Luận văn thạc sỹ - Hoàn thiện hoạt động giám sát của HĐND huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân ở nước ta hiện nay, vấn đề tổ chức của bộ máy nhà nước nói chung và hệ thống chính quyền địa phương nói riêng trong đó có HĐND các cấp là yêu cầu khách quan và tất yếu. HĐND các cấp có 02 chức năng đó là Quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương và chức năng giám sát. Chức năng giám sát có một vị trí, vai trò rất quan trọng trong việc điều chỉnh các hoạt động của UBND, từ đó sẽ Quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương. HĐND gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri ở địa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên (theo khoản 1 điều 6 Luật Tổ chức chính quyền địa phương) vì vậy HĐND Thực hiện tốt chức năng giám sát là một trong những yêu cầu cơ bản để nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND. Thực trạng của huyện Bắc Yên có nhiều khó khăn làm ảnh hưởng không nhỏ tới việc hoạt động giám sát của HĐND như: (địa hình rất phức tạp, bị chia cắt mạnh, dốc đứng, núi cao, khe sâu, diện tích đất bằng ít. Độ cao trung bình 1.000 m so với mực nước biển; khí hậu nóng ẩm mưa nhiều, 8 xã vùng cao có 9 tháng trong năm có xương mù bao phủ; tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 97%; tỷ lệ hộ nghèo trên 39%; trình độ dân trí thấp; công tác quản lý của chính quyền địa phương của Bắc Yên …), là những thách thức trong quá trình phát triển của huyện. Vấn đề đang đặt ra đối với chính quyền địa phương của huyện là phải thay đổi tư duy, phải tạo bước đột phá, tăng tốc độ phát triển trên mọi mặt, nhất là kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội mang tính chất chiến lược, nhằm giảm tỷ lệ hộ nghèo, nâng cao dân trí trên địa bàn huyện tạo đà cho sự phát triển cao hơn trong những năm tiếp theo và sớm đưa huyện Bắc Yên thoát nghèo. Để tạo bước đột phá đó thì HĐND huyện có vai trò hết sức quan trọng đó là giám sát việc thực thi các chính sách của UBND và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND. Năm 2016 là năm cuối cùng thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm, giai đoạn 2011 - 2016 của huyện Bắc Yên, Bên cạnh những thành tựu phát triển đã đạt được, thì vẫn còn nhiều vấn đề bất cập trong việc sử dụng các nguồn vốn phân tán, đầu tư dàn trải, nợ xây dựng cơ bản lớn, gây lãng phí, thất thoát, hiệu quả đầu tư thấp, tỷ lệ hộ nghèo, học sinh bỏ học vẫn còn cao, y tế chưa đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân. Một trong những nguyên nhân dẫn đến những bất cập này là hoạt động quản lý của Nhà nước nói chung và hoạt động giám sát của HĐND nói riêng chưa hiệu quả. Bởi vậy, tác giả chọn đề tài “Hoàn thiện hoạt động giám sát của HĐND huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La” làm đề tài luận văn Thạc sỹ Quản kinh tế & Chính sách nhằm phân tích những thuận lợi, khó khăn, những vấn đề còn tồn tại trong hoạt động giám sát của HĐND huyện Bắc Yên, trên cơ sở đó đưa ra một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả, hoàn thiện hoạt động giám sát của HĐND huyện Bắc Yên, góp phần phát triển bền vững, toàn diện kinh tế, văn hóa, xã hội huyện Bắc Yên. 2. Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài Trải qua gần 70 mươi năm kể từ khi ra đời, vị trí, vai trò của HĐND các cấp trong hệ thống tổ chức bộ máy Nhà nước ngày càng được khẳng định. Vấn đề hoạt động giám sát của HĐND đã được nhiều chuyên gia và các nhà khoa học đề cập nhiều trên sách báo, tạp chí, có những đề tài, công trình khoa học nghiên cứu về vấn đề này.Có thể kể ra một số công trình nghiên cứu sau đây: - Đinh Ngọc Quang. Tạp chí Quản lý nhà nước, số 2/2005. “Về đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2004- 2009”. Tạp trí đã nêu ra những vấn đề cần thiết phải ban hành Luật Tổ chức Hội dồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003. Sự cần thiết phải đổi mới về cơ cấu tổ chức và chức năng hoạt động của HĐND. - Phạm Quang Hưng (2007). Luận văn thạc sỹ, Đại học Quốc gia Hà Nội, với đề tài “Năng lực thực hiện chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện Hải Dương đối với quản lý hành chính nhà nước về đất đai”. Đề tài đã khái quát năng lực thực hiện chức năng giám sát của Đại biểu HĐND huyện Hải Dương về lĩnh vự đất đai; Làm rõ được thực trạng và đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sau giám sát; năng lực của Đại biểu HĐND huyện nói chung, Thường trực, các Ban của HĐND huyện nói riêng - Nguyễn Thị Lợi (2014). Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội, với đề tài “Tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh – qua thực tiễn tỉnh Nghệ An”. Đề tài đã nêu lên thực trạng về công tác tổ chức và hoạt động của HĐND tỉnh Nghệ An và đề xuất các giải pháp để hoàn thiện tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND tỉnh Nghệ An. - Lê Thị Bình Tuyết (2014). Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội, với đề tài “Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện - qua thực tiễn tỉnh Thanh Hóa”. Đề tài đã nêu lên thực trạng về hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, sự cần thiết phải đổi mới về hoạt động giám sát cũng như những giải để nâng cao hiệu quả giám sát. - Trịnh Đình Bá (2016). Luận văn thạc sĩ Luật học, Học viện khoa học xã hội, với đề tài “Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi”. Đề tài đã nêu lên thực trạng về hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đồng thời đề tài cũng đưa ra những quan điểm và giải pháp để tăng cường hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện ở Việt Nam hiện nay Tình hình trên cho thấy việc nghiên cứu hoạt động giám sát của HĐND các cấp trong những năm qua đã được chú trọng và có bước phát triển đáng kể. Tuy nhiên các công trình nêu trên chủ yếu tiếp cận HĐND từ góc độ tổ chức và hoạt động một cách chung chung chưa cụ thể, còn về chức năng giám sát của HĐND chỉ khai thác ở khía cạnh nâng cao hiệu lực. Hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện đã có nhiều vấn đề mới được đặt ra cả về lý luận và thực tiễn, nhưng chưa nhiều các công trình khoa học nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện và đầy đủ, nhất là ở một địa bàn cụ thể như giám sát của HĐND huyện Bắc Yên đối với UBND huyện Bắc Yên. Các kết quả nghiên cứu này sẽ là nguồn tư liệu quan trọng cho việc nghiên cứu hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện trên một địa bàn cụ thể ở Sơn La với tính chất là một đề tài độc lập đi sâu nghiên cứu thực tiễn, để đánh giá mặt được, mặt chưa được qua đó đưa ra những giải pháp có giá trị thực tiễn nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND huyện trên địa bàn tỉnh Sơn La nói chung và HĐND huyện Bắc Yên nói riêng. 3. Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện nói chung và phân tích thực trạng về hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện Bắc Yên nói riêng, luận văn đề xuất giải pháp hoàn thiện hoạt động giám sát của HĐND huyện trong thời gian tới. Luận văn được thực hiện nhằm hướng tới các mục tiêu cụ thể sau: - Xác định khung nghiên cứu về hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện - Phân tích thực trạng hoạt động giám sát của HĐND huyện Bắc Yên giai đoạn 2016 – 2018; xác định điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt đông giám sát và nguyên nhân của các điểm yếu. - Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện hoạt động giám sát của HĐND huyện Bắc Yên đến năm 2026.

NGUYỄN CAO CƯỜNG

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN BẮC YÊN,

TỈNH SƠN LA

NGUYỄN CAO CƯỜNG

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN BẮC YÊN,

TỈNH SƠN LA

Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế và chính sách

Người hướng dẫn khoa học: GS TS ĐỖ HOÀNG TOÀN

HÀ NỘI - 2018

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các sốliệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trongbất kỳ công trình nghiên cứu nào khác./.

Hà Nội, ngày tháng năm 2018

Tác giả luận văn

Nguyễn Cao Cường

Hoàng Toàn, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, người đã hướng dẫn tôi hết sức tậntâm, nhiệt tình, khoa học để tôi hoàn thành luận văn Thạc sỹ này.

Đồng thời, tôi cũng xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các thầy, cô giáocủa trường Đại học Kinh tế Quốc dân, đặc biệt là các thầy cô trong khoa sau Đạihọc đã giúp tôi trong quá trình thực hiện luận văn

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, đồng nghiệp, những người đã quantâm, sát cánh bên cạnh và ủng hộ tôi là động lực cho tôi hoàn thành luận văn này 1cách thuận lợi

Hà Nội, ngày tháng năm 2018

Tác giả luận văn

Nguyễn Cao Cường

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC HỘP

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 8

1.1 Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân 8

1.1.1 Hội đồng nhân dân 8

1.1.2 Khái niệm, mục tiêu và đặc điểm của hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân 9

1.1.3 Yêu cầu đối với hoạt động giám sát của HĐND 16

1.2 Nội dung hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân 21

1.2.1 Giám sát báo cáo của Thường trực HĐND, Uỷ ban nhân dân, các cơ quan tư pháp cùng cấp 21

1.2.2 Giám sát việc trả lời chất vấn của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân, các thành viên khác của Uỷ ban nhân dân, các cơ quan tư pháp 23

1.2.3 Giám sát quyết định của Uỷ ban nhân dân huyện, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp xã có dấu hiệu trái với Hiến pháp, pháp luật 24

1.2.4 Giám sát chuyên đề 24

1.2.5 Lấy phiếu tín nhiệm và bỏ phiếu tín nhiệm đối với người do Hội đồng nhân dân bầu 25

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện 26

1.3.1 Yếu tố chủ quan của HĐND huyện 26

1.3.2 Yếu tố về đối tượng giám sát 29

1.3.3 Các yếu tố bên ngoài 31

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN BẮC YÊN, TỈNH SƠN LA GIAI ĐOẠN 2016 – 2018 32

2.1 Khái quát về tổ chức bộ máy Hội đồng nhân dân huyện Bắc Yên nhiệm kỳ 2016 - 2021 32

2.1.1 Đại biểu và cơ cấu đại biểu 32

2.1.2 Cơ cấu tổ chức của HĐND huyện Bắc Yên 34

2.2 Thực trạng hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện Bắc Yên 37

2.2.2 Giám sát việc trả lời chất vấn của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân, các thành

viên khác của Uỷ ban nhân dân, các cơ quan tư pháp 41

2.2.3 Giám sát các quyết định của Uỷ ban nhân dân huyện, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp xã có dấu hiệu trái với Hiến pháp, pháp luật 47

