BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN TÂM NHÂN BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ LUẬN VĂN THẠC SĨ Q
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN TÂM NHÂN
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 6014.0114
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS LÊ KHÁNH TUẤN
HUẾ, NĂM 2014
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu và kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ một công trình nào khác
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Tâm Nhân
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 3Lời Cảm Ơn
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi
đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ rất nhiều của các đơn vị, tổ chức, cá nhân
Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:
- Hội đồng đào tạo, Hội đồng khoa học chuyên ngành "Quản lý giáo dục" trường Đại học Sư phạm Huế
- Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Khánh Tuấn - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Bộ Giáo dục và Đào tạo, đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn cho tôi về phương pháp tư duy, phương pháp nghiên cứu
và những kiến thức khoa học để tôi hoàn thành tốt luận văn
- Các thầy, cô giáo đã tham gia quản lý, giảng dạy, tư vấn và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu
- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thừa Thiên Huế
- Liên Đoàn Lao Động tỉnh Thừa Thiên Huế
- Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Thừa Thiên Huế
- Các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế
- Các bạn bè, đồng nghiệp
Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình thực hiện đề tài, song luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tôi kính mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý của quý thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp
Tôi xin chân thành cám ơn!
Thừa Thiên Huế, tháng 4 năm 2014
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 4MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 4
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 4
4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 4
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 4
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5
7 PHẠM VI VÀ GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU 5
8 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 5
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 6
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 6
1.1 VÀI NÉT VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 6
1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI 7
1.2.1 Quản lý 7
1.2.2 Quản lý giáo dục 9
1.2.3 Tổ chức công đoàn 10
1.2.4 Quản lý hoạt động công đoàn 14
1.3 HỆ THỐNG CÔNG ĐOÀN VIỆT NAM VÀ VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 14 1.3.1 Công đoàn Việt Nam 14
1.3.2 Công đoàn Giáo dục Việt Nam 16
1.3.3 Vai trò của tổ chức công đoàn trong các trường trung học phổ thông 17 1.4 QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 18
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 51.4.1 Vai trò của ban chấp hành công đoàn 18
1.4.2 Nội dung hoạt động công đoàn ở các trường trung học phổ thông 19 1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động công đoàn ở các trường trung học phổ thông 21
1.5 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 25 1.5.1 Yếu tố khách quan 25
1.5.2 Yếu tố chủ quan 28
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN Ở CÁC TRƯỜNG THPT TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 32
2.1 KHÁI QUÁT VỀ TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ TÌNH HÌNH GIÁO DỤC TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 32
2.1.1 Về địa lý, dân số và phân bổ dân cư 32
2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội 32
2.1.3 Tình hình giáo dục tỉnh Thừa Thiên Huế năm học 2011 - 2012 34
2.2 KHÁI QUÁT VỀ CÔNG ĐOÀN GIÁO DỤC CÁC CẤP TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 35
2.3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 38
2.3.1 Thực trạng về hoạt động công đoàn ở các trường trung học phổ thông 38
2.3.2 Thực trạng quản lý hoạt động công đoàn ở các trường trung học phổ thông 41 2.4 ĐÁNH GIÁ TỔNG QUÁT VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN Ở CÁC TRƯỜNG THPT TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 56
2.4.1 Những kết quả đạt được 56
2.4.2 Những hạn chế, tồn tại 57
2.4.3 Nguyên nhân của những kết quả đạt được 58
2.4.4 Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại 58
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN Ở CÁC
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 6TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 60
3.1 CƠ SỞ, NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG BIỆN PHÁP 60
3.1.1 Cơ sở xây dựng biện pháp 60
3.1.2 Nguyên tắc xây dựng biện pháp 62
3.2 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 63
