quản lý năng lực đội ngũ kiểm soát viên

Đối với công tác quản lý nguồn nhân lực đây là yếu tố có vai trò rất quan trọngtrong việc xây dựng bộ máy kiểm soát có năng lực tốt để thực hiện nhiệm vụ kiểmsoát Việc hoạch định, tuyển dụng, giáo dục, đào tạo bồi dưỡng, quy hoạch bổsung lực lượng kiểm soát viên trẻ có năng lực để đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụtrong tình hình mới là nhiệm vụ vô cùng quan trọng cấp bách đối với nhiệm vụquản lý nhân sự hiện nay của Chi cục QLTT Thường xuyên có kế hoạch để đàotạo bồi dưỡng nghiệp vụ giúp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm soát.Công tác sắp xếp, bố trí vị trí chức năng nhiệm vụ của bộ máy, công tác luân

chuyển cán bộ theo quy định có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình hoàn thànhnhiệm vụ của đội ngũ kiểm soát viên Các chế độ đối với cán bộ công chức sẽảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động kiểm tra, kiểm soát của bộ máy Nếu làmtốt các chính sách đãi ngộ sẽ có tác động tích cực đến động lực, tinh thần làmviệc và sự cống hiến hết mình của đội ngũ cán bộ công chức và hơn hết sẽ giảmđến mức tối thiểu các hành vi tiêu cực của kiểm soát viên trong thực hiện nhiệm

vụ quản lý thị trường hiện nay

Cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn kinh phí hoạt động

Hằng năm, từ đầu năm Chi cục được UBND tỉnh phân khai cấp nguồn tàichính để Chi cục QLTT tổ chức hoạt động Ngân sách nhà nước đảm bảo cho việctriển khai các hoạt động của chi cục, cũng như các hoạt động kiểm soát đạt hiệu quảcao, nguồn kinh phí để đảm bảo cho các mục tiêu:

- Nguồn kinh phí đảm bảo để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, mua sắm cácphương tiện, trang thiết bị, công cụ… đáp ứng nhu cầu hoạt động của đơn vị

- Ngân sách để trả lương và các chế độ bảo hiểm xã hội, chính sách cho cán bộkhác để thực hiện nhiệm vụ được giao

- Các chi phí để mua thông tin từ các nguồn khác nhau, quảng bá trên cácphương tiện truyền thông của các cơ quan thông tấn báo chí và các hình thức tuyêntruyền khác…

Do vậy, nguồn kinh phí được nhà nước phải phân khai đầy đủ qua các nămđáp ứng cho việc triển khai các hoạt động kiểm tra, kiểm soát Muốn làm được điều

đó, chi cục phải xây dựng và thông qua dự toán nguồn kinh phí từ đầu năm trìnhUBND, Sở Tài chính cấp nguồn hoạt động nhưng phải đảm bảo sử dụng kinh phí cóhiệu quả, đúng mục đích

Với yêu cầu công việc ngày càng cao trong giai đoạn đất nước bước vàohội nhập kinh tế quốc tế, việc đảm bảo đầy đủ các trang thiết bị, công cụ hỗ trợ,máy móc hiện đại, cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ kiểm soát là nhucầu cấp thiết hiện nay Việc trang bị máy móc hiện đại, ứng dụng các phần

mềm do cơ quan cấp trên cung cấp nhằm phục vụ công tác kiểm soát thị trường

để có kết quả cao nhất Các công cụ hỗ trợ như máy test nhanh thành phầnrượu, máy đọc kết quả các phần mềm lưu trữ khoa học được đầu tư hiện đạicũng là một nhân tố có vai trò quan trọng trong việc triển khai thực thi nhiệm

vụ QLTT của đơn vị

Sự phối hợp với các cơ quan liên quan, chính quyền địa phương

Để có những thành công trong việc kiểm soát nhất định phải có mối quan hệchặt chẽ phối hợp giữa địa phương, các cơ quan liên quan với Chi cục QLTT trongviệc kiểm tra, kiểm soát thị trường nói chung mặt hàng rượu nói riêng Việc phối hợpnhịp nhàng giữa các cơ quan chức năng giúp đẩy nhanh hiệu quả trong việc xử lý các

vụ việc vượt thẩm quyền hay những vấn đề khác liên quan đến các cơ quan chứcnăng khác của nhà nước như: Công an, Sở Y tế, Sở khoa học công nghệ, Sở nôngnghiệp và phát triển nông thôn…