2.2.4 Giám sát chuyên đề 49

2.2.5 Lấy phiếu tín nhiệm và bỏ phiếu tín nhiệm đối với người do Hội đồng nhân dân bầu 60

2.3 Đánh giá chung về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện Bắc Yên 62

2.3.1 Những thành công 62

2.3.2 Những hạn chế 64

2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế 66

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN BẮC YÊN, TỈNH SƠN LA ĐẾN NĂM 2026 68

3.1 Phương hướng hoàn thiện hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện 68

3.2 Các giải pháp hoàn thiện hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện Bắc Yên 71

3.2.1 Nâng cao chất lượng thực hiện các hình thức giám sát của Hội đồng nhân dân huyện Bắc Yên 71

3.2.2 Tăng cường sự lãnh đạo của Ban Thường vụ Huyện ủy Bắc Yên đối với hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện 75

3.2.3 Nâng cao năng lực của đại biểu Hội đồng nhân dân huyện 77

3.2.4 Nâng cao năng lực giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân 78

3.2.5 Nâng cao năng lực giám sát của các Ban thuộc Hội đồng nhân dân huyện 79

3.2.6 Nâng cao năng lực hoạt động của bộ máy giúp việc cho Hội đồng nhân dân 80

3.2.7 Tăng cường mối quan hệ phối hợp giám sát giữa Hội đồng nhân dân huyện với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức Đoàn thể 80

3.2.8 Tạo các điều kiện thuận lợi cho Hội đồng nhân dân huyện trong hoạt động giám sát 82

3.3 Kiến nghị 83

KẾT LUẬN 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

2011 - 2016 32Bảng 2.2 Cơ cấu đại biểu Hội đồng nhân huyện Bắc Yên khóa XVII, nhiệm kỳ

2016 - 2021 34Bảng 2.3: Thống kê trình độ đại biểu Hội đồng nhân huyện Bắc Yên khóa XVI,

khóa XVII 34Bảng 2.4 Số chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân huyện Bắc Yên khóa XVI,

nhiệm kỳ 2011 - 2016 43Bảng 2.5 Số chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân huyện Bắc Yên khóa

XVII, nhiệm kỳ 2016 - 2021 43Bảng 2.6 Các cơ quan, đơn vị trả lời chất vấn tại các kỳ họp của Hội đồng nhân

dân huyện Bắc Yên khóa XVI, khóa XVI 43Bảng 2.7 Số lượng văn bản quy phạm pháp luật được ban hành từ năm 2011 -

2016 của Ủy ban nhân dân huyện Bắc Yên 47Bảng 2.8 Số lượng Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp xã, thị trấn trên địa

bàn huyện Bắc Yên (tính đến 31/12/2016) 48Bảng 2.9 Thống kê các Đoàn giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân và các

Ban của Hội đồng nhân dân huyện Bắc Yên khóa XVI, khóa XVII 50Bảng 2.10 Thống kê về kết quả lấy phiếu tín nhiệm của Hội đồng nhân dân huyện

Bắc Yên theo Nghị quyết số 35/2012/QH13 của Quốc hội 61

HĐND huyện 36

Hộp 2.2: Kết quả phỏng vấn về chất lượng thẩm tra, xem xét các báo cáo của các

Ban HĐND huyện Bắc Yên 41Hộp 2.3: Kết quả phỏng vấn về hiệu quả của hoạt động chất vấn tại kỳ họp của

HĐND huyện Bắc Yên 47Hộp 2.4: Kết quả phỏng vấn về chất lượng và hiệu quả của hoạt động giám sát

chuyên đề của HĐND huyện Bắc Yên 60

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân ở nước ta hiện nay, vấn đề tổ chức của

bộ máy nhà nước nói chung và hệ thống chính quyền địa phương nói riêng trong đó

có HĐND các cấp là yêu cầu khách quan và tất yếu HĐND các cấp có 02 chức năng

đó là Quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương và chức năng giám sát.Chức năng giám sát có một vị trí, vai trò rất quan trọng trong việc điều chỉnh các hoạtđộng của UBND, từ đó sẽ Quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương.HĐND gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri ở địa phương bầu ra, là cơ quanquyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủcủa Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp

trên (theo khoản 1 điều 6 Luật Tổ chức chính quyền địa phương) vì vậy HĐND Thực

hiện tốt chức năng giám sát là một trong những yêu cầu cơ bản để nâng cao hiệu quảhoạt động của HĐND Thực trạng của huyện Bắc Yên có nhiều khó khăn làm ảnh

hưởng không nhỏ tới việc hoạt động giám sát của HĐND như: (địa hình rất phức tạp, bị chia cắt mạnh, dốc đứng, núi cao, khe sâu, diện tích đất bằng ít Độ cao trung bình 1.000 m so với mực nước biển; khí hậu nóng ẩm mưa nhiều, 8 xã vùng cao có 9 tháng trong năm có xương mù bao phủ; tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 97%;

tỷ lệ hộ nghèo trên 39%; trình độ dân trí thấp; công tác quản lý của chính quyền địa phương của Bắc Yên …), là những thách thức trong quá trình phát triển của huyện.

Vấn đề đang đặt ra đối với chính quyền địa phương của huyện là phải thay đổi tư duy,phải tạo bước đột phá, tăng tốc độ phát triển trên mọi mặt, nhất là kế hoạch phát triểnkinh tế - xã hội mang tính chất chiến lược, nhằm giảm tỷ lệ hộ nghèo, nâng cao dântrí trên địa bàn huyện tạo đà cho sự phát triển cao hơn trong những năm tiếp theo vàsớm đưa huyện Bắc Yên thoát nghèo Để tạo bước đột phá đó thì HĐND huyện cóvai trò hết sức quan trọng đó là giám sát việc thực thi các chính sách của UBND vàcác cơ quan chuyên môn thuộc UBND

Năm 2016 là năm cuối cùng thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05năm, giai đoạn 2011 - 2016 của huyện Bắc Yên, Bên cạnh những thành tựu pháttriển đã đạt được, thì vẫn còn nhiều vấn đề bất cập trong việc sử dụng các nguồnvốn phân tán, đầu tư dàn trải, nợ xây dựng cơ bản lớn, gây lãng phí, thất thoát, hiệuquả đầu tư thấp, tỷ lệ hộ nghèo, học sinh bỏ học vẫn còn cao, y tế chưa đáp ứngđược nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân Một trong những nguyên nhân dẫnđến những bất cập này là hoạt động quản lý của Nhà nước nói chung và hoạt động

giám sát của HĐND nói riêng chưa hiệu quả Bởi vậy, tác giả chọn đề tài “Hoàn

thiện hoạt động giám sát của HĐND huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La” làm đề tài luận

văn Thạc sỹ Quản kinh tế & Chính sách nhằm phân tích những thuận lợi, khó khăn,những vấn đề còn tồn tại trong hoạt động giám sát của HĐND huyện Bắc Yên, trên

cơ sở đó đưa ra một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả, hoàn thiện hoạt động giámsát của HĐND huyện Bắc Yên, góp phần phát triển bền vững, toàn diện kinh tế, vănhóa, xã hội huyện Bắc Yên

2 Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài

Trải qua gần 70 mươi năm kể từ khi ra đời, vị trí, vai trò của HĐND các cấptrong hệ thống tổ chức bộ máy Nhà nước ngày càng được khẳng định Vấn đề hoạtđộng giám sát của HĐND đã được nhiều chuyên gia và các nhà khoa học đề cậpnhiều trên sách báo, tạp chí, có những đề tài, công trình khoa học nghiên cứu về vấn

đề này.Có thể kể ra một số công trình nghiên cứu sau đây:

- Đinh Ngọc Quang Tạp chí Quản lý nhà nước, số 2/2005 “Về đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2004- 2009” Tạp trí

đã nêu ra những vấn đề cần thiết phải ban hành Luật Tổ chức Hội dồng nhân dân và

Ủy ban nhân dân năm 2003 Sự cần thiết phải đổi mới về cơ cấu tổ chức và chứcnăng hoạt động của HĐND

- Phạm Quang Hưng (2007) Luận văn thạc sỹ, Đại học Quốc gia Hà Nội, với

đề tài “Năng lực thực hiện chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện Hải Dương đối với quản lý hành chính nhà nước về đất đai” Đề tài đã khái quát năng lực

thực hiện chức năng giám sát của Đại biểu HĐND huyện Hải Dương về lĩnh vự đất

đai; Làm rõ được thực trạng và đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sau giámsát; năng lực của Đại biểu HĐND huyện nói chung, Thường trực, các Ban của HĐNDhuyện nói riêng

- Nguyễn Thị Lợi (2014) Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Quốc gia Hà

Nội, với đề tài “Tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh – qua thực tiễn tỉnh Nghệ An” Đề tài đã nêu lên thực trạng về công tác tổ chức và hoạt động

của HĐND tỉnh Nghệ An và đề xuất các giải pháp để hoàn thiện tổ chức vànâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND tỉnh Nghệ An

- Lê Thị Bình Tuyết (2014) Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Quốc gia Hà

Nội, với đề tài “Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện - qua thực tiễn tỉnh Thanh Hóa” Đề tài đã nêu lên thực trạng về hoạt động giám sát của

HĐND cấp huyện trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, sự cần thiết phải đổi mới vềhoạt động giám sát cũng như những giải để nâng cao hiệu quả giám sát

- Trịnh Đình Bá (2016) Luận văn thạc sĩ Luật học, Học viện khoa học xã

hội, với đề tài “Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi” Đề tài đã nêu lên thực trạng về hoạt động giám sát của

HĐND cấp huyện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đồng thời đề tài cũng đưa ranhững quan điểm và giải pháp để tăng cường hoạt động giám sát của Hội đồngnhân dân cấp huyện ở Việt Nam hiện nay

Tình hình trên cho thấy việc nghiên cứu hoạt động giám sát của HĐND cáccấp trong những năm qua đã được chú trọng và có bước phát triển đáng kể Tuynhiên các công trình nêu trên chủ yếu tiếp cận HĐND từ góc độ tổ chức và hoạtđộng một cách chung chung chưa cụ thể, còn về chức năng giám sát của HĐND chỉkhai thác ở khía cạnh nâng cao hiệu lực Hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện

đã có nhiều vấn đề mới được đặt ra cả về lý luận và thực tiễn, nhưng chưa nhiều cáccông trình khoa học nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện và đầy đủ, nhất là ởmột địa bàn cụ thể như giám sát của HĐND huyện Bắc Yên đối với UBND huyệnBắc Yên Các kết quả nghiên cứu này sẽ là nguồn tư liệu quan trọng cho việcnghiên cứu hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện trên một địa bàn cụ

thể ở Sơn La với tính chất là một đề tài độc lập đi sâu nghiên cứu thực tiễn, để đánhgiá mặt được, mặt chưa được qua đó đưa ra những giải pháp có giá trị thực tiễnnhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND huyện trên địabàn tỉnh Sơn La nói chung và HĐND huyện Bắc Yên nói riêng.

