Một số biện pháp duy trì sí số học sinh và nâng cao chất lượng GD của (2)

Giáo viên là một chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng văn hoá, có nhiệm vụ bồi dưỡng và rèn luyện phẩm chất của một con người mới, bên cạnh truyền thụ những kiến thức trong sách gi

''B iện pháp duy trì sí số và nâng cao chất lượng lớp chủ nhiệm 9A trường PTDTBT THCS Nam Sơn"

I PHẦN ĐẶT VẤN ĐỀ:

Hiện nay, đất nước ta đang chuyển mình vươn lên cùng với các nước trên thế giới và cơ bản đến năm 2020 trở thành một nước có nền công nghiệp phát triển và công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nhiệm vụ của ngành giáo dục đóng vai trò hết sức quan trọng là đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu xã hội Cho nên, là một giáo viên hơn ai hết tôi rất thấu hiểu nhiệm vụ hết sức nặng

nề này Những năm gần đây, công tác mà Đảng và nhà nước cũng như ngành giáo dục quan tâm là phổ cập giáo dục-chống mù chữ Hàng năm nhà nước phải chi trả một khoản tiền rất lớn cho công tác này Nguyên nhân là do số học sinh

bỏ học nhiều Trong giáo dục đào tạo những năm gần đây, ngoài việc nâng cao chất lượng dạy và học thì việc duy trì sí số học sinh đảm bảo chuyên cần cũng là mục tiêu cần đạt trong mục tiêu đã đề ra Vì vậy, hàng năm ban giám hiệu nhà trường lên kế hoạch chỉ đạo việc duy trì sí số học sinh Xuất phát từ chỉ đạo trên, mỗi giáo viên đều phải căn cứ vào tình thực tế của lớp để đè ra biện pháp cụ thể thực hiện, nhằm đạt chỉ tiêu theo kế hoạch đề ra

Như vậy, để nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài góp phần ổn định và phát triển đất nước thì tôi thiết nghĩ trách nhiệm này không chỉ của riêng ai mà trách nhiệm thuộc về Đảng, Nhà nước, Nhà trường, gia đình và toàn xã hội Để làm được nhiệm vụ đó, trước hết mình cần phải quan tâm và tìm hiểu nhiều đến những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nhất là học sinh

cá biệt và học sinh có chất lượng học tập và đạo đức yếu, kém Hơn thế nữa, học sinh có chất lượng học tập và đạo đức yếu, kém là nguyên nhân bỏ học giữa chừng ảnh hưởng đến công tác duy trì sĩ số, phổ cập chống mù chữ và chất lượng giảng dạy của nhà trường Sâu xa hơn, học sinh yếu, kém thường có đạo đức không tốt là nguyên nhân gây ra tệ nạn xã hội do nhận thức kém, vấn đề giải quyết việc làm và làm cho nền kinh tế trì trệ kém phát triển

Giáo viên là một chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng văn hoá, có nhiệm vụ bồi dưỡng và rèn luyện phẩm chất của một con người mới, bên cạnh truyền thụ những kiến thức trong sách giáo khoa, người giáo viên còn có một nhiệm vụ hết sức quan trọng, đó là thực hiện công tác chủ nhiệm lớp, biết dìu dắt, hướng dẫn học sinh rèn luyện về mặt học tập cũng như rèn luyện đạo đức

Do vậy trình độ tổ chức và điều khiển quá trình dạy học và giáo dục phải phù hợp với lứa tuổi và đặc điểm tâm sinh lý học sinh nhất là ở cấp THCS nơi mà các em đang hình thành và phát triển nhân cách Công tác chủ nhiệm lớp là một trong những công tác rất nặng nề và phức tạp, đặc biệt là ở một trường dân tộc bán trú như trường ta hiện nay Giáo viên chủ nhiệm vừa như là người mẹ dịu dàng, vừa là người thầy nghiêm khắc, người bạn gần gũi, trọng tài phân minh Thành công của giáo viên là làm cho học sinh tôn trọng kính yêu, tin tưởng, là xây dựng một tập thể lớp đoàn kết, gắn bó, có chuyên cần cao, nề nếp tốt, học