Nếu có sự vào cuộc đồng bộ, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức nănggiúp nguồn thông tin được cung cấp phong phú, linh hoạt tạo cơ sở vững chắc trongviệc giải quyết xử lý các hành vi VPPL một cách hợp lý có trách nhiệm hơn Cáchoạt động kiểm tra kiểm soát QLTT được thực hiện hiệu quả thống nhất trên nhiềumặt, có hiệu lực hiệu quả cao trong các tình huống xử lý trên các địa bàn quản lýnhất là giải quyết được các tình trạng cung cấp thông tin về tình hình sản xuất bánbuôn, bán lẻ rượu tự nấu, rượu không có nguồn gốc xuất xứ đang diễn ra tràn lantrên thị trường hiện nay

Quản lý nội bộ tại Chi cục

Để phát hiện ra những vấn đề hạn chế của hệ thống thì cần phải làm tốt công tácquản lý nội bộ từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp hoàn thiện công tác quản lý Để giúpcác nhà lãnh đạo đơn vị hiểu rõ được tình hình nội bộ đồng thời đưa ra quyết định đúngđắn kịp thời thì công tác kiểm soát nội bộ luôn được chú trọng triển khai toàn diện Nếulàm tốt công tác này sẽ giúp nâng cao nội bộ đoàn kết, ý thức trách nhiệm của mỗingười cán bộ được nâng cao, hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng gây phiền hà, nhũngnhiễu, tham nhũng của một bộ phận cán bộ kiểm soát viên Từ đó tăng cường sự minh

bạch, sự nghiêm minh của pháp luật, công tác kiểm soát thị trường ngày càng có hiệuquả, uy tín, ảnh hưởng sâu rộng đến mọi hoạt động trên thị trường.

1.2.6.2 Nhân tố thuộc về các cơ sở kinh doanh mặt hàng rượu

Nhân tố ảnh hưởng quan trọng trực tiếp đến hoạt động kiểm soát của Chi cụcQLTT là ý thức chấp hành, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật của ngườisản xuất, kinh doanh rượu Việc chấp hành của các đối tượng tạo ra hai mặt củavấn đế kiểm soát, nếu ý thức chấp hành nghiêm của các hộ kinh doanh, DN… caothì tạo điều kiện tốt, dễ dàng cho lực lượng QLTT Nếu ý thức chấp hành khôngcao sẽ dẫn đến nhiều hành vi vi phạm làm cho công tác kiểm soát trở nên khókhăn hơn Ngoài ra, những đối tượng hiểu và chấp hành các quy định của luậtpháp sẽ giúp hạn chế sự tiếp tay của các đối tượng này trong việc lót tay làm chomột bộ phận kiểm soát viên vi phạm đạo đức công vụ đối với nghề nghiệp và quyđịnh của pháp luật

Tuy nhiên, theo thực tiễn thì có một vài nguyên nhân chính dẫn tới có cáchành vi VPPL là do các đối tượng kinh doanh chưa nắm vững các nội dung quyđịnh của pháp luật Đang còn có sự chênh lệch rất cao trong trình độ hiểu biết và

sự chấp hành pháp luật của người dân ở các vùng miền nên trong công tác kiểmsoát thị trường với mức độ chấp hành, mức độ vi phạm còn nhiều vấn đề bất cập

ở từng địa phương, địa bàn khác nhau Nhiều đối tượng vì lợi ích trước mắt màbất chấp tất cả kể cả việc vi phạm pháp luật gây ảnh hưởng không nhỏ cho cộngđồng xã hội…