3 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận hoạt động giám sát của HĐNDcấp huyện nói chung và phân tích thực trạng về hoạt động giám sát của HĐND cấphuyện Bắc Yên nói riêng, luận văn đề xuất giải pháp hoàn thiện hoạt động giám sátcủa HĐND huyện trong thời gian tới Luận văn được thực hiện nhằm hướng tới cácmục tiêu cụ thể sau:

- Xác định khung nghiên cứu về hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện

- Phân tích thực trạng hoạt động giám sát của HĐND huyện Bắc Yên giaiđoạn 2016 – 2018; xác định điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt đông giám sát vànguyên nhân của các điểm yếu

- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện hoạt động giám sát của HĐND huyệnBắc Yên đến năm 2026

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện.

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Tập trung nghiên cứu hoạt động giám sát của HĐND huyện

- Về không gian: Trên địa bàn huyện Bắc Yên

- Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng giai đoạn 2016- 2018; đề xuất giải pháp đến 2026

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

- Năng lực và thái độ của

đại biểu HĐND trong

các cơ quan chuyên môn,

các cơ quan tư pháp, các

* Các yếu tố bên ngoài:

- Điều kiện tự nhiên

- Tình hình kinh tế, xã

hội

Nội dung hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện

- Giám sát báo cáo của Thường trực HĐND,

Uỷ ban nhân dân, các

cơ quan tư pháp cùng cấp

- Giám sát việc trả lời chất vấn của Chủ tịch

Uỷ ban nhân dân, các thành viên khác của Uỷ ban nhân dân, các cơ quan tư pháp

- Giám sát quyết định của Uỷ ban nhân dân huyện, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp

xã có dấu hiệu trái với Hiến pháp, pháp luật

- Giám sát chuyên đề

- Lấy phiếu tín nhiệm

và bỏ phiếu tín nhiệm đối với người do Hội đồng nhân dân bầu

Mục tiêu hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện

Thực hiện được các mục tiêu của hoạt động giám sát đối với cơ quan quản lý nhà nước

và thực thi pháp luật

- Nâng cao được hiệu quả, hiệu lực của pháp luật, chính sách của Nhà nước và nghị quyết của HĐND

- Góp phần điều chỉnh việc thực thi của cơ quan quản lý nhà nước (UBND)

- Sau giám sát phải thay đổi về công tác quản lý trong thực thi pháp luật và chính sách

- Là tiền đề cho việc quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương

5.2 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

Dữ liệu thứ cấp: Luận văn chủ yếu sử dụng số liệu thứ cấp, được thu thập từ

các tài liệu, các báo cáo kết quả hoạt động do HĐND huyện và UBND huyện công bốchính thức Sau đó được xử lý bằng các phương pháp như phân tích, tổng hợp, so sánh

Dữ liệu sơ cấp: Ngoài số liệu thứ cấp, tác giả còn thực hiện phỏng vấn một

số cán bộ của huyện để có được thông tin về tổ chức thực hiện hoạt động giám sátcủa HĐND huyện đối với UBND huyện, các cơ quan chuyên môn, các cơ quan khối

tư pháp để nắm bắt những thông tin về hoạt động giám sát của HĐND huyện

Đối tượng phỏng vấn: Thường trực HĐND huyện, lãnh đạo UBND huyện,lãnh đạo các Ban của HĐND huyện thường xuyên thực hiện nhiệm vụ tổ chức thựchiện hoạt động giám sát; thời gian phỏng vấn đầu năm 2018 tại huyện Bắc Yên.Tổng số cán bộ được phỏng vấn là 04 người, gồm:

1- Đ/c Lừ Văn Lày – Phó Bí thư huyện ủy – Chủ tịch HĐND huyện

2- Đ/c Nguyễn Tuấn Toàn – Phó Chủ tịch Thường trực HĐND huyện

3- Đ/c Đỗ Văn Xiêm – Trưởng Ban Tổ chức huyện ủy – Trưởng Ban Kinh tế

xã hội của HĐND huyện

4- Đ/c Lê Văn Kỳ – Phó Bí thư huyện ủy – Chủ tịch UBND huyện

Mục đích phỏng vấn: Nhằm làm rõ thực trạng về cơ cấu nhân sự và hoạtđộng giám sát của HĐND huyện

- Xử lý dữ liệu sơ cấp: Tổng hợp, so sánh.

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Kết quả nghiên cứu của luận văn giúp cán bộ, công chức trong các cơ quannhà nước nhìn nhận đúng đắn về chức năng hoạt động giám sát của HĐND cấphuyện nói chung và của HĐND huyện Bắc Yên nói riêng

- Góp phần giải quyết đúng đắn chức năng, vị trí, vai trò của HĐND trongmối quan hệ giữa cơ quan quyền lực nhà nước với cơ quan hành chính Qua đó đưa

ra được phương hướng và các giải pháp đổi mới về hoạt động giám sát của HĐNDhuyện Bắc Yên.

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luậnvăn gồm 3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện

Chương 2: Phân tích thực trạng hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyệnBắc Yên, tỉnh Sơn La giai đoạn 2016– 2018

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện hoạt động giám sát của Hộiđồng nhân dân huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La đến năm 2026.

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG

NHÂN DÂN CẤP HUYỆN

1.1 Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân

1.1.1 Hội đồng nhân dân

Hội đồng nhân dân do Nhân dân bầu ra theo lối phiếu phổ thông và trực tiếpđầu phiếu là cơ quan thay mặt cho dân Theo đó, Hội đồng nhân dân là cơ quan đạidiện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, được Nhân dân trực tiếp bầu ra

Ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng, Đảng và nhà nước ta

đã quan tâm đến việc xây dựng, củng cố và phát triển Hội đồng nhân dân Theo đó,Hội đồng nhân dân đã làm được nhiều việc ích nước, lợi dân, đã thể hiện được vaitrò là cơ quan đại biểu của Nhân dân, là chỗ dựa vững chắc để Nhân dân xây dựng,củng cố chính quyền cách mạng ngày càng lớn mạnh

Để đáp ứng với yêu cầu thực tiễn, phát triển đi lên của đất nước trong từnggiai đoạn lịch sử, mô hình Hội đồng nhân dân ngày càng hoàn thiện; địa vị pháp lýcủa Hội đồng nhân dân ngày càng được đề cao, là cơ quan dân cử ở địa phương, đạidiện cho Nhân dân địa phương, thực hiện chức năng quyết định những vấn đề quantrọng của địa phương và giám sát hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trênđịa bàn Theo đó, Hiến pháp năm 1946, 1959, 1980, 1992 và Hiến pháp năm 2013đều có quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và được cụ thể hóatại Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 1994, Luật Tổ chứcHội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003, Luật Tổ chức chính quyền địaphương năm 2015

Tại Hiến pháp năm 2013 quy định: "Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, do Nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên" [45, Điều 113].

Và tại Khoản 1, Khoản 2 Điều 6 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm

2015 quy định: "Hội đồng nhân dân gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri

ở địa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên".

Tại Khoản 2 Điều 6 quy định: "Đại biểu Hội đồng nhân dân là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương, chịu trách nhiệm trước cử tri địa phương và trước Hội đồng nhân dân về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đại biểu của mình".

Để cụ thể hóa Điều 110, 111 Hiến pháp 2013, tại Khoản 1, Điều 4 Luật Tổ

chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định" Cấp chính quyền địa phương gồm có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân được tổ chức ở các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định tại Điều 2 của Luật này" Theo đó, Hội đồng nhân dân được hình thành ở ba cấp đó là cấp tỉnh, cấp

huyện và cấp xã Hội đồng nhân dân cấp huyện là cơ quan đại diện cho Nhân dânđịa phương trong huyện, do Nhân dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước Nhân dânđịa phương và cơ quan nhà nước cấp trên Vì vậy, Hội đồng nhân dân cấp huyện có

vị trí, vai trò quan trọng, trực tiếp quyết định những vấn đề trên các lĩnh vực pháttriển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh ở địa phương và giám sát hoạtđộng tuân theo Hiến pháp, pháp luật, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân theo đúngquy định của pháp luật

1.1.2 Khái niệm, mục tiêu và đặc điểm của hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân

1.1.2.1 Khái niệm hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân

Để nhận thức đúng đắn bản chất, vai trò, nội dung và hình thức thực hiệnchức năng giám sát của Hội đồng nhân dân nói chung, trước hết cần hiểu toàn diện,đầy đủ khái niệm giám sát Hiện nay có rất nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm

giám sát "Giám sát" nguyên gốc là từ Hán - Việt, được hiểu là xem xét và đàn hạch.

Theo quan niệm này, giám sát là xem xét, kiểm tra; ngoài ra đối tượng bị giám sátphải chịu sự chất vấn của chủ thể giám sát

Trong từ điển tiếng Việt do Nhà xuất bản Hồng Đức biên soạn, “giám sát” đượchiểu là động từ chỉ “sự theo dõi, kiểm tra xem có thực hiện đúng quy định không ?”

