Phân tích tình hình sử dụng thuốc kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng_Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp 1

Các phác thay th trong quá trình i u tr ..... Phân tích li u dùng kháng sinh ..... Pneumocytis jiroveci là tác nhân quan tr ng trên nhóm tr nh nhi m HIV [40]... Ban u th ng dùng kháng si

TR N NG C HOÀNG

PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH S D NG THU C KHÁNG SINH I U TR VIÊM PH I C NG

L I C M N

Gi ng viên b môn D c l c, tr ng i h c D c Hà N i, ng i th y ã tr c

c u

và ADR qu c gia, c bi t là Th.S Nguy n Th Tuy n ã t o i u ki n thu n

i u ki n thu n l i chúng tôi hoàn thành nhi m v khóa h c

và ng nghi p Nhân d p này, tôi xin bày t lòng bi t n sâu s c vì s giúp quý báu ó

M C L C

DANH M C B NG 9

T V N 1

Ch ng 1 T NG QUAN 3

1.1 T NG QUAN V B NH VIÊM PH I C NG NG TR EM 3 1.1.1 nh ngh a 3

1.1.2 Tình hình d ch t 3

1.1.3 C n nguyên 3

1.1.4 Ch n oán viêm ph i c ng ng tr em 7

1.1.5 Phân lo i viêm ph i tr em 9

1.2 I U TR VIÊM PH I TR EM 10

1.2.1 Nguyên t c i u tr viêm ph i 10

1.2.2 Nguyên t c i u tr b ng kháng sinh 10

1.2.3 C s l a ch n kháng sinh trong i u tr viêm ph i c ng ng 11

1.2.5 M t s h ng d n l a ch n kháng sinh ban u trong viêm ph i c ng ng t i Vi t Nam 15

1.3 GI I THI U B NH VI N A KHOA HUY N V N BÀN 22

Ch ng 2 I T NG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 24

2.1 I T NG NGHIÊN C U 24

2.2 PH NG PHÁP NGHIÊN C U: 24

2.3 M T S TIÊU CHU N C S D NG PHÂN TÍCH K T QU : 26

2.4 X LÝ K T QU : 31

Ch ng 3 K T QU NGHIÊN C U 32

3.1 C I M CHUNG V B NH NHÂN VIÊM PH I TRONG M U NGHIÊN C U 32

3.1.1 Liên quan gi a l a tu i và gi i tính trong b nh viêm ph i 32

3.1.2 Liên quan gi a l a tu i và n ng c a viêm ph i: 32

3.2 TH C TR NG S D NG KHÁNG SINH TRONG I U TR

VIÊM PH I: 33

3.2.1 T l b nh nhân ã s d ng kháng sinh tr c khi nh p vi n: 33

3.2.2 Các kháng sinh ã s d ng t i b nh vi n: 34

3.2.3 T l kháng sinh c kê trong b nh án: 36

3.2.4 Các phác i u tr ban u: 37

3.2.5 Các phác thay th trong quá trình i u tr 38

3.2.6 dài t i u tr và s d ng kháng sinh: 39

3.2.7 Hi u qu i u tr : 40

3.3 TÍNH PHÙ H P TRONG VI C S D NG PHÁC KHÁNG SINH BAN U TRONG I U TR VIÊM PH I TR EM 41

3.3.1 Phân tích s phù h p l a ch n phác kháng sinh ban u 41

3.3.2 ánh giá tính phù h p c a kháng sinh thay th : 43

3.3.3 ánh giá v li u dùng kháng sinh: 44

3.3.4 Phân tích tính h p lý trong nh p a thu c: 47

Ch ng 4 BÀN LU N 50

4.1 C I M C A VIÊM PH I TR EM TRONG M U NGHIÊN C U 50

4.1.1 V nh h ng c a l a tu i và gi i tính trong b nh viêm ph i 50

4.1.2 V liên quan gi a l a tu i và n ng c a b nh viêm ph i: 51

4.2 BÀN LU N V TH C TR NG S D NG KHÁNG SINH TRONG I U TR VIÊM PH I 52

4.2.1 T l b nh nhân ã s d ng kháng sinh tr c khi nh p vi n 52

4.2.2 Các kháng sinh ã s d ng i u tr viêm ph i c ng ng t i b nh vi n 53

4.2.3 Các phác i u tr ban u 54

4.2.4 Phác thay i trong quá trình i u tr 55

4.2.5 dài t i u tr b ng kháng sinh và hi u qu i u tr 56

4.3 BÀN LU N V TÍNH PHÙ H P TRONG VI C S D NG KHÁNG SINH 57

4.3.1 Phân tích s l a ch n kháng sinh so v i h ng d n 57

4.3.2 Phân tích li u dùng kháng sinh 58

