Xác định tổng mức đầu tư dự án xây dựng công trình có xét những yếu tố rủi ro, áp dụng cho dự án nâng cấp tuyến đê tả sông thao đoạn từ km64 đến km80 từ thị xã phú thọ đến cầu phong châu tỉnh phú thọ

Phân tích và đánh giá ..... Nguyên nhân bên ngoài .... Nguyên nhân bên trong .... Phân tích và đánh giá... Phân tích và đánh giá... Ngu n: baoxaydung.vn.

L I CAM OAN

H và tên h c viên: V M nh Kiên

Chuyên ngành đào t o: Qu n lý xây d ng

tài nghiên c u: Xác đ nh t ng m c đ u t d án xây d ng công trình có xét nh ng

y u t r i ro, áp d ng cho d án “ Nâng c p tuy n đê t sông Thao đo n t km64 đ n km8 0 t th xã Phú Th đ n c u Phong Châu” t nh Phú Th Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các thông tin, tài li u trích d n trong lu n v n đã

đ c ghi rõ ngu n g c K t qu nêu trong lu n v n là trung th c và ch a t ng đ c ai

công b trong b t k công trình nào tr c đây

Tác gi

V M nh Kiên

L I C M N

Sau th i gian h c t p và nghiên c u cùng v i s giúp đ nhi t tình c a th y cô, b n bè

và đ ng nghi p Lu n v n Th c s k thu t chuyên ngành Qu n lý xây d ng v i đ tài:

Xác đ nh t ng m c đ u t d án xây d ng công trình có xét nh ng y u t r i ro, áp

d ng cho d án “Nâng c p tuy n đê t sông Thao đo n t km64 đ n km80 t th xã Phú Th đ n c u Phong Châu” t nh Phú Th đã đ c hoàn thành

Tác gi xin g i l i c m n sâu s c đ n GS.TS V Thanh Te đã tr c ti p h ng d n, giúp đ t n tình cho tác gi trong quá trình th c hi n Lu n v n này

Tác gi xin g i l i c m n chân thành đ n ban lãnh đ o Trung tâm Khoa h c và tri n khai k thu t Th y L i - Tr ng i h c Th y l i, các cán b th vi n tr ng i h c

Th y l i, các đ ng nghi p, b n bè và đ c bi t là gia đình đã t o đi u ki n giúp đ và

c v đ ng viên tác gi trong su t quá trình th c hi n lu n v n

M C L C

M U 1

1 Tính c p thi t c a đ tài 1

2 M c tiêu c a đ tài 2

3 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u 2

4 K t qu d ki n đ t đ c 2

1.1 T ng quan v t ng m c đ u t 4

1.1.1 Nh ng khái ni m v t ng m c đ u t cho d án xây d ng công trình 4

1.1.1.1 M t s đ c đi m c a th tr ng xây d ng Vi t Nam 4

1.1.1.2 M t s đ c đi m c a giá xây d ng công trình[1] 4

1.1.1.3 T ng m c đ u t xây d ng công trình[2] 6

1.1.1.4 i u ch nh t ng m c đ u t [3] 6

1.1.2 Nh ng h ng m c chi phí trong t ng m c đ u t 7

1.1.3 Ph ng pháp xác đ nh t ng m c đ u t khi ch a xét đ n y u t r i ro[4]9 1.1.3.1 Ph ng pháp xác đ nh theo thi t k c s c a d án 9

1.1.3.2 Tính theo di n tích ho c công su t s d ng, n ng l c ph c v c a công trình 13

1.1.3.3 Ph ng pháp xác đ nh theo s li u c a d án có các công trình xây d ng có các ch tiêu kinh t k thu t t ng t đã th c hi n 15

1.1.3.4 Ph ng pháp k t h p 16

1.2 T ng quan v r i ro cho m t d án 18

1.2.1 Nh ng khái ni m v r i ro cho d án xây d ng[5] 18

1.2.1.1 R i ro 18

1.2.1.2 An toàn 19

1.2.1.3 Phân bi t r i ro và b t đ nh 19

1.2.2 nh h ng c a r i ro đ n chi phí c a d án 20

1.3 Tình hình thay đ i t ng m c đ u t c a các d án trong th i gian qua 23

1.3.1 Th c tr ng đ u t xây d ng n c ta hi n nay 23

1.3.2 Tình hình thay đ i t ng m c đ u t c a các d án giao thông Vi t Nam

trong th i gian qua 24

1.3.3 Các tác đ ng c a r i ro đ n hi u qu kinh t - xã h i khi th c hi n c a d án[6] 25

1.3.3.1 Chi phí d án (cost) 26

1.3.3.2 Th i gian d án (time) 26

1.3.3.3 Ch t l ng công trình (quality) 27

1.4 Phân tích và đánh giá 28

1.4.1 Phân tích 28

1.4.2 ánh giá 28

1.5 K t lu n ch ng 1 29

CH NG 2: C S LÝ THUY T V R I RO VÀ CÁCH XÁC NH T NG M C U T CHO D ÁN KHI XÉT N CÁC Y U T R I RO 30

2.1 C s khoa h c v r i ro 30

2.1.1 Ph ng pháp lu n v qu n lý r i ro[7] 30

2.1.2 Phân tích nh ng r i ro x y ra đ i v i m t d án xây d ng 32

2.1.2.1 Phân tích các r i ro đi n hình c a d án b t ngu n t giai đo n chu n b đ u t 32

2.1.2.2 Phân tích các r i ro đi n hình c a d án trong giai đo n th c hi n đ u t 35

2.1.2.3 Phân tích r i ro đi n hình c a d án trong giai do n k t thúc đ u t 41

2.2 Ph ng pháp đo l ng và phân tích r i ro[8] 42

2.2.1 o l ng r i ro theo ph ng pháp đ nh tính 42

2.2.2 o l ng r i ro theo ph ng pháp đ nh l ng 43

2.2.2.1 Ph ng pháp phân tích đ nh y 43

2.2.2.2 Ph ng pháp áp d ng lý thuy t mô ph ng 45

2.3 Nh n d ng và qu n lý r i ro trong d án xây d ng 48

2.3.1 Nh n d ng các h ng m c có kh n ng r i ro 48

2.3.2 Qu n tr r i ro[8] 51

2.3.2.1 Ph ng pháp lu n v qu n tr r i ro 51

2.3.2.2 Ph ng pháp qu n tr r i ro 52

2.4 Phân tích nguyên nhân có r i ro c b n nh h ng đ n t ng m c đ u t c a d án 56

2.4.1 Nguyên nhân bên ngoài 56

2.4.2 Nguyên nhân bên trong 56

2.5 Xác đ nh chi phí g p r i ro trong t ng m c đ u t , đánh giá m c đ nh h ng đ n t ng m c đ u t khi có r i ro 58

2.5.1 Các thành ph n chi phí g p r i ro 58

2.5.2 Ph ng pháp nghiên c u, thu th p s li u th c t v quá trình th c hi n đ u t d án nâng c p đê k t h p giao thông 59

2.5.2.1 Quy trình nghiên c u 59

2.5.2.2 Thi t k b ng câu h i 60

2.5.2.3 N i dung b ng câu h i 62

2.5.3 Ph ng pháp xác đ nh các chi phí r i ro trong xây d ng 65

2.5.3.1 C s xác đ nh 65

2.5.3.2 Công th c t ng quát 66

2.6 Phân tích và đánh giá 67

2.6.1 Phân tích 67

2.6.2 ánh giá 67

2.7 K t lu n ch ng 67

CH NG 3: XÂY D NG T NG M C U T CHO D ÁN ”NÂNG C P TUY N Ê T SÔNG THAO O N T KM64 N KM80 T TH XÃ PHÚ TH N C U PHONG CHÂU” T NH PHÚ TH CÓ K N R I RO 68

