LUẬN VĂN THẠC SĨ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG NGUỒN VỐN ODA CỦA NHẬT BẢN TẠI VIỆT NAM SAU KHỦNG HOẢNG KINH TẾ NĂM 2008

TRƯỜNG .ĐẠI .HỌC .NGOẠI .THƯƠNG .DƯƠNG .VĂN .KHÔI... Tổng mức ký kết và giải ngân ..... Giải pháp về thu hút ODA của Nhật Bản ...

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

-*** -

LUẬN VĂN THẠC SĨ

NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG NGUỒN VỐN .ODA CỦA NHẬT BẢN TẠI VIỆT NAM SAU .KHỦNG HOẢNG KINH TẾ NĂM 2008

DƯƠNG VĂN KHÔI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

DƯƠNG VĂN KHÔI

Để hoàn thành chương trình cao học và viết đề tài luận văn này tác

.báu của quý Thầy Cô

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VỐN ODA VÀ HIỆU QUẢ .SỬ DỤNG VỐN ODA 6

1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ODA 6

1.1.1. Sự ra đời của ODA 6

1.1.2. Khái niệm vốn ODA 8

1.1.3. Đặc điểm của ODA 9

1.1.4. Nội dung viện trợ ODA: 13

1.1.5. Các hình thức viện trợ ODA 15

1.1.6. Nguồn cung cấp ODA 17

1.2. HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN ODA VÀ CÁC TIÊU CHÍ .ĐÁNH GIÁ 17

1.2.1. Hiệu quả sử dụng vốn ODA 17

1.2.2. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng vốn ODA 19

1.3. NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ SỬ .DỤNG VỐN ODA 24

1.3.1. Trình độ quản lý 24

1.3.2. Sự ổn định chính trị, kinh tế - xã hội 25

1.3.3. Môi trường đầu tư 25

1.3.4. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội 26

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG .NGUỒN VỐN ODA CỦA NHẬT BẢN TẠI VIỆT NAM 27

2.1. TỔNG QUAN VỀ NGUỒN VỐN ODA CỦA NHẬT BẢN .TẠI VIỆT NAM 27

2.1.1 Tổng mức ký kết và giải ngân 27

.và lĩnh vực 31

2.1.3. Quá trình đàm phán và sử dụng vốn ODA của Nhật Bản: 32 2.2. TÁC ĐỘNG VĨ MÔ VIỆN TRỢ PHÁT TRIỂN CỦA .NHẬT BẢN 33

2.2.1. Đóng góp cho tổng vốn đầu tư 33

2.2.2. Tác động của viện trợ phát triển của Nhật Bản đến tăng .trưởng GDP: 36

2.2.3. Viện trợ phát triển của Nhật Bản và việc chuyển giao công nghệ 38

2.3. PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG VIỆN TRỢ PHÁT .TRIỂN CỦA NHẬT BẢN TRONG CÁC LĨNH VỰC 39

2.3.1. Phát triển ngành công nghiệp năng lượng 39

2.3.2. Phát triển hạ tầng đô thị 44

2.3.3. Phát triển giao thông vận tải 47

2.3.4. Lĩnh vực xã hội và xoá đói giảm nghèo 51

2.4. HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN ODA CỦA NHẬT BẢN TẠI .VIỆT NAM 55

2.4.1. Tình hình giải ngân các dự án sử dụng vốn ODA của Nhật Bản: 55

2.4.2. Các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển được thực hiện 56 2.4.3. Chất lượng các dự án sử dụng vốn ODA của Nhật Bản 59

2.4.4. Vấn đề lãng phí, thất thoát và nạn tham nhũng trong việc sử .dụng vốn ODA 60

2.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ SỬ DỤNG VỐN ODA CỦA NHẬT BẢN 63

2.5.2. Hạn chế trong việc sử dụng vốn ODA của Nhật Bản 64 2.5.3. Nguyên nhân 65

.VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG

3.2.1. Chuẩn bị vốn đối ứng cho các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế quốc gia sử dụng vốn ODA của Nhật Bản 69 3.2.2. Nâng cao chất lượng các dự án, tập trung công tác xây