Từ điển tiếng Việt của Nhà xuất bản Đà Nẵng (trang 139, năm 3003) thì định nghĩa “giám sát” là việc theo dõi và kiểm tra xem có thực hiện đúng những

điều quy định không? là chức quan thời xưa trông nom, coi sóc một loại công việcnhất định Còn Đại từ điển tiếng Việt của Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin chì

định nghĩa “giám sát là theo dõi, kiểm tra việc thực thi nhiệm vụ”

Trên phương diện khoa học, cuốn “Nhân dân giám sát các cơ quan dân cử

ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới”, giám sát mang tính quyền lực nhà nước là “sự theo dõi, quan sát hoạt động của một chủ thể quyền lực mang tính chủ động, thường xuyên, liên tục và sẵn sàng tác động bằng các biện pháp tích cực để bắt buộc và hướng hoạt động của các tổ chức quyền lực chịu sự giám sát đi đúng quỹ đạo, đúng quy chế nhằm giới hạn quyền lực, đảm bảo cho pháp luật được tuân thủ nghiêm minh”

Như vậy, tuy cách diễn đạt cả về lĩnh vực ngôn ngữ và khoa học có nhữngcách diễn đạt khác nhau, nhưng tựu chung lại từ "giám sát" có nội dung cơ bản là:Giám sát là quá trình các chủ thể nắm quyền lực tiến hành thường xuyên, liên tụcmột hoặc một số hoạt động theo dõi, kiểm tra các chủ thể thực hiện quyền lực đểtrên cơ sở đó đánh giá, kiến nghị, đưa ra các biện pháp đình chỉ, hủy bỏ các hành vi

vi phạm pháp luật của các đối tượng bị giám sát, buộc các chủ thể đó tuân thủ chứcnăng, nhiệm vụ theo đúng quy định của pháp luật

Xét trên phương diện pháp lý, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dânđược chính thức quy định trong Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân

dân năm 1983 Trong Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm

1994, chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân một lần nữa được quy định đầy

đủ, cụ thể hơn Với sự ra đời của Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhândân năm 2003, chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân đã được quy định trongchương III với 24 điều (từ Điều 57 đến Điều 81) với những quy định khá chi tiết, cụthể đã góp phần giúp Hội đồng nhân dân thuận lợi trong quá trình giám sát, đồngthời nâng cao vị thế, vai trò của Hội đồng nhân dân Tuy nhiên, Luật Tổ chức Hộiđồng nhân dân và Ủy ban nhân dân vẫn chưa giải thích một cách cụ thể, rõ ràngthuật ngữ này

Để quy định cụ thể hơn chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân, ngày20/11/2015, Quốc hội khóa XIII thông qua Luật hoạt động giám sát của Quốc hội

và Hội đồng nhân dân, có hiệu lực từ ngày 01/7/2016 Luật Hoạt động giám sát củaQuốc hội và Hội đồng nhân dân quy định giám sát là "việc chủ thể giám sát theodõi, xem xét, đánh giá hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sáttrong việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạncủa mình, xử lý theo thẩm quyền hoặc yêu cầu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xửlý" Giám sát của Hội đồng nhân dân huyện bao gồm giám sát của Hội đồng nhândân tại kỳ họp, giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồngnhân dân, Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân và các đại biểu Hội đồng nhân dân Mặc

dù vậy, trong tất cả các văn bản pháp luật nêu trên đều không đưa ra định nghĩahoàn chỉnh về giám sát của Hội đồng nhân dân nói chung và Hội đồng nhân dân cấphuyện nói riêng

Từ những phân tích trên, dưới góc độ khoa học pháp lý, theo tác giả kháiniệm giám sát của Hội đồng nhân dân nói chung và Hội đồng nhân dân cấp huyện

nói riêng được hiểu là: Việc Hội đồng nhân dân theo dõi, xem xét, đánh giá hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát trong việc thi hành Hiến pháp, pháp luật, các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên

và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp; từ đó đưa ra các kết luận và kiến nghị xử lý theo thẩm quyền, góp phần phát huy mọi tiềm năng, lợi thế của địa

phương để phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh

Như vậy, giám sát của Hội đồng nhân dân thực chất là thực hiện sự ủy nhiệmquyền lực của Nhân dân để giám sát hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân theođúng quy định của pháp luật, là một hình thức thực hiện quyền giám sát của Nhândân được thực hiện bằng pháp luật, thông qua cơ quan quyền lực nhà nước là Hộiđồng nhân dân các cấp Hoạt động giám sát nhằm kiểm soát thực thi quyền lực nhànước Giám sát chứa đựng những yếu tố thuộc tính của công tác kiểm tra, kiểm soát

và thanh tra Trong quá trình giám sát, chủ thể giám sát có quyền yêu cầu các cơquan, tổ chức, cá nhân cung cấp hồ sơ, tài liệu, khảo sát, phỏng vấn trực tiếp và cácđiều kiện cần thiết khác để hoạt động giám sát được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả

1.1.2.2 Mục tiêu và đặc điểm của hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện

Mục tiêu của hoạt động giám sát là nhằm bảo đảm việc thi hành các văn bảnpháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của HĐND ở địa phươngđược nghiêm túc, có chất lượng, hiệu quả; giám sát để khẳng định những kết quảđạt được, đồng thời phát hiện những tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc, từ đókiến nghị, đề xuất, quyết định các biện pháp, giải pháp thực hiện tốt hơn

Căn cứ theo các quy định của pháp luật, hoạt động giám sát của Hội đồngnhân dân cấp huyện có những đặc điểm cơ bản sau:

Một là, về chủ thể của hoạt động giám sát Theo Điều 57 Luật tổ chức Hội

đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003, giám sát của Hội đồng nhân dânhuyện bao gồm: giám sát của Hội đồng nhân dân tại kỳ họp, giám sát của Thườngtrực Hội đồng nhân dân, giám sát của các Ban của Hội đồng nhân dân và giám sátcủa đại biểu Hội đồng nhân dân

Tuy nhiên, tại Điều 87, chương VI, mục 1, hoạt động của Hội đồng nhân dântại Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 và quy định tại điểm d, Khoản

5, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015 có quyđịnh thêm giám sát của Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân Đây là quy định mới củaLuật, mở rộng thêm chủ thể giám sát để nâng cao vị thế, tạo thuận lợi cho Hội đồngnhân dân huyện trong hoạt động giám sát.

Như vậy, chủ thể thực hiện quyền giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyệnbao gồm: Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hộiđồng nhân dân, Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân dân.Theo đó, chủ thể giám sát của Hội đồng nhân dân bao gồm toàn thể các cơ quantrong Hội đồng nhân dân và cá nhân từng đại biểu Hội đồng nhân dân Với quy định

như vậy nhằm mục đích để các cơ quan trong Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng

nhân dân huyện chủ động thực hiện tốt và có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụgiám sát, thể hiện bản chất là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhândân địa phương

Hai là, giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện tuân theo một quy trình, thủ tục nhất định Theo đó, để hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện thực sự hiệu lực, hiệu quả, theo đúng quy định của pháp luật phải trải qua 2 giai

đoạn, đó là: giai đoạn theo dõi, xem xét, kiểm tra (nghiên cứu hồ sơ, khảo sát,phỏng vấn các đối tượng giám sát và các tổ chức, cá nhân có liên quan) và giai đoạnđánh giá, đưa ra kiến nghị, kết luận Trong đó, giai đoạn thứ nhất là cơ sở để thựchiện giai đoạn thứ hai Nếu giai đoạn theo dõi, xem xét, kiểm tra thực hiện tốt thìviệc đánh giá, kết luận sẽ đúng đắn, chính xác và cuộc giám sát sẽ có hiệu quả vàngược lại

Ba là, đối tượng bị giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện rất đa dạng, phong phú Theo pháp luật hiện hành, đối tượng giám sát của Hội đồng nhân dân

cấp huyện rất phong phú và đa dạng, bao gồm tất cả các cơ quan nhà nước, đơn vịkinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân ở địa phương và những người cóthẩm quyền theo quy định của pháp luật Cụ thể đối tượng bị giám sát gồm:

- Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân, Việnkiểm sát nhân dân cùng cấp

- Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các thành viên kháccủa Ủy ban nhân dân, Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân,Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân, Chánh án Tòa án nhân dân cùng cấp.

- Các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhândân ở địa phương

Như vậy đối tượng bị giám sát là rất đa dạng, gồm các chủ thể đại diện choNhân dân, đại diện cho cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, các cơ quanthuộc khối tư pháp và các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan Qua đó thấy rằng,hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện là rất quan trọng, vô cùngphức tạp và trên bình diện rất rộng Để hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân

huyện thực sự có hiệu lực, hiệu quả, các chủ thể giám sát của Hội đồng nhân dân

phải thực sự có kinh nghiệm, năng lực, bản lĩnh thì mới đáp ứng được yêu cầunhiệm vụ

Bốn là, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện là hoạt động có mục đích, đảm bảo cho Hiến pháp và pháp luật, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân được thực hiện nghiêm túc trong thực tiễn Trước hết, mục đích của giám sát là đưa

ra được những nhận định chính xác của chủ thể giám sát đối với hoạt động của đốitượng chịu giám sát, xem hoạt động của đối tượng chịu sự giám sát có đúng quyđịnh của pháp luật không, từ đó đề xuất, kiến nghị các biện pháp xử lý đối vớinhững việc làm sai trái (nếu có) nhằm bảo đảm cho những quy định của pháp luậtđược thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả Như vậy, mục đích chung của giám sátnhà nước cũng như giám sát xã hội là bảo đảm cho sự hoạt động đúng đắn, minhbạch, liên tục của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có chức vụ quyền hạn trong bộ máynhà nước, trên cơ sở tuân thủ nghiêm chỉnh pháp luật về chức năng, nhiệm vụ vàthẩm quyền của họ

Mặt khác, thông qua hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện, niềmtin, sự đồng thuận của cử tri và Nhân dân địa phương với các cơ quan nhà nước, với

cá nhân có chức vụ trong bộ máy nhà nước được củng cố, tăng cường, đây là điều

kiện quan trọng để các cơ quan nhà nước triển khai thực hiện tốt các cơ chế, chínhsách của Đảng và nhà nước đến các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn huyện.