tập tốt Trong thực tế, nếu học sinh không đi học đều, thì việc giáo dục và dạy học trên lớp sẽ không đạt hiệu quả cao Đi đôi với chất lượng - kết quả học tập, công tác duy trì sí số lớp, nề nếp học tập của học sinh là một trong những nhiệm

vụ trọng yếu hàng đầu của giáo viên chủ nhiệm lớp, của trường ta hiện nay Công tác chủ nhiệm muốn thành công, hoạt động của người giáo viên phải mang tính nghệ thuật, phải có tính sáng tạo, khéo léo với từng học sinh, từng hoàn cảnh, phong cách giáo viên khi trình bày một vấn đề phải có tính khoa học

và sư phạm tạo được sự thu hút và thuyết phục Muốn học sinh trở thành học sinh ngoan, và có tinh thần học tập thì trước hết người giáo viên phải đưa tập thể lớp mình thành một lớp tiên tiến, một chi đội vững mạnh, một tập thể gồm những thành viên giàu lòng nhân ái, biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau, có tinh thần tự quản tốt

Trong công tác chủ nhiệm nhiều năm qua bản thân tự nhận thấy trong những năm gần đây điều kiện kinh tế của nhiều gia đình được cải thiện từ đó các

em học sinh có điều kiện tiếp xúc với công nghệ thông tin, các trò chơi điện tử, giải trí, mạng xã hội, khiến nhiều em không tập trung học tập, học hỏi nhiều thói hư tật xấu dẫn đến suy thoái về đạo đức, tệ nạn xã hội phát triển ngày càng nhiều tình trạng đạo đức của một bộ phận học sinh ngày càng sa sút, việc học của một số ít học sinh giảm sút và dẫn đến bỏ học trong khi đó nhu cầu đòi hỏi của xã hội ngày càng cao Vấn đề duy trì sĩ số là một trong những nguyên nhân dẫn đến chất lượng giáo dục của các em Do vậy bản thân tôi luôn đặt ra hàng đầu về vấn đề này trước khi nhận lớp chủ nhiệm ngay từ đầu năm học

Để phần nào đáp ứng được yêu cầu đổi mới như trên và nâng cao chất

lượng, hiệu quả giáo dục trong nhà trường, bản thân tôi lựa chọn” Biện pháp

duy trì sí số và nâng cao chất lượng giáo dục lớp chủ nhiệm” nhằm nâng cao

ý thức học tập của học sinh lớp 9A nói riêng và học sinh các lớp nói chung cùng nghiên cứu và thực hiện Đây là một chủ đề không gì mới đối với tất cả giáo viên làm công tác chủ nhiệm, nhưng đây lại là một chuyên đề lần đầu tôi được ban giám hiệu nhà trường giao cho để thực hiện

II PHẦN NỘI DUNG

1.Thực trạng:

a Thuận lợi:

- Là trường thuộc vùng kinh tế đặc biệt khó khăn nên được sự quan tâm của

Sở GD-ĐT tỉnh và huyện nên cơ sở vật chất của trường đã và đang được đầu tư nâng cấp tương đối đầy đủ, trang bị các thiết bị hiện đại nhằm đáp ứng công nghệ thông tin vào giảng dạy

- Trường đặt ở vị trí trung tâm xã nên cũng được sự quan tâm của chính quyền địa phương

- Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên đề ra kế hoạch cụ thể theo tuần, tháng, kì học

- Cán bộ giáo viên của đạt chuẩn và trên chuẩn, đội bgux giáo viên năng động, nhiệt tình, trách nhiệm, không ngừng phấn đấu nâng cao tay nghề

- Sự phối hợp chặt chẽ từ phía giáo viên bộ môn, quản lý học sinh bán trú cùng tôi quản lí lớp

- Một số phụ huynh học sinh đã quan tâm đến học tập của học sinh

- Học sinh: là một lớp tôi đã trực tiếp được dìu dắt chủ nhiệm từ năm học đầu cấp hai nên phần nào đã nắm bắt được tâm tính cùa từng học sinh và phụ huynh học sinh, đa phần các em đều có ý thức học tập, ngoan, lễ phép, đoàn kết, giúp đỡ nhau, biết vâng lời thầy cô, Một số em học sinh có năng lực học tập cũng như năng lực quản lý tốt, các em đều cùng lứa tuổi điều đó giúp đỡ rất nhiều trong công tác chủ nhiệm lớp