.dựng và chuẩn bị dự án 70 3.2.3. Đẩy nhanh tốc độ giải ngân các dự án 71 3.2.4. Đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng với sự hợp tác của các Bộ, ngành và các địa phương 72 3.2.5. Tăng cường giám sát thi công, phòng chống thất thoát, lãng phí 74 3.2.6. Đào tạo nhân lực và chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật 75 3.2.7. Làm tốt công tác đấu thầu 77 3.2.8. Phát huy hiệu quả các công trình đầu tư, tăng cường hiệu quả các dự án xã hội 81 3.2.9. Lập đường dây nóng chống tiêu cực, tham nhũng 82 3.2.10 Giải pháp về thu hút ODA của Nhật Bản 83

KẾT LUẬN 88

Bảng 2.1: Tình hình cam kết, ký kết và giải ngân ODA của Việt Nam giai đoạn 1993 - 2015 28 Bảng 2.2: Cơ cấu viện trợ của Nhật Bản dành cho Việt Nam giai đoạn

.2010- 2015 32 Bảng 2.3: Đóng góp trực tiếp của ODA Nhật Bản vào tăng trưởng GDP 37 Việt Nam giai đoạn 2006 - 2015 37 Bảng 2.4: Kế hoạch phát triển nguồn điện và mạng lưới truyền tải điện giai đoạn 2002 - 2020 42 Bảng 2.5: Nhu cầu vốn đầu tư cho toàn ngành điện giai đoạn 2002- 2020 42 Bảng 2.6: Viện trợ phát triển của Nhật Bản cho phát triển hạ tầng đô thị 45 Bảng 2.7: Tỷ lệ tăng trưởng GDP của Việt Nam giai đoạn 2006 - 2015 55

LỜI MỞ ĐẦU

.cấp .sang .nền .kinh .tế .thị .trường, .Việt .Nam .đã .tiến .một .bước .dài .trên con .đường .phát .triển .và .hội .nhập .kinh .tế .quốc .tế. .Tuy .nhiên, .nước .ta

.chọn đường lối phát triển kinh tế như thế nào sao cho phù hợp với điều

.mới .hiện .nay. .Là .một .nước .đang .phát .triển, .sự .trợ .giúp, .viện .trợ .phát

.và .đóng .góp .không .nhỏ .vào .công .cuộc .phát .triển .và .xóa .đói .giảm

.nhà .tài .trợ .ODA .song .phương, .trong .đó, .Nhật .Bản .là .nhà .tài .trợ .lớn

Vốn .ODA .từ .Nhật .Bản .đã .góp .phần .không .nhỏ .trong .những

.hiện .công .cuộc .đổi .mới .toàn .diện .đời .sống .kinh .tế .- .xã .hội .của .đất

.xã .hội .ổn .định, .kinh .tế .tăng .trưởng .nhanh, .đời .sống .nhân .dân, .nhất .là

“Nâng .cao .hiệu .quả .sử .dụng .nguồn .vốn .ODA .của .Nhật .Bản .tại Việt Nam sau khủng hoảng kinh tế năm 2008”

.pháp, .Tạp .chí .nghiên .cứu .Nhật .Bản .và .Đông .Bắc .Á, .số .6

.vốn ODA trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền

 Phạm .Thị .Tuý, .Thu .hút .và .sử .dụng .ODA .vào .phát .triển .kết

 Phạm Thị Tuý, Kinh nghiệm chống tham nhũng trong sử dụng

.số 12-2006

 Phạm .Thị .Tuý, .Giải .ngân .vốn .ODA .ở .Việt .Nam .vẫn .ở .mức .thấp: .Nguyên .nhân .và .biện .pháp .khắc .phục, .Tạp .chí .những

Các .ấn .phẩm .và .bài .báo .nói .trên .đã .giới .thiệu .những .vấn .đề

.quản .lý, .thu .hút .và .sử .dụng .nguồn .vốn .ODA. .Các .ấn .phẩm .và bài .báo .đã .nhấn .mạnh .sự .đóng .góp .của .nguồn .vốn .ODA .có

.vậy, .quá .trình .thu .hút .và .sử .dụng .nguồn .vốn .ODA .cũng .đã .bộc lộ .không .ít .những .vấn .đề .cần .giải .quyết .và .tạo .nên .những .dư luận .không .tốt. .Thực .trạng .đó .cho .thấy .việc .đánh .giá .lại .quá