3.1 Gi i thi u v d án” Nâng c p tuy n đê t sông Thao đo n t km64 đ n km80 t th xã Phú Th đ n c u Phong Châu” t nh Phú Th 68

3.1.1 T ng quan v d án[9] 68

3.1.2 T ng m c đ u t xây d ng d án 75

3.2 Nh ng r i ro có th x y ra đ i v i d án 78

3.2.1 Th ng kê nh h ng c a các y u t r i ro 78

3.2.2 Th ng kê các thông tin các đ i t ng tham gia kh o sát 85

3.2.2.1 Vai trò c a ng i kh o sát: 85

3.2.2.2 Kinh nghi m làm vi c 86

3.2.2.3 Lo i d án tham gia 86

3.3 ánh giá m c đ r i ro c a d án 87

3.3.1 ánh giá các kh n ng xu t hi n các r i ro 87

3.3.2 Phân tích các r i ro này d a trên xác su t xu t hi n 87

3.4 Xác đ nh t ng m c đ u t cho d án này d a trên k t qu phân tích 92

3.4.1 Ph ng pháp xác đ nh t ng m c đ u t khi ch a có r i ro 92

3.4.2 Ph ng pháp xác đ nh t ng m c đ u t khi có r i ro 93

3.4.3 xu t gi i pháp qu n lý r i ro, phân tích các bi n pháp gi m thi u r i ro 94

3.4.4 Phân tích và đánh giá 96

3.4.4.1 Phân tích 96

3.4.4.2 ánh giá 96

3.5 K t lu n ch ng 3 97

K T LU N VÀ KI N NGH 98

DANH M C HÌNH V

Hình 2.1 Các r i ro đi n hình c a d án b t ngu n t giai đo n chu n b đ u t 35

Hình 2.2 Các r i ro đi n hình c a d án giai đo n th c hi n đ u t 40

Hình 3.1 M t s m t c t ngang tuy n thi t k 74

Hình 3.2 Bi u đ th ng kê đ n v công tác 85

Hình 3.3 Bi u đ th ng kê kinh nghi m làm vi c 86

Hình 3.4 Bi u đ th ng kê lo i d án tham gia 86

Hình 3.5 S đ b trí c c và c cho t ng ch n đ t 90

DANH M C B NG BI U

B ng 2.1.T n su t c a h u qu trong giai đo n thi công 50

B ng 2.2 B ng phân c p nguy hi m và phân lo i r i ro 51

B ng 2.3 Xác đ nh xác su t P khi s y ra s t l mái kè 66

B ng 3.1 M c n c thi t k đê T Thao đo n t KM64 đ n KM80 theo quy ho ch 71 B ng 3.2 T ng h p kh i l ng các h ng m c chính c a d án 76

B ng 3.3 T ng h p các chi phí trong TM T c a d án 77

B ng 3.4 Danh sách các đ n v g i b ng kh o sát 78

B ng 3.5 M t s d án đi u tra, tìm hi u 79

B ng 3.6 T ng h p thông tin m t s d án v quy mô và giá tr TM T[11] 80

B ng 3.7 M t s nguyên nhân đi u ch nh TM T c a m t s d án thu c ph m vi tìm hi u 82

B ng 3.8 B ng x p h ng m c đ nh h ng c a các y u t r i ro 84

B ng 3.9 B ng x p h ng m c đ xu t hi n c a các y u t r i ro 84

B ng 3.10 Th ng kê xác su t P c a m t s d án đi u tra 88

B ng 3.11 Th ng kê sác su t x y ra r i ro c a các h ng m c 93

DANH M C T VI T T T

ADB Ngân hàng phát tri n châu á

BOT Build-Operate-Transfe: xây d ng-khai thác-chuy n giao

NN&PTNT Nông nghi p và Phát tri n nông thôn

ODA Official Development Assistance: u t n c ngoài

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Trong nh ng n m g n đây ngành xây d ng Vi t Nam có nh ng b c ti n đáng k , v i

t c đ t ng đ i nhanh Hàng tr m d án l n đ c đ u t m i n m v i s v n r t l n, đòi h i nhà n c, các c p các ngành ra s c kêu g i đ u t t các t ch c doanh nghi p

V n đ u t cho các d án l n ch y u là v n vay ODA c a các n c phát tri n nh

Nh t B n, n hay t ngân hàng th gi i WB, ngân hàng phát tri n châu á ADB Vì

th đ các nhà đ u t tham gia góp v n vào các d án xây d ng thì đi u quan tr ng là

th y đ c s hi u qu c a d án, v i m t giá tr t ng m c đ u t phù h p

Ngành xây d ng v i nh ng s n ph m xây d ng có tính đa d ng, chi phí ph c v cho

đ u t xây d ng công trình l n v i th i gian kéo dài, ch u nhi u tác đ ng c a các y u

t t nhiên, xã h i Quá trình kh o sát, thu th p tài li u v công trình không th tránh

kh i các y u t r i ro không l ng h t đ c, làm cho vi c xác đ nh t ng m c đ u t luôn ph i đi u ch nh trong quá trình th c hi n d án, th ng gói g n trong chi phí d phòng t i đa là 10%, nh d án đ ng cao t c Hà N i – H i Phòng khi kh i công và

ký h p đ ng BOT ch có t ng m c đ u t kho ng 24.500 t đ ng sau m t th i gian xây d ng d án đã đ c đi u ch nh lên t i 45.000 t đ ng, d án đ ng s t trên cao

Cát Linh - Hà ông đ c đ u t xây d ng b ng v n vay ODA c a Trung Qu c có

t ng m c đ u t 552,86 tri u USD, sau m t th i gian thi công đ c đi u ch nh lên

868,04 tri u UDS, t ng 315,18 tri u USD Theo ch đ u t nguyên nhân làm t ng t ng

m c đ u t là do s d ng công ngh m i l n đ u nên ch a có kinh nghi m, ch m gi i phóng m t b ng, tr t giá đây chính là các y u t r i ro ch a đ c nhìn nh n đúng

đ n T ng m c đ u t c a d án đ c l p trong giai đo n thi t k c s , khi mà các s

li u v công trình chi mang tính t ng quát, dài, r ng, cao trong khi giai đo n b n v thi công thì đ u tuân th theo d toán l p Do đó c n xác đ nh đ c chi phí nào có th

gia t ng khi th c hi n d án là v n đ h t s c khó kh n

Xu t phát t yêu c u th c t tác gi nh n th y c n thi t ph i nghiên c u phân tích,

đánh giá r i ro c a các d án đ u t ngay t ý t ng đ u tiên, chính vì th cái tên.: Xác

đ nh t ng m c đ u t d án xây d ng công trình có xét nh ng y u t r i ro, áp d ng

cho d án “ Nâng c p tuy n đê t sông Thao đo n t km64 đ n km80 t th xã Phú

Th đ n c u Phong Châu” t nh Phú Th c tác gi ch n làm đ tài c a mình

2 M c tiêu c a đ tài

Phân tích tìm ra nh ng r i ro có th x y ra trong quá trình đ u t xây d ng công trình,

t đó xây d ng đ c t ng m c đ u t c a công trình có k đ n các y u t r i ro này

Các câu h i nghiên c u đ c đ t ra:

- Các nguyên nhân nào d n đ n s gia t ng TM T trong quá trình th c hi n d án?

- Trong các nguyên nhân đó thì nguyên nhân nào th ng hay s y ra và nguyên nhân nào có tác đ ng m nh nh t?