Nhìn chung, mục tiêu giám sát là để đảm bảo rằng hoạt động của các cơ quannhà nước phải đáp ứng, tuân thủ những nguyên tắc, thủ tục pháp lý theo quy định,đồng thời hài hòa lợi ích giữa nhà nước và Nhân dân

Năm là, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện là hoạt động mang tính dân chủ, khách quan, minh bạch Đảng và nhà nước ta đang xây dựng

nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh.Theo đó, trong một nhà nước, xã hội dân chủ, thượng tôn pháp luật thì mục tiêuhoạt động của các cơ quan nhà nước đều hướng đến dân chủ, vì lợi ích của Nhândân, lấy Nhân dân, tổ chức, doanh nghiệp là đối tượng phục vụ Dân chủ được xemxét không chỉ là mục tiêu, động lực mà còn là phương pháp thực hiện thông quahoạt động giám sát Vì mục tiêu dân chủ, giám sát của Hội đồng nhân dân cấphuyện thể hiện ý chí của Nhân dân về sự kiểm soát hoạt động của các cơ quan nhànước, tổ chức, cá nhân ở địa phương, đảm bảo rằng Hiến pháp, pháp luật, các vănbản quy phạm pháp luật của các cơ quan cấp trên, Nghị quyết của Hội đồng nhândân huyện được thực thi nghiêm túc tại địa phương, do đó Hội đồng nhân dânhuyện phải chịu trách nhiệm trước cử tri địa phương - những người bầu ra mình đểtiến hành hoạt động giám sát Đây là một kênh thông tin để cử tri và Nhân dân kiểmsoát các công việc của các cơ quan nhà nước Đây cũng là nơi duy nhất ở địaphương mà các cơ quan nhà nước có trách nhiệm phải báo cáo, giải trình trước Hộiđồng nhân dân trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao Các chất vấn được nêutại kỳ họp, các cuộc giám sát chuyên đề đều xuất phát từ ý kiến, kiến nghị của cử tri

và Nhân dân Do đó, việc Hội đồng nhân dân thường xuyên báo cáo kết quả hoạtđộng giám sát của mình với cử tri và Nhân dân là hoạt động hết sức cần thiết.Thông qua việc báo cáo về kết quả giám sát, cử tri và Nhân dân địa phương sẽ nắmbắt, giám sát lại hoạt động của Hội đồng nhân dân cũng như hoạt động chấp hànhpháp luật của Ủy ban nhân dân cùng cấp cũng như các cơ quan, tổ chức, cá nhân cóliên quan Qua đó, nếu hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân thực sự hiệu lực,

hiệu quả thì mối quan hệ giữa Nhân dân địa phương với Hội đồng nhân dân đượccủng cố, tăng cường Vì vậy Hội đồng nhân dân tiến hành hoạt động giám sát vìNhân dân, các hoạt động giám sát đó diễn ra dân chủ, khách quan, minh bạch vàdưới sự giám sát của Nhân dân.

Sáu là, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân nói chung và Hội đồng nhân dân cấp huyện nói riêng là hoạt động thực hiện quyền lực nhà nước của

cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất ở phạm vi lãnh thổ của cấp chính quyền địa phương.

Theo mô hình tổ chức quyền lực ở Việt Nam hiện nay, Hội đồng nhân dân cấphuyện là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương và cũng là cơ quan dân cử, cơquan được ủy nhiệm quyền lực của người dân địa phương trong phạm vi lãnh thổđịa phương Hội đồng nhân dân có chức năng tổ chức quyền lực và giám sát quyềnlực trong phạm vi địa phương Vì vậy, giám sát việc thực hiện quyền lực là mộtchức năng đặc biệt quan trong của cơ quan dân cử địa phương qua đó thể hiện được

sứ mệnh là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương và là cơ quan dân cử, cơ quanđại diện của Nhân dân

1.1.3 Yêu cầu đối với hoạt động giám sát của HĐND

Để hoạt động giám sát của HĐND huyện được thực hiện một cách đồng bộ,xứng đáng với vị thế và trách nhiệm của cơ quan dân cử, cần đảm bảo các yêu cầusau đây:

Thứ nhất, hoạt động giám sát của HĐND huyện phải được tiến hành theo đúng quy định của pháp luật và phải đảm bảo tôn trọng sự thật khách quan

Để có cơ sở thực tế và căn cứ khoa học cho HĐND đưa ra các nhận xét, đánhgiá, kết luận, kiến nghị hoặc ra nghị quyết đối với hoạt động của các đối tượng chịugiám sát, thì hoạt động giám sát phải được tiến hành một cách khoa học và phải tôntrọng sự thật khách quan Giám sát phải được tiến hành theo đúng quy định củaHiến pháp và pháp luật, có nghĩa hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện phảiđược tiến hành theo những quy trình và quy định do pháp luật định Đây là cơ sở

pháp lý đảm bảo cho hoạt động giám sát tiến hành một cách khách quan và thốngnhất, tránh được tình trạng tùy tiện trong hoạt động giám sát.

Thứ hai, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện phải được tiến hành thường xuyên, liên tục với một chương trình, kế hoạch hợp lý và không cản trở hoạt động bình thường của đối tượng chịu sự giám sát

Để có cơ sở thực tế và căn cứ khoa học cho HĐND huyện đưa ra các nhậnxét, đánh giá, kết luận, kiến nghị hoặc ra nghị quyết đối với hoạt động của các đốitượng chịu giám sát, thì hoạt động giám sát phải được tiến hành một cách khoa học

và phải tôn trọng sự thật khách quan Giám sát phải được tiến hành theo đúng quyđịnh của Hiến pháp và pháp luật, có nghĩa hoạt động giám sát của HĐND huyệnphải được tiến hành theo những quy trình và quy định do luật định Đây là cơ sởpháp lý đảm bảo cho hoạt động giám sát tiến hành một cách khách quan và thốngnhất, tránh được tình trạng tùy tiện trong hoạt động giám sát

Thứ ba, hoạt động giám sát của HĐND huyện phải đảm bảo mọi hành vi

vi phạm pháp luật của đối tượng chịu sự giám sát phải được phát hiện chính xácvà kịp thời.

Thông qua hoạt động giám sát, HĐND huyện kịp thời phát hiện những nhân

tố mới để khẳng định, đồng thời phát hiện những yếu kém, trì trệ trong tổ chức vàhoạt động của UBND huyện để kịp thời chấn chỉnh, áp dụng các biện pháp pháp lýcần thiết thuộc thẩm quyền của HĐND theo quy định của pháp luật, khắc phục sựyếu kém, trì trệ, cũng như những vi phạm pháp luật của UBND huyện và nhữngngười có liên quan Ví dụ, thông qua hoạt động giám sát, HĐND có quyền bãi bỏcác văn bản của UBND, Chủ tịch UBND cùng cấp trái pháp luật, trái nghị quyếtHĐND nhằm bảo đảm trật tự pháp luật, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, các quyền

và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và nhân dân ở địa phương Hoạt độnggiám sát của HĐND, trong nhiều trường hợp, góp phần quan trọng vào việc đấutranh chống tham nhũng, chống những biểu hiện của thái độ quan liêu, hách dịch,cửa quyền của những cán bộ, công chức, kịp thời loại ra khỏi các cơ quan côngquyền ở địa phương những cán bộ, công chức thoái hoá, biến chất này để lấy lại

niềm tin của nhân dân đối với Nhà nước, đối với chính quyền Hoạt động giám sátcủa HĐND còn bảo đảm và tạo điều kiện UBND huyện thực hiện tốt nguyên tắcpháp chế và tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động quản lý nhà nước ở địaphương, nhằm xây dựng và phát triển địa phương về mọi mặt, ổn định và nâng caođời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ở địa phương, làm tròn nhiệm vụ củađịa phương với Nhà nước.

Thứ tư, hoạt động giám sát của HĐND huyện phải mang lại hiệu quả thực tế

Hoạt động giám sát của HĐND phải đem lại những kết quả cụ thể và thiết thực.Hoạt động giám sát tại kỳ họp và giữa hai kỳ họp cần phải được tiến hành một cáchkhoa học, đúng theo quy định của pháp luật Thông qua hoạt động giám sát HĐNDphát hiện kịp thời những tồn tại, hạn chế cụ thể của các đối tượng chịu sự giám sát

để từ đó đưa ra các kiến nghị phù hợp nhằm khắc phục được những tồn tại, hạn chế

và đưa ra các giải pháp nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của các cơ quan này.Hiệu quả của hoạt động giám sát còn thể hiện ở chỗ, thông qua giám sát HĐNDnắm bắt được tình hình thực tế diễn ra tại địa phương để từ đó ban hành nghị quyết

có tính khả thi cao

Thứ năm, đảm bảo sự phối hợp hợp lý với hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát của các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội nhằm tránh sự mâu thuẫn, chồng chéo

Hoạt động giám sát của HĐND huyện là một mắt khâu quan trọng trong cơchế giám sát Cơ chế đó bao gồm hệ thống các yếu tố tác động qua lại với nhau từgiám sát tối cao của Quốc hội, HĐND, giám sát của Mặt trận Tổ quốc, giám sát củanhân dân đến hoạt động kiểm sát của Viện kiểm sát, thanh tra của các cơ quan banngành Mỗi chủ thể có một nhiệm vụ giám sát khác nhau nhưng tất cả đều có chungmục đích bảo đảm tăng cường pháp chế, giữ vững trật tự xã hội và bảo vệ pháp luậtnhà nước Do vậy, HĐND huyện cần chú trọng phối hợp với các chủ thể giám sátkhác, với các cấp các ngành cũng như các chuyên gia để tránh sự chồng chéo và tạođiều kiện thuận lợi cho công tác giám sát Theo đó, cần tăng cường mối quan hệgiữa HĐND cấp huyện với các cơ quan, tổ chức sau:

- Tăng cường mối quan hệ giữa HĐND với Huyện ủy và các Ban của Huyện ủy

Một trong những nguyên nhân làm HĐND huyện ít sử dụng các biện pháppháp lý là do sự chi phối của Đảng đối với hoạt động của HĐND huyện, trong đó cóhoạt động giám sát Do đó, cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức vàhoạt động của HĐND, đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của các cấp ủyĐảng ở địa phương đối với hoạt động của HĐND huyện nhưng phải theo đúngnguyên tắc mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và phápluật Một trong những nội dung quan trọng thể hiện sự lãnh đạo của các cấp ủyĐảng huyện đối với HĐND huyện trong lĩnh vực giám sát là công tác tổ chức cán

bộ Các cấp ủy Đảng huyện cần quy hoạch, đào tạo và bồi dưỡng và giới thiệu cácđảng viên ưu tú, có đủ đức, tài vào các cương vị chủ chốt của HĐND huyện Đểkhắc phục tình trạng chạy chức, chạy quyền, tình trạng "ô dù" trong việc bố trícán bộ trong điều kiện Đảng ta là Đảng duy nhất cầm quyền, cần bảo đảm quy trìnhchặt chẽ, phát huy dân chủ, dựa vào tập thể và nhân dân để tuyển chọn cán bộ

- Tăng cường mối quan hệ giữa HĐND với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các thành viên của Mặt trận MTTQVN và các thành viên của Mặt trận (Liên đoàn lao

động, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân ) cũng như các tổ chức đoàn thểkhác của nhân dân ở huyện là hình thức tập hợp đông đảo nhất sự tham gia của nhândân trên địa bàn huyện, thu thập và phản ánh các ý kiến, kiến nghị, tâm tư, nguyệnvọng của các tầng lớp nhân dân ở địa phương Chính vì vậy, HĐND huyện cần phải

có sự phối hợp chặt chẽ với MTTQ và các tổ chức xã hội ở địa bàn huyện để dựa vào

"tai mắt" của nhân dân kiểm tra, giám sát việc thực hiện Hiến pháp và pháp luật, nhất

là công cuộc đấu tranh chống tham nhũng trong chính bộ máy chính quyền huyện.Ngoài ra cần tăng cường mối liên hệ của đại biểu HĐND huyện với MTTQVN bằngcách phối hợp với MTTQ dự họp với chính quyền trong các buổi tiếp công dân tạiđơn vị mình ứng cử cùng tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo, qua đó thực hiệnquyền giám sát, đôn đốc của đại biểu theo Luật định Một hình thức tham gia kiểmtra, giám sát việc chấp hành Hiến pháp và pháp luật ở huyện rất có hiệu quả là cácphương tiện thông tin đại chúng ở huyện như Đài phát thanh, Đài truyền hình, báochí Vì vậy, HĐND huyện cần có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo, đài ở địa

bàn huyện để thông qua các phương tiện thông tin đại chúng đó kịp thời nắm bắtđược những ý kiến, kiến nghị của cử tri, đồng thời lưu ý xem xét trách nhiệm của các

cơ quan liên quan khi làm ảnh hưởng hoặc vi phạm quyền và nghĩa vụ cơ bản củacông dân HĐND huyện cần thường xuyên giám sát hiện tượng "thương mại hóa"trong lĩnh vực báo chí khi phản ánh những vấn đề của xã hội nói chung cũng như lĩnhvực giám sát nói riêng bằng cách xét báo cáo của Sở Văn hóa-Thông tin, UBNDhuyện và yêu cầu UBND huyện và Sở Văn hóa-Thông tin phải có biện pháp chỉ đạo,kiểm tra việc chấp hành Hiến pháp và pháp luật trong lĩnh vực này

- Tăng cường phối hợp với các cơ quan ban ngành liên quan nhằm cung cấp

thêm thông tin cho giám sát Ví dụ: TTHĐND và các ban của Hội đồng phải thamgia đầy đủ các cuộc họp của UBND; yêu cầu các sở, ban, ngành nhất là cơ quan Tưpháp, các cơ quan chuyên môn tổng hợp như Sở Kế hoạch đầu tư, tài chính, ngânhàng, kho bạc phải cung cấp đầy đủ thông tin hoạt động hàng quý, hàng tháng choHội đồng Có như thế, cùng với nguồn thông tin khác (do nhân dân phản ánh, quaphương tiện thông tin đại chúng, ) HĐND mới có đủ căn cứ xác định các đốitượng và nội dung cần tập trung giám sát

- Tăng cường phối hợp với các đoàn giám sát của Quốc hội, của tỉnh Khi có

đoàn đại biểu Quốc hội, đoàn giám sát của HĐND tỉnh xuống địa phương giám sát,Thường trực, các ban của HĐND có thể kết hợp thực hiện nhiệm vụ của mình Nhưthế, vừa tránh được chồng chéo, vừa tranh thủ được trí tuệ của các đại biểu Quốc hộitrong việc tháo gỡ những vướng mắc cho địa phương, đồng thời giảm bớt việc gâyphiền hà cho các đơn vị bị giám sát

- Tăng cường phối hợp với các đơn vị được giám sát để tạo điều kiện thuận

lợi về cơ sở vật chất cũng như các nội dung, hiện trường phục vụ giám sát Khi báocáo yêu cầu các đơn vị phải quán triệt quan điểm khách quan, trình bày đúng thựctrạng hoạt động của cơ quan đơn vị mình Mặt khác trong quá trình phối hợp,HĐND phải chỉ rõ cho các đơn vị thấy rằng: giám sát là để ngăn chặn tồn tại, giúpnhau cùng hoàn thành nhiệm vụ, đó là động lực để phát triển chứ không phải "vạch

lá tìm sâu" gây cản trở cho nhau

1.2 Nội dung hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân

1.2.1 Giám sát báo cáo của Thường trực HĐND, Uỷ ban nhân dân, các cơ quan tư pháp cùng cấp

Xem xét báo cáo là hình thức giám sát quan trọng của Hội đồng nhân dân.Hình thức này là công cụ giám sát hữu hiệu để các đại biểu Hội đồng nhân dân tìmhiểu, thảo luận, phân tích về các thông tin nêu trong báo cáo, đánh giá về chấtlượng, hiệu quả công tác của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân,Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan Thi hành án Dân sự cùng cấp.Trước đây, các văn bản Luật chưa quy định Hội đồng nhân dân xem xét báo cáohoạt động của cơ quan Thi hành án Dân sự cùng cấp Đây là điểm mới được quyđịnh tại Khoản 1 Điều 57 Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhândân năm 2015 Thông qua hoạt động này, Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồngnhân dân cấp huyện có thể đánh giá việc thực thi Hiến pháp, pháp luật và các vănbản của cơ quan nhà nước cấp trên cũng như Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấphuyện trong thực tiễn đời sống xã hội; tăng cường trách nhiệm cá nhân của nhữngngười đứng đầu Ủy ban nhân dân và thủ trưởng các cơ quan có liên quan về côngtác của họ trước Hội đồng nhân dân cùng cấp Đồng thời Hội đồng nhân dân cũng

có thể yêu cầu thủ trưởng các cơ quan có nghĩa vụ phải giải trình về việc thực hiệnchức năng, nhiệm vụ được nhà nước giao Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, Đảng

và nhà nước ta đang xây dựng nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa, xây dựng bộmáy quản lý hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương liêm chính, kiếntạo, phát triển, hoạt động lấy tiêu chí phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp là chủ yếuthì Hội đồng nhân dân càng đóng vai trò là trung tâm trong việc áp đặt trách nhiệmgiải trình từ phía các cơ quan công quyền với Nhân dân Xuất phát từ xu hướng đó,phải nghiên cứu để các công cụ giám sát của Hội đồng nhân dân phải đa dạng, giúpHội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân có cơ sở phản biện đối với các cơquan thực thi chính sách, hướng tới mục tiêu tất cả vì sự phát triển của địa phương

và nâng cao đời sống của Nhân dân Xét về thời gian thì tại kỳ họp cuối năm, Hộiđồng nhân dân cấp huyện xem xét, thảo luận báo cáo công tác hàng năm củaThường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân,

Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án Dân sự cùng cấp Ở

kỳ họp giữa năm, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, các Ban củaHội đồng nhân, Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân huyện gửi báo cáo côngtác đến đại biểu Hội đồng nhân dân huyện; khi cần thiết, Hội đồng nhân dân huyện

có thể xem xét, thảo luận Riêng đối với kỳ họp cuối nhiệm kỳ, Hội đồng nhân dâncấp huyện xem xét, thảo luận báo cáo công tác cả nhiệm kỳ của Hội đồng nhân dân,Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân,Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp

Ngoài ra, khi xét thấy cần thiết, Hội đồng nhân dân huyện có thể yêu cầuThường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân,Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp báo cáo về những vấn đề khác

Về trình tự xem xét các báo cáo, pháp luật hiện hành quy định rõ Hội đồngnhân dân cấp huyện xem xét báo cáo của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy bannhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhândân, cơ quan Thi hành án Dân sự cùng cấp cùng cấp theo trình tự sau đây:

Thứ nhất, người đứng đầu Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhândân, các Ban của Hội đồng nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơquan Thi hành án Dân sự cấp huyện trình bày báo cáo

Thứ hai, Trưởng Ban của Hội đồng nhân dân cấp huyện trình bày báo cáothẩm tra (trừ các báo cáo của Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân vàcác Ban của Hội đồng nhân dân) các báo cáo của Ủy ban nhân dân, Tòa án nhândân, Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện phải được các Ban của Hội đồng nhân dânhuyện thẩm tra theo sự phân công của Thường trực Hội đồng nhân dân cấp huyện

Thứ ba, Hội đồng nhân dân thảo luận Trước khi thảo luận, Hội đồng nhândân cấp huyện có thể tổ chức thảo luận ở Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân Trong quátrình thảo luận tại phiên họp toàn thể, nếu còn có những ý kiến khác nhau thì Hộiđồng nhân dân xem xét, quyết định

Thứ tư, người đứng đầu cơ quan trình bày báo cáo có thể trình bày thêm

những vấn đề có liên quan mà Hội đồng nhân dân cấp huyện quan tâm.

Thứ năm, Hội đồng nhân dân cấp huyện có thể ra Nghị quyết về báo cáocông tác khi xét thấy cần thiết

1.2.2 Giám sát việc trả lời chất vấn của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân, các thành viên khác của Uỷ ban nhân dân, các cơ quan tư pháp

Hoạt động chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp huyện có vai trò vôcùng quan trọng trong việc phát huy tính dân chủ của Hội đồng nhân dân Chất vấnđược hiểu là việc đại biểu Hội đồng nhân dân huyện nêu vấn đề mà cử tri và Nhândân bức xúc, quan tâm trên các lĩnh vực quản lý nhà nước thuộc trách nhiệm củaChủ tịch Ủy ban nhân dân, các thành viên khác của Ủy ban nhân dân, Chánh án Tòa

án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện và yêu cầu nhữngngười này trả lời về trách nhiệm của mình đối với vấn đề được nêu Thông qua hìnhthức chất vấn, Hội đồng nhân dân huyện nhận được các câu trả lời chất vấn của cácchủ thể có trách nhiệm Qua đó, Hội đồng nhân dân cấp huyện kiểm soát được hoạtđộng của các cơ quan chịu sự giám sát của Hội đồng nhân dân Đồng thời, Hội đồngnhân dân có cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn để làm rõ và xác định trách nhiệm củađối tượng chịu sự giám sát Chất vấn cũng là cơ sở để đối tượng bị chất vấn nângcao trách nhiệm công vụ trong hoạt động lãnh đạo của mình, từ đó thực hiện tốt hơnchức trách, nhiệm vụ được giao Thực tiễn hoạt động chất vấn đã đem lại những kếtquả tích cực, theo đó, các cơ quan của Hội đồng nhân dân, các đại biểu Hội đồngnhân dân tiếp tục theo dõi đối tượng bị chất vấn đưa ra các giải pháp sau chất vấn đểgiải quyết những vấn đề, nội dung bị chất vấn

Pháp luật Việt Nam, không quy định bắt buộc số cuộc chất vấn mà Hội đồngnhân dân phải tiến hành trong năm mà chỉ quy định hình thức chất vấn và trả lờichất vấn có thể được tiến hành tại kỳ họp, hoặc giữa hai kỳ họp Hội đồng nhân dân.Ngoài ra, pháp luật cũng quy định rõ về nội dung, trình tự chất vấn tại kỳ họp, giữahai kỳ họp của Hội đồng nhân dân để cụ thể hóa việc thực hiện quyền giám sát củaHội đồng nhân dân cấp huyện

1.2.3 Giám sát quyết định của Uỷ ban nhân dân huyện, nghị quyết của Hội

đồng nhân dân cấp xã có dấu hiệu trái với Hiến pháp, pháp luật.