.hội .và .xoá .đói .giảm .nghèo .ở .Việt .Nam .là .việc .làm .cần .thiết .và

Kinh .nghiệm .quản .lý .và .sử .dụng .nguồn .vốn .ODA .tại .một .số quốc .gia .cũng .đã .được .các .nhà .nghiên .cứu .bàn .đến, .đặc .biệt .là

-.xã hội và xoá đói giảm nghèo cho đất nước mình

.phải .có .cơ .chế .quản .lý .và .sử .dụng .hiệu .quả .nguồn .vốn .ODA .ở

.Nhật .Bản .tại .Việt .Nam .sau .khủng .hoảng .kinh .tế .năm .2008 .để

.quả .sử .dụng .nguồn .vốn .ODA .của .Nhật .Bản .tại .Việt .Nam .sau .khủng

.dụng .nguồn .vốn .ODA .của .Nhật .Bản .tại .Việt .Nam .sau .khủng .hoảng

Phạm .vi .nghiên .cứu .của .luận .văn .là .làm .rõ .hiệu .quả .sử .dụng

.của .đề .tài .kể .từ .năm .1992 .khi .Nhật .Bản .nối .lại .viện .trợ .chính .thức ODA .cho .Việt .Nam .cho .đến .những .năm .đầu .thế .kỷ .21 .trên .cơ .sở

Để .hoàn .thành .luận .văn, .các .phương .pháp .nghiên .cứu .được .sử

.ODA

.Nhật Bản tại Việt Nam

.nâng .cao .hiệu .quả .sử .dụng .vốn .ODA .của .Nhật .Bản .tại .Việt .Nam .sau

CHƯƠNG 1

.chưa .lâu, .song .bản .chất .của .nó .lại .không .đơn .thuần .là .những .vấn .đề kinh tế

Sau .chiến .tranh .thế .giới .thứ .hai, .nhiều .nước .bị .tàn .phá .nặng .nề về .kinh .tế .mà .chủ .yếu .là .các .nước .Châu .Âu. .Trong .khi .đó, .nước .Mỹ

.Âu .phục .hồi .kinh .tế, .vừa .để .chi .phối, .kiểm .soát .các .nước .này. .Với

.và .ngăn .chặn .việc .mở .rộng .ảnh .hưởng .của .Liên .Xô, .nước .Mỹ .đã .rót

.vào .Kế .hoạch .Marshall, .viện .trợ .của .Mỹ .đóng .vai .trò .rất .quan .trọng

.tác .kinh .tế .Châu .Âu, .về .sau .trở .thành .Tổ .chức .Hợp .tác .và .Phát .triển

.OECD). .Tổ .chức .này .đã .có .những .đóng .góp .hết .sức .quan .trọng .cho

Được .thúc .đẩy .bởi .những .tính .toán .lợi .ích .về .mặt .kinh .tế .và .an

.vi .toàn .cầu .sau .Chiến .tranh .thế .giới .thứ .hai, .nước .Mỹ .tìm .cách .nhân rộng .thành .công .này .thông .qua .việc .tăng .cường .viện .trợ .nước .ngoài cho .các .nước .đang .phát .triển .trong .thập .niên .1950. .Chương .trình .Bốn điểm .ra .đời .năm .1951 .nhằm .cung .cấp .viện .trợ .kỹ .thuật .được .tiếp .nối bằng .việc .thành .lập .Quỹ .Viện .trợ .phát .triển .(tiền .thân .của .Cơ .quan

.nước .nghèo .nhất .thế .giới .được .thành .lập .vào .năm .1960. .Các .tổ .chức

.đang phát triển đẩy nhanh phát triển kinh tế và nâng cao hiệu quả đầu

.Bỉ, .Canađa, .Đan .Mạch, .Phần .Lan, .Pháp, .Cộng .hoà .Liên .bang .Đức,

.Hiện .nay, .DAC .có .thêm .Bồ .Đào .Nha, .Lucxămbua .và .Tây .Ban .Nha.