4.3.3 Phân tích nh p a thu c 59

4.3.4 Phân tích ng dùng thu c 60

K T LU N VÀ XU T 62 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

B ng 3.1 T l viêm ph i phân theo l a tu i và gi i tính……… 40

B ng 3.6 Phác i u tr viêm ph i khi b nh nhân m i vào nh p

T V N

m c nhi m khu n hô h p c p tính Tr d i 5 tu i, c bi t là tr d i 2 tháng,

d i 5 tu i vào n m 2015, chi m 16% t ng s tr em d i 5 tu i t vong [46]

nh thi u dinh d ng, thi u n c s ch và v sinh s ch, ô nhi m không khí và

[2] Viêm ph i tr em có th do virus, vi khu n ho c vi sinh v t khác Theo WHO, các nguyên nhân hay g p nh t là Streptococcus pneumoniae (ph c u),

th ng g p viêm ph i do vi khu n không i n hình, i di n là Mycoplasma

nhân hàng u gây viêm ph i c ng ng tr d i 5 tu i Ph c u có h n 90

T i các n c ang phát tri n, vi khu n là c n nguyên nhân gây b nh ph

i u tr gi m t l t vong c a viêm ph i [10] S d ng, d i li u ho c l m

ng i b nh mua kháng sinh t i u tr khi không có n c a th y thu c, s

gây ra, s d ng kháng sinh, thu c không phù h p v i lo i, ch ng vi khu n, vi

gian s d ng [6] Vi c phân tích ánh giá th c tr ng s d ng kháng sinh hi n

lý, c ng chính là nâng cao hi u qu i u tr viêm ph i c ng ng cho tr em

gi ng b nh Ho t ng c a B nh vi n trong mô hình Phòng Y t bao g m:

chi m t l cao nh t Trong ó, nguyên nhân gây t vong hàng u là viêm ph i

toàn, h p lý chúng tôi ã th c hi n nghiên c u: ”Phân tích tình hình s d ng

Ch ng 1 T NG QUAN

1.1.2 Tình hình d ch t

vong cao, c bi t là tr d i 5 tu i S li u th ng kê c a T ch c Y t th gi i

ch ng c a tr non [39] Tr em t vong hàng n m vì b nh viêm ph i ã gi m 47% trong giai o n 2000 - 2015, t 1,7 tri u ca m c xu ng 922.000 nh ng v n

là b nh có t l gi m th p nh t [31], [38]

hàng u mà tr em n khám và i u tr t i các b nh vi n và c ng là nguyên nhân t vong hàng u S li u báo cáo n m 2004 c a UNICEF và WHO cho

th y v i qu n th kho ng 7,9 tri u tr < 5 tu i t su t t vong chung là 23‰,

12% tr ng h p s tr ng h p t vong Nh v y m i n m c tính có kho ng

4500 tr < 5 tu i t vong do viêm ph i [10]

Theo th ng kê c a WHO, vi khu n gây b nh th ng g p nh t là Streptococcus pneumoniae ây là nguyên nhân gây kho ng 1/3 tr ng h p viêm ph i trên

là các lo i vi khu n khác (Moraxella catarrhalis, Staphylococcus aureus,

Proteus,… tr l n h n 5 tu i, c n l u ý n nhóm vi khu n không i n hình vibao g m Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila [40]

virus th ng g p gây viêm ph i tr em là virus h p bào hô h p Respiratory Syncitral virus (RSV), sau ó là các virus cúm A, B, á cúm Adenovirrus, Metapneumovirus, virus SARS (severe acute respiratory syndrome) Nhi m

h p viêm ph i do virus và vi khu n (kho ng 20-30%) Virus là nguyên nhân

Histoplasma,…và m t s lo i n m nh Candida spp, Pneumocytis jiroveci là tác nhân quan tr ng trên nhóm tr nh nhi m HIV [40]

nh c n nguyên gây b nh ch y u trên tr em (xem B ng 1.1) Các k t qu này

u th ng nh t v i báo cáo c a WHO v ch ng lo i các tác nhân chính gây

H.influenzae, E.coli,…, c ng thêm các tác nhân virus trên tr nh , và các tác nhân không i n hình bao g m M.pneumoniae, C.pneumoniae trên tr l n h n