- Các bên tham gia d án c n làm gì đ h n ch vi c thay đ i TM T khi th c hi n d án?

3 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u

Cách ti p c n:

- đ t đ c m c tiêu nghiên c u, tác gi lu n v n s ti p c n c s lý lu n v lý thuy t r i ro và ph ng pháp xác đ nh t ng m c đ u t c a công trình, d án T đó tìm ra nh ng nguyên nhân chính d n đ n nh ng thay đ i c a t ng m c đ i v i công trình, d án trong quá trình th c hi n d án

- Áp d ng ph ng pháp này xây d ng t ng m c đ u t cho d án” Nâng c p tuy n đê

t sông Thao đo n t km64 đ n km80 t th xã Phú Th đ n c u Phong Châu” t nh Phú Th có xét đ n nh ng r i ro trong quá trình th c hi n d án

CH NG 1: T NG QUAN V T NG M C U T VÀ R I RO TRONG D ÁN XÂY D NG

1.1 T ng quan v t ng m c đ u t

1.1.1 Nh ng khái ni m v t ng m c đ u t cho d án xây d ng công trình

1.1.1.1 M t s đ c đi m c a th tr ng xây d ng Vi t Nam

Th tr ng xây d ng Vi t Nam đ c v n hành theo đ ng l i đã đ c ng và Nhà

n c ta l a ch n là xây d ng n n kinh t th tr ng có s qu n lý c a Nhà n c theo

đ nh h ng XHCN c đi m này cho th y vai trò qu n lý c a Nhà n c đ i v i th

tr ng xây d ng là r t quan tr ng

Môi tr ng pháp lý thi u, ch a n đ nh Nhi u v n b n pháp lu t còn b c l nh ng b t

c p và đã ph i b sung, s a đ i nhi u l n, th ng xuyên ây là m t trong nh ng nguyên nhân làm cho tính c nh tranh trên th tr ng xây d ng thi u lành m nh và gây

t n kém, lãng phí cho nhà n c, xã h i

Cung và c u trên th tr ng xây d ng m t cân đ i nghiêm tr ng L c l ng cung d

th a, nh ng l i có đi m còn thi u nh thi u các l c l ng xây d ng đ c ch ng tinh nhu , thi u nh ng công ty m nh có kh n ng c nh tranh v i các nhà th u n c ngoài

Ph n l n các doanh nghi p ho t đ ng trên th tr ng đ u có quy mô nh , ch có m t s ít

các doanh nghi p có quy mô t ng đ i l n Tính c nh tranh trên th tr ng r t gay g t

Th tr ng xây d ng Vi t Nam đang đ ng tr c nh ng c h i và thách th c to l n trong quá trình h i nh p kinh t khu v c và qu c t

1.1.1.2 M t s đ c đi m c a giá xây d ng công trình[1]

Giá CTXD là d tính và mang tính đ n chi c Cách xác đ nh giá xây d ng công trình

có nhi u đi m khác so v i cách xác đ nh giá s n ph m công nghi p, đó là không th xác đ nh giá theo ch ng lo i, quy cách, ch t l ng t ng lô hàng mà ch có th d tính giá đ n chi c

Xác đ nh giá xây d ng công trình là m t quá trình t t ng m c đ u t c a d án giai đo n l p d án đ u t xây d ng công trình đ n d toán xây d ng công trình giai đo n th c hi n d án đ u t xây d ng công trình và giá tr thanh toán, quy t toán

v n đ u t khi k t thúc xây d ng, đ a công trình vào khai thác, s d ng

Giá xây d ng là lo i giá đ c t h p theo c c u b ph n c u t o đ i t ng (s n

ph m) nên có giá h ng m c công trình, b ph n h ng m c, b ph n k t c u, chi ti t

k t c u

Chi phí đ u t xây d ng công trình là toàn b chi phí c n thi t đ xây d ng m i ho c

s a ch a, c i t o, m r ng công trình xây d ng

Chi phí đ u t xây d ng công trình đ c bi u th qua các ch tiêu:

- Ch tiêu t ng m c đ u t c a d án giai đo n l p d án đ u t xây d ng công trình

- D toán xây d ng công trình giai đo n th c hi n d án đ u t xây d ng công trình

- Giá tr thanh toán, quy t toán v n đ u t khi k t thúc xây d ng, đ a công trình vào khai thác, s d ng

Chi phí đ u t xây d ng công trình đ c l p theo t ng công trình c th , phù h p v i giai đo n đ u t xây d ng công trình, các b c thi t k , ngu n v n s d ng và các quy đ nh c a Nhà n c

Vi c l p và qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình ph i b o đ m m c tiêu đ u t

và hi u qu d án, đ ng th i ph i b o đ m tính kh thi c a d án đ u t xây d ng công trình, b o đ m tính đúng, tính đ , h p lý, phù h p v i đi u ki n th c t và yêu

c u khách quan c a c ch th tr ng

Nhà n c th c hi n qu n lý chi phí d án đ u t xây d ng công trình, h ng d n

ph ng pháp l p và qu n lý chi phí d án đ u t xây d ng công trình, c quan qu n lý nhà n c v xây d ng công b đ nh m c, ch tiêu kinh t - k thu t và các thông tin liên quan đ ch đ u t tham kh o xác đ nh chi phí đ u t

Ch đ u t xây d ng công trình ch u trách nhi m qu n lý chi phí d án đ u t xây

d ng công trình t giai đo n chu n b đ u t đ n khi công trình đ c đ a vào khai

thác, s d ng Ch đ u t đ c thuê t ch c, cá nhân t v n đ th c hi n vi c l p,

th m tra và ki m soát chi phí d án đ u t xây d ng công trình phù h p v i ngu n

v n s d ng, đi u ki n c th c a d án

- Xu t hi n các y u t đem l i hi u qu cao h n cho d án

- Khi quy ho ch xây d ng thay đ i tr c ti p nh h ng đ n đ a đi m, quy mô, m c tiêu c a d án

N i dung, th m quy n th m đ nh, phê duy t t ng m c đ u t đi u ch nh đ c quy

đ nh t i các Kho n 2, 3 i u 7 Ngh đ nh s 32/2015/N -CP

Tr ng h p khi thay đ i c c u các kho n m c chi phí trong t ng m c đ u t , k c s

d ng chi phí d phòng đ đi u ch nh mà không v t t ng m c đ u t đã đ c phê duy t thì ch đ u t đ c quy n quy t đ nh vi c đi u ch nh; tr ng h p v t t ng

m c đ u t đã đ c phê duy t thì ch đ u t báo cáo ng i quy t đ nh đ u t xem xét, quy t đ nh

T ng m c đ u t đi u ch nh đ c xác đ nh b ng t ng m c đ u t đã đ c phê duy t

c ng (ho c tr ) ph n t ng m c đ u t b sung Giá tr ph n t ng m c đ u t b sung

đ c xác đ nh thành m t kho n chi phí riêng và ph i đ c t ch c th m đ nh ho c

th m tra tr c khi quy t đ nh phê duy t

1.1.2 Nh ng h ng m c chi phí trong t ng m c đ u t

T ng m c đ u t đ c tính toán và xác đ nh trong giai đo n l p d án đ u t xây d ng

công trình (báo cáo nghiên c u kh thi) ho c l p báo các kinh t k thu t

T ng m c đ u t c a m t công trình xây d ng bao g m 07 thành ph n:

Công th c t ng quát c tính t ng m c đ u t xây d ng:

- Chi phí san l p m t b ng xây d ng

- Chi phí xây d ng công trình t m, công trình ph tr ph c v thi công

- Nhà t m t i hi n tr ng đ và đi u hành thi công

+ Chi phí thi t b (GTB):