1.2.6.3 Các nhân tố khác

Hoạt động kiểm soát của chi cục QLTT đối với mặt hàng rượu chịu nhiều nhân

tố ảnh hưởng, để làm rõ mối quan hệ này tác giả xin đưa một số nhân tố cụ thể:

như: bộ máy nhân sự, nguồn kinh phí hoạt động, cơ sở vật chất, trang thiết bị…Quy định của pháp luật sẽ có những tác động tích cực hoặc hạn chế đến mọi hoạtđộng, quy trình kiểm soát đối với mặt hàng rượu Một trong những yếu tố, điềukiện đảm bảo cho việc kiểm soát được thực hiện một cách chính xác, khoa họchiệu quả là hệ thống pháp luật có chất lượng cao Mặt khác, nếu luật chồng chéo,không sát với thực tiễn, chậm đổi mới sẽ gây khó khăn cho công tác kiểm tra,kiểm soát trong quá trình thi hành công vụ

Chi cục QLTT chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Sở Công thương, UBND tỉnh,Tổng cục QLTT nên các văn bản luật, quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo, hướngdẫn của cả UBND tỉnh và Tổng cục QLTT phải khách quan, sát với thực tiễn tránhchồng chéo, thống nhất giữa cách chỉ đạo, văn bản luật nếu không sẽ gây nhiều hệlụy, sự cản trở đến công tác thực thi công vụ kiểm soát thị trường

Nhân tố văn hóa tiêu dùng

Văn hóa tiêu dùng quyết định ảnh hưởng đến quá trình kiểm tra, kiểm soát củachi cục QLTT Người tiêu dùng quyết định đến nguồn cung của hàng hóa, nếungười tiêu dùng thông thái thì công tác kiểm soát thị trường sẽ tốt hơn Ngược lại,nếu người tiêu dùng không bận tâm, hay sự hiểu biết về các quy định của pháp luậthạn chế, chủ quan trước các sản phẩm rượu nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng,không đảm bảo chất lượng được các đối tượng bán tràn lan trên thị trường thì sẽ ảnhhưởng không nhỏ, gây khó khăn cho lực lượng QLTT

Tác động quan trọng đến nguồn cung là nhu cầu tiêu thụ rượu của ngườitiêu dùng Nếu người tiêu dùng đòi hỏi đảm bảo chất lượng, khắt khe về sảnphẩm thì nhà cung cấp (người bán hàng) sẽ cẩn thận hơn trong việc bán sảnphẩm ngược lại Nếu người tiêu dùng xuề xòa, dễ dãi không để ý đến chất lượngsản phẩm, không quan tâm đến các quy định của pháp luật, vô tư trước nhữngsản phẩm không đảm bảo chất lượng trên thị trường thì việc tiêu thụ các sảnphẩm đó gây tác hại nghiêm trọng sức khỏe cho người sử dụng Bên cạnh đó,nguồn tin báo từ người dân, người sử dụng rượu hết sức có ý nghĩa nhằm kiểmsoát thị trường rượu ngày càng tốt hơn

1.3 Kinh nghiệm của một số Chi cục quản lý thị trường, trong việc kiểm soát đối với mặt hàng rượu, bài học kinh nghiệm cho Chi cục quản lý thị trường Hà Tĩnh

1.3.1 Kinh nghiệm của một số Chi cục quản lý thị trường trong kiểm soát đối với mặt hàng rượu

Hiện nay, trên thị trường tình hình thị trường rượu giá rẻ, kém chất lượng trànlan, người sử dụng rượu không thể phân biệt được rượu đảm bảo hay không đảmbảo chất lượng, do đó khó tránh khỏi những hệ lụy đáng tiếc cho người sử dụngrượu ở nước ta