.Uỷ .ban .các .khoản .đóng .góp .của .họ .cho .các .chương .trình .viện .trợ .và

Theo .Tổ .chức .Hợp .tác .và .Phát .triển .kinh .tế .(OECD), .ODA .là

.cho .các .nước .chậm .và .đang .phát .triển, .nhằm .thúc .đẩy .sự .phát .triển kinh .tế .và .phúc .lợi .ở .các .nước .này. .ODA .thường .được .đàm .phán, .ký kết .và .tài .trợ .thông .qua .các .nghị .định .thư .tài .trợ .và .các .thủ .tục .điều

Ở .Việt .Nam, .Điều .1 .của .Quy .chế .quản .lý .và .sử .dụng .nguồn .hỗ trợ .phát .triển .chính .thức .được .ban .hành .theo .Nghị .định .số

.một .quốc .gia .với .nhà .tài .trợ .bao .gồm .chính .phủ .nước .ngoài .và .các .tổ chức .liên .chính .phủ .hoặc .liên .quốc .gia .dưới .hình .thức .viện .trợ .không

Lúc .đầu, .ODA .được .xem .là .sự .trợ .giúp .vốn .dưới .dạng .viện .trợ

.phát triển. Nhưng gần đây, Uỷ ban viện trợ phát triển đã nói tới vai trò

.quả .sử .dụng .vốn .cũng .như .tác .dụng .của .ODA .mới .được .mở .rộng .và

.nhân .không .muốn .tham .gia. .Vai .trò .chủ .yếu .của .viện .trợ .trong .phát

.mong .đợi .là .một .mô .hình .tăng .trưởng .kinh .tế .hoàn .chỉnh .và .hiệu .quả

.viện .trợ .được .cung .cấp .theo .những .điều .khoản .ưu .đãi, .nên .các .nước

.khó .có .thể .hiện .đại .hoá .cơ .sở .hạ .tầng .cả .về .kinh .tế .và .xã .hội, .do .vậy

Vốn .ODA .có .thời .gian .cho .vay .(hoàn .trả .vốn .dài), .có .thời .gian ân .hạn .dài. .Chẳng .hạn, .vốn .ODA .của .WB, .ADB, .JBIC .có .thời .gian

.vay, .thời .gian .ân .hạn .và .so .sánh .lãi .suất .viện .trợ .với .mức .lãi .suất .tín

.quốc tế

Sự .ưu .đãi .còn .thể .hiện .ở .chỗ .vốn .ODA .chỉ .dành .riêng .cho .các

.cơ .bản .nhất .để .các .nước .đang .và .chậm .phát .triển .có .thể .nhận .được ODA là:

Điều .kiện .thứ .nhất: .Tổng .sản .phẩm .quốc .nội .(GDP) .bình .quân đầu .người .thấp. .Nước .có .GDP .bình .quân .đầu .người .càng .thấp .thì

.phải .phù .hợp .với .chính .sách .và .phương .hướng .ưu .tiên .xem .xét .trong mối .quan .hệ .giữa .bên .cấp .và .bên .nhận .ODA. .Thông .thường .các .nước

.có .thể .thay .đổi .theo .từng .giai .đoạn .cụ .thể. .Vì .vậy, .nắm .bắt .được .xu

Về .thực .chất, .ODA .là .sự .chuyển .giao .có .hoàn .lại .hoặc .không

ODA .có .thể .ràng .buộc .(hoặc .ràng .buộc .một .phần .hoặc .không ràng .buộc) .nước .nhận .về .địa .điểm .chi .tiêu. .Ngoài .ra .mỗi .nước .cung

Vốn .ODA .mang .yếu .tố .chính .trị: .Các .nước .viện .trợ .nói .chung

.trị .vừa .thực .hiện .xuất .khẩu .hàng .hoá .và .dịch .vụ .tư .vấn .vào .nước .tiếp

.65%. .Nhìn .chung .22% .viện .trợ .của .DAC .phải .được .sử .dụng .để .mua

Kể .từ .khi .ra .đời .cho .tới .nay, .viện .trợ .luôn .chứa .đựng .hai .mục

.bền .vững .và .giảm .nghèo .ở .các .nước .đang .phát .triển. .Động .cơ .nào .đã thúc .đẩy .các .nhà .tài .trợ .đề .ra .mục .tiêu .này .? .Bản .thân .các .nước .phát

.nhà .tài .trợ .sẽ .có .lợi .về .mặt .an .ninh, .kinh .tế, .chính .trị .khi .kinh .tế .các

.với .tinh .thần .nhân .đạo, .tính .cộng .đồng. .Vì .một .số .vấn .đề .mang .tính

.trị .của .các .nước .tài .trợ. .Các .nước .phát .triển .sử .dụng .ODA .như .một

.và khu vực tiếp nhận ODA. Ví dụ, Nhật Bản là nhà tài trợ hàng đầu thế giới và cũng là nhà tài trợ sử dụng ODA như một công cụ đa năng về

