Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang diễn ra và trở thành vấn đề mang tính chất toàn cầu. Sự biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng kéo theo những hậu quả nặng nề. Biểu hiện rõ nhất là sự nóng lên của trái đất, là băng tan, nước biển dâng cao; là các hiện tượng thời tiết bất thường, bão lũ, sóng thần, động đất, hạn hán và giá rét kéo dài… dẫn đến thiếu lương thực, thực phẩm và xuất hiện hàng loạt dịch bệnh trên người, gia súc, gia cầm... Thế giới đang đứng trước những thách thức to lớn từ những hậu quả do biến đổi khí hậu gây ra. Biến đổi khí hậu không chỉ tác động mạnh mẽ đến hệ sinh thái trái đất, mà kéo theo đó còn là các vấn đề về kinh tế, văn hóa, xã hội... Việc này đòi hỏi các tổ chức quốc tế cần phải có những cam kết nhằm nỗ lực phòng chống và ứng phó với biến đổi khí hậu. Từ năm 1992 đến nay, các hội nghị quốc tế đã được tổ chức và cho ra đời các điều ước quan trọng như Công ước Khung của Liên hợp quốc, Công ước Montreal, Nghị định thư Kyoto...Và gần đây là COP 21 diễn ra tại Paris được cho là đã thành công với những điểm khác biệt so với những hội nghị trước đó, mang đến sự thống nhất về nỗ lực chung nhằm cứu Trái Đất. Không chỉ các nước phát triển, cả các nước đang phát triển cũng phải cắt giảm khí thải. Nhưng đó cũng mới chỉ là một bước đi cần thiết của nhân loại trong hành trình gian nan hạn chống biến đổi khí hậu. Vẫn còn rất nhiều thử thách ở trước mắt, và khó khăn chưa thể giải quyết. Đã gần 30 năm trôi qua, nhưng cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu vẫn chỉ mới ở giai đoạn bắt đầu… Nằm bên bờ Tây của biển Đông, có đường bờ biển dài và có tới 2663 tỉnh giáp biển, Việt Nam là nước sẽ phải gánh chịu hậu quả nặng nề do biến đổi khí hậu và nước biển dâng cao. Nhận thức được những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đến sự phát triển bền vững ở Việt Nam cũng như trên thế giới, đã từ lâu, Chính phủ Việt Nam luôn quan tâm xây dựng và thực hiện các chương trình, chính sách quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu. Việt Nam đã có những cam kết mạnh mẽ trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu ở cả phương diện quốc gia và quốc tế. Tuy nhiên, những hành động này trên thực tế còn chưa đủ so với những gì mà biến đổi khí hậu đã, đang và sẽ gây ra cho cộng đồng quốc tế nói chung và Việt Nam nói riêng. Từ những thách thức đó, việc nghiên cứu các quy định của pháp luật quốc tế về vấn đề biến đổi khí hậu và quá trình thực thi ở trên thế giới và Việt Nam có ý nghĩa hết sức to lớn, góp phần thúc đẩy hơn nữa quá trình hoạch định chính sách và giải pháp trong phòng chống các biểu hiện cực đoan của biến đổi khí hậu ở Việt Nam. Bài nghiên cứu: “Tìm hiểu pháp luật quốc tế về chống biến đổi khí hậu và việc thực thi trên thế giới và ở Việt Nam” Mục đích của đề tài nhằm làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp lý quốc tế liên quan đến biến đổi khí hậu, bao gồm các nội dung: Quy định của pháp luật quốc tế về chống biến đổi khí hậu; tác động của biến đổi khí hậu ... Trên cơ sở đó, đánh giá và đề xuất các giải pháp tăng cường mức độ thực thi các quy định của pháp luật quốc tế và hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam về vấn đề này. Bài nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về pháp luật về chống biến đổi khí hậu; một số điều ước quốc tế về biến đổi khí hậu, bao gồm: Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng Ozone; Công ước Khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu; COP 21 và Nghị định thư Kyoto về giảm phát thải khí nhà kình; các chính sách chung nhằm hạn chế biến đổi khí hậu trên thế giới và pháp luật của Việt Nam về ứng phó biến đổi khí hậu. Trong đề tài này, nhóm sử dụng các phương pháp tổng hợp, phân tích, mô tả, so sánh... để đưa ra cái nhìn khách quan về biến đổi khí hậu, đồng thời đánh giá mức đố hoàn thiện và tương thích của pháp luật Việt Nam so với các quy định của pháp luật quốc tế nhằm đưa ra những giải pháp để hoàn thiện...