T l t ng ch ng lo i dao ng theo t ng nghiên c u do s khác bi t c a nhóm

i t ng nghiên c u và a bàn nghiên c u

không thay i nhi u theo th i gian nh ng tình hình kháng c a các tác nhân này, c bi t là các vi khu n có xu h ng gia t ng rõ r t T i Vi t Nam, m t s

trong Ch ng trình giám sát thu c qu c gia v m c nh y c m v i kháng sinh n m 2003-2004 (ASTS) [17] cho th y s gia t ng kháng c a các vi

B ng 1.1 Các nghiên c u g n ây v tác nhân gây b nh trong viêm

NC

S xét nghi

m vi sinh

B nh

ph m

S k t

qu vi sinh

d ng tính

Vi sinh v t gây b nh xác

ng

5/2012

- 5/2013

- D ch t

h u/d ch

r a ph

qu n ph nang/d c

h n i khí

qu n

1876 Các lo i virus

59,70%, S.pneumoniae 10,39%, H.influenzae 7,09%, E.coli 2,40%

ng

7/2010

- 3/2012

722 D ch t

h u và máu

383 ca

n nhi m và

ng nhi m (53%)

M.pneumoniae 26,3%;

S.pneumoniae 9,14%,

H.influenzae 5,67%, C.pneumoniae 3,74%, các lo i virus

120 - 76

(63,33%)

M.pneumoniae 36,67%, S.pneumoniae

ng

18,33%, H.influenzae 7,50%, Cúm A 0,83%

BV Nhi ng

C n Th

159 D ch khí

qu n (hút qua

ng

m i)

34 d ng tính v i nuôi c y

vi khu n (21,30%)

S.pneumoniae 47,1%,

S.aureus 20,6%, M.catarrhalis 14,7%, H.influenzae 8,8%

ng

m i)

30 d ng tính v i nuôi c y

vi khu n (16,6%)

S.pneumoniae 23,3%,

H.influenzae 20%,

E.coli 16,6%, M.morganii 13,3%

do nhi u nguyên nhân S t có th có nhi u b nh, ch ng t tr có bi u hi n

- Ho: D u hi u th ng g p và có c hi u cao trong các b nh ng

[7], [46]

1.1.4.2 Tri u ch ng c n lâm sàng

Hình nh X-quang ph i:

oán trên lâm sàng nào c ng có d u hi u t n th ng trên phim X-quang ph i

t ng ng và ng c l i Trong 2-3 ngày u c a b nh, X-quang ph i có th bình th ng

ph i ranh gi i không rõ m t bên ho c hai bên ph i

Xét nghi m công th c máu và CRP :

th ng t ng cao khi viêm ph i do vi khu n, không t ng n u nguyên nhân do

giác: l m ho c hôn mê, co gi t

- D u hi u suy hô h p n ng: Th rên, rút lõm l ng ng c r t n ng, Tím tái

ban u th ng theo kinh nghi m lâm sàng, y u t d ch t , m c n ng c a

b nh, tu i b nh nhân, các b nh kèm theo, các t ng tác, tác d ng không mong

mu n c a thu c [5] Th i gian dùng kháng sinh: t 7 n 10 ngày n u do các

tr c khu n m xanh [5]

Ban u th ng dùng kháng sinh theo kinh nghi m, sau khi xác nh

sinh nên dùng lo i có tác d ng tr c ti p trên vi khu n gây b nh Ph n l n b nh

nhân không áp ng v i li u pháp kháng sinh ban u có th do b n thân tình

tr ng viêm ph i ti n tri n n ng nhanh, bi u hi n suy hô h p c p hay s c nhi m

không úng li u hay có v n v h p thu thu c, ho c ch n oán sai Nh ng

Các nguyên t c chính nh m s d ng kháng sinh an toàn, h p lý là:

- Ph i s d ng kháng sinh úng li u l ng và úng th i gian úng quy

nh

tr ng h p viêm ph i do vi khu n b t bu c ph i dùng kháng sinh i u tr ,

trong th c t r t khó phân bi t viêm ph i do vi khu n hay virus ho c có s k t

h p gi a virus v i vi khu n k c d a vào lâm sàng, X-quang hay xét nghi m

cho t t c các tr ng h p viêm ph i tr em [10]

vào k t qu nuôi c y vi khu n và làm kháng sinh ch n kháng sinh thích

h p Tuy nhiên trong th c t khó th c hi n vì:

+ i v i tr s sinh và < 2 tháng tu i: Nguyên nhân th ng g p là liên c u

B, t c u, vi khu n Gram-âm, ph c u (S pneumoniae) và H influenzae

+ Tr t 2 tháng n 5 tu i nguyên nhân hay g p là ph c u (S pneumoniae)

+ Tr trên 5 tu i ngoài S pneumoniae và H influenzae còn có thêm Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila [10]

- Theo tình tr ng mi n d ch: Tr b suy gi m mi n d ch b m sinh hay m c

nh S.aureus, các vi khu n Gram-âm và Legionella spp [10]

Các tr ng h p viêm ph i n ng và r t n ng (suy hô h p, s c, tím tái, b

suy dinh d ng n ng th ng là do các vi khu n Gram-âm ho c t c u nhi u

h n là do ph c u và H influenzae

th có t l kháng kháng sinh cao h n nông thôn, b nh vi n t l kháng

viêm ph i tr em (xem B ng 1.2 - ASTS 2003 - 2004) M c dù nghiên c u trong phòng xét nghi m thì t l kháng kháng sinh c a các vi khu n gây viêm

ph i tr em là khá cao, nh ng trong th c t lâm sàng, m t s kháng sinh nh penicilin, ampicilin, gentamicin và chloramphenicol hay c co-trimoxazol v n

B ng 1.2 Tình hình kháng kháng sinh c a 3 vi khu n th ng g p gây

- 64,6

0

- 62,9 31,9

- 84,6 64,3 50,0 13,2 2,6 35,1 88,6 73,2

- 24,2 6,8 1,7 17,3 4,9 8,3 65,8 65,8

ph i c ng ng tr em c a m t s t ch c h i chuyên môn trên th gi i

Tr s sinh: benzylpenicilin + gentamicin

Tr 1 tháng -18 tu i: amoxicilin ho c ampicilin (U) KHÔNG ÁP NG: +clarithromycin (ho c azithromycin ho c erythromycin) Nghi t c u:

ceftriaxon (T) Tr 1 tháng -18 tu i d ng v i penicilin: clarithromycin (ho c azithromycin ho c erythromycin

VP do tác nhân không i n hình: clarithromycin (ho c azithromycin ho c eryhtromycin) Tr >12 tu i: doxycyclin

Tr ng Hoàng gia nhi khoa và s c kh e tr em & H i b nh nhi m trùng nhi khoa Châu Âu (2016) [42]

Tr < 5 tu i: amoxicilin (U)

Nghi M Pneumoniae ho c C

pneumoniae: Macrolide

(TM): penicillin, amoxicilin, cefuroxim, amoxicilin/acid clavulanic, cefotaxim, ceftriaxon

H i l ng ng c Anh (2011) [38]

amoxicilin (U) THAY TH : amoxicilin/acid clavulanic, cefaclor,

erythromycin, azithromycin và clarithromycin

Không ho c nghi ng VP do Mycoplasma ho c Chlamydia ho c trong VP

r t n ng: + Macrolid VP m c kèm cúm: amoxicilin/acid clavulanic

H i Nhi khoa Canada (2015) [47]

B nh nhân ngo i trú VP thùy/viêm ph qu n ph i: amoxicilin (U)

B nh nhân n i trú không có d u hi u e d a tính m ng: ampicilin (TM)