Đây là hình thức Hội đồng nhân dân cấp huyện giám sát tính hợp hiến, hợppháp của các văn bản quy phạm pháp luật do Ủy ban nhân dân cùng cấp, Nghịquyết của Hội đồng nhân dân cấp dưới ban hành

Về đối tượng giám sát: Là các văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhândân cấp huyện, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp dưới

Về trình tự giám sát: Hội đồng nhân dân cấp huyện xem xét văn bản quyphạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cùng cấp và Nghị quyết của Hội đồng nhândân cấp dưới theo trình tự sau đây: Đại diện Thường trực Hội đồng nhân dân trìnhbày tờ trình của Thường trực Hội đồng nhân dân kèm theo văn bản quy phạm phápluật của Ủy ban nhân dân huyện, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp dưới códấu hiệu trái với Hiến pháp, pháp luật và văn bản quy phạm pháp luật của cơ quanNhà nước cấp trên; Hội đồng nhân dân thảo luận Trong quá trình thảo luận, ngườiđứng đầu cơ quan đã ban hành văn bản quy phạm pháp luật có thể trình bày bổ sungnhững vấn đề có liên quan; Hội đồng nhân dân cấp huyện ban hành Nghị quyết

Nghị quyết của Hội đồng nhân dân phải xác định văn bản quy phạm phápluật trái hoặc không trái với Hiến pháp, luật, văn bản của cơ quan nhà nước cấptrên, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp; trường hợp văn bản quy phạmpháp luật trái với Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhànước cấp trên, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp thì quyết định bãi bỏmột phần hoặc toàn bộ văn bản đó

1.2.4 Giám sát chuyên đề

Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, khi xét thấy cầnthiết phải xác minh, làm rõ, hoặc muốn biết một số thông tin cụ thể trong quá trìnhhoạt động của các đối tượng chịu giám sát thì HĐND ban hành nghị quyết về việcthành lập Đoàn giám sát chuyên đề

Hàng năm, căn cứ vào chương trình giám sát đề ra hoặc theo đề nghị củaTTHĐND, các Ban HĐND hoặc của đại biểu HĐND, HĐND huyện quyết định thànhlập Đoàn giám sát Khác với hoạt động thanh tra, kiểm tra, những nội dung hoạt động

của Đoàn giám sát bao giờ cũng được thông báo trước cho đối tượng bị giám sát trongthời gian chậm nhất là 7 ngày trước khi Đoàn giám sát bắt đầu các hoạt động giám sát.Trong quá trình làm việc với đối tượng bị giám sát, Đoàn giám sát có quyền xem xét,xác minh tất cả những vấn đề mà Đoàn xét thấy cần thiết; có quyền yêu cầu các cơquan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát báo cáo bằng văn bản, cung cấp thông tin tàiliệu có liên quan đến nội dung giám sát; đồng thời giải trình tất cả những vấn đề màđoàn giám sát quan tâm Khi phát hiện có hành vi vi phạm pháp luật, gây thiệt hại đếnlợi ích nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thì đoàn giám sát cóquyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét trách nhiệm của cơquan, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.

1.2.5 Lấy phiếu tín nhiệm và bỏ phiếu tín nhiệm đối với người do Hội đồng nhân dân bầu.

Bỏ phiếu tín nhiệm là một trong những hình thức quan trọng của hoạt độnggiám sát Việc Hội đồng nhân dân huyện bỏ phiếu tín nhiệm đối với những ngườigiữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu là một hình thức giám sát mới của Hội đồngnhân dân Bỏ phiếu tín nhiệm được hiểu là việc Hội đồng nhân dân huyện thể hiện

sự tín nhiệm hoặc không tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dânbầu để làm cơ sở cho việc miễn nhiệm người không được Hội đồng nhân dân tínnhiệm Việc bỏ phiếu tín nhiệm góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt độnggiám sát của Hội đồng nhân dân; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của bộmáy nhà nước; đồng thời, giúp người được bỏ phiếu tín nhiệm thấy được mức độ tínnhiệm của mình để phấn đấu, rèn luyện, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động,đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ

Quy định về các trường hợp cần lấy phiếu tín nhiệm, Nghị quyết số 35/2012/QH13 của Quốc hội đã nêu rõ: 1) Có ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Hội đồngnhân dân cùng cấp đề nghị; 2) Theo kiến nghị của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc ViệtNam cùng cấp; 3) Người được lấy phiếu tín nhiệm có từ hai phần ba tổng số đạibiểu Hội đồng nhân dân trở lên đánh giá tín nhiệm thấp [34, Điều 11]

Cũng theo Nghị quyết trên, quy trình bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức

vụ do Hội đồng nhân dân bầu đã được quy định một cách rất chi tiết [34, Điều 9]

Ngoài ra, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm

2015 còn quy định cụ thể hậu quả của hình thức bỏ phiếu đó là: Người được bỏphiếu tín nhiệm có quá nửa tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân đánh giá không tínnhiệm thì có thể xin từ chức; trường hợp không từ chức thì cơ quan hoặc người cóthẩm quyền giới thiệu người đó để Hội đồng nhân dân bầu có trách nhiệm trình Hộiđồng nhân dân xem xét, quyết định việc miễn nhiệm, bãi nhiệm đối với người đó

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện

1.3.1 Yếu tố chủ quan của HĐND huyện.

1.3.1.1 Các điều kiện hỗ trợ hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện trên tất cả các lĩnh vực củahoạt động quản lý nhà nước Với phạm vi giám sát rộng lớn, để bảo đảm cho hoạtđộng này có hiệu quả cần phải có sự hỗ trợ của các phương tiện kĩ thuật và cảnhững chuyên gia trong các lĩnh vực giám sát

Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật cùng với sự chuyênmôn hóa cao, trong các lĩnh vực mang tính đặc thù về kỹ thuật, muốn giám sát đượccác hoạt động này, tìm ra những điểm phù hợp hay bất cập, một yêu cầu mang tínhtiên quyết là đại biểu phải có cái nhìn tổng quan và một sự am hiểu nhất định về lĩnhvực mà mình đang tiến hành hoạt động giám sát Chính điều này đã đặt ra một tháchthức lớn cho đại biểu Vì về nguyên tắc, các đại biểu Hội đồng nhân dân huyện cho

dù luôn cố gắng trong việc học hỏi các kiến thức mới, với phạm vi giám sát rất rộngthì việc đáp ứng được yêu cầu về mặt kiến thức là rất khó khăn Do đó, biện pháp hữuhiệu để giải quyết vấn đề chính là tham vấn các chuyên gia hoặc tiếp nhận sự hỗ trợcủa chuyên gia trong các lĩnh vực đang tiến hành hoạt động giám sát Như vậy, sự hỗtrợ của các phương tiện kỹ thuật cùng với sự tham gia của các chuyên gia là mộttrong những nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng của hoạt động giám sát

1.3.1.2 Mối liên hệ giữa đại biểu Hội đồng nhân dân huyện với cử tri, Nhân dân và các cơ quan có liên quan

Hội đồng nhân dân huyện là cơ quan đại diện nên ý kiến phản hồi của cử tri,các tầng lớp Nhân dân, các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội ở địa phương… vềhoạt động của Hội đồng nhân dân, trong đó có hoạt động giám sát là hết sức quantrọng Thông qua các kênh thông tin khác nhau như các cuộc tiếp xúc cử tri, tiếpcông dân…; hay gián tiếp thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, cử tri cóthể nêu ý kiến đánh giá kết quả giám sát của Hội đồng nhân dân, Thường trực vàcác Ban của Hội đồng nhân dân, Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồngnhân dân trong việc lựa chọn nội dung, chuyên đề giám sát, cách thức tổ chức vàchất lượng các kết luận, kiến nghị giám sát, cũng như đánh giá về thái độ, ý thứccủa đối tượng chịu sự giám sát trong việc chấp hành các kiến nghị giám sát Sựđánh giá của dư luận xã hội tích cực hay tiêu cực đối với hoạt động giám sát sẽ phảnánh được mức độ hiệu quả của hoạt động giám sát

1.3.1.3 Nhân tố nhân sự - chủ thể giám sát

Để đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của hoạt động giám sát, các chủ thể giám sátphải thực sự là chủ thể có quyền lực, có bản lĩnh, trí tuệ và không có sự chồng lấn,chồng chéo về chức năng, thẩm quyền

Đây là một trong những tác nhân có nhiều ảnh hưởng lớn đến hiệu lực hiệuquả của hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân ở nước ta nói chung và Hộiđồng nhân dân cấp huyện nói riêng Các đại biểu Hội đồng nhân dân phần lớn làkiêm nhiệm hoặc là cấp dưới trong mối tương quan về quyền lực với các đối tượng

bị giám sát làm cho hoạt động giám sát nhiều khi là hình thức, chiếu lệ qua loa, ngại

va chạm Đây là khâu yếu trong tổ chức quyền lực ở nước ta hiện nay dù Luật Tổchức chính quyền địa phương đã dần thể hiện xu hướng phân quyền, tản quyền và

ủy quyền rõ ràng hơn so với trước Tuy nhiên, vấn đề về nhân sự luôn là trở ngạilớn của hiệu quả và hiệu lực giám sát ở Hội đồng nhân dân cấp huyện