Trang 1Thực hiện: Nhóm 2 lớp CPQT
Ngày thực hiện: Tháng 4/2016
“TÌM HIỂU PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VỀ CHỐNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
VÀ VIỆC THỰC THI TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM”
Trang 2MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 4
MỞ ĐẦU 5
NỘI DUNG 7
1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 7
1.1 Định nghĩa biến đổi khí hậu 7
1.2 Nguyên nhân, tác động và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu 7
1.2.1 Nguyên nhân 7
1.2.2 Tác động và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu 9
2 PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VỀ CHỐNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 12
2.1 Pháp luật quốc tế về chống biến đổi khí hậu là gì? 12
2.2 Vai trò của pháp luật quốc tế đối với biến đổi khí hậu 12
2.3 Nguyên tắc của pháp luật quốc tế về chống biến đổi khí hậu 12
2.4 Một số điều ước quốc tế về chống biến đổi khí hậu 13
2.4.1 Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ozon 13
2.4.2 Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu 13
2.4.3 Nghị định thư Kyoto 14
2.4.4 Hội nghị lần thứ 21 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc (COP 21) 15 3 THỰC THI CHỐNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM 16
3.1 Việc thực thi chống biến đổi khí hậu trên thế giới 16
3.1.1 Giảm lượng khí thải 17
3.1.2 Tái tạo năng lượng, sử dụng hiệu quả năng lượng sát cánh cùng quản lý rừng bền vững 17 3.1.3 Ưu tiên dự đoán các thảm họa thông qua các hệ thống cảnh báo sớm 18
3.1.4 ASEAN với chống biến đổi khí hậu 18
3.2 Chống biến đổi khí hậu ở Việt Nam 19
3.2.1 Những hành động cụ thể 19
Trang 33.2.2 Khó khăn Việt Nam phải đối mặt 223.2.3 Giải pháp hoàn thiện và tăng cường hiệu quả thực thi pháp luật quốc tế về chống biến đổi khí hậu ở Việt Nam 22
KẾT LUẬN 24 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
Trang 4DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
BĐKH Biến đổi khí hậu
UNFCCC United Nations Framework Convention on Climate Change
(Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu)
COP 21 Hội nghị lần thứ 21 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc
UNEP United Nations Environment Programme
(Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc)
WHO World Health Organization
(Tổ chức Y tế Thế giới)
EU European Union (Liên minh Châu Âu)
INDC Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định
ASEAN Association of Southeast Asian Nations
(Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á)
G20 Nhóm 20 nền kinh tế lớn
Trang 5MỞ ĐẦU
Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang diễn ra và trở thành vấn đề mang tính chất toàn cầu Sựbiến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng kéo theo những hậu quả nặng nề.Biểu hiện rõ nhất là sự nóng lên của trái đất, là băng tan, nước biển dâng cao; là các hiện tượngthời tiết bất thường, bão lũ, sóng thần, động đất, hạn hán và giá rét kéo dài… dẫn đến thiếulương thực, thực phẩm và xuất hiện hàng loạt dịch bệnh trên người, gia súc, gia cầm
Thế giới đang đứng trước những thách thức to lớn từ những hậu quả do biến đổi khí hậugây ra Biến đổi khí hậu không chỉ tác động mạnh mẽ đến hệ sinh thái trái đất, mà kéo theo đócòn là các vấn đề về kinh tế, văn hóa, xã hội Việc này đòi hỏi các tổ chức quốc tế cần phải cónhững cam kết nhằm nỗ lực phòng chống và ứng phó với biến đổi khí hậu Từ năm 1992 đếnnay, các hội nghị quốc tế đã được tổ chức và cho ra đời các điều ước quan trọng như Công ướcKhung của Liên hợp quốc, Công ước Montreal, Nghị định thư Kyoto Và gần đây là COP 21diễn ra tại Paris được cho là đã thành công với những điểm khác biệt so với những hội nghịtrước đó, mang đến sự thống nhất về nỗ lực chung nhằm cứu Trái Đất Không chỉ các nước pháttriển, cả các nước đang phát triển cũng phải cắt giảm khí thải Nhưng đó cũng mới chỉ là mộtbước đi cần thiết của nhân loại trong hành trình gian nan hạn chống biến đổi khí hậu Vẫn cònrất nhiều thử thách ở trước mắt, và khó khăn chưa thể giải quyết Đã gần 30 năm trôi qua, nhưngcuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu vẫn chỉ mới ở giai đoạn bắt đầu…