- Chi phí mua s m thi t b công ngh

- Chi phí đào t o và chuy n giao công ngh

- Chi phí l p báo cáo nghiên c u ti n kh thi, kh thi và báo cáo kinh t ky thu t

- Chi phí thi tuy n thi t k ki n trúc

- Chi phí thi t k xây d ng công trình

- Chi phí l p báo cáo đánh giá tác đ ng môi tr ng

- Chi phí b o hi m công trình

- Chi phí đ ng ki m ch t l ng qu c t , quan tr c bi n d ng công trình

- Chi phí b o đ m an toàn giao thông ph c v thi công các công trình

- Chi phí ki m toán, th m tra, phê duy t quy t toán v n đ u t

- Chi phí nghiên c u khoa h c có liên quan đ n d án

- V n l u đ ng ban đ u đ i v i các d án đ u t xây d ng nh m m c đích kinh doanh

- Lãi vay trong th i gian xây d ng

- M t s chi phí khác

+ Chi phí d phòng(GDP): D phòng do phát sinh kh i l ng và d phòng do y u t tr t giá

1.1.3 Ph ng pháp xác đ nh t ng m c đ u t khi ch a xét đ n y u t r i ro[4]

1.1.3.1 Ph ng pháp xác đ nh theo thi t k c s c a d án

Theo thông t 06/2016 TT-BXD ngày 10/3/2016 Chi phí xây d ng đ c tính theo

kh i l ng ch y u t thi t k c s , các kh i l ng khác d tính và giá xây d ng phù

h p v i th tr ng; chi phí thi t b đ c tính theo s l ng, ch ng lo i thi t b phù h p

v i thi t k công ngh , giá thi t b trên th tr ng và các y u t khác (n u có); chi phí

b i th ng, h tr và tái đ nh c đ c tính theo kh i l ng ph i b i th ng h tr , tái

đ nh c c a d án và các ch đ c a nhà n c có liên quan; chi phí qu n lý d án, chi phí t v n đ u t xây d ng và chi phí khác đ c xác đ nh b ng cách l p d toán ho c

t m tính theo t l ph n tr m (%) trên t ng chi phí xây d ng và chi phí thi t b ; chi phí

d phòng

i v i công trình ch yêu c u l p báo cáo kinh t - k thu t thì t ng m c đ u t đ ng

th i là d toán công trình g m chi phí b i th ng, gi i phóng m t b ng tái đ nh c (n u có) D toán công trình tính theo kh i l ng t thi t k b n v thi công

n: s công trình h ng m c công trình thu c d án

Chi phí xây d ng công trình h ng m c công trình đ c xác đ nh theo công th c sau:

(1-2)

: kh i l ng công tác xây d ng ch y u ho c b ph n k t c u chính th j c a công trình thu c d án, (j=1÷m)

: đ n giá xây d ng ch y u ho c đ n giá theo b ph n k t c u chính th J c a công trình n giá có th là đ n giá xây d ng công trình đ y đ ho c giá xây d ng t ng

h p đ y đ (bao g m c chi phí tr c ti p, chi phí chung và thu nh p ch u thu tính

tr c)

: chi phí xây d ng các công tác khác ho c b ph n k t c u khác còn l i c a công trình, h ng m c công trình c tính theo t l % trên t ng chi phí xây d ng các công tác ch y u ho c t ng chi phí các h ng m c k t c u chính c a công trình h ng m c

công trình

: m c thu su t thu giá tr gia t ng quy đ nh cho công tác xây d ng

3 Xác đ nh chi phí thi t b

Tr ng h p d án có các ngu n thông tin, s li u chi ti t v dây truy n công ngh , s

l ng, ch ng lo i, giá tr t ng thi t b ho c giá tr toàn b dây truy n công ngh , Gía

m t t n ho c m t cái hay toàn b dây truy n thi t b t ng ng thì chi phí thi t b

c a d án b ng t ng chi phí thi t b c a các công trình thu c d án

Tr ng h p d án có thông tin v giá chào hàng đ ng b , v thi t b dây truy n công ngh c a nhà s n xu t ho c đ n v cung ng thi t b thì chi phí thi t b c a d

án có th đ c l y tr c ti p t các báo giá ho c giá chào hàng thi t b đ ng b này

4 Xác đ nh chi phí qu n lý d án, chi phí t v n và chi phí đ u t xây d ng và chi

Ci: chi phí t v n đ u t xây d ng th i tính theo t l

Dj: chi phí t v n đâu t xây d ng th j tính b ng l p d toán

: m c thu su t thu giá tr gia t ng theo quy đ nh hi n hành đ i v i kho n

m c chi phí t v n đ u t xây d ng th i tính theo t l

: m c thu su t thu giá tr gia t ng theo quy đ nh hi n hành đ i v i kho n

m c chi phí t v n đ u t xây d ng th j tính b ng l p d toán

Chi phí khác

(1-5)

Ci: chi phí khác th i tính theo đ nh m c t l

Di: chi phí khác th i tính b ng l p d toán

Ek: chi phí khác th k có liên quan khác k=1÷l

: m c thu su t thu giá tr gia t ng theo quy đ nh hi n hành đ i v i kho n

m c chi phí t v n đ u t xây d ng th i tính theo t l

: m c thu su t thu giá tr gia t ng theo quy đ nh hi n hành đ i v i kho n

m c chi phí t v n đ u t xây d ng th j tính b ng l p d toán

5 Xác đ nh chi phí d phòng

Chi phí d phòng xác đ nh do hai y u t : D phòng chi phí cho y u t kh i l ng

công vi c phát sinh và d phòng chi phí cho y u t tr t giá

(1-6) : Chi phí d phòng do kh i l ng công vi c phát sinh xác đ nh nh sau

Kps: h s d phòng do công vi c phát sinh là 10%

Riêng đ i v i tr ng h p ch l p báo cáo kinh t k thu t thì h s d phòng do kh i

l ng công vi c phát sinh là 5%

Khi tính d phòng cho y u t tr t giá c n c n c vào đ dài th i gian th c

hi n d án, ti n đ phân v n, tình hình bi n đ ng giá trên th tr ng trong th i gian

th c hi n d án và ch s giá xây d ng chi phí này đ c xác đ nh theo công th c sau

(1-6b)

T: d dài th i gian th c hi n d án đ u t xây d ng công trình (n m)

t: s t n m phân b v n th c hi n d án (t=1÷T)

Vt: v n đâu t d ki n trong n m th t

chi phí lãi vay c a v n đ u t d ki n th c hi n trong n m th t

: m c đ tr t giá bình quân tính trên c s bình quân các ch s giá xây

d ng công trình theo lo i công trình c a t i thi u 3 n m g n nh t so v i th i đi m tính toán(không tính cho th i đi m có bi n đ ng b t th ng v giá nguyên li u nhiên li u và v t li u xây d ng)

: m c d báo bi n đ ng c a các y u t chi phí, giá c trong khu v c và qu c

t so v i m c đ tr t giá bình quân n m đã tính

1.1.3.2 Tính theo di n tích ho c công su t s d ng, n ng l c ph c v c a công trình

Ph ng pháp tính theo di n tích ho c công su t s d ng c a công trình và giá xây

d ng t ng h p theo b ph n k t c u, theo di n tích, công n ng s d ng (sau đây g i

là giá xây d ng t ng h p), su t v n đ u t xây d ng công trình t ng ng t i th i

đi m l p d án có đi u ch nh, b sung nh ng chi phí ch a tính trong giá xây d ng

Chi phí xây d ng c a công trình, h ng m c công trình đ c xác đ nh theo công th c sau