Mặc dù đã được cảnh báo về các mối nguy hiểm khi sử dụng rượu quá chénnhưng từ sau tết nguyên đán Đinh Dậu theo báo cáo của bộ y tế “đã có hàng trăm vụngộ độc rượu, 15 người tử vong vì ngộ độc rượu trong đó điển hình vụ ngộ độc xảy

ra ở Phong Thổ tỉnh Lai Châu ngày 13/2/2017 đã làm 69 người ngộ độc, có 9 người

tử vong, vụ các sinh viên bị ngộ độc rượu tại Cầu Giấy Hà Nội…” Trước tình trạng

đó, Chính phủ, Bộ Công thương, Tổng Cục QLTT đã có nhiều công văn, văn bảnchỉ đạo các hoạt động kiểm tra, kiểm soát mặt hàng rượu, có nhiều kết quả được ghinhận tại các chi cục QLTT trên cả nước, cụ thể:

Kết quả kiểm tra, kiểm soát của chi cục QLTT thành phố Hà Nội

Trong 14 ngày “từ ngày 04/3- 16/3/2017, chi cục QLTT Thành phố Hà Nội đãtiến hành kiểm tra 422 vụ, đã xử lý 283 vụ, đang xử lý 103 vụ, không xử lý 36 vụ.Phạt tiền 667 triệu đồng, trị giá hàng vi phạm 475 triệu đồng, tịch thu, tạm giữ gần

31 083 lít rượu, 622 chai rượu các loại; 15 bình rượu, 03 chum rượu ngâm gần 70

kg, 5kg men rượu và 60 vỏ chai mang nhãn hiêu Sơn Tinh Trong đó ngày9/3/2017 đội QLTT số 6, Chi cục QLTT Hà Nội đã kiểm tra tại nhà 32, Phố ThiênHiền, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm Tại đây lực lượng QLTT đã pháthiện 56 can nhựa đựng hơn 1000 lít rượu không rõ nguồn gốc xuất xứ gồm rượungâm các loại: Táo mèo, ba kích, chuối hột… Trong quá trình kiểm tra chủ cơ sở

đã không xuất trình được giấy phép ĐKKD, không chứng minh được nguồn gốcxuất xứ của số lượng rượu trên Chủ cơ sở trên cho biết toàn bộ số rượu trên được

mua từ tỉnh Hưng Yên về để bán lẻ kiếm lời, mỗi lít được bán với giá 30.000đồng.” (Nguồn báo cáo Chi cục QLTT Hà Nội).

Để đạt được những kết quả trên Chi cục quản lý thị trường Hà Nội đã triểnkhai, áp dụng đồng bộ các khâu, các quy trình, công cụ kiểm tra, kiểm soát cụ thể:

- Bộ máy kiểm soát: Trong giai đoạn hiện nay, cơ cấu Chi cục QLTT Hà Nộiđối với mặt hàng rượu đã được quan tâm sâu sát, bộ máy hoạt động tinh gọn, nhân

sự được bổ sung, tuyển dụng cán bộ công chức có trình độ đáp ứng với nhiệm vụkiểm tra, kiểm soát thị trường trong giai đoạn mới Trong đó, bộ máy quản lý, cácphòng chức năng được phân công phân nhiệm rõ ràng từng nhiệm vụ, khu vực vàlĩnh vực rượu đối với từng đối tượng sản xuất kinh doanh trên địa bàn

- Nội dung kiểm soát : Chi cục QLTT Hà Nội đã chỉ đạo quyết liệt, ra quyếtđịnh kiểm tra, kiểm soát các mặt hàng rượu trên thị trường Hà Nội liên quan đếnniêm yết giá, tem nhãn, chất lượng, giấy phép đăng ký kinh doanh, giấy phépATVSTP để kinh doanh rượu

- Về giá, tem nhãn, hóa đơn chứng từ: Chủ động và áp dụng tuyên truyềnbằng nhiều hình thức, công cụ tuyên truyền qua đó nhằm tuyên truyền, giáo dụcnâng cao nhận thức cho các đối tượng sản xuất, kinh doanh cũng như người sử dụngrượu biết chấp hành các nội dung quy định của nhà nước trong việc sản xuất kinhdoanh, cụ thể: Niêm yết giá bán, dán tem nhãn theo quy định và chứng minh cácnguồn gốc xuất xứ bằng các hóa đơn chứng từ các loại rượu