B nh nhân suy hô h p ho c shock nhi m khu n: cephalosporin th h 3

N u có S.pneumoniae trong máu ho c d ch ti t hô h p nh y c m v i penicilin:

M pneumoniae và C pneumoniae: azithromycin; tr trên 8 tu i: doxycyclin

H i b nh nhi m trùng và H i b nh nhi m trùng nhi khoa M – 2011 [34]

Tr < 5 tu i: VP nhi m khu n: amoxicilin, amoxicilin/acid clavulanic VP do các tác nhân không i n hình macrolide

Tr > 5 tu i, amoxicilin, amoxicilin/acid clavulanic± macrolid, doxycyclin:

tr > 7 tu i: ± doxycyclin

Chú thích: (U): U ng; (T): Tiêm; TM: tiêm t nh m ch

+ Tr d i 5 tu i, u ng m t trong các kháng sinh sau:

- Amoxicillin 80mg/kg/24 gi , chia 2 l n ho c amoxicillin/acid clavulanic

- N u tr d ng v i beta – lactam ho c nghi ng viêm ph i do vi khu n không

i n hình thì dùng nhóm macrolid: (azithromycin, clarithromycin ho c erythromycin)

+ Tr trên 5 tu i:

ban u là macrolid Dùng m t trong các thu c sau: Erythromycin 40 mg/kg/24

tr 7 n 10 ngày, azithromycin có th dùng 5 ngày

Viêm ph i n ng

nhóm aminosid L a ch n:

ch m ho c tiêm b p cách m i 8 gi , k t h p v i gentamicin 7,5mg/kg tiêm t nh

m ch ch m 30 phút ho c tiêm b p m t l n Có th thay th b ng amikacin 15mg/kg tiêm t nh m ch ch m ho c tiêm b p Dùng ceftriaxon 80mg/kg/24h tiêm t nh m ch ch m 1 l n ho c cefotaxim 100 – 200 mg/kg/24 gi , chia 2 - 3

t u Th i gian dùng kháng sinh ít nh t 5 ngày

- N u có b ng ch ng viêm ph i màng ph i do t c u nh y v i methicillin (c ng

tr không có suy hô h p N u tr suy hô h p, dùng levofloxacin tiêm t nh m ch

H ng d n s d ng kháng sinh c a B Y t (2015)

a) Viêm ph i tr s sinh và < 2 tháng tu i

- tr s sinh và d i 2 tháng tu i, t t c các tr ng h p viêm ph i u là n ng

+ Benzyl penicilin 50mg/kg/l n (TM) ngày dùng 4-6 l n ho c ampicilin 100 -

150 mg/kg/ngày k t h p v i gentamicin 5-7,5 mg/kg/ngày (TB ho c TM) dùng

ch a kháng nhi u v i thu c này, ho c amoxicilin 45mg/kg/ngày (u ng) chia

5 - 7 ngày Th i gian dùng kháng sinh cho tr viêm ph i ít nh t là 5 ngày N u không ho c n ng thêm thì i u tr nh viêm ph i n ng nh ng n i tình

tr ng kháng kháng sinh c a vi khu n S pneumoniae cao có th t ng li u l ng amoxicilin lên 75mg/kg/ngày ho c 90mg/kg/ngày chia 2 l n trong ngày

+ Tr ng h p nghi ng do H influenzae và M catarrhalis sinh beta- lactamase

có th thay th b ng amoxicillin-acid clavulanic

- Viêm ph i n ng

+ Benzyl penicilin 50mg/kg/l n (TM) ngày dùng 4-6 l n, ho c ampicilin 100 -

tr ng chung tr có th dùng thu c c theo ng u ng

- Viêm ph i r t n ng

+ Benzyl penicilin 50mg/kg/l n (TM) ngày dùng 4-6 l n ph i h p v i gentamicin 5 -7,5 mg/kg/ngày (TB ho c TM) dùng 1 l n trong ngày, ho c

ho c có th dùng ampicilin 100 - 150mg/kg/ngày k t h p v i gentamicin 5 -7,5

th c trên cho nhau ho c dùng cefuroxim 75 - 150 mg/kg/ngày (TM) chia 3 l n

- N u nghi ng viêm ph i do t c u dùng:

+ Oxacilin 100 mg/kg/ngày (TM ho c TB) chia 3-4 l n k t h p v i gentamicin

5 -7,5 mg/kg/ngày (TB ho c TM) dùng 1 l n trong ngày N u không có oxacilin thay b ng: cephalothin 100mg/kg/ngày (TM ho c TB) chia 3-4 l n k t h p v i

N u nghi ng do t c u kháng methicilin có th s d ng: Vancomycin 10mg/kg/l n ngày 4 l n

c) Viêm ph i tr trên 5 tu i

pneumoniae và H influenzae Sau ó là các vi khu n gây viêm ph i không i n hình bao g m Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae và Legionella pneumophila Vì v y có th dùng các kháng sinh sau:

+ Benzyl penicilin: 50mg/kg/l n (TM) ngày 4-6 l n, ho c cephalothin: 50 - 100 mg/kg/ngày (TM ho c TB) chia làm 3-4 l n, ho c cefuroxim: 50 - 75 mg/kg/ngày (TM ho c TB) chia làm 3 l n, ho c ceftriazon: 50 - 100

sinh beta-lactamase cao thì có th thay th b ng amoxycilin/acid clavulanat

hình Mycoplasma, Chlamydia, Legionella có th dùng:

+ erythromycin: 40 -50 mg/kg/ngày chia 4 l n u ng trong 10 ngày, ho c azithromycin: 10mg/kg/trong ngày u sau ó 5mg/kg trong 4 ngày ti p theo Trong m t s tr ng h p có th dùng t i 7 - 10 ngày [10]

Phác i u tr Nhi khoa – B nh vi n Nhi ng 1 (2013):

Viêm ph i r t n ng

+ Cefotaxim: 200 mg/kg/ngày TMC chia 3-4 l n, ho c ceftriaxon v i li u 80 mg/kg/ngày – TB hay TM – 1 l n/ngày

- Thu c thay th : chloramphenicol ho c ampicillin + gentamicin Sau ó duy

- Benzyl penicillin: 50.000 UI/kg TB hay TM m i 6 gi ít nh t 3 ngày ho c

ampicillin (TM) ho c cephalosporin th h th III (TM) N u tr không c i

khi tr c i thi n, chuy n sang amoxicillin u ng

Viêm ph i

- Amoxicillin: 50 mg/kg/ngày chia 2 l n u ng Khi nghi ng vi khu n kháng thu c: 80-90 mg/kg/ngày chia 2 l n u ng ho c cotrimoxazol (4mg/kg trimethoprim - 20mg/kg sulfamethoxazol) x 2 l n/ngày Th i gian: ít nh t 5

kháng sinh 5 ngày, n u tr không c i thi n (còn th nhanh, s t, n kém): i sang cephalosporin th h th hai (cefaclor, cefuroxim) ho c amoxicillin + acid

clavulinic

- Macrolid (erythromycin, clarithromycin, azithromycin) là kháng sinh thay

th trong tr ng h p d ng v i beta lactam, kém áp ng v i i u tr kháng sinh ban u hay nghi ng vi khu n không i n hình [2]

Phác i u tr Nhi khoa, B nh vi n Nhi ng 2 (2016)

Viêm ph i không c n nh p vi n: tr ng h p nh , ch n oán viêm ph i không

có d u hi u viêm ph i n ng hay r t n ng tr < 5 tu i

- Amoxicillin 80-90 mg/kg/24h ho c amoxicillin/acid clavulanic, ho c

mg/kg/24h chia làm 3-4 l n, u ng trong 14 ngày ho c clarithromycin: 15 mg/kg/24h chia 2 l n, u ng trong 10 ngày ho c azithromycin: 10 mg/kg/ngày,

u ng 1 l n trong 3-5 ngày

i v i tr l n có th s d ng nhóm Quinolone (levofloxacine, gatifloxacine,…)

Viêm ph i c n nh p vi n

m ch; ho c cefuroxim 150 mg/kg/24h tiêm m ch, th i gian dùng kháng sinh

t 1-2 tu n

màng ph i), c n ph i h p thêm vancomycin ho c clindamycin, th i gian dùng kháng sinh t 3-4 tu n

d ch): sulfamethoxazol 75-100 mg/kg + trimethoprim 15-20 mg/kg/24h chia 4

l n tiêm t nh m ch ho c u ng, th i gian i u tr 2-3 tu n [3]