.kỷ .90, .khi .phải .đối .phó .với .những .suy .thoái .nặng .nề .trong .khu .vực, Nhật .Bản .đã .quyết .định .trợ .giúp .tài .chính .rất .lớn .cho .các .nước .Đông

.Nhật Bản, Nhật đã dành 15 tỷ USD tiền mặt cho các nhu cầu vốn ngắn hạn chủ yếu là lãi suất thấp và tính bằng đồng Yên và dành 15 tỷ USD

.cho .vay .tính .bằng .đồng .Yên .và .gắn .với .những .dự .án .có .các .công .ty

.hợp .với .lợi .ích .của .bên .tài .trợ. .Khi .nhận .viện .trợ .các .nước .nhận .cần

.triển .phải .đảm .bảo .tôn .trọng .toàn .vẹn .lãnh .thổ .của .nhau, .không .can

Khi .tiếp .nhận .và .sử .dụng .nguồn .vốn .ODA .do .tính .chất .ưu .đãi nên .gánh .nặng .nợ .thường .chưa .xuất .hiện. .Một .số .nước .do .không .sử

.một .thời .gian .lại .lâm .vào .vòng .nợ .nần .do .không .có .khả .năng .trả .nợ.

.thu .ngoại .tệ. .Do .đó, .trong .khi .hoạch .định .chính .sách .sử .dụng .ODA phải .phối .hợp .với .các .nguồn .vốn .để .tăng .cường .sức .mạnh .kinh .tế .và

1.1.4.1. Viện trợ không hoàn lại

Là .dạng .viện .trợ .mà .bên .nhận .không .phải .hoàn .trả .dưới .bất .kỳ hình .thức .nào .cho .nhà .tài .trợ. .Viện .trợ .không .hoàn .lại .thường .chiếm

Viện .trợ .không .hoàn .lại .thường .được .thực .hiện .ưu .tiên .cho .các nước .đang .phát .triển, .có .thu .nhập .thấp .và .không .ràng .buộc .điều .kiện

Hầu .hết .viện .trợ .của .các .tổ .chức .thuộc .hệ .thống .của .Liên .hợp

.các .nước .đang .phát .triển, .có .thu .nhập .thấp .và .không .ràng .buộc .điều

.trung .vào .sử .dụng .cho .những .chương .trình, .dự .án .thuộc .các .lĩnh .vực

- .Xoá .đói .giảm .nghèo, .trước .hết .tại .các .vùng .nông .thôn, .vùng sâu, vùng xa

- .Các .vấn .đề .xã .hội .(tạo .việc .làm, .cấp .nước .sinh .hoạt, .phòng

- .Bảo .vệ .môi .trường, .bảo .vệ .phát .triển .các .nguồn .tài .nguyên

1.1.4.2. Viện trợ có hoàn lại (hay là vay ưu đãi)

Viện .trợ .có .hoàn .lại .là .khoản .tín .dụng .chiếm .một .tỷ .trọng .lớn

.mức .lãi .suất .thấp, .thời .gian .ân .hạn .và .thời .hạn .trả .nợ .dài, .được .bảo đảm .sao .cho .“yếu .tố .không .hoàn .lại” .(còn .gọi .là .“thành .tố .hỗ .trợ”) .ít

.theo .hiệp .định .được .ký .kết .giữa .nước .cung .cấp .viện .trợ .và .nước .tiếp

Viện .trợ .có .hoàn .lại .được .sử .dụng .cho .những .chương .trình, .dự

1.1.4.3. Viện trợ hỗn hợp

.có .hoàn .lại. .Phần .cấp .không .là .viện .trợ .không .hoàn .lại .chiếm .khoảng 25% tổng viện trợ, còn lại 75% là phần viện trợ có hoàn lại. Phần viện trợ có hoàn lại này có thể được viện trợ dưới hình thức cho vay ưu đãi hoặc .cho .vay .tín .dụng .bình .thường. .Đây .là .hình .thức .viện .trợ .được

1.1.5.1. Hỗ trợ cán cân thanh toán và ngân sách

Gồm .các .khoản .ODA .được .cung .cấp .dưới .dạng .tiền .mặt .hoặc

.Điều này xảy ra khi hàng hoá nhập vào nhờ hình thức này được bán ra trên

1.1.5.2. Tín dụng thương mại

1.1.5.3. Viện trợ chương trình

.đích .tổng .quát .với .thời .hạn .nhất .định, .mà .không .phải .xác .định .chính xác nó sẽ phải được sử dụng như thế nào