- Chất lượng, thủ tục hành chính: Hướng dẫn cho từng đối tượng kinh doanhchấp hành, hoàn thành các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật Định kỳ,đột xuất kiểm tra các đối tượng kinh doanh trên địa bàn thành phố, lấy mẫu các loạirượu bất kỳ để kiểm nghiệm chất lượng rượu, phối hợp với các tổ chức, đơn vị, địaphương để kiểm soát các đối tượng bán buôn, bán lẻ và rượu tự nấu ở các quán vỉa

hè, nhà hàng, khách sạn, quán ba … có biện pháp xử lý nghiêm đối với các hành vi

vi phạm pháp luật

- Hình thức và công cụ: Tham mưu hoàn thiện các văn bản quy phạm phápluật để sử dụng trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường rượu trên địa bàn,

hướng dẫn cụ thể rõ ràng, khoa học… để thực hiện kiểm tra, kiểm soát trước các đợtcao điểm kiểm soát thị trường rượu Phối hợp chặt chẽ lực lượng với các cơ quanban ngành có liên quan trong công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm.

Áp dụng công nghệ thông tin, các công cụ hỗ trợ khoa học hiện đại để xử lýnhanh các nguồn tin, kiểm nghiệm kịp thời các mẫu sản phẩm để từ đó có biện phápphối hợp giữa các bộ phận chức năng của đơn vị, các đơn vị liên quan từ bướcchuẩn bị đến giai đoạn thực hiện kiểm tra và xử lý kết quả kiểm tra

Đối với thủ đô Hà Nội là địa bàn rộng lớn với nhiều lợi thế từ pháp luật, chínhtrị, tư tưởng hành động, cơ sở hạ tầng, trang bị máy móc, khoa học công nghệ, thôngtin tuyên truyền và đặc biệt là tổ chức bộ máy được thực hiện cơ cấu chức năng trong

đề án việc làm phù hợp với yêu cầu trong thời đại mới Thành phố Hà Nội là địa bànrộng lớn nhiều quận, huyện, nội thành, ngoại thành…với nhiều tính chất phức tạp củatừng địa bàn, địa phương nên việc kiểm tra xử lý các vi phạm hành chính, VPPL củachi cục QLTT Hà Nội gặp không ít khó khăn thách thức Tuy nhiên với sự nỗ lực,quyết tâm của cán bộ, nhân viên chi cục QLTT Hà Nội trong nhiều năm qua đã đạtđược nhiều kết quả cao, là đơn vị được Chính phủ, UBND thành phố Hà Nội, BộCông Thương nhiều lần tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý Là nơi để các đơn

vị chi cục QLTT trong cả nước học tập kinh nghiệm

Kết quả kiểm tra, kiểm soát của Chi cục Quản lý thị trường Đà Nẵng

Vào “ngày 4/4/2017, chi cục QLTT Đà Nẵng đã kiểm tra cửa hàng kinhdoanh tại số 57, Trần Văn Ơn, phường Hòa An, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng quakiểm tra, đoàn kiểm tra đã phát hiện 120 thùng bao bì giấy chứa gần 2.900 chairượu bàu đá các loại 0.5 lít/chai và 360 chai rượu Bàu đá 1 lít/chai không đượcdán tem theo quy định Cùng ngày, đoàn kiểm tra cũng phát hiện 1.800 chai rượucác loại nhau gồm các thương hiệu như Vodka Hà Nội, Men, rượu bàu đá… và

03 can rượu trắng, mỗi can 30 lít tại số nhà H123/24-Kiệt 01 Phạm Như Xươngquận liên Chiểu, tại thời điểm kiểm tra chủ cơ sở là bà Nguyễn Thị Nhi khôngxuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc của số rượu trên” (Nguồn: Báo cáocủa Chi cục QLTT Đà Nẵng)