- Có th ph i h p: v i amikacin: li u dùng 15mg/kg/24 gi , chia 2 l n tiêm b p

ch m chia 2 l n trong ngày ph i h p v i amikacin: li u 15mg/kg/24 gi , tiêm

b p chia 2 l n trong ngày [4]

Tr em ≥ 40kg: 500mg – 1g/l n, 3 l n/ngày Dùng trong 10 ngày

15mg/kg/ngày, chia 2 l n/ ngày Dùng trong 5-10 ngày ho c

500mg) trong ngày u, 5mg/kg, 1 l n/ngày t ngày th 2 n ngày th 5

Viêm ph i nh ho c trung bình

thay th : Cefuroxim, cefpodoxim, cefdinir hay azithromycin, clarithromycin

h p hai nhóm kháng sinh

azithromycin hay clarythromycin [11]

t trang, thi t b , b sung ngu n nhân l c v i quy mô 35 gi ng b nh Ho t

ng c a B nh vi n trong mô hình Phòng Y t bao g m: B nh vi n, i v sinh phòng d ch ch ng s t rét, V n phòng phòng Y t

Tháng 10/1988 tách riêng V n phòng y t tr c thu c y ban nhân dân huy n

tr c ti p qu n lý, và thành l p Trung tâm y t huy n, do bác s L ng Minh gi

ch c Giám c trung tâm y t Duy trì mô hình Trung tâm y t huy n qu n lý toàn

di n công tác y t ; g m b nh vi n i u tr , i v sinh phòng d ch và i k ho ch hóa gia ình qu n lý các tr m y t xã

theo quy t nh s 3812/Q -UBND c a UBND t nh Lào Cai “v vi c thành

trung tâm y t d phòng

T tháng 01/2007, B nh vi n a khoa huy n V n Bàn b t u i vào ho t

ng (trên c s tách t trung tâm y t huy n), v i ch c n ng ch y u là ho t

ng khám ch a b nh t i b nh vi n, qu n lý 4 phòng khám a khoa khu v c khu v c (Tân An, Võ Lao, D ng Qu , Minh L ng)

l i m t s khoa, phòng và a vào s d ng n n m 2018 có qui mô 120

gi ng b nh k ho ch, th c kê 202 gi ng, B nh vi n c x p h ng III tr c thu c S Y t

C c u t ch c: Hi n nay B nh vi n có 17 khoa, phòng, 01 c s 3 trong 1 v i

127 CBVC trong ó có 36 Bác s (6 Bác s CK1, 30 Bác s nh h ng chuyên khoa, a khoa), 7 D c s i h c, 16 c nhân Y t , 3 c nhân Tài chính K toán, còn l i là nhân viên y t có trình Trung h c, Cao ng

Ch c n ng, nhi m v : Th c hi n nhi m v c a B nh vi n h ng III t ng i hoàn ch nh v ho t ng khám ch a b nh, ch o tuy n, b i d ng chuyên môn nghi p v cho phòng khám a khoa khu v c, y t xã, th tr n Ch y u làm công tác khám, ch a b nh, duy trì ho t ng c a t 3 trong 1 t i b nh vi n và

nguyên i u tr Võ Lao

và công tác d c t i tr m y t các xã; ph trách c ng c tiêu chí 4, tiêu chí 7 xã

t tiêu chí Qu c gia v y t ; khám s c kh e i h c, làm vi c; khám tuy n ngh a

v quân s ; Giám nh pháp y, y khoa

V i l u l ng kho ng 30-40 b nh nhân nhi m i ngày vào i u tr n i trú t i khoa Nh ng n m g n ây, nhu c u i u tr cho b nh nhân nhi ngày càng cao

c v s l ng và ch t l ng do ó nhu c u s d ng thu c cho b nh nhân c ng

nhi i u tr n i trú t i khoa Nhi Th i gian tr hay m c viêm ph i trên a bàn

c ghi nh n nhi u vào mùa ông trong n m Hi n nay b nh vi n ch a có

H ng d n i u tr c th cho viêm ph i tr em Kháng sinh ch y u s d ng theo kinh nghi m c a bác s nên ch a có s th ng nh t