- Cơ sở vật chất nhà trường từ nơi học đến nơi ở khang trang sạch đẹp, đủ nơi ăn ở phục vụ cho các em sinh hoạt bán trú trại trường

b Khó khăn:

Sự phối kết hợp, trách nhiệm của các lực lượng ở xã, thôn xóm đôi lúc còn hời hợt chưa được chặt chẽ…là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng không nhỏ tác động xấu đến các em

Là giáo viên bộ môn địa lí, số giờ trực tiếp đứng lớp có từ một đến hai tiết trên tuần Việc theo dõi hàng ngày nhắc nhở đến học sinh đôi khi còn hạn chế Trong tình hình hiện nay, vấn đề phổ cập giáo dục dẫn đến việc học tập, ý thức học tập của các em phần nào giảm sút Để hình thành động cơ học tập, bám lớp, bám trường cho học sinh thì người giáo viên chủ phải mất thời gian lâu dài Các em 100% là người dân tộc thiểu số (Người Dao) Một số em vẫn quen

sử dụng ngôn ngữ riêng của dân tộc mình khi giao tiếp với giáo viên, bạn bè và với mọi người xung quanh Các em chưa định hướng được việc học tập là cần thiết và một số em chưa ngoan, còn nhút nhát trong giao tiếp Một số em với bản tính hiền lành, thu mình các em vẫn nhút nhát, rụt rè, chưa bạo rạn, ngại giao tiếp với thầy cô, bạn bè Một số học sinh chưa ngoan, thực hiện nề nếp

chưa tốt còn nghỉ học thường xuyên Hơn thế nữa, ở lứa tuổi này, các em đã có

sự thay đổi về nhận thức, về tâm sinh lí, tình cảm và cả các mối quan hệ xã hội

Vì vậy, các em rất cần được giáo dục và rèn luyện nhiều kĩ năng sống để tự tin trong học tập, trong cuộc sống

Với sự bùng nổ của các yếu tố trò chơi không lành mạnh, các nguồn thông tin, phương tiện ngày càng phát triển…tác động không nhỏ đến sự phát triển, đi lên của đời sống xã hội, các em bị tác động nên sao nhãng việc học tập và rèn luyện

Một số phụ huynh chưa đọc thông viết thạo, ít hỏi thăm hoặc nhắc nhở con học tập Phần đông gia đình không dành cho con được một góc học tập ở nhà, cho dù giáo viên đã yêu cầu đối với phụ huynh của các em, gia đình không đáp ứng tốt những việc hỗ trợ trong học tập và sinh hoạt của các em Từ đó dẫn đến các em không thích học ở nhà và sẽ mất đi nề nếp, thời gian biểu trong học tập,

và sinh hoạt, dần dần mất đi ý thức tự học Gia đình các em chủ yếu sống bằng nghề Nông-Lâm- Ngư nghiệp, đời sống còn nhiều khó khăn, lo làm kinh tế quên

đi sự quan tâm đến con cái, phó thác việc giáo dục các em cho nhà trường và giáo viên chủ nhiệm

Địa bàn dân cư trải rộng đi lại khó khăn nhất là về mùa mưa và mùa cấy, mùa gặt Đây là yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tâp và sự phấn đấu

của học sinh trong nhà trường.

c) Khảo sát:

Tổng số học sinh của lớp 9A: 30 em Trong đó có 15 học sinh nam và 15 học sinh nữ

Để tiếp tục đề tài của năm học trước tìm ra biện pháp là duy trì sí số học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường nói chung và lớp chủ nhiệm nói riêng thì ngay từ đầu năm học tôi tiến hành xây dựng kế hoạch chủ nhiệm đưa ra những nội quy định của trường và lớp đẻ học sinh thực hiện, hàng ngày trên lớp theo dõi ý thức thực hiện nội quy của học sinh lớp mình chủ nhiệm cho thấy kết quả sau:

Có 13% học sinh thực hiện tốt các nội quy về các nề nếp hoc tập, 10% học sinh thực nề nếp học tâp tương đối tốt, còn lại đa số học sinh thực hiện nề nếp chưa đảm bảo, còn mang tính chống đối, không tích cực, điều này đã làm ảnh rất nhiều đến kết quả học tập cũng như sự thi đua của lớp,