Nằm bên bờ Tây của biển Đông, có đường bờ biển dài và có tới 26/63 tỉnh giáp biển,Việt Nam là nước sẽ phải gánh chịu hậu quả nặng nề do biến đổi khí hậu và nước biển dâng cao.Nhận thức được những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đến sự phát triển bền vững ởViệt Nam cũng như trên thế giới, đã từ lâu, Chính phủ Việt Nam luôn quan tâm xây dựng vàthực hiện các chương trình, chính sách quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu Việt Nam đã
có những cam kết mạnh mẽ trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu ở cả phương diện quốcgia và quốc tế Tuy nhiên, những hành động này trên thực tế còn chưa đủ so với những gì màbiến đổi khí hậu đã, đang và sẽ gây ra cho cộng đồng quốc tế nói chung và Việt Nam nói riêng
Từ những thách thức đó, việc nghiên cứu các quy định của pháp luật quốc tế về vấn đề biến đổikhí hậu và quá trình thực thi ở trên thế giới và Việt Nam có ý nghĩa hết sức to lớn, góp phầnthúc đẩy hơn nữa quá trình hoạch định chính sách và giải pháp trong phòng chống các biểu hiệncực đoan của biến đổi khí hậu ở Việt Nam
Bài nghiên cứu: “Tìm hiểu pháp luật quốc tế về chống biến đổi khí hậu và việc thực thi trên thế giới và ở Việt Nam”
Trang 6Mục đích của đề tài nhằm làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp lý quốc tế liên quanđến biến đổi khí hậu, bao gồm các nội dung: Quy định của pháp luật quốc tế về chống biến đổikhí hậu; tác động của biến đổi khí hậu Trên cơ sở đó, đánh giá và đề xuất các giải pháp tăngcường mức độ thực thi các quy định của pháp luật quốc tế và hướng hoàn thiện pháp luật ViệtNam về vấn đề này.
Bài nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về pháp luật về chống biến đổi khí hậu; một
số điều ước quốc tế về biến đổi khí hậu, bao gồm: Nghị định thư Montreal về các chất làm suygiảm tầng Ozone; Công ước Khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu; COP 21 và Nghịđịnh thư Kyoto về giảm phát thải khí nhà kình; các chính sách chung nhằm hạn chế biến đổi khíhậu trên thế giới và pháp luật của Việt Nam về ứng phó biến đổi khí hậu
Trong đề tài này, nhóm sử dụng các phương pháp tổng hợp, phân tích, mô tả, so sánh
để đưa ra cái nhìn khách quan về biến đổi khí hậu, đồng thời đánh giá mức đố hoàn thiện vàtương thích của pháp luật Việt Nam so với các quy định của pháp luật quốc tế nhằm đưa ranhững giải pháp để hoàn thiện
Trang 7NỘI DUNG
1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
1.1 Định nghĩa biến đổi khí hậu
Biến đổi khí hậu Trái Đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thuỷ quyển,sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạotrong một giai đoạn nhất định từ tính bằng thập kỷ hay hàng triệu năm Sự biển đổi có thế làthay đổi thời tiết bình quân hay thay đổi sự phân bố các sự kiện thời tiết quanh một mức trungbình Sự biến đổi khí hậu có thế giới hạn trong một vùng nhất định hay có thế xuất hiện trêntoàn Địa Cầu
Sự biến đổi khí hậu là sự thay đổi các đặc điểm mang tính thống kê của hệ thống khí hậukhi xét đến những chu kỳ dài hoặc hàng thập kỷ hoặc lâu hơn, mà không kể đến các nguyênnhân Theo đó, những thay đổi bất thường trên những chu kỳ ngắn hơn một vài thập kỷ, như ElNiño, không thể hiện sự thay đổi khí hậu
Thuật ngữ này đôi khi được sử dụng để nhắc đến những trường hợp đặc biệt của biến đổikhí hậu do tác động của hoạt động con người; ví dụ, trong Công ước Khung của Liên hợp Quốc
về Biến đổi Khí hậu (United Nations Framework Convention on Climate Change 1992) định
nghĩa: “Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu mà hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp do tác động của hoạt động con người dẫn đến thay đổi thành phần khí quyển toàn cầu và ngoài ra là những biến thiên tự nhiên của khí hậu được quan sát trên một chu kỳ thời gian dài."