3.2.1 Nhóm biện pháp 1: Xây dựng nội dung hoạt động công đoàn thiết thực, chăm lo tốt hơn đời sống, đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đội ngũ cán bộ, nhà giáo và người lao động 63
3.2.2 Nhóm biện pháp 2: Đổi mới phương pháp hoạt động công đoàn 67
3.2.3 Nhóm biện pháp 3: Quy hoạch, lựa chọn, bố trí; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác công đoàn 71
3.2.4 Nhóm biện pháp 4: Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp của chính quyền, đoàn thể và các lực lượng xã hội khác 76
3.2.5 Nhóm biện pháp 5: Đảm bảo các điều kiện cho hoạt động công đoàn 79 3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 84
3.4 KHẢO NGHIỆM NHẬN THỨC VỀ SỰ CẦN THIẾT, TÍNH KHẢ THI CỦA BIỆN PHÁP 85
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 88
1 KẾT LUẬN 88
2 KHUYẾN NGHỊ 89
2.1 Đối với Chính phủ và các bộ, ngành trung ương 89
2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thừa Thiên Huế 89
2.3 Đối với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam 90
2.4 Đối với Liên đoàn Lao động tỉnh Thừa Thiên Huế 90
2.5 Đối với Công đoàn Giáo dục Việt Nam 90
2.6 Đối với Công đoàn Giáo dục tỉnh Thừa Thiên Huế 90
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 91 PHỤ LỤC
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 7DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CĐCS: Công đoàn cơ sở CĐGD: Công đoàn Giáo dục GD&ĐT: Giáo dục và Đào tạo LĐLĐ: Liên đoàn Lao động
NLĐ: Người lao động
THCS: Trung học cơ sở THPT: Trung học phổ thông
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 8DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
* BẢNG
Bảng 1: Kết quả khảo sát phẩm chất chính trị tư tưởng 43
Bảng 2: Kết quả khảo sát phẩm chất nghề nghiệp 44
Bảng 3: Kết quả khảo sát năng lực tham gia quản lý 45
Bảng 4: Kết quả khảo sát năng lực vận động quần chúng 46
Bảng 5: Kết quả khảo sát kỹ năng hoạt động 47
Bảng 6: Khảo sát việc xây dựng kế hoạch thực hiện 48
Bảng 7: Khảo sát việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của hoạt động công đoàn 50
Bảng 8: Khảo sát về việc xây dựng và tổ chức thực hiện các quy chế 52
Bảng 9: Kết quả khảo sát về các điều kiện hỗ trợ của chính quyền 53
cho hoạt động công đoàn 53
Bảng 10: Kết quả khảo sát về công tác kiểm tra công đoàn 55
Bảng 11: Kết quả khảo nghiệm sự cần thiết của các biện pháp quản lý hoạt động công đoàn ở các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế 86
Bảng 12: Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động công đoàn ở các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế 86
* SƠ ĐỒ Sơ đồ 1: Mô hình quản lý hiện nay 8
Sơ đồ 2: Hệ thống tổ chức Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Thừa Thiên Huế 37
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 9MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Qua gần 30 năm thực hiện sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, cùng với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giai cấp công nhân Việt Nam đã có bước phát triển vượt bậc cả về số lượng lẫn chất lượng góp phần to lớn vào thắng lợi chung đưa đất nước ngày một phát triển Những năm đầu của thế kỷ XXI, trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế, khoa học - công nghệ có bước phát triển nhảy vọt, kinh tế tri thức ngày càng có vai trò quyết định trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất Do vậy, vấn đề xây dựng và phát triển giai cấp công nhân vững mạnh đáp ứng được những yêu cầu mới cần phải được thống nhất từ nhận thức đến hành động, đảm bảo giai cấp công nhân phải trở thành lực lượng lãnh đạo công cuộc đổi mới, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước như Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 7 (khóa VII) đã khẳng định: “Giai cấp công nhân Việt Nam thấm nhuần Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, thông qua Đảng tiền phong của mình thực hiện sứ mệnh lãnh đạo sự nghiệp cách mạng và công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước” Trước yêu cầu đổi mới, giáo dục nước ta phải nhằm mục tiêu “Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [19,6], “Phát triển giáo dục
là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt” [12] Những vấn đề trên là tư tưởng chỉ đạo của Đảng
và Nhà nước ta đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 10Xuất phát từ tình hình đó, Đại hội XI Công đoàn Việt Nam đã đề ra Mục tiêu phương hướng tổ chức Công đoàn trong 5 năm (2013 – 2018) là “Tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động công đoàn theo hướng vì đoàn viên và người lao động, vì sự phát triển bền vững của đất nước, hướng mạnh về cơ sở, thực hiện tốt chức năng chăm lo đời sống, đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của đoàn viên và người lao động; tham gia có hiệu quả vào công tác quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, xã hội; nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục và tổ chức thi đua yêu nước trong đoàn viên và người lao động; đẩy mạnh phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở, chăm lo đào tạo bồi dưỡng cán bộ công đoàn, xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh, góp phần xây dựng giai cấp công nhân ngày càng lớn mạnh, xứng đáng là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam” Trong quá trình đổi mới đất nước, Công đoàn ngành Giáo dục Việt Nam đã tập hợp, đoàn kết CB, NG và NLĐ của toàn ngành vượt qua nhiều khó khăn, thách thức; tích cực đổi mới nội dung và phương pháp hoạt động, thực hiện ngày càng tốt hơn những chức năng cơ bản của mình, góp phần xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn lớn mạnh