(1-8)

: su t chi phí xây d ng tính cho m t đ n v công su t s n xu t, n ng l c ph c v

đ n giá xây d ng t ng h p tính cho m t đ n v di n tích công trình, h ng m c công trình thu c d án

: các kho n m c chi phí ch a đ c tính trong su t chi phí xây d ng ho c

ch a tính trong đ n giá xây d ng t ng h p tính cho m t đ n v di n tích ho c công

su t, n ng l c ph c v c a công trình, h ng m c công trình thu c d án

N: di n tích ho c công su t s n xu t, n ng l c ph c v c a công trình, h ng m c công trình thu c d án

1.1.3.3 Ph ng pháp xác đ nh theo s li u c a d án có các công trình xây d ng có các ch tiêu kinh t k thu t t ng t đã th c hi n

Các d án, công trình có ch tiêu kinh t - k thu t t ng t là nh ng công trình xây

d ng có cùng lo i, c p công trình, quy mô, công su t c a dây chuy n thi t b , công ngh t ng t Khi áp d ng ph ng pháp này ph i tính quy đ i các s li u c a d án

t ng t v th i đi m l p d án và đi u ch nh các kho n m c chi phí ch a xác đ nh trong t ng m c đ u t

Tr ng h p có đ y đ thông tin, s li u v chi phí đ u t xây d ng công trình, h ng

m c xây d ng công trình có ch tiêu kinh t k thu t t ng t đã th c hi n thì t ng

m c đ u t đ c xác đ nh theo công th c sau:

: h s quy đ i v th i đi m l p d án đ u t xây d ng công trình

: h s quy đ i v đ a đi m xây d ng d án

: nh ng chi phí ch a tính ho c đã tính trong chi phí đ u t xây d ng công trình, h ng m c công trinh t ng t đã th c hi n th i

Tr ng h p tính b sung thêm nh ng chi phí c n thi t c a d án dang tính toán nh ng ch a tính đ n trong chi phí đ u t xây d ng c ng trình, h ng m c công trình c a d án t ng t Tr ng h p gi m tr nh ng chi phí đã

tính trong chi phí đ u t xây d ng công trình, h ng m c công trình c a d án t ng

t nh ng không phù h p ho c không c n thi t cho d án đang tính toán

Tr ng h p v i ngu n s li u v chi phí đ u t xây d ng c a các công trình, h ng

m c công trình có ch tiêu kinh t - k thu t t ng t đã th c hi n ch có th xác đ nh

đ c chi phí xây d ng và chi phí thi t b c a các công trình thì c n qui đ i các chi phí này v th i đi m l p d án Trên c s chi phí xây d ng và chi phí thiêt b đã quy

đ i này, các chi phí b i th ng h tr và tái đ nh c , chi phí qu n lý d án, chi phí t

v n đ u t xây d ng công trình, chi phí khác và chi phí d phòng đ c xác đ nh

t ng t nh khi tính v i tr ng h p “Xác đ nh t ng m c đ u t t thi t k c s ” 1.1.3.4 Ph ng pháp k t h p

i v i d án có nhi u công trình, tùy theo đi u ki n yêu c u c th c a d án và ngu n có đ c có th v n d ng k t h p các ph ng pháp trên đ xác đ nh TM T c a

N i dung c a su t v n đ u t bao g m các chi phí c n thi t cho vi c xây d ng, mua

s m và l p đ t thi t b , qu n lý d án, t v n đ u t xây d ng và các kho n chi phí khác Các chi phí đ c tính cho m t đ n v n ng l c s n xu t ho c ph c v theo thi t

k c a công trình thu c d án N ng l c s n xu t ho c ph c v c a công trình thu c

d án là kh n ng s n xu t s n ph m ho c ph c v c a công trình theo thi t k c s

c a d án và đ c xác đ nh b ng các đ n v đo thích h p và đ c ghi trong quy t đ nh

đ u t

Phân lo i su t v n đ u t :

- Theo hình th c đ u t : Công trình xây d ng m i, công trình c i t o, m r ng, nâng

c p ho c công trình có yêu c u đ c bi t v công ngh

- Theo lo i hình công trình: Công trình dân d ng, công trình công nghi p, công trình

giao thông, công trình NN&PTNT, công trình h t ng k thu t…

- Theo thành ph n chi phí: Su t chi phí xây d ng, su t chi phí thi t b , su t v n đ u

t n c ta đã 3 l n đ c biên so n và gi i thi u đ tham kh o vào các n m 1993,

1997 và 2005 Su t v n đ u t đ c gi i thi u vào các n m này còn r t nhi u b t

c p, c th :

- Ch a quy đ nh rõ ràng v đ c đi m, quy mô, tính ch t, k t c u và nh ng thông s

k thu t c a đ i t ng đ u t

- Danh m c ch tiêu ch a đ y đ cho các lo i công trình, h ng m c công trình

- M c chi phí trong ch tiêu m i ch y u tính toán 2 khâu là chi phí xây d ng và chi phí thi t b ; còn các chi phí khác liên quan đ n công trình, d án ch a đ c đ

c p nh thu , chuy n nh ng đ t đai, d phòng, lãi vay, v n l u đ ng ban đ u cho

s n xu t kinh doanh

Vi c đi u ch nh th ng xuyên theo giá c , t su t l i nhu n, t giá h i đoái là r t khó

kh n Do đ c đi m v đ a lý, đ a ch t, th y v n nên giá tr s d ng công trình xây

d ng m i đ a ph ng, m i khu v c r t khác nhau

Su t v n đ u t xây d ng công trình đ c công b theo Quy t đ nh 1161/Q -BXD

ngày 15/10/2015 N i dung ch tiêu su t v n đ u t xây d ng công trình bao g m các chi phí c n thi t cho vi c xây d ng, mua s m và l p đ t thi t b , qu n lý d án, t v n

đ u t xây d ng và các kho n chi phí khác Các chi phí này đ c tính cho m t đ n v

n ng l c s n xu t ho c ph c v theo thi t k c a công trình thu c d án Su t v n đ u

t xây d ng công trình đ c tính toán cho các lo i công trình xây d ng dân d ng, công trình công nghi p, công trình giao thông, công trình th y l i

N i dung chi phí trong ch tiêu su t v n đ u t xây d ng công trình đ c công b theo công v n trên ch a bao g m chi phí cho m t s công tác sau

- Chi phí b i th ng gi i phóng m t b ng và h tr tái đ nh c

- Chi phí khác: đánh giá tác đ ng môi tr ng, đ ng ki m ch t l ng, quan tr c bi n

d ng…

- Lãi vay trong th i gian th c hi n d án

- V n l u đ ng ban đ u (đ i v i d án s n xu t kinh doanh)

- Chi phí d phòng trong t ng m c đ u t

b) Ch s giá xây d ng

Ch s giá xây d ng đ c bi u th b ng t s gi a giá xây d ng t i th i đi m so sánh

v i giá xây d ng t i th i đi m đ c ch n làm g c Nh v y, ch s giá xây d ng

ph n ánh đúng m c đ bi n đ ng (t ng hay gi m) c a giá xây d ng công trình qua các th i k

Ch s giá xây d ng là m t trong nh ng công c qu n lý có hi u qu , giúp cho các

ch th tham gia ho t đ ng đ u t xây d ng có c n c đ xác đ nh h p lý m c v n

đ u t , làm c s cho vi c xác đ nh đúng d toán, xác đ nh giá gói th u trong quá trình l p và qu n lý th c hi n d án