1.2 Nguyên nhân, tác động và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu
1.2.1 Nguyên nhân
Những nhân tố có thể hình thành sự biến đổi khí hậu là thay đổi bức xạ khí quyển, baogồm các quá trình như biến đổi bức xạ mặt trời, độ lệch quỹ đạo của Trái Đất, quá trình kiến tạonúi, kiến tạo trôi dạt lục địa và sự thay đổi nồng độ khí nhà kính Nhiều phản ứng khác nhau củamôi trường về biến đổi khí hậu có thể tăng cường hoặc giảm bớt các biến đổi ban đầu Một sốthành phần của hệ thống khí hậu, chẳng hạn như các đại dương và chỏm băng, phản ứng chậmvới biến đổi bức xạ mặt trời vì khối lượng lớn Do đó, hệ thống khí hậu có thể mất hàng thế kỷhoặc lâu hơn để phản ứng hoàn toàn với những biến đổi từ bên ngoài
Tác động từ con người:
Trong hoàn cảnh biến đổi khí hậu, các yếu tố nhân sinh cũng ảnh hưởng đến khí hậu.Quan điểm khoa học về biến đổi khí hậu được nhiều người đồng ý là "khí hậu đang thay đổi vànhững thay đổi này một phần lớn do tác động của con người." Do đó, các cuộc thảo luận đang
Trang 8hướng vào 2 cách, một là giảm tác động của con người và tìm cách thích nghi với sự biến đổi đãtừng xảy ra trong quá khứ[ và được dự kiến xảy ra trong tương lai.
Vấn đề được quan tâm nhất trong yếu tố nhân sinh là việc tăng lượng khí CO2 dođốt nhiên liệu hóa thạch, tạo thành các sol khí tồn tại trong khí quyển và sản xuất xi măng Cácyếu tố khác như sử dụng đất, sự suy giảm ôzôn và phá rừng, cũng góp phần quan trọng làm ảnhhưởng đến khí hậu, vi khí hậu
Theo Nghị định thư Kyoto, sáu loại khí nhà kính chủ yếu bao gồm: CO2, CH4, N2O,HFCs, PFCs và SF6
- CO2 phát thải khi đốt cháy nhiên liệu hóa thạch (than, dầu, khí) và là nguồn khí nhà kínhchủ yếu do con người gây ra trong khí quyển CO2 cũng sinh ra từ các hoạt động công nghiệpnhư sản xuất xi măng và cán thép
- CH4 sinh ra từ các bãi rác, lên men thức ăn trong ruột động vật nhai lại, hệ thống khí, dầu tựnhiên và khai thác than
- N2O phát thải từ phân bón và các hoạt động công nghiệp
- HFCs được sử dụng thay cho các chất phá hủy ôzôn (ODS) và HFC-23 là sản phẩm phụ củaquá trình sản xuất HCFC-22
- PFCs sinh ra từ quá trình sản xuất nhôm
- SF6 sử dụng trong vật liệu cách điện và trong quá trình sản xuất magiê
Kiến tạo mảng:
Qua hàng triệu năm, sự chuyển động của các mảng làm tái sắp xếp các lục địa và đạidương trên toàn cầu đồng thời hình thành lên địa hình bề mặt Điều này có thể ảnh hưởng đếncác kiểu khí hậu khu vực và toàn cầu cũng như các dòng tuần hoàn khí quyển-đại dương
Vị trí của các lục địa tạo nên hình dạng của các đại dương và tác động đến các kiểu dòngchảy trong đại dương Vị trí của các biển đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự truyềnnhiệt và độ ẩm trên toàn cầu và hình thành nên khí hậu toàn cầu Một ví dụ về ảnh hưởng củakiến tạo đến sự tuần hoàn trong đại dương là sự hình thành eo đất Panama cách đây khoảng 5triệu năm, đã làm dừng sự trộn lẫn trực tiếp giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương Đều này
có ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến các chế độ động lực học của đại dương của hải lưu GulfStream và đã làm cho bắc bán cầu bị phủ băng Trong suốt kỷ Cacbon, khoảng 300 đến 365 triệunăm trước, hoạt động kiến tạo mảng có thể đã làm tích trữ một lượng lớn cacbon và làmtăng băng hà Các dấu hiệu địa chất cho thấy những kiểu tuần hoàn "gió mùa lớn"(megamonsoonal) trong suốt thời gian tồn tại của siêu lục địa Pangaea, và từ mô hình khí hậungười ta cho rằng sự tồn tại của siêu lục địa đã dẫn đến việc hình thành gió mùa
Thay đổi quỹ đạo:
Trang 9Những biến đổi nhỏ về quỹ đạo Trái Đất gây ra những thay đổi về sự phân bố năng lượngmặt trời theo mùa trên bề mặt Trái Đất và cách nó được phân bố trên toàn cầu Đó là những thayđổi rất nhỏ theo năng lượng mặt trời trung bình hàng năm trên một đơn vị diện tích; nhưng nó cóthể gây biến đổi mạnh mẽ về sự phân bố các mùa và địa lý Có 3 kiểu thay đổi quỹ đạo là thayđổi quỹ đạo lệch tâm của Trái Đất, thay đổi trục quay, và tiến động của trục Trái Đất Kết hợpcác yếu tố trên, chúng tạo ra các chu kỳ Milankovitch, là các yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ đến khíhậu và mối tương quan của chúng với các chu kỳ băng hà và gian băng, quan hệ của chúng với
sự phát triển và thoái lui của Sahara, và đối với sự xuất hiện của chúng trong các địa tầng
Hiện tượng núi lửa:
Núi lửa là một quá trình vận chuyển vật chất từ vỏ và lớp phủ của Trái Đất lên bề mặt của
nó Phun trào núi lửa, mạch nước phun, và suối nước nóng, là những ví dụ của các quá trình đógiải phóng khí núi lửa và hoặc các hạt bụi vào khí quyển
Phun trào đủ lớn để ảnh hưởng đến khí hậu xảy ra trên một số lần trung bình mỗi thế kỷ,
và gây ra làm mát (bằng một phần ngăn chặn sự lây truyền của bức xạ mặt trời đến bề mặt Trái Đất) trong thời gian một vài năm Các vụ phun trào của núi lửa Pinatubo vào năm 1991, ảnh
hưởng đến khí hậu đáng kể Nhiệt độ toàn cầu giảm khoảng 0,5 °C (0.9 °F) Vụ phun tràocủa núi Tambora năm 1815 đã khiến không có một mùa hè trong một năm Phần lớn các vụphun trào lớn hơn xảy ra chỉ một vài lần mỗi trăm triệu năm, nhưng có thể gây ra sự ấm lên toàncầu và tuyệt chủng hàng loạt
Núi lửa cũng là một phần của chu kỳ carbon mở rộng Trong khoảng thời gian rất dài (địachất), chúng giải phóng khí cacbonic từ lớp vỏ Trái Đất và lớp phủ, chống lại sự hấp thu của đátrầm tích và bồn địa chất khác dioxide carbon Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ ước tính rằng cáchoạt động của con người tạo ra nhiều hơn 100-300 lần số lượng khí carbon dioxide phát ra từnúi lửa
Thay đổi ở đại dương:
Đại dương là một nền tảng của hệ thống khí hậu Những dao động ngắn hạn (vài năm đến
vài thập niên) như El Niño, dao động thập kỷ Thái Bình Dương (Pacific decadal oscillation),
và dao động bắc Đại Tây Dương (North Atlantic oscillation), và dao động Bắc Cực (Arctic oscillation), thể hiện khả năng dao động hậu hơn là thay đổi khí hậu Trong khoảng thời gian dài
hơn, những thay đổi đối với các quá trình diễn ra trong đại dương như hoàn lưu muối nhiệt đóngvai trò quan trọng trong sự tái phân bố nhiệt trong đại dương trên thế giới