Có từ 3 đến 6 em chưa ngoan, chưa chú ý trong giờ học: hay nói leo, thay đổi chỗ ngồi, nói chuyện riêng, mất trật tự trong giờ học, có một số em thường xuyên nghỉ học vô lí do, việc ghi chép bài chưa cao, chưa có động cơ học tập đúng đắn, còn có suy nghĩ tiêu cực như học để làm gì? chỉ cần biết đọc chữ và viết chữ là đủ, một số em trốn tránh trách nhiệm, chưa ý thức được việc mình làm…

Tóm lại: Đã có nhiều năm làm giáo viên chủ nhiệm lớp, phần nào đã có

chút ít kinh nghiệm nhưng tôi vẫn thấy công việc của một giáo viên chủ nhiệm

lớp là rất nặng nhọc, rất phức tạp và căng thẳng đặc biệt là làm công tác chủ nhiệm ở trường dân tộc bán trú

Vì vậy mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ nhiệm thì phải vừa là một giáo viên có trình độ về chuyên môn, là tấm gương sáng, vừa phải là một nhà tâm lí giỏi để hiểu học sinh, để xử lí các tình huống rắc rối sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao

Để có một lớp học sinh ngoan, chuyên cần đảm bảo, học tập tích cực, đội ngũ tự quản tốt, biết vâng lời thầy cô, biết yêu quý và giúp đỡ bạn bè trong lúc khó khăn, biết giữ gìn và bảo vệ của công, biết giao tiếp ứng xử văn minh, lịch sự…Thì thầy cô phải làm gì? Làm như thế nào cho hiệu quả Điều này đã khiến

tôi trăn trở để tìm giải pháp thực hiện '' Biện pháp uy trì sí số học sinh và nâng

cao chất lượng giáo dục lớp chủ nhiệm'' sao cho hiệu quả góp phần nâng cao

ý thức và chất lượng học tập của học sinh nói chung và học sinh lớp chủ nhiệm

nói riêng Dưới đây là là một số biện pháp tôi đã và đang thực hiện bản thân tôi

nhằm rút ra một số kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm, đồng thời cũng mong được bạn bè đồng nghiệp bổ sung góp ý thêm để công tác này có hiệu quả hơn trong trường học Công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp là vô vàn, không thể thống kê hết được Trong chuyên đề này, tôi chỉ đi sâu vào nội dung chính nêu ra một vài biện pháp nhỏ của bản thân về việc duy trì sĩ số học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục của lớp chủ nhiệm ở lớp 9A như sau:

2.Các giải pháp thực hiện:

a Tổ chức điều tra nắm hoàn cảnh của từng học sinh:

- Cho học sinh làm lý lịch, ghi rõ họ tên, nghề nghiệp của cha mẹ, hoàn cảnh sống của gia đình, công việc thường ngày của học sinh phải làm ở nhà và gia đình có mấy anh chị em đang học tập, đồng thời điều tra nắm chất lượng học tập và hạnh kiểm ở năm trước

Tôi đã nắm bắt tình hình cụ thể ngay từ đầu năm để kịp thời tìm ra giải pháp Việc làm này giúp tôi hiểu rõ hơn hoàn cảnh của từng em, nhằm có biện pháp giáo dục thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục

b Làm công tác quan hệ với gia đình và xã hội:

- Liên lạc thường xuyên với phụ huynh học sinh của lớp sẽ giúp cho chủ nhiệm nắm bắt rõ hơn về thời gian biểu của các học sinh cũng như các thói quen, sở thích và tính cách của từng học sinh Một khi hiểu rõ học sinh của mình hơn thì giáo viên chủ nhiệm sẽ có nhiều giải pháp hơn để giúp học sinh của mình chuyên cần hơn trong việc học tập cũng như duy trì tính chuyên cần của các em Khi có học sinh bỏ học thì giáo viên chủ nhiệm cần phải thông báo ngay cho Ban giám hiệu nhà trường đồng thời sắp xếp thời gian gặp trực tiếp phụ huynh để trao đổi các thông tin cùng nhau tìm các giải pháp phối hợp tốt hơn đưa học sinh trở lại trường Học sinh sẽ trở nên chuyên cần, tích cực học tập hơn nếu sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình có hiệu quả đáng kể Đối với những phụ huynh học sinh tích cực quan tâm đến tình hình học tập của con em học sinh

sẽ tích cực ủng hộ nhà trường nhằm tìm giải pháp tốt nhất duy trì sĩ số học sinh trong nhà trường để góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục

- Trong các kỳ họp phụ huynh bản thân tôi luôn lắng nghe nắm bắt nguyện vọng của phụ huynh , thông báo những khoản đóng góp; Luôn chú ý đến gia đình nghèo, kiến nghị lên cấp trên các khoản đóng góp, vận động các em trong lớp, các nhà hảo tâm, chính quyền hỗ trợ tập vở , sách giáo khoa; tổ chức thăm hỏi, động viên các gia đình gặp hoàn cảnh không may những việc làm nhỏ bé đó tuy giá trị vật chất không đáng là bao nhưng đã tạo được tình cảm gắn bó ,các

em biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau với tinh thần đoàn kết tương trợ lẫn nhau;

In sẵn sổ liên lạc, lấy chữ ký và chữ viết của phụ huynh làm mẫu, gửi sổ liên lạc

về gia đình nắm bắt ưu nhược điểm của con em mình – đưa ý kiến nhận xét và yêu cầu đến ban giám hiệu nhà trường

- Hiện nay trong môi trường giáo dục đã có không ít những trường hợp học sinh thường xuyên vì các đam mê và nghiện ngập đã bỏ học nhất là trò chơi trên Internet dẫn tới thường xuyên nghỉ học tình hình học tập sa sút và bỏ học Trong quá trình chủ nhiệm những năm học vừa qua tôi cũng đã gặp một số trường hợp

vì sự lôi cuốn của các trò chơi game đã thu hút dẫn đến bỏ học Để hạn chế những trường hợp trên tôi luôn theo dõi nắm bắt kịp thời các ảnh hưởng của các tác động xã hội này từ đó có thể tìm hiểu để đề ra các biện pháp ngăn chặn tác động này đặc biệt là phải tìm hiểu cụ thể nguyên nhân để từ đó phối hợp cùng với các lực lượng xã hội nhanh chóng kìm chế sự tác động tiêu cực đến học sinh

để các em đi học thường xuyên hơn góp phần duy trì sĩ số học sinh Trong từng tháng bản thân tôi phải có kế hoạch đến thăm hỏi hai đến ba gia đình phụ huynh học sinh, nhằm có kế hoạch kịp thời với các học sinh có biểu hiện không tốt trong học tập củng như đạo đức để kịp thời ngăn chặn các hành vi biểu hiện tiêu cực

c Vận động học sinh bỏ học ra lớp:

- Khi có học sinh trong lớp bỏ học tôi tìm hiểu rõ nguyên nhân như tìm hiểu về hoàn cảnh kinh tế gia đình, biện pháp giáo dục trong gia đình, nhu cầu hứng thú và thói quen của học sinh trong gia đình…và trực tiếp xuống làng đến gia đình học sinh bỏ học vận động học sinh trở lại trường, những trường hợp khó vận động tôi phối hợp với nhà trường và các lực lượng xã hội từ đó tìm giải pháp thích hợp nhằm sớm đưa học sinh trở lại trường Trong quá trình vận động học sinh tôi luôn quan tâm đến mối quan hệ bạn bè của các học sinh đó để có thể

từ bạn bè động viên quan tâm giúp các em sớm trở lại nhà trường Ví dụ như trong năm học trước lớp tôi có 3 em học sinh bỏ học thường xuyên ở 3 thôn khác nhau Tôi đã vận động Ban cán sự lớp, bạn thân em học sinh đó cùng giáo viên chủ nhiệm đến tận nhà để vận động, đồng thời tuyên truyền cho em đó biết được việc bỏ học của mình là không tốt với chất lượng học của em và ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp, chính vì thế đã có 2 em đã nhận ra và đến lớp thường xuyên hơn

d Tổ chức cán sự lớp:

- Lớp được đi vào nề nếp sớm là do ngay từ đầu năm, tôi đã xây dựng một đội ngũ cán bộ lớp là những em có học lực khá trở lên, đầy đủ uy tín, gương mẫu do chính các em bầu ra Sau đó tôi phân công cụ thể với trách nhiệm rõ ràng, người nào việc đó và tôi luôn là chỗ dựa vững chắc cho các em khi có sự việc Ví dụ như lớp trưởng phải chịu mọi mặt của lớp, phụ trách phong trào chung Lớp phó học tập chịu mảng học tập Lớp phó văn thể mỹ phụ trách các phong trào văn nghệ và các hoạt động phong trào Lớp phó lao động quản lý lớp khi có lao động của lớp cũng như của nhà trường Ngoài ra tôi còn bầu Ban cán

sự bộ môn của lớp để giải quyết những vấn đề khó trong các môn học Thêm vào đó tôi còn chọn một em theo dõi các hoạt động của các bạn trong lớp để báo cáo riêng cho mình Vì tôi nghĩ ở lứa tuổi này các em đang phát triển sang lứa tuổi trưởng thành, có một số em còn bao che thậm chí không dám phê bình trước lớp Do đó, chính ban cán sự lớp nắm bắt rất rõ về tình hình những mặt của lớp mình Để theo dõi và nắm tình hình của lớp tôi thường xuyên trao đổi với ban cán sự lớp để kịp thời nắm bắt thông tin cũng như những thay đổi của lớp về tình hình duy trì sĩ số học sinh của lớp mình để kịp thời đề ra biện pháp và xử lý kịp thời vấn đề bỏ học Khi nắm bắt kịp thời các thông tin về tình hình của lớp mình thì công tác duy trì sĩ số và phát huy tính tích cực trong công tác chuyên cần của học sinh được tốt hơn Để công tác duy trì sĩ số học sinh thì đây cũng là một giải pháp không kém phần quan trọng trong công tác chủ nhiệm

e Thực hiện tốt giờ sinh hoạt lớp:

Để nâng cao chất lượng giáo thì giờ sinh hoạt lớp cũng chính là để tiếp thu tri thức, là một tiết học hết sức quan trọng, nó chi phối và điều hành các hoạt động về ý thức , tư tưởng và hành vi, thái độ của học sinh Trong tiết học này, học sinh có cơ hội để nhìn lại những ưu, khuyết điểm của mình qua một tuần học Nếu GVCN sinh hoạt lớp một cách sơ sài thì các em không có ý thức sửa sai và không có ý chí vươn lên trong tuần kế tiếp Bên cạnh đó tính kỉ luật, nề nếp và ý thức học tập của lớp cũng giảm dần

Chính vì vậy, khi làm công tác chủ nhiệm, tôi đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng và hiệu quả của tiết sinh hoạt lớp Sau đây là nội dung và tiến trình thực hiện một tiết sinh hoạt lớp

* Tiến trình thực hiện một tiết sinh hoạt lớp :

- Trong tiết sinh hoạt lớp cuối tuần, tôi chuẩn bị nội dung và phân tích kỹ những mặt ưu và cũng rất nghiêm khắc với những vi phạm nội quy của nhà trường, tôi luôn luôn biểu dương các em học yếu có tiến bộ, các em đã khắc phục được những khuyết điểm để vươn lên và để động viên khích lệ: Tôi dùng phần thưởng nhỏ như: tập,vở, bút, viết… Để khen thưởng, vui chơi tạo cho các

em có được không khí ấm cúng của gia đình Hầu hết các buổi trong tuần, tôi đều co mặt 15 phút đầu giờ để hướng dẫn các em truy bài và trao đổi với cán bộ lớp về tình hình của lớp, hàng tuần tôi đều sơ kết theo tổ chấm chéo với nhau nhằm mục đích ngăn chặn và dập tắt những biểu hiện xấu của các em khi vừa chớm nở với biểu điểm

- Trong tiết sinh hoạt lớp (SHL) học sinh sẽ báo cáo tình hình học tập và việc thực hiện nề nếp, sẽ có những ưu điểm hoặc những hành vi vi phạm của học sinh

Theo tôi, chúng ta không nên biến tiết SHL thành một giờ “Bao Công xử án”, không nên để không khí lớp nặng nề mà phải hết sức thấu hiểu, nhẹ nhàng nhưng nghiêm khắc khi học sinh mắc lỗi, luôn tạo không khí thoải mái, vui vẻ trong giờ sinh hoạt lớp