1.2 T ng quan v r i ro cho m t d án

1.2.1 Nh ng khái ni m v r i ro cho d án xây d ng[5]

1.2.1.1 R i ro

R i ro là khái ni m đ c đ c p khá r ng rãi t t c các m t trong đ i s ng xã h i

Trong cu c s ng chúng ta v n th ng nh c đ n r i ro là nh ng tác đ ng gây ra thi t

h i v c a c i, v t ch t và tính m ng con ng i ó có th là nh ng th m h a thiên nhiên nh bão, l , h n hán … Hay nh ng r i ro do l m phát, do kh ng ho ng kinh t

Nh ng r i ro đó có th là do nh ng tác đ ng c a ngo i c nh và c ng có th là do chính ch th gây ra

Hi n nay, r i ro là v n đ đ c nhìn nh n, đánh giá nhi u góc đ khác nhau, r t khó

có th đ a ra m t khái ni m mang tính t ng quát ph n ánh h t n i dung hàm ch a

trong nó

M c dù có m t s quan ni m khác nhau v r i ro nh ng trong ph m vi lu n v n ch t p

trung nghiên c u các r i ro làm thay đ i k t qu theo chi u h ng b t l i

T c s k trên, có th đ a ra m t khái ni m v r i ro nh sau: R i ro là t ng h p c a

nh ng s ki n ng u nhiên tác đ ng lên s v t, hi n t ng làm thay đ i k t qu c a s

v t, hi n t ng (th ng theo chi u h ng b t l i) và nh ng tác đ ng ng u nhiên đó có

s khác bi t này s giúp chúng ta có cách hành x h p lý h n

- R i ro (risk) là nh ng tình hu ng có nhi u bi n c có th x y ra và ta bi t xác su t

xu t hi n và k t qu c a các bi n c này

- B t đ nh (Uncertainty) là tình hu ng ta không bi t ch c ch n chuy n gì x y ra c ng

nh kh n ng x y ra nh ng bi n c này Ng i ta không th ch đ nh rõ chuy n gì s

x y ra, kh n ng ch c ch n là bao nhiêu ph n tr m Khi đ u t xây d ng d án, C T luôn mong mu n vi c xác đ nh TM T là chính xác nh t, thay đ i ít nh t, nh ng công

vi c đó còn ch u nhi u tác đ ng c a các đi u ki n t nhiên, xã h i mà đi u ki n đó thay đ i chúng ta không th bi t tr c m t cách ch c ch n

ta l i ngh r ng đó là nh ng tình hu ng r i ro M t nhà đ u t khi đ u t xây d ng con

đ ng đã ph i kh o sát k càng v l u l ng xe đi l i nh ng n u chi phí cho 1km l u thông quá cao đ nhanh thu l i v n thì l u l ng xe s gi m làm t ng thêm th i gian hoàn v n, đ thay đ i đi u này nhà đ u t hoàn toàn thay đ i đ c

S khác bi t gi a r i ro và b t đ nh là kh n ng chúng ta có th tác đ ng đ thay đ i xác su t x y ra các bi n c và k t qu c a bi n c N u chúng ta không làm gì c thì

đó là r i ro, còn n u chúng ta có th tham gia làm h n ch thi t h i và t ng nh ng l i ích thì đó là b t đ nh i u này c ng không ngo i tr đ i v i nghành xây d ng hi n nay, r i ro hay b t đ nh luôn có th s y ra b t c quá trình, giai đo n, hay công đo n nào đó, gây ra nh ng thi t h i nh t đ nh

1.2.2 nh h ng c a r i ro đ n chi phí c a d án

Nh ng y u t liên quan đ n t ng m c đ u t

ng trên quan đi m qu n lý xây d ng thì t ng m c đ u t là c s đ ch đ u t l p

k ho ch và qu n lý v n khi th c hi n đ u t xây d ng công trình T ng m c đ u t

đ c l p ra ngay t lúc l p thi t k s b và k t thúc khi hoàn thành bàn giao đ a vào

khai thác Nh v y các y u t có liên quan đ n t ng m c đ u t bao g m nh ng công

vi c chính nh thi t k , thi công xây d ng, l p đ t, nghi m thu, v n hành th , bàn giao Trong m i công vi c đó l i chia nh nh trong thi t k còn có y u t kh o sát

ph c v thi t k , t ch c thi t k , l p b n v k thu t, b n v thi công l p d toán thi

công Trong thi công còn có công tác chu n b nh l p m t b ng công tr ng, khai thác v t li u, làm đ ng v n chuy n, xây d ng m ng l i đi n, h th ng c p n c,

xây d ng nhà và nhà đi u hành công tr ng, xây d ng các khu ph tr thi công, xây

d ng nh ng công trình t m, thi công các h ng m c công trình… Tuy nhiên, n u d a trên s phân chia các bên tham gia d án thì có ghép thành hai y u t chính:

- Y u t v k thu t – công ngh nh m tr c ti p t o ra kh i l ng công trình, đ c th

hi n ch y u trong nhóm chi phí xây d ng ó là nh ng chi phí v v t li u xây d ng,

xe máy, thi t b thi công, nhà x ng ph tr , chi phí lao đ ng và qu n lý

- Y u t v n ng l c tài chính đóng vai trò là ngu n l c v tài chính, đ c th hi n trong nhóm chi phí thi t b ; chi phí b i th ng, h tr và tái đ nh c ; chi phí qu n lý

d án; chi phí t v n đ u t xây d ng; chi phí khác Hai y u t trên có nh h ng chính đ n t ng m c đ u t

M c đ nh h ng đ n t ng m c đ u t

Hai lo i y u t trên nh h ng r t đa d ng đ n các h ng m c chi phí trong t ng m c

đ u t Trong nhóm chi phí xây d ng thì nh h ng l n nh t là s bi n đ ng giá nguyên v t li u nh h ng c a nhóm tài chính ph thu c nhi u y u t rõ r t nh t là

do l m phát khi n giá đ u vào t ng lên nh h ng l n th hai là thi u h t ngân sách,

kh i l ng hoàn thành không đ c thanh toán k p th i, gi i ngân ch m, bu c ph i đi u

ch nh l i t ng m c đ u t t i th i đi m thanh toán đ bù cho nhà th u

M t s sai sót và r i ro th ng g p trong th c hi n d án

- H s kh o sát không đ y đ , ch a đ c n c đ thi t k

- N i dung h s thi t k k thu t và thi t k thi công không đ y đ theo quy đ nh, sai

l ch v quy mô, c p công trình, v n, di n tích đ t s d ng so v i quy t đ nh đ u t

- Công tác d toán: T ng d toán v t t ng m c đ u t , d toán chi ti t v t t ng d toán; v n d ng sai đ nh m c, đ n giá, xác đ nh giá đ i v i nh ng công vi c ch a có quy đ nh v giá thi u c n c

- Công tác đ u th u: H s m i th u không đ y đ , rõ ràng, chi ti t; phê duy t h s

và k ho ch đ u th u không đúng th m quy n, không đ s l ng nhà th u tham d t i thi u, không ch p hành quy đ nh v th i gian; m th u không đ thành ph n; xét th u

không công b ng, thi u c s

- H p đ ng thi công không ch t ch , đ y đ , đúng quy đ nh

- Kh i l ng phát sinh không có thi t k , d toán phê duy t b sung, s a đ i

- Thi công sai thi t k đ c duy t

- Không ch p hành đúng quy đ nh v giám sát thi công, giám sát quy n tác gi c a t

v n thi t k

- H s nghi m thu không đ y đ : Thi u biên b n nghi m thu t ng ph n, các tài li u

k t qu thí nghi m v t li u, bê tông, k t c u

- Nh t ký thi công ghi không đ y đ di n bi n phát sinh và s c trong quá trình thi

công

- H s nghi m thu t ng th không đ y đ

- H s hoàn công không đ y đ , không đúng v i th c t

- Báo cáo quy t toán v n đ u t công trình hoàn thành ch a l p ho c l p không đ y

- Do giám sát không ch t ch nên không phát hi n k p th i các h ng m c có khi m khuy t k thu t, s d ng nguyên v t li u kém ch t l ng