Những thay đổi trên đã dẫn đến một số hiện tượng tự nhiên như: Hiệu ứng nhà kính, mưaaxit, thủng tầng ozon, cháy rừng, lũ lụt, hạn hán, sa mạc hóa, hiện tượng sương khói,…
1.2.2 Tác động và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu
Trang 10Các hệ sinh thái bị phá hủy
Biến đổi khí hậu và lượng cacbon dioxite ngày càng tăng cao đang thử thách các hệ sinhthái của chúng ta Các hậu quả như thiếu hụt nguồn nước ngọt, không khí bị ô nhiễm nặng, nănglượng và nhiên liệu khan hiếm, và các vấn đề y tế liên quan khác không chỉ ảnh hưởng đến đờisống của chúng ta mà còn là vấn đề sinh tồn
Mất đa dạng sinh học
Nhiệt độ trái đất hiện nay đang làm cho các loài sinh vật biến mất hoặc có nguy cơ tuyệtchủng Khoảng 50% các loài động thực vật sẽ đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng vào năm 2050nếu nhiệt độ trái đất tăng thêm từ 1,1 đến 6,4 độ C nữa Sự mất mát này là do mất môi trườngsống vì đất bị hoang hóa, do nạn phá rừng và do nước biển ấm lên Các nhà sinh vật học nhậnthấy đã có một số loài động vật di cư đến vùng cực để tìm môi trường sống có nhiệt độ phù hợp
Ví dụ như là loài cáo đỏ, trước đây chúng thường sống ở Bắc Mỹ thì nay đã chuyển lên vùngBắc cực
Con người cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng Tình trạng đất hoang hóa và mực nướcbiển đang dâng lên cũng đe dọa đến nơi cư trú của chúng ta Và khi cây cỏ và động vật bị mất đicũng đồng nghĩa với việc nguồn lương thực, nhiên liệu và thu nhập của chúng ta cũng mất đi
Chiến tranh và xung đột
Lương thực và nước ngọt ngày càng khan hiếm, đất đai dần biến mất nhưng dân số cứtiếp tục tăng; đây là những yếu tố gây xung đột và chiến tranh giữa các nước và vùng lãnh thổ
Do nhiệt độ trái đất nóng lên và biến đổi khí hậu theo chiều hướng xấu đã dần làm cạnkiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên Một cuộc xung đột điển hình do biến đổi khí hậu là ởDarfur Xung đột ở đây nổ ra trong thời gian một đợt hạn hán kéo dài, suốt 20 năm vùng này chỉ
có một lượng mưa nhỏ giọt và thậm chí nhiều năm không có mưa, làm nhiệt độ vì thế càng tăngcao
Theo phân tích của các chuyên gia, các quốc gia thường xuyên bị khan hiếm nước vàmùa màng thất bát thường rất bất ổn về an ninh
Các tác hại đến kinh tế
Các thiệt hại về kinh tế do biến đổi khí hậu gây ra cũng ngày càng tăng theo nhiệt độ tráiđất Các cơn bão lớn làm mùa màng thất bát, tiêu phí nhiều tỉ đô la; ngoài ra, để khống chế dịchbệnh phát tán sau mỗi cơn bão lũ cũng cần một số tiền khổng lồ Khí hậu càng khắc nghiệt cànglàm thâm hụt các nền kinh tế
Các tổn thất về kinh tế ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống Người dân phải chịu cảnhgiá cả thực phẩm và nhiên liệu leo thang; các chính phủ phải đối mặt với việc lợi nhuận từ cácngành du lịch và công nghiệp giảm sút đáng kể, nhu cầu thực phẩm và nước sạch của người dân
Trang 11sau mỗi đợt bão lũ rất cấp thiết, chi phí khổng lồ để dọn dẹp đống đổ nát sau bão lũ, và các căngthẳng về đường biên giới.