Ch ng 2 I T NG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U

t nh Lào Cai, có ngày ra vi n trong kho ng t 01/01/2018 n 30/06/2018,

th a mãn tiêu chu n l a ch n và tiêu chu n lo i tr :

+ B nh án c a b nh nhân viêm ph i b t vong

+ B nh nhân viêm ph i ph i chuy n khoa ho c chuy n tuy n

+ B nh nhân có m c các nhi m khu n khác

b nh án tiêu chu n l a ch n

ch n oán xác nh là viêm ph i, có ch nh kháng sinh và i u tr n i trú

t 3 ngày tr lên t ph n m m qu n lý vi n phí c a b nh vi n Sau ó, ti n hành tìm ki m b nh án l u tr t i Phòng K ho ch t ng h p Lo i tr các

b nh án c a b nh nhân viêm ph i b t vong, viêm ph i ph i chuy n khoa

+ T l b nh nhân ã s d ng kháng sinh tr c khi nh p vi n:

+ R i lo n tri giác: l m ho c hôn mê

V phân tích s phù h p trong vi c l a ch n phác ban u:

và i u tr m t s b nh th ng g p tr em c a B Y t n m 2015 theo úng m c n ng c a viêm ph i, theo ó:

clavulanic N u tr d ng v i nhóm beta – lactam ho c nghi ng viêm ph i

do vi khu n không i n hình thì dùng nhóm macrolid (azithromycin, clarithromycin ho c erythromycin)

thu c aminosid L a ch n ampicilin ho c amoxicilin/acid clavulanic k t

h p v i gentamicin Có th thay th b ng amikacin, ho c ceftriaxon, dùng khi th t b i v i các thu c trên ho c dùng ngay t u

N u có b ng ch ng viêm ph i màng ph i do t c u nh y v i methicilin (c ng ng): dùng oxacilin ho c cloxacilin k t h p v i gentamicin

N u có b ng ch ng viêm ph i do vi khu n không i n hình: dùng macrolid

+ Kh i: H t hoàn toàn các tri u ch ng lâm sàng

+ : Các tri u ch ng lâm sàng thuyên gi m, b nh nhân có th i u tr ngo i trú

+ N ng h n: Là b nh nhân sau khi i u tr các tri u ch ng c a b nh nhân

d a trên ch c n ng th n c a b nh nhân Kháng sinh nhóm aminosid hi n

c s d ng t i B nh vi n a khoa V n Bàn là gentamicin Ngoài các tài

li u tham kh o v li u dùng và nh p a li u bao g m H ng d n ch n oán

và i u tr m t s b nh th ng g p tr em c a B Y t n m 2015, D c

th Qu c gia Vi t Nam n m 2015 và Micromedex 2.0, chúng tôi tham kh o khuy n cáo hi u ch nh li u c a gentamicin d a theo tài li u The Renal Drug Handbook tái b n l n th 3 (n m 2009) [33]

xu t trên t p chí Pediatric Nephrol n m 2012 nh sau:

- Q = 0,027 x Age (tu i) + 0,2329, tu i tính theo n m [26]

Chúng tôi l a ch n công th c này do trong b nh án c a b nh nhân t i

b nh vi n h u h t không có thông tin v chi u cao c a b nh nhân, do ó

giá ch c n ng th n c a b nh nhân

B ng 2.1 Li u dùng c a các kháng sinh c s d ng phân tích trong

nghiên c u

Tên kháng sinh

Li u dùng (mg/kg/ngày)

Nh p a li u (l n/ngày)

Tài li u tham

kh o Viêm

Ampicilin 200 4

H ng d n ch n oán và i u tr

m t s b nh

th ng g p tr

em c a B Y t

n m 2015 Amoxicilin + Clavulanat 80 90 2 3

Azithromycin 10 1 BNFC, D c th

qu c gia 2015

Gentamicin

GFR>70 (ml/phút) 7,5 1 ho c 3

The Renal Drug Handbook 30<GFR<

30 2-3 1 ho c 3 5<GFR<1

0 2 M i 48-72 gi

2.4 X LÝ K T QU