- Khi nghi m thu các h ng m c phát hi n ra khi m khuy t nh ng không kiên quy t yêu c u đ n v thi công kh c ph c ngay

- V đ n giá:

+ Áp d ng sai giá khu v c, giá trúng th u ho c đ n giá công trình

+ Áp d ng sai h s v n chuy n, h s đi u ch nh giá

+ V t t đ a vào công trình không đúng ch ng lo i quy đ nh

+ Tính sai kh i l ng v t li u đ c tính chênh l ch do áp d ng sai đ nh m c

+ Áp d ng sai th i đi m đ c tính chênh l ch giá

1.3 Tình hình thay đ i t ng m c đ u t c a các d án trong th i gian qua

c quan, t ch c nào đ a ra đ c t l và s li u chính xác v th t thoát, lãng phí trong

đ u t XDCB là bao nhiêu (10%, 20% hay 30% nh nhi u chuyên gia nh n đ nh)

nh ng th t thoát, lãng phí là có th c và nó x y ra t t c các khâu, giai đo n c a quá trình đ u t , t ch tr ng đ u t , chu n b đ u t , th c hi n đ u t , c p phát v n đ u

t , đ n khâu nghi m thu bàn giao đ a công trình vào s d ng và quy t toán v n đ u t xây d ng công trình Giá tr s n xu t ngành Xây d ng n m 2015 đ t kho ng 974,4 nghìn t đ ng (t ng 11,4% so v i n m 2014; t ng 75,7% so v i n m 2010 Chính ph

đã ban hành lu t và ngh đ nh thông t h ng d n m i nh lu t xây d ng 2014,lu t

đ u t công 2014, lu t nhà , lu t kinh doanh b t đ ng s n Tính đ n 01/01/2015 c

n c có kho ng 77.750 doanh nghi p ho t đ ng trong các l nh v c c a ngành xây

d ng (Ngu n: baoxaydung.vn)

T p trung thu hút v n đ u t FDI tr c ti p n c ngoài, các ngu n v n vay và vi n tr , huy đ ng v n t các t ch c, doanh nghi p, cá nhân Các d án v nhà , đ ng giao thông l n, huy t m ch đ c đ u t b c đ u mang l i hi u qu V n đ xây d ng c ng

còn nhi u h n ch do c ch v xây d ng đ nh m c, đ n giá có r t nhi u công tác đ nh

m c không ph n nh đ c chi phí th c t c a nhà th u b ra, chi phí nhân công, chi phí chung, l i nhu n doanh nghi p XD th c s là không th a đáng so v i m c đ khó

kh n ph c t p nhi u r i ro c a ngành XD

1.3.2 Tình hình thay đ i t ng m c đ u t c a các d án giao thông Vi t Nam trong th i gian qua

D án “ ng s t đô th TP H Chí Minh tuy n s 1, B n Thành - Su i Tiên" Có

t ng m c đ u t ban đ u là 17.387,6 t đ ng đ c duy t theo Q s 1453/Q -UBND ngày 6/4/2007 c a UBND TP H Chí Minh Nay đ c đi u ch nh lên 47.325,2 t D

án đ ng s t đô th TP H Chí Minh, tuy n B n Thành - Su i Tiên đ c kh i công k

t tháng 3/2007, d ki n hoàn thành vào đ u n m 2018 D án bao g m tuy n đ ng

s t đi ng m dài 2,6km, tuy n đ ng s t đi trên cao dài 17,1km và 11 nhà ga trên cao, 3 nhà ga ng m và 1 depot D án do Ban qu n lý đ ng s t đô th TP H Chí Minh làm

ch đ u t , Công ty c ph n T v n thi t k giao thông v n t i phía Nam là đ n v t

v n l p d án Theo B GTVT nguyên nhân t ng t ng m c là do bi n đ ng giá c a nguyên nhiên li u, l ng t i thi u, kh i l ng xây d ng t ng do yêu c u ch quan c a

ch đ u t , do thay đ i các đi u ki n tính toán t ng m c đ u t nh t giá và chi phí

d phòng r i ro, tr t giá.(Ngu n: http://tuoitre.vn)

D án đ ng s t Cát Linh - Hà ông tuy n 2A thu c d án đ ng s t đô th Hà N i,

do B GTVT làm ch đ u t có t ng m c đ u t ban đ u là 552 tri u USD, trong đó

vay v n ODA c a Trung Qu c là 419 tri u USD, v n đ i ng c a Chính ph Vi t

Nam là 133 tri u USD T ng m c đ u t sau đi u ch nh là 886 tri u USD, t ng 250

tri u USD, d ki n ch y th vào tháng 9/2017

T ng t , d án đ ng s t đô th Nh n - ga Hà N i tuy n s 3 thu c đ ng s t đô th Hà

N i, do y ban nhân dân TP Hà N i làm ch đ u t có t ng m c 1,2 t USD, nh n ngu n

v n vay t ngân hàng châu á ADB và chính ph Pháp (DGT) Qua nhi u l n điêu ch nh

t ng m c đ u t t ng lên h n 400 tri u Euro, d ki n hoàn thành vào n m 2019

D án đ ng n i gi a đ ng cao t c Pháp Vân C u Gi và đ ng cao t c Hà N i H i Phòng đo n qua đ a ph n t nh H ng Yên giúp gi m ách t c và rút ng m 70km khi l u

thông qua Hà N i, đ c kh i công n m 2012 nh ng b d ng l i do không b trí đ c

v n Do tính c p thi t c a d án nên hi n nay đang chu n b đ c tái kh i đ ng l i v i

t ng m c đ u t 1.700 t nh ng d án v n ch a đ c chính th c ký k ho ch v n, v n đang đ c s d ng là v n ng t ngân sách c a T nh Trong khi đó c u H ng Hà n m

trên tuy n đ ng này n i Hà Nam và H ng Yên v i t ng m c đ u t 2.800 t d ki n

hoàn thành cu i n m 2017, lúc này khó phát huy đ c hi u qu gây lãng phí

(Ngu n: http://vnexpress.net)

Các d án c b n đ u có s đi u chình liên quan đ n t ng m c đ u t , không ít thì

nhi u Nguyên nhân thì là r t nhi u và ph bi n, s lý gi i c a ch đ u t và ban qu n

lý thì c ng đ u phù h p, nh ng thi t h i v kinh t thì nhà n c ph i gánh ch u ây là

m t th c t hi n nay di n ra r t nhi u các d án, c n có gi i pháp kêu g i xã h i hóa

đ u t và hoàn thi n các v n b n pháp quy đ h ng d n th c hi n, đây là m t v n đ đang r t khó kh n

1.3.3 Các tác đ ng c a r i ro đ n hi u qu kinh t - xã h i khi th c hi n c a d

án[6]