Dịch bệnh
Nhiệt độ tăng cùng với lũ lụt và hạn hán đã tạo điều kiện thuận lợi cho các con vật truyềnnhiễm như muỗi, ve, chuột,… sinh sôi nảy nở, truyền nhiễm bệnh gây nguy hại đến sức khỏecủa nhiều bộ phận dân số trên thế giới
Tổ chức WHO đưa ra báo cáo rằng các dịch bệnh nguy hiểm đang lan tràn ở nhiều nơitrên thế giới hơn bao giờ hết Những vùng trước kia có khí hậu lạnh giờ đây cũng xuất hiện cácloại bệnh nhiệt đới
Hàng năm có khoảng 150 ngàn người chết do các bệnh có liên quan đến biến đổi khí hậu, từbệnh tim do nhiệt độ tăng quá cao, đến các vấn đề hô hấp và tiêu chảy
Hiện tại, các vùng như Ấn Độ, Pakistan, và Châu Phi đang hứng chịu những đợt hạn hán,lượng mưa ở các khu vực này ngày càng thấp, và tình trạng này còn tiếp tục kéo dài trong vàithập kỷ tới Theo ước tính, đến năm 2020, sẽ có khoảng 75 triệu đến 250 triệu người dân châuPhi thiếu nguồn nước sinh hoạt và canh tác, dẫn đến sản lượng nông nghiệp của lục địa này sẽgiảm khoảng 50%
Bão lụt
Nhiệt độ nước ở các biển và đại dương ấm lên là nhân tố tiếp thêm sức mạnh cho các cơnbão Những cơn bão khốc liệt đang ngày một nhiều hơn Trong vòng chỉ 30 năm qua, số lượngnhững cơn giông bão cấp độ mạnh đã tăng gần gấp đôi
Những đợt nắng nóng gay gắt
Các đợt nắng nóng khủng khiếp đang diễn ra thường xuyên hơn gấp khoảng 4 lần so vớitrước đây, và dự đoán trong vòng 40 năm tới, mức độ thường xuyên của chúng sẽ gấp 100 lần sovới hiện nay
Hậu quả của các đợt nóng này là nguy cơ cháy rừng, các bệnh tật do nhiệt độ cao gây ra,
và tất nhiên là đóng góp vào việc làm tăng nhiệt độ trung bình của trái đất
Các núi băng và sông băng đang bị thu hẹp
Trang 12Các núi băng và sông băng đang co lại Những lãnh nguyên bao la từng được bao phủ bởimột lớp băng vĩnh cữu rất dày giờ đây được cây cối bao phủ Lấy một ví dụ, các núi băng ở dãy
Hy Mã Lạp Sơn cung cấp nước ngọt cho sông Hằng – nguồn nước uống và canh tác của khoảng
500 triệu người – đang co lại khoảng 37m mỗi năm
Mực nước biển đang dâng lên
Nhiệt độ ngày càng cao trên trái đất khiến mực nước biển đang dần dâng lên Nhiệt độtăng làm các sông băng, biển băng hay lục địa băng trên trái đất tan chảy và làm tăng lượngnước đổ vào các biển và đại dương
Các nhà khoa học đã tiến hành quan sát, đo đạc và nhận thấy rằng băng ở đảo băngGreenland đã mất đi một số lượng lớn, gây ảnh hưởng trực tiếp đến các đảo quốc hay các quốcgia nằm ven biển Theo ước tính, nếu băng tiếp tục tan thì nước biển sẽ dâng thêm ít nhất 6mnữa vào năm 2100 Với mức này, phần lớn các đảo của Indonesia, và nhiều thành phố ven biểnkhác sẽ hoàn toàn biến mất
2 PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VỀ CHỐNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
2.1 Pháp luật quốc tế về chống biến đổi khí hậu là gì?
Pháp luật quốc tế về chống biến đổi khí hậu là một chế định pháp luật môi trường quốc
tế, bao gồm hệ thống các nguyên tắc, các quy phạm pháp luật quốc tế điều chỉnh các quan hệ phát sinh giữa các chủ thể luật quốc tế trong quá trình hợp tác trong lĩnh vực chống BĐKH.
2.2 Vai trò của pháp luật quốc tế đối với biến đổi khí hậu
Một là, thiết lập một khuôn khổ pháp lý cần thiết cho việc hợp tác giữa các chủ thể nhằm
chống lại các tác động của BĐKH
Hai là, nâng cao ý thức và xác định trách nhiệm cho từng quốc gia trong việc ứng phó
với BĐKH trên cơ sở công bằng, phù hợp với trách nhiệm chung nhưng có phân biệt
Ba là, tạo ra những cơ sở để giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia phát sinh trong quá
trình thực thi các cam kết trong các điều ước quốc tế
Bốn là, tạo tiền đề quan trọng cho việc hình thành một ngành luật mới, độc lập của luật
quốc tế
2.3 Nguyên tắc của pháp luật quốc tế về chống biến đổi khí hậu
Một là, chống BĐKH là nghĩa vụ của từng quốc gia và của cả cộng đồng quốc tế
Nguyên tắc này đặt ra yêu cầu các quốc gia (đặc biệt là những nước chịu tác động nặng
nề nhất của BĐKH) phải chủ động xây dựng kế hoạch, chiến lược nhằm giảm thiểu và ứng phívới BĐKH Đồng thời,các quốc gia cũng phải xác định đây là cuộc chiến chung, dài hạn của