1.1.5.4. Hỗ trợ dự án

.xây .dựng .như: .đường .sá, .cầu .cống, .trường .học, .bệnh .viện, .hệ .thống viễn .thông .…. .Thường .các .dự .án .này .có .kèm .theo .một .bộ .phận .của viện .trợ .kỹ .thuật, .dưới .dạng .thuê .chuyên .gia .nước .ngoài .để .kiểm .tra

.hơn là đào tạo về kỹ thuật phân tích kinh tế, quản lý, thống kê, thương

Về .cơ .bản, .trên .thế .giới .có .2 .nguồn .cung .cấp .ODA .chủ .yếu .là:

.viên .của .tổ .chức .các .nước .xuất .khẩu .dầu .mỏ .(OPEC), .Liên .Xô .cũ .và Đông Âu

Các .tổ .chức .tài .trợ .đa .phương .bao .gồm: .các .tổ .chức .thuộc .hệ

.tế .thế .giới .(WHO), .Tổ .chức .nông .nghiệp .và .lương .thực .(FAO); .Liên

1.2. .HIỆU .QUẢ .SỬ .DỤNG .VỐN .ODA .VÀ .CÁC .TIÊU .CHÍ .ĐÁNH GIÁ

1.2.1.1. Hiệu quả kinh tế

Hiệu .quả .được .đánh .giá .trên .cơ .sở .chi .phí .bỏ .ra .và .kết .quả .đạt

.nhận trên góc độ kinh tế

Trên .giác .độ .kinh .tế, .hiệu .quả .sử .dụng .vốn .ODA .phản .ánh .mối quan .hệ .giữa .lợi .ích .kinh .tế .đạt .được .và .chi .phí .bỏ .ra .để .đạt .được .lợi ích đó. Với các dự án sử dụng vốn ODA, do tính chất và mục đích sử

.dài và cũng phải một thời gian rất dài sau khi thực hiện xong dự án mới

.đối. .Đó .là .do .phạm .vi .ảnh .hưởng .và .tác .động .của .các .dự .án .sử .dụng

1.2.1.2. Hiệu quả xã hội

.và .giáo .dục .mà .các .đối .tượng .thụ .hưởng .trực .tiếp .hay .gián .tiếp .được

.chẽ .tới .vấn .đề .cải .thiện .và .nâng .cao .chất .lượng .môi .trường .sinh .thái

.động lan tỏa, tạo tiền đề cho sự phát huy hiệu quả kinh tế và hiệu quả

.tính bền vững hơn so với các dự án đầu tư thông thường, do đặc tính và

Nhìn .nhận .và .so .sánh .giữa .hiệu .quả .kinh .tế .và .hiệu .quả .xã .hội

.thể thấy tính xã hội thể hiện rõ nét hơn. Hiệu quả xã hội sẽ là tiền đề để đạt .tới .hiệu .quả .kinh .tế .và .thường .thì .khó .có .thể .tách .bạch .hoàn .toàn

.cứu khả thi ban đầu và phải một thời gian dài sau khi dự án đi vào vận

.bàn dự án, mức độ đóng góp vào GDP, mức độ đóng góp vào việc cải

1.2.2.1. Tốc độ giải ngân các dự án

Giải .ngân .là .một .quá .trình .chi .tiêu .nguồn .vốn, .nguồn .tiền .theo

.cung .cấp .ngân .sách. .Việc .chi .tiêu, .thanh .toán .một .cách .hợp .pháp .cho

Tỷ .lệ .giải .ngân .là .tỷ .lệ .giữa .số .tiền .đã .chi .tiêu, .thanh .toán .hợp

.đền .bù, .giải .phóng .mặt .bằng; .chất .lượng .nhà .thầu; .lựa .chọn .tư .vấn .ở các khâu của dự án

1.2.2.2. Sử dụng vốn đúng mục đích

.sử .dụng .đúng .mục .đích .và .có .hiệu .quả .cao. .Một .khi .các .cấp .chính

.thực .tế, .sát .với .lợi .ích .của .người .hưởng .lợi, .tránh .được .tình .trạng .độc

.chương trình và dự án ODA có tác động trực tiếp đến sự phát triển kinh

.vậy, .huy .động .sự .tham .gia .của .người .dân, .của .các .tổ .chức .xã .hội .và đoàn .thể .trong .quá .trình .thực .hiện .và .giám .sát .quá .trình .thực .hiện .là

Mặt .khác, .việc .tham .gia .của .cộng .đồng .nói .chung .và .người

.án .đầu .tư .có .kết .quả .tốt .hơn .ở .những .nước .mà .người .dân .được .tự .do

.mới .của .các .nhà .tài .trợ .thì .việc .khuyến .khích .sự .tham .gia .của .những

1.2.2.3. Vấn đề lãng phí, tham ô, tham nhũng

.đang được quan tâm và xảy ra sâu sắc ở Việt Nam. Đây là một tiêu chí

.màu .mỡ .của .nạn .tham .nhũng .và .các .biến .tướng .của .nhiều .dạng .thao

.bộ máy điều hành đất nước, từ cả những quan chức cao cấp của Chính

.thì .tệ .tham .nhũng .là .khá .phổ .biến .và .biểu .hiện .ở .nhiều .sắc .thái .khác

.đầu tư

.thức .chưa .đúng .về .ODA, .hạn .chế .về .cơ .chế .quản .lý, .quản .lý .lỏng

- Thứ hai là do người ta nhầm lẫn hoặc cố tình nhầm lẫn về thực chất .của .nguồn .vốn .ODA, .cho .rằng .ODA .là .nguồn .vốn .hỗ .trợ .phát

1.2.2.4. .Các .công .trình .dự .án .được .thực .hiện .phát .huy .sau

Các .sản .phẩm .được .tạo .ra .từ .các .dự .án .đầu .tư .có .sử .dụng .vốn ODA .chủ .yếu .là .các .công .trình .công .cộng, .công .trình .phúc .lợi .chung

.quy .chuẩn .của .dự .án .đầu .tư, .hoặc .số .công .trình .đủ .tiêu .chuẩn .chất

.hiện hiệu quả kinh tế của vốn đầu tư

.nằm .yên .trong .nhiều .năm .sau .được .đầu .tư. .Điều .này .có .thể .do .sự .bất cập .trong .nhiều .khâu .khảo .sát .và .triển .khai .dự .án. .Ví .dụ .thực .tế .như một .số .công .trình .cung .cấp .nước .sạch .cho .các .bản .vùng .sâu .vùng .xa

.Bản. Sau khi các công trình được hoàn thành thì chỉ đưa vào hoạt động

.phù .hợp .cho .việc .lấy .nước .của .đồng .bào, .công .trình .được .xây .dựng

.mà dự án đã trở nên vô hiệu sau đầu tư.

.cho .tuổi .thọ .của .dự .án .giảm .đáng .kể .so .với .dự .kiến. .Điều .này .xảy .ra

.Tuy .nhiên, .lý .do .chính .là .do .quá .trình .quản .lý .thi .công .không .sát .sao nên .gây .thất .thoát .ảnh .hưởng .lớn .đến .chất .lượng .công .trình. .Còn .một vấn .đề .bên .cạnh .đó .là .tính .kế .thừa .của .dự .án. .Dự .án .khi .đầu .tư .xây

.địa .phương .có .dự .án. .Tính .kế .thừa .của .dự .án .được .thể .hiện .trong .sự

1.3. .NHỮNG .NHÂN .TỐ .TÁC .ĐỘNG .ĐẾN .HIỆU .QUẢ .SỬ .DỤNG VỐN ODA

Có .rất nhiều nhân .tố .tác .động .đến .hiệu .quả .sử .dụng .vốn .ODA,

.môn và tư cách đạo đức của đội ngũ cán bộ quản lý dự án giỏi và tốt thì

.quả .sử .dụng .vốn .ODA .cao, .còn .nếu .năng .lực .chuyên .môn .và .tư .cách đạo .đức .của .đội .ngũ .cán .bộ .quản .lý .dự .án .yếu .kém .dẫn .đến .tiến .độ

.được .những .rủi .ro .trong .đầu .tư .dài .hạn .của .dự .án, .mang .lại .hiệu .quả

Môi .trường .đầu .tư .cần .phải .được .hệ .thống .pháp .luật .và .chính

.hiệu quả sử dụng vốn ODA khi ta xem xét ở khía cạnh bảo hộ vốn đầu

.nền .kinh .tế .thị .trường, .phát .huy .tác .dụng .của .kinh .tế .thị .trường .ngay

.trong .dự .án .đầu .tư .ODA. .Nhờ .đó .nguồn .vốn .ODA .được .phát .huy .hết

Một .nước .có .môi .trường, .thể .chế .và .chính .sách .hiệu .quả .là .một

.quả .các .hành .vi .xã .hội, .bộ .máy .Nhà .nước .trong .sạch, .mức .độ .tham

.đến khi đánh giá các nhân tố tác động đến hiệu quả đầu tư của dự án.