Nh đã trình bày tr c đó, r i ro có th xu t hi n m c đ nh và không gây ra nh

h ng đáng k đ n công trình (n m trong gi i h n cho phép) nên m c đ tác đ ng đ n

d án ch d ng ti m tàng Nh ng khi r i ro đó v t m c cho phép chúng s gây ra

m t tác đ ng nào đó và nhi u tr ng h p r i ro s phát tri n đ n m c đ cao và gây ra

nh h ng l n đ n d án mà ta th ng g i là nh h ng đ n hi u qu c a d án, hi u

qu v kinh t -xã h i N m b t đ c quá trình phát tri n c a r i ro s giúp ta l ng

tr c đ c các nh h ng c a chúng đ n hi u qu d án và nhanh chóng đ ra bi n pháp gi m thi u, kh c ph c và phòng ng a tr c khi r i ro phát tri n đ n giai đo n gây ra tác đ ng S đ d i đây cho th y 3 giai đo n phát tri n c b n c a r i ro

x y ra trong công trình:

Hình 1.1 Các giai đo n phát tri n c a r i ro

Trong ph m vi nghiên c u, đây ta xét đ n r i ro đã xu t hi n và gây ra nh h ng

đ n hi u qu c a d án nh h ng c a r i ro có th khác nhau trong m i giai đo n

c a d án và l i khác nhau các công tác trong t ng giai đo n Vì v y ta ch đ ng trên

góc đ t ng th c a d án đ xem xét các nhân t b nh h ng t r i ro

Thông th ng, hi u qu kinh t -xã h i c a m t d án đ c th hi n qua các tiêu chí

nh sau :

1.3.3.1 Chi phí d án (cost)

Bài toán v chi phí không riêng gì ngành công trình mà b t k l nh v c ho t đ ng nào

c ng g p ph i Làm th nào đ d án đ t hi u qu v chi phí? Làm th nào v n đ m

b o đ c ch t l ng d án m c cao nh t nh ng chi phí m c th p nh t có th ?

Nh ng câu h i t ng t nh v y c ng chính là c s đ các nhà đ u t tính toán m c

đ hi u qu c a d án và th c hi n quy t đ nh đ u t

R i ro x y ra là đi u mà b t k nhà đ u t nào c ng không mong mu n x y đ n vì nó làm

t ng chi phí c a d án ch a k nh ng nh h ng h luy liên quan nh kéo dài th i gian d

án, d lu n xã h i, nh h ng danh ti ng ch đ u t , nhà th u, t v n thi t k v.v

1.3.3.2 Th i gian d án (time)

Thông th ng các d án đ u đ c v ch s n ti n đ th c hi n nên n u không d trù

đ c y u t r i ro có th x y ra và có chi n l c qu n tr r i ro h p lí trong quá trình

th c hi n d án thì khi x y đ n s gây kéo dài th i gian chu n b ho c th c hi n d án

và làm gi m th i gian khai thác s m d án Th i gian kéo dài c ng đ ng ngh a v i

vi c phát sinh thêm chi phí đ u t xây d ng, ch a k đ n các nh h ng c a đi u ki n

t nhiên đ n ch t l ng d án khi th i gian th c hi n kéo dài

Ba y u t nêu trên: chi phí (cost), th i gian (time) và ch t l ng công trình (quality) là

ba y u t quan tr ng nh t khi đ u t d án, c ng là c s chính đ đánh giá hi u qu kinh t c a b t k d án nào Và đây c ng chính là 3 y u t ch u nh h ng nhi u nh t khi r i ro x y đ n

Hình 1.2 Ba y u t quan tr ng th hi n hi u qu kinh t c a m t d án

L y ví d cho th y tác đ ng c a r i ro đ n 3 y u t c b n này có th k đ n s c s p

đ vi n khoa h c xã h i vùng Nam b thành ph H Chí Minh ngày 9 tháng 10 n m

2007 do thi công h móng t ng ng m c a cao c Pacific bên c nh n m t i s nhà

43-45-47 Nguy n Thi Minh Khai, P B n Nghé, Q1 V i di n tích m t b ng 1.750 m2, cao 78.45m, g m ba t ng h m và 1 t ng k thu t (chi u sâu 11.8m); 1 tr t và 20 t ng

l u; t ng di n tích sàn xây d ng là trên 22.000m2 Trong quá trình thi công, ch đ u t

đã đi u ch nh thi t k (ch a đ c S Xây d ng thành ph cho phép) lên thành 6 t ng

h m (chi u sâu 21.1m), m t t ng tr t, 21 l u, di n tích sàn lên t i h n 41.000 m2 Nhi u nghiên c u phân tích đánh giá cho th y nguyên nhân xu t phát các khâu qu n

lý, thi u sót trong kh o sát đ t n n ph c v thi t k t ng ng m, thi t k k thu t và c

ch t l ng thi công Cái giá ph i tr cho r i ro này là thi t h i không nh v kinh t

c a ch đ u t nh :

- Chi phí cho vi c khoan b sung hai l khoan m i l sâu 80m

- Chi phí cho vi c thi công ch ng th m h n 3,5 t

- Chi phí đ n bù cho công trình S ngo i v 5,0 t

- Chi phí đ n bù cho Vi n KHXH vùng Nam b 12,0 t

- Chi phí tr lãi vay ngân hàng trong th i gian ng ng thi công 24,0 t

- Chi phí b ch m 2 n m r i khai thác công trình c tính 150,0 t

- R i ro liên quan v công ngh : Th hi n trong chi phí xây d ng

- R i ro liên quan v tài chính: Th hi n nh h ng c a l m phát, không đ n ng l c

đ c p phát v n đ u t

1.4.2 ánh giá

- R i ro liên quan đ n công ngh : M c đ r i no này là th ng xuyên x y ra, các ch

tiêu k thu t v m c đ ch u gió bão, đ ng đ t m i ch là các d báo lúc l p t ng m c

đ u t Trong quá trình th c hi n d án c th s đ c xem xét – ví d , tràn thi công

h ch a C a t s c ph n nào do l v nhanh quá so v i thi t k …

- R i ro liên quan đ n tài chính: Tr t giá v t li u đây là r i ro ph bi n nh t, liên

quan ch t ch đ n ti n đ thi công, ngu n v n không n đ nh do các d án đ c l y t

nhi u ngu n v n nh v n ngân sách thì là ngu n v n n đ nh song ch đáp ng đ c 30% đ n 60%, v n t trái phi u chính ph cung n đ nh nh ng ph thu c vào đ nh k hàng n m, v n vay tín d ng có b o lãnh c a chính ph , vay tín d ng có th ch p lãi

su t c ng cao ph thu c vào vi c tr hàng n m Ngoài ra v n ODA c ng khó gi i ngân, nh v y các ngu n v n không n đ nh, lãi su t cao, r i ngân ch m d n đ n vi c

Có khá nhi u cách ti p c n khi phân tích đánh giá r i ro Lý thuy t xác su t là m t trong

nh ng cách ti p c n c đi n, có c s khoa h c và s d ng r ng rãi hàng th k nay

Khi phân tích r i ro, các y u t đ u vào đ u không ph i là các y u t xác đ nh hoàn toàn mà là các bi n ng u nhiên liên t c ho c gián đo n

R i ro là các y u t ng u nhiên nh h ng tiêu c c đ n s hình thành và th c hi n các

d án ánh giá m c đ tác h i c a r i ro đ tìm m i bi n pháp ng n ch n các tác

đ ng tiêu c c đ n k t qu c a d án là nh ng nghiên c u có tính h th ng c a lý thuy t qu n lý

ánh giá r i ro d a vào lý thuy t xác su t đ u tiên do Von Bortkiewiczl, th k th 19

ng d ng vào phép đo t n su t tai n n trong di n t p c a quân đ i c Ông đó nghiên

c u các ghi chép v các binh lính b ngã ng a trong Binh oàn s 20 trong vòng 10

n m i v i t p h p 20 các quan sát, ông tính toán t n su t t ng đ i v i 0,1,2,3 hay