Tôi đã để ý nhiều năm có những học sinh vì sợ trong tiết SHL bị “xử án” nên đến cứ đến tiết đó là bỏ về hoặc nghỉ luôn ngày hôm đó Vì vậy, để tạo không khí thoải mái, vui vẻ, thân thiện, nâng cao tính kỉ luật, đem lại hiệu quả cao trong việc giáo dục học sinh, đặc biệt là tránh trường hợp bỏ tiết SHL, tôi đã thiết kế nội dung SHL như sau:

Chia làm hai phần:

Phần 1: Nắm bắt tình hình và nhận xét về các hoạt động của lớp trong tuần

vừa qua ( thời gian cho phần này là 20 phút)

- Lớp trưởng báo cáo các ưu điểm, khuyết điểm về việc thực hiện nề nếp, đạo đức và tình hình học tập của lớp trong tuần Bên cạnh, lớp trưởng còn nhắc nhở và đưa ra những yêu cầu, đề nghị , nguyện vọng của lớp hoặc giải pháp khắc phục hạn chế để đưa lớp đi lên

- Cờ đỏ báo cáo cụ thể về tình hình thực hiện nội quy nhà trường , báo cáo

số điểm thi đua mà lớp đạt được trong tuần

Bên cạnh, cờ đỏ còn nhắc nhở thêm những tồn tại mà lớp chưa thực hiện được để khắc phục việc bị trừ điểm thi đua

- GVCN nắm bắt thêm những thông tin cụ thể qua nhận xét trong sổ đầu bài của giáo viên bộ môn

- GVCN nhận xét chung về các hoạt động của lớp

+ Tuyên dương , động viên kịp thời những học sinh có ý thức học tập, thường phát biểu bài ; khen ngợi những em làm việc tốt, những em có tinh thần vượt khó học tập

+ Phê bình , khuyên giải và tìm biện pháp ngăn chặn những em thường xuyên vi phạm

+ Đối với những học sinh cá biệt, GVCN phải có biện pháp giáo dục riêng

Phần 2: Để tạo không khí vui vẻ, hứng thú và bổ ích, tôi đưa phần này vào

tiết SHL Tôi đặt tên cho phần này là “Mỗi tuần một chuyên mục” Thời gian cho phần này là 20 phút, còn 5 phút cuối tiết là để dặn dò

Do thời gian có hạn và để nội dung SHL được phong phú và thu hút nên tôi thiết kế thực hiện phần này có 4 chuyên mục , mỗi tuần sẽ thực hiện một chuyên mục và thực hiện luân phiên nhau ở các tuần trong một tháng, cụ thể như sau:

* Tuần 1: thực hiện chuyên mục “sinh hoạt theo chủ điểm”

- Mục đích của chuyên mục là giáo dục cho học sinh có lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, lòng biết ơn đối với các vị anh hùng dân tộc

- Nội dung của chuyên mục này tương ứng với các ngày kỉ niệm trong tháng và tương đối đa dạng Ví dụ: Tháng có ngày thành lập Đảng CSVN thì thi các bài hát truyền thống về Đảng, về Bác Hồ; Tháng có ngày sinh nhật Bác thì thi kể chuyện về Bác Hồ; Tháng có ngày quốc tế phụ nữ thì thi tìm hiểu về lịch

sử ra đời của ngày 8/3, vv

- Nếu ngày kỉ niệm không trùng với tuần 1 trong tháng đó thì sẽ thay đổi nội dung của tuần 1 sang tuần có ngày khỉ niệm và nội dung của tuần đó sẽ đổi sang thực hiện vào tuần 1

- Hình thức tổ chức:

+ GVCN trực tiếp điều hành hướng dẫn cụ thể toàn bộ cách thức hoạt động

+ Chọn một học sinh có năng khiếu để dẫn chương trình

+ Chia mỗi tổ là một đội dự thi (sẽ có 3 tổ)

+ Số người thi có thể là cá nhân hay một nhóm

+ GVCN và lớp trưởng, lớp phó học tập sẽ làm ban giám khảo

+ Phần thưởng sẽ là một món quà nhỏ có thể là một cây bút hay một đồ dùng học tập khác ( tiền mua phần thưởng lấy từ tiền quỹ Đội do trường trích về cho lớp)

* Tuần 2: Thực hiện chuyên mục “ cùng học với nhau”.