Cùng với sự phát triển chung của đội ngũ CB, NG và NLĐ ngành Giáo dục của cả nước, đội ngũ CB, NG và NLĐ ngành Giáo dục tỉnh Thừa Thiên Huế đã có những bước phát triển đáng kể Bên cạnh sự phát triển không ngừng cả về số lượng và chất lượng thì quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế,
sự ảnh hưởng mặt trái của nền kinh tế thị trường làm biến đổi về cơ cấu lao động và đã tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tâm trạng cũng như việc làm, đời sống của CB, NG và NLĐ Nhưng với bản lĩnh và truyền thống vẻ vang của giai cấp công nhân, đội ngũ CB, NG và NLĐ ngành Giáo dục tỉnh Thừa Thiên Huế đã phát huy được bản chất cách mạng, ý thức đầy đủ hơn về trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi, trung thành tuyệt đối với đường lối đổi mới của
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 11Đảng, niềm tin về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của đất nước Trên mọi lĩnh vực công tác, lực lượng CB, NG và NLĐ của ngành đã tích cực tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp đề ra các chủ trương và triển khai thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị và phát triển kinh tế xã hội của địa phương; đã khắc phục và vượt qua những khó khăn, từng bước thích ứng với kinh tế thị trường, chịu khó học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt để có điều kiện tiếp cận với khoa học tiên tiến, công nghệ hiện đại, đóng góp sức lực, trí tuệ, góp phần xây dựng quê hương giàu mạnh
Trước những yêu cầu khách quan của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đội ngũ CB, NG và NLĐ của các trường THPT trong tỉnh là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội quan trọng trong nhà trường, có vai trò to lớn trong việc kết nối lực lượng, xây dựng sự đồng thuận của đội ngũ Vì vậy, hoạt động công đoàn có ý nghĩa đặc biệt đối với việc nâng cao hiệu quả hoạt động chuyên môn; đòi hỏi phải có sự nghiên cứu, vận dụng cơ sở lý luận để đánh giá đúng thực trạng, làm cơ sở cho việc
đề xuất các biện pháp quản lý, giúp tổ chức Công đoàn xác định đúng đắn quan điểm, mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ nhằm đáp ứng được yêu cầu của thời kỳ mới
Qua thực tiễn công tác, qua học tập nghiên cứu bản thân tôi đã trăn trở làm thế nào để hoạt động công đoàn tại các trường THPT trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế ngày càng phát triển có hiệu quả, đem lại quyền và lợi ích hợp pháp,
chính đáng cho CB, NG và NLĐ của ngành Vì vậy, tôi chọn đề tài “Biện pháp quản lý hoạt động công đoàn ở các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế” với hy
vọng nghiên cứu, phân tích, đánh giá tình hình hoạt động công đoàn trong các trường THPT hiện nay một cách khoa học, toàn diện, từ đó đề ra các biện pháp quản lý có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động công đoàn của các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế góp phần nâng cao nhiệm vụ chính trị của
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 122 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng hoạt động công đoàn
và công tác quản lý hoạt động công đoàn tại các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động công đoàn các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động công đoàn của các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động công đoàn của các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế
4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Công tác quản lý hoạt động công đoàn tại các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng thúc đẩy các hoạt động chuyên môn; tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới giáo dục, vẫn còn nhiều khó khăn, yếu kém Nếu xây dựng được cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng, từ đó đề xuất được các biện pháp quản lý có tính khoa học, khả thi sẽ góp phần đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động, giúp Công đoàn hoàn thành sứ mạng, thúc đẩy các trường THPT phát triển toàn diện
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động công đoàn trong các trường THPT
5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động công đoàn tại các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế
5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động công đoàn các trường THPT tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn hiện nay
Demo Version - Select.Pdf SDK