.pháp .lý .cho .hoạt .động .của .nền .kinh .tế, .cho .môi .trường .đầu .tư .dự .án

CHƯƠNG 2

2.1. .TỔNG .QUAN .VỀ .NGUỒN .VỐN .ODA .CỦA .NHẬT .BẢN .TẠI VIỆT NAM

.trợ .đa .phương .với .các .chương .trình .ODA .thường .xuyên; .gần .600 .tổ chức .phi .chính .phủ .hoạt .động .tại .Việt .Nam .tài .trợ .khoảng .100 .triệu

.vốn .cam .kết .chiếm .70-80% .tổng .nguồn .vốn .ODA .hàng .năm .mà .các

Từ .tháng .11-1993 .cho .đến .hết .năm .2015, .đã .có .22 .Hội .nghị nhóm .tư .vấn .các .nhà .tài .trợ .cho .Việt .Nam .và .Diễn .đàn .đối .tác .phát

.đạt .55,964 .tỷ .USD, .tương .đương .69,76 .% .tổng .vốn .ODA .đã .ký .kết.

.Nam, .tổng .số .vốn .ODA .cam .kết .cho .Việt .Nam .không .ngừng .tăng .lên

.điều .kiện .kinh .tế .khu .vực, .thế .giới .có .những .biến .động .lớn .(khủng

.cam .kết

2015 5.830 5.830 4.650 100 79,76 79,76

Nguồn: Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Sở .dĩ .trong .điều .kiện .kinh .tế .thế .giới .đang .khủng .hoảng, .suy

.về cam kết ODA cho Việt Nam là do các nhà tài trợ đều đánh giá Việt

.nước .ngoài; .xây .dựng .và .quản .lý .hệ .thống .chỉ .tiêu .nợ; .thu .thập, .báo cáo .thông .tin .nợ, .bảo .lãnh, .cho .vay .lại… .Vì .vậy, .các .chỉ .số .nợ .nước

.Nam, .chiếm .trên .30% .tổng .cam .kết .viện .trợ .của .các .nước .cho .Việt Nam. .Đến .hết .năm .2015 .khối .lượng .ODA .mà .chính .phủ .Nhật .Bản .ký

Hiện .nay, .nền .kinh .tế .của .Nhật .Bản .bị .giảm .sút .do .ảnh .hưởng

2.1.2. .Cơ .cấu .sử .dụng .nguồn .vốn .ODA .của .Nhật .Bản .theo

Căn .cứ .vào .nhu .cầu .vốn .đầu .tư .và .định .hướng .phát .triển .theo

.phát .triển .kinh .tế- .xã .hội, .Chính .phủ .Việt .Nam .đã .đưa .ra .định .hướng

.cho .từng .thời .kỳ. .Ngoài .việc .đưa .ra .các .định .hướng .về .chiến .lược,

.vực .ưu .tiên .sử .dụng .vốn .ODA .của .Nhật .Bản .cho .thời .kỳ .2016-2020,

- .Phát .triển .nông .nghiệp .và .nông .thôn .(bao .gồm .nông .nghiệp,

- .Tăng .cường .năng .lực .thể .chế .và .phát .triển .nguồn .nhân .lực,

.với .các .nhà .tài .trợ .khác .ở .Việt .Nam, .tỷ .trọng .viện .trợ .phát .triển .dành

.Nam, .vốn .vay .ưu .đãi .chủ .yếu .dùng .để .tài .trợ .các .dự .án .phát .triển .hạ

.thị còn viện trợ không hoàn lại tập trung cho các dự án trong lĩnh vực y

.số

.hoàn .lại

Nguồn: Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Bên .cạnh .nhiều .công .trình .sử .dụng .vốn .ODA .của .Nhật .Bản .đã