Nội dung của chuyên mục này cũng rất phong phú Mục đích của chuyên mục này là giúp các em vui mà học Qua đó, chuyên mục còn động viên, khích

lệ tinh thần tự giác học tập, phát huy tính tích cực, kích thích ý thức tự tìm hiểu

và sáng tạo hơn ở học sinh

Gồm những nội dung sau: ( GVCN chọn một trong các nội dung để hoạt động, có 4 nội dung)

(1) Lớp trưởng bàn và thống nhất trước rồi báo cáo với GVCN xem môn học nào gặp khó khăn Từ đó, GVCN hướng dẫn hoặc định hướng về phương pháp học tập cho học sinh Ví dụ: phương pháp để nhớ lâu từ vựng của môn Tiếng Anh; Hoặc tập làm người hướng dẫn viên du lịch thông qua môn địa lí, lịch sử, cách làm cho hết buồn ngủ khi học bài,

(2) Học sinh khá giỏi trình bày kinh nghiệm học tập (có sự hướng dẫn trước của GVCN)

- Tác dụng khi thực hiện nội dung này sẽ làm cho học sinh khá giỏi cảm thấy mình có vị trí quan trọng trong lớp, cảm thấy có vinh dự lớn được chia sẻ kinh nghiệm học tập cho các bạn, từ đó các em càng cố gắng hơn Bên cạnh,

còn khích lệ tinh thần cố gắng của học sinh trung bình và yếu , các em muốn có được niềm vinh dự như bạn nên sẽ cố gắng

- Hình thức:

+ Học sinh trình bày kinh nghiệm, phương pháp học tập có hiệu quả của mình

+ GVCN sẽ trao một phần thưởng nhỏ cho học sinh đó để động viên tinh thần

(3) GVCN thành lập một tổ biên soạn câu hỏi đố vui để học (khoảng 20 câu ) gồm câu hỏi tự luận hoặc trắc nghiệm Tổ biên soạn gồm 5 đến 7 em khá giỏi GVCN sẽ duyệt câu hỏi

Hình thức tổ chức: Người dẫn chương trình đọc câu hỏi , học sinh xung phong trả lời và người dẫn chương trình công bố đáp án đúng / sai Phần thưởng cho mỗi người có 5 đáp án đúng sẽ là một cây bút

(4) Mỗi tổ cử một bạn có năng khiếu chuẩn bị một câu chuyện vui , bổ ích hoặc câu chuyện có tính giáo dục và kể cho lớp nghe

Tác dụng của nội dung (3) và (4) sẽ làm cho học sinh thích thú, say mê học tập, tìm tòi, năng động, sáng tạo , yêu trường lớp, ngăn chặn tình trạng bỏ tiết,

bỏ học

* Tuần 3: Chuyên mục “tìm hiểu nhau”.

- Ở chuyên mục này GVCN và học sinh trò chuyện với nhau để tìm hiểu về gia đình, nơi ở , công việc hàng ngày của học sinh hoặc các thành viên trong gia đình học sinh

- Hình thức tổ chức: Để tránh ồn ào, mất trật tự khi thực hiện chuyên mục này , GVCN có thể hỏi bằng nhiều cách, nhiều nội dung khác nhau Nhưng chủ yếu là thực hiện theo cách sau:

+ GVCN gọi học sinh đứng lên giới thiệu về gia đình mình

Nội dung : học sinh giới thiệu về bản thân ( tên, tuổi, sở thích, mối quan tâm, công việc làm hàng ngày, suy nghĩ, mơ ước về sau này, ) Sau đó học sinh

kể những đặc điểm tiêu biểu về hoàn cảnh gia đình ( Kể về bố, mẹ, anh, chị em; đặc điểm kinh tế của gia đình (công nhân viên chức hay nông dân, có làm ruộng không, thu nhập chính là gì )

+ Do thời gian có hạn (chỉ 20 phút) nên mỗi lần thực hiện chuyên mục này thì khoảng 3 đến 4 em chuẩn bị và thực hiện (do GVCN đã hướng dẫn trước ở các giờ sinh hoạt 15 phút)

- Tác dụng :

+ Khi thực hiện nội dung này, học sinh trước hết là rèn luyện được kĩ năng giao tiếp trước đám đông, học sinh sẽ học được phong cách mạnh dạn khi thổ lộ tâm sự của mình