Theo quy định của Luật và điều kiện thực tế của từng địa phương, việc bầu cử đạibiểu Hội đồng nhân dân cấp huyện luôn cân nhắc đến yếu tố cơ cấu Theo đó, trong cáccuộc bầu cử phải bảo đảm tỷ lệ các đại biểu Hội đồng nhân dân kiêm nhiệm và đại biểuchuyên trách Đại biểu chuyên trách là đại biểu chỉ thực hiện nhiệm vụ đại biểu Hộiđồng nhân dân mà không kiêm nhiệm các chức danh quản lý nhà nước khác Như vậy,

cơ cấu đại biểu hiểu một cách đơn giản nhất chính là tỷ lệ của đại biểu chuyên tráchtrong tương quan với các đại biểu kiêm nhiệm trong Hội đồng nhân dân

Nhìn từ góc độ quỹ thời gian để thực hiện công việc, đại biểu Hội đồng nhândân chuyên trách có nhiều thời gian để thực hiện nhiệm vụ hơn so với các đại biểukiêm nhiệm Như vậy, rõ ràng là cơ cấu đại biểu chuyên trách và kiêm nhiệm trongHội đồng nhân dân sẽ có ảnh hướng lớn đến chất lượng thực hiện các chức năng củaHội đồng nhân dân nói chung và chức năng giám sát nói riêng

Mặt khác, như trên đã trình bày hoạt động giám sát cho dù được tiến hànhthông qua hoạt động trực tiếp của đại biểu hay Thường trực Hội đồng nhân dân, cácBan Hội đồng nhân dân, Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân thì về bản chất đều có sựtham gia của đại biểu Hội đồng nhân dân huyện Việc nhận thức, hiểu biết, kỹ năngcủa đại biểu trong lĩnh vực đang tiến hành giám sát sẽ là nhân tố quyết định chấtlượng của việc giám sát Nói cách khác, chất lượng đại biểu được coi là nhân tốquyết định trong việc thực hiện chức năng giám sát

Các đại biểu Hội đồng nhân dân huyện phải có đủ tâm, đủ tầm và đủ tài, bởingười làm công tác giám sát, ngoài việc công nhận cái đúng, còn phải chỉ ra nhữnghạn chế, tồn tại và đưa ra những kiến nghị, biện pháp hữu hiệu để khắc phục, loại

bỏ những cái hạn chế, tiêu cực, trái pháp luật Để phát hiện những sai phạm của tổchức, cá nhân khác, người đại biểu Hội đồng nhân dân phải có quan điểm, trình độ,bản lĩnh vững vàng; có cách nhìn sáng suốt và phương pháp làm việc khoa học, hợplý; phải dám nói thẳng, nói thật, không nể nang, né tránh, phải vì lợi ích của tập thể,của Nhân dân, của nhà nước Muốn vậy, bản thân mỗi đại biểu Hội đồng nhân dânhuyện phải luôn tu dưỡng, rèn luyện, đề cao ý thức trách nhiệm, tự trau dồi nângcao trình độ, kiến thức chuyên môn, kỹ năng hoạt động đại biểu Để giám sát đạt

hiệu quả cao thì thu thập thông tin là khâu đầu tiên và hết sức cần thiết, mang tínhchất quyết định sự thành công của cuộc giám sát Tuy nhiên, để thực hiện tốt điềunày, đại biểu Hội đồng nhân dân huyện phải biết lắng nghe thông tin từ phía cử tri,Nhân dân và phân tích, đánh giá tính chính xác thông tin, đồng thời đối chiếu với cácquy định pháp luật để xem xét vấn đề một cách toàn diện trước khi kết luận Để giúpđại biểu có thể thu thập và xử lý thông tin nhanh nhạy, kịp thời, đáp ứng yêu cầugiám sát, các đại biểu Hội đồng nhân dân huyện cần được tập huấn thường xuyên hơn

về công tác này Bản thân mỗi đại biểu cũng thường xuyên phải trau dồi kiến thức,nâng cao hiểu biết về pháp luật, các nội dung liên quan đến hoạt động giám sát

1.3.2 Yếu tố về đối tượng giám sát

1.3.2.1 Yếu tố thông tin về nội dung giám sát

Để giám sát đạt hiệu quả cao thì thu thập thông tin là khâu đầu tiên và hếtsức cần thiết, mang tính chất quyết định sự thành công của cuộc giám sát Tuynhiên, để thực hiện tốt điều này, đại biểu Hội đồng nhân dân huyện phải biết lắngnghe thông tin từ phía cử tri, Nhân dân và phân tích, đánh giá tính chính xác thôngtin, đồng thời đối chiếu với các quy định pháp luật để xem xét vấn đề một cách toàndiện trước khi kết luận Để giúp đại biểu có thể thu thập và xử lý thông tin nhanhnhạy, kịp thời, đáp ứng yêu cầu giám sát, các đại biểu Hội đồng nhân dân huyện cầnđược tập huấn thường xuyên hơn về công tác này Bản thân mỗi đại biểu cũngthường xuyên phải trau dồi kiến thức, nâng cao hiểu biết về pháp luật, các nội dungliên quan đến hoạt động giám sát

1.3.2.2 Sự phối hợp, tinh thần hợp tác

Giữa cơ quan dân cử với cơ quan hành chính nhà nước, các cơ quan, đơn vị, cánhân có liên quan có mối liên hệ mật thiết và phối hợp trong hoạt động không nằmngoài mục đích nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương.Trong quá trình giám sát, nếu phát hiện những điều bất hợp lý thì Hội đồng nhândân, đại biểu Hội đồng nhân dân huyện phối hợp với Ủy ban nhân dân huyện, cácđơn vị chịu sự giám sát cần tìm biện pháp hữu ích để điều chỉnh hoặc giải quyết vấn

đề theo đúng quy định của pháp luật Với cách làm này tạo được sự đồng thuận caogiữa Hội đồng nhân dân với các đơn vị chịu sự giám sát, qua đó góp phần tăngcường hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát.

Việc thực hiện các kiến nghị, kết luận sau giám sát đối với các đối tượng chịu

sự giám sát của Hội đồng nhân dân huyện là vô cùng quan trọng, bởi lẽ nếu các cơquan chịu sự giám sát không khắc phục, sửa chữa những khuyết điểm mà Đoàngiám sát chỉ ra thì hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân không có ý nghĩa gì

Do đó, muốn đạt hiệu quả cao, Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dânhuyện cần có một hệ thống công cụ quản lý, theo dõi để giám sát và hậu giám sátđối tượng chịu sự giám sát Nếu các đơn vị chịu sự giám sát không khắc phục cáckhuyết điểm, hạn chế thì Hội đồng nhân dân huyện phải xem xét ban hành Nghịquyết hoặc đề nghị cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan chịu sự giám sát xử lýtheo thẩm quyền Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, Nhà nước ta đang xây dựng bộmáy nhà nước liêm chính, kiến tạo, phát triển thì việc các cơ quan nhà nước càngphải thực hiện nghiêm Hiến pháp, pháp luật và lời hứa trước cử tri và Nhân dân.Thực tế qua giám sát thấy rằng, vẫn còn tình trạng một số cơ quan chịu sự giám sátnhận thức rằng mình là đối tượng bị giám sát nên tìm đủ mọi cách để bao che choviệc thực hiện nhiệm vụ chưa đúng của mình Cũng vì lẽ đó mà trong quá trình Hộiđồng nhân dân thực hiện giám sát đã bị ảnh hưởng không ít khi mà các cơ quan, đơn

vị chịu sự giám sát luôn tìm cách che giấu hoặc có các biểu hiện mang tính bất hợptác Việc che giấu, không hợp tác của cơ quan, đơn vị bị giám sát rõ ràng là mộtnhân tố ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động giám sát và cả chất lượng giám sát củađại biểu Hội đồng nhân dân Hiện tượng này đang đi ngược lại nguyên tắc phâncông và phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình thực hiện quyền lực nhà nước.Với việc che giấu, giả mạo, làm sai các hồ sơ, tài liệu hoặc thực hiện các hành

vi mang tính cản trở khác, đại biểu Hội đồng nhân dân huyện phải mất nhiều thờigian, công sức hơn trong việc thực hiện chức năng giám sát Cần phải nhận thức rõ,bản chất của việc thực hiện chức năng giám sát không phải là để nhằm quy kết, truycứu trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát mà mục đích cao cả và

lớn nhất của chức năng giám sát chính là ngăn ngừa và kịp thời phát hiện sớm cácsai phạm (nếu có) để có những biện pháp ngăn ngừa, khắc phục các hậu quả Quátrình thực hiện giám sát, đôi khi có những nội dung giám sát giao thoa nhiều lĩnhvực khác nhau Do vậy, việc tham gia, phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành giúpcho việc giám sát được tiến hành một cách dễ dàng, thuận lợi, bởi đại biểu Hội đồngnhân dân không thể hiểu hết các lĩnh vực được giám sát, vì vậy việc phối hợp giữacác cơ quan chuyên môn sẽ cung cấp thông tin hay phát hiện những vấn đề bất cậptrong quá trình thực hiện giám sát, qua đó giúp Hội đồng nhân dân nâng cao hiệuquả hoạt động giám sát của mình, góp phần đưa Hiến pháp, pháp luật, Nghị quyếtcủa Hội đồng nhân dân được thực hiện nghiêm túc trên địa bàn huyện

1.3.3 Các yếu tố bên ngoài

* Tính hoàn thiện, hiện đại, phù hợp của các quy định pháp luật về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân

Đây là yếu tố đầu tiên tác động lớn đến hiệu quả giám sát của Hội đồng nhândân nói chung và Hội đồng nhân dân cấp huyện nói riêng Các quy định pháp luật

về giám sát có vai trò tạo cơ sở pháp lý cho Hội đồng nhân dân thực hiện quyềnnăng giám sát của mình Nếu Luật không quy định một cách cụ thể về hoạt độnggiám sát của Hội đồng nhân dân thì việc ghi nhận chức năng giám sát của Hội đồngnhân dân trong Hiến pháp cũng chỉ là hình thức Điều này đã được minh chứngtrong thực tiễn phát triển của Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dânnăm 2003 với nhiều bất cập, chưa phù hợp và được hoàn thiện bởi Luật Hoạt độnggiám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015 và cùng với đó là Luật Tổchức chính quyền địa phương năm 2015 Rõ ràng, cơ sở pháp lý quan trọng nhất làcác quy định của pháp luật bởi các quy định đó trao quyền và minh định cụ thể chủthể, quy trình, nguồn lực và nghĩa vụ, cơ chế để đảm bảo thực hiện các hình thứccủa giám sát Pháp luật dù hiện đại nhưng nếu không phù hợp cũng khó đảm bảohiệu quả của hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân