Nhân t khách quan ...
Trang 1L I CAM OAN
Tác gi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a b n thân tác gi Các k t qu nghiên c u và các k t lu n trong lu n v n là trung th c, không sao chép t b t k m t ngu n nào và d i b t k hình th c nào.Vi c tham kh o các ngu n tài li u đã đ c th c
hi n trích d n và ghi ngu n tài li u tham kh o đúng quy đ nh
Hà N i, ngày tháng n m 2017
Tác gi lu n v n
Tr ng V n Hân
Trang 2L I C M N
Sau kho ng th i gian h c t p và làm lu n v n v i s giúp đ quý báu, t n tình chu đáo
c a th y giáo GS.TS V Thanh Te và các th y cô giáo Tr ng i h c Th y l i, b n
bè đ ng nghi p c ng v i s n l c c g ng h c t p, tìm tòi, nghiên c u c a b n thân, tác gi đã hoàn thành lu n v n th c s v i đ tài: “Nâng cao n ng l c c nh tranh trong
đ u th u t i Công ty C ph n u t xây d ng Kinh t Vi t Nam”
Tác gi xin đ c g i l i c m n sâu s c t i GS.TS V Thanh Te đã t n tình h ng
d n, ch b o và cung c p các thông tin khoa h c quý báu cho tác gi trong su t quá trình th c hi n lu n v n này Xin chân thành c m n các th y cô trong h i đ ng khoa
h c đã đóng góp nh ng ý ki n và l i khuyên quý giá cho b n lu n v n
Do đi u ki n th i gian, ki n th c khoa h c và kinh nghi m th c t c a b n thân ch a nhi u nên lu n v n không tránh kh i nh ng thi u sót Tác gi r t mong nh n đ c ý
ki n đóng góp và trao đ i t n tình c a các th y cô giáo và b n bè đ lu n v n đ c hoàn ch nh h n
Xin trân tr ng c m n!
Hà N i, ngày tháng n m 2017
Tác gi lu n v n
Tr ng V n Hân
Trang 3M C L C
M U 1
CH NG 1: T NG QUAN V U TH U VÀ C NH TRANH TRONG U TH U XÂY L P 5
1.1 T ng quan v đ u th u trong xây l p 5
1.1.1 B n ch t c a đ u th u trong ho t đ ng xây d ng 5
1.1.2 M t s khái ni m có liên quan đ n ho t đ ng đ u th u xây l p 8
1.1.3 S c n thi t ph i th c hi n đ u th u trong xây d ng 10
1.1.4 Vai trò c a đ u th u: 12
1.2 T ng quan v c nh tranh và n ng l c c nh tranh trong đ u th u Xây l p 14
1.2.1 Khái ni m v c nh tranh 14
1.2.2 c đi m c a c nh tranh trong đ u th u xây d ng 17
1.2.3 C nh tranh trong đ u th u th i k h i nh p Qu c t 19
1.3 M t s kinh nghi m đ u th u và c nh tranh trong đ u th u xây l p trên th gi i 21 1.3.1 Kinh nghi m đ u th u c a Nh t B n: 21
1.3.2 Quy đ nh đ u th u c a Hàn Qu c: 21
1.3.3 Quy đ nh đ u th u c a Trung Qu c: 22
1.3.4 Kinh nghi m đ u th u xây d ng c a n c Nga: 24
1.3.5 Kinh nghi m đ u th u c a t ch c ngân hàng th gi i (WB) và ngân hàng phát tri n Châu Á (ADB) 25
K T LU N CH NG 1 27
CH NG 2: C S LÝ LU N VÀ PH NG PHÁP ÁNH GIÁ N NG L C C NH TRANH TRONG U TH U VÀ U TH U XÂY L P 28
2.1 C s lý lu n v đ u th u và đ u th u xây l p theo theo quy đ nh c a vi t nam 28
2.1.1 Qu n lý nhà n c v đ u th u trong x y d ng 28
2.1.2 Quá trình áp d ng các hình th c đ u th u trong xây d ng 30
2.1.3 Nh ng k t qu đ t đ c khi áp d ng lu t đ u th u 35
2.1.4 Nh ng t n t i và h n ch trong đ u th u xây d ng 36
2.1.5 Nh ng nhân t nh h ng đ n ho t đ ng đ u th u trong xây d ng 37
Trang 42.2 C nh tranh và n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p 39
2.2.1 c đi m c a c nh tranh trong đ u th u xây l p 39
2.2.2 N ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p 42
2.2.3 Kh n ng c nh tranh trong đ u th u c a doanh nghi p xây l p 42
2.3 Các công c c nh tranh trong đ u th u xây l p 43
2.3.1 C nh tranh b ng n ng l c tài chính 43
2.3.2 C nh tranh b ng máy móc thi t b , công ngh thi công 43
2.3.3 C nh tranh b ng giá d th u 44
2.3.4 C nh tranh b ng ti n đ thi công 45
2.3.5 C nh tranh b ng bi n pháp t ch c thi công và b o đ m an toàn 45
2.3.6 C nh tranh b ng ch t l ng công trình 45
2.4 Các tiêu chí đánh giá n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p 46
2.4.1 N ng l c tài chính 46
2.4.2 C s v t ch t, k thu t công ngh 47
2.4.3 Kinh nghi m và n ng l c thi công 48
2.4.4 Ch tiêu s l ng công trình trúng th u và giá tr trúng th u hàng n m 49
2.4.5 L i nhu n đ t đ c 50
2.4.6 Ch t l ng s n ph m 50
2.5 Các nhân t nh h ng đ n n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p 50
2.5.1 Nhân t khách quan 51
2.5.2 Nhân t ch quan: 56
2.6 Ý ngh a c a c nh tranh trong đ u th u xây l p 62
K T LU N CH NG 2 63
CH NG 3: CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO N NG L C C NH TRANH CÔNG TY C PH N U T XÂY D NG KINH T VI T NAM 64
3.1 Gi i thi u khái quát v Công ty c ph n u t xây d ng Kinh t Vi t Nam 64
3.1.1 Gi i thi u quá trình hình thành và phát tri n 64
3.1.2 K t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty 67
3.1.3 C c u t ch c c a Công ty 68
3.2 ánh giá th c tr ng n ng l c c nh tranh c a Công ty 73
3.2.1 V tài chính 73
Trang 53.2.2 V ngu n nhân l c 73
3.2.3 V máy móc thi t b thi công 75
3.2.4 V giá d th u 77
3.2.5 V th c hi n ti n đ thi công 78
3.2.6 V kinh nghi m và n ng l c thi công 79
3.2.7 V ch t l ng k thu t công trình hoàn thành 81
3.3 Phân tích nh ng t n t i và nhân t nh h ng đ n kh n ng c nh tranh c a Công ty 81
3.3.1 Phân tích nh ng m t t n t i, h n ch c a công ty 81
3.3.2 Phân tích các nhân t nh h ng 84
3.4 xu t m t s gi i pháp ch y u nâng cao n ng l c c nh tranh c a Công ty trong đ u th u xây l p 91
3.4.1 nh h ng phát tri n c a Công ty trong giai đo n 2017 – 2022 91
3.4.2 M t s gi i pháp ch y u nâng cao n ng l c c nh tranh c a Công ty trong đ u th u xâ l p giai đo n 2017 – 2022 92
K T LU N CH NG 3 96
K T LU N VÀ KI N NGH 97
1 K t lu n 97
2 Ki n ngh 98
TÀI LI U THAM KH O 99
Trang 6DANH M C HÌNH NH
Hình 1.1 Khái quát ho t đ ng đ u th u xây l p 9 Hình 3.1 S đ t ch c b máy qu n lý công ty 65
Trang 7DANH M C B NG BI U
B ng 3.1 Các ch tiêu ph n ánh tình hình s n xu t kinh doanh t 2013 – 2016 68
B ng 3.2: B ng báo cáo tài chính c a công ty 73
B ng 3.3 L c l ng cán b qu n lý, chuyên môn và k thu t c a Công ty 74
B ng 3.4 Công nhân k thu t ký h p đ ng lao đ ng v i công ty 75
B ng 3.5 Danh sách thi t b thi công c a công ty 76
B ng 3.6 B ng th ng kê m t s công trình tr t th u và nguyên nhân 78
B ng 3.7 B ng th ng kê m t s công trình đã và đang thi công 80
Trang 9M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
V i n n kinh t th tr ng và h i nh p kinh t th gi i ngày nay, s c nh tranh di n ra
m t cách kh c li t và m nh m Các doanh nghi p ph i không ng ng thay đ i, c i ti n
và đ i m i n u không mu n b đào th i và b t ra kh i vòng quay c a s phát tri n đó
đ u t l n, th i gian hoàn thành công trình kéo dài nên v n đ đ t ra là làm sao đ qu n
lý ngu n v n có hi u qu , kh c ph c đ c tình tr ng th t thoát, lãng phí Và m t trong
nh ng ho t đ ng đ nâng cao hi u qu s d ng v n đ u t xây d ng c ng nh t o tính công b ng minh b ch gi a các doanh nghi p xây d ng đó là thông qua công tác đ u
th u
Công ty c ph n u t xây d ng Kinh t Vi t Nam chính th c đ c thành l p n m
2008 i v i doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c xây d ng nói riêng và các doanh nghi p khác nói chung thì n ng l c đ u th u luôn g n li n v i hi u qu ho t đ ng kinh doanh.V i tình hình th tr ng xây l p hi n nay, khi mà công tác l a ch n nhà th u đ u thông qua hình th c đ u th u r ng rãi, đ có th th ng th u, doanh nghi p c n ph i đ a
ra đ c bi n pháp t ch c thi công hi u qu , v i giá thành công trình xây d ng là th p
nh t, ti n đ thi công ng n nh t đ t đó nâng cao n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây d ng, t ng kh n ng th ng th u khi tham gia đ u th u các d án trong và ngoài
n c
T ý ngh a th c ti n đó, tôi v i t cách là cán b hi n đang công tác t i Công ty c ph n
u t xây d ng Kinh t Vi t Nam, tôi ch n đ tài: “Nâng cao n ng l c c nh tranh
Trang 10trong đ u th u xây l p t i Công ty c ph n u t xây d ng Kinh t Vi t Nam” Tôi
hy v ng r ng đ tài nghiên c u c a mình s đ a ra đ c các gi i pháp đúng đ n đ t đó giúp các nhà lãnh đ o, qu n lý công ty đ a ra đ c chi n l c nh m nâng cao n ng l c
c nh tranh c a doanh nghi p mình
2 M c đích nghiên c u c a đ tài
Trên c s h th ng lý lu n đánh giá th c tr ng ti m n ng và các nhân t nh h ng
đ n n ng l c c nh tranh c a Công ty trong l nh v c đ u th u xây l p, đ tài nghiên c u
đ xu t các gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p c a Công ty
c ph n u t xây d ng Kinh t Vi t Nam
+ Ph m vi v không gian: Lu n v n nghiên c u nh ng v n đ v n ng l c c nh tranh
c a Công ty c ph n u t xây d ng Kinh t Vi t Nam gi i h n trong ph m vi
hoàn thành các n i dung và gi i quy t các v n đ nghiên c u c a đ tài, tác gi s
s d ng t ng h p các ph ng pháp nghiên c u sau đây trong lu n v n:
Trang 11tài nghiên c u Nâng cao n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p có c n c khoa
h c ph c v cho vi c nghiên c u trong b c l p h s đ u th u và l a ch n nhà th u thi công công trình
b Ý ngh a th c ti n:
K t qu nghiên c u c a đ tài s đ c s d ng trong phân tích, đánh giá Nâng cao
n ng l c c nh tranh trong đ u th u và đ u th u xây l p M t s gi i pháp s đ c v n
d ng nh m nâng cao n ng l c c nh tranh c a đ n v mình và đ nh h ng phát tri n
đ n v trong t ng lai
6 K t qu đ t đ c
Lu n v n đã nghiên c u tìm hi u sâu h n v đ u th u nói chung và đ u th u trong l nh
v c xây l p nói riêng, qua đó đã đ a ra thêm m t s gi i pháp nh m nâng cao n ng l c
c nh tranh trong đ u th u xây l p M t s gi i pháp trong lu n v n đã đ c đ a vào áp
xu t m t s gi i pháp trong vi c nâng cao n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây
l p t i Công ty c ph n u t xây d ng Kinh t Vi t Nam nói riêng và c a các công
ty xây d ng trong t ng lai
Trang 127 N i dung c a lu n v n
Ngoài ph n m đ u kh ng đ nh tính c p thi t c a đ tài, các m c tiêu c n đ t đ c khi
th c hi n đ tài, các cách ti p c n và ph ng pháp th c hi n đ đ t đ c các m c tiêu
đó Lu n v n g m 3 ch ng chính v i n i dung c th nh sau:
- Ch ng 1: T ng quan v đ u th u và c nh tranh trong đ u th u xây l p
- Ch ng 2: C s lý lu n và ph ng pháp đánh giá n ng l c c nh tranh trong đ u
th u xây l p
- Ch ng 3: ánh giá n ng l c c nh tranh và đ xu t các gi i pháp nâng cao n ng l c
c nh tranh trong đ u th u xây l p c a Công ty C ph n u t xây d ng Kinh t Vi t Nam
Trang 13CH NG 1: T NG QUAN V U TH U VÀ C NH TRANH TRONG
U TH U XÂY L P
1.1 T ng quan v đ u th u trong xây l p
1.1.1 B n ch t c a đ u th u trong ho t đ ng xây d ng
Theo cách hi u chung nh t thì đ u th u là quá trình l a ch n nhà th u đáp ng các yêu
c u c a bên m i th u đ th c hi n gói th u thu c các d án trên c s b o đ m tính
c nh tranh, công b ng, minh b ch và hi u qu kinh t Các quy đ nh v đ u th u đ c coi là công c quan tr ng giúp bên m i th u có th l a ch n đ c ng i cung c p hàng hoá, d ch v t t nh t i u này có ý ngh a đ c bi t quan tr ng khi mà nhu c u và
t tr ng mua s m công (mua s m b ng v n nhà n c) n c ta còn r t l n
L a ch n nhà th u đ c th c hi n nhi u d án thu c các l nh v c khác nhau, bao
g m: D án đ u t xây d ng công trình, d án mua s m hàng hoá, d án quy ho ch, nghiên c u khoa h c, l a ch n đ i tác Vi c l a ch n nhà th u hi n ch u s đi u
ch nh c a r t nhi u v n b n quy ph m pháp lu t khác nhau nh : Lu t Th ng m i (đ i
v i l a ch n nhà th u mua s m hàng hoá), Lu t Xây d ng (đ i v i nhà th u ho t đ ng xây d ng), Lu t u th u (đ i v i l a ch n nhà th u thu c các l nh v c) Ngoài ra, do yêu c u qu n lý trong m t s l nh v c quan tr ng, nh y c m (d u khí, đ t đai, tài chính ), Nhà n c c ng có nh ng quy đ nh riêng v l a ch n nhà th u Do các đ c
đi m riêng nên l a ch n nhà th u trong ho t đ ng xây d ng – d ng ho t đ ng r t quan
tr ng trong b i c nh hi n nay c a n c ta – có nh ng khác bi t so v i l a ch n nhà
th u khác nh cung c p hàng hoá, cung c p d ch v , l a ch n đ i tác
Khác v i l a ch n nhà th u cung c p hàng hoá là ch n hàng hoá đã có s n, ng i mua
có th ti p c n b ng tr c giác, vi c l a ch n nhà th u trong ho t đ ng xây d ng mang
b n ch t c a m t chu i các hành đ ng nh m ch n ra ng i làm ra s n ph m xây
d ng H n n a, t i th i đi m đ u th u, do s n ph m xây d ng m i ch đ c th hi n trên các b n v , s đ c hình thành theo m t th i gian nh t đ nh nên sau khi đã ch n
đ c nhà th u, đòi h i ph i có s tham gia, giám sát c a ch đ u t B i v y, v n đ
ch t l ng, ti n đ , giá c c a s n ph m, d ch v xây d ng ph thu c r t nhi u vào
Trang 14nhà th u s làm ra s n ph m và quan h h p đ ng gi a ch đ u t v i nhà th u T
nh n th c này, có th hi u nhà th u là ch th trung tâm c a ho t đ ng đ u th u xây
d ng, c n đ c xem xét k l ng c v t cách pháp lý và các bi u hi n c a n ng l c
th c t
Nhà th u trong ho t đ ng xây d ng đ c xác đ nh là các t ch c, cá nhân có đ n ng
l c ho t đ ng xây d ng, n ng l c hành ngh xây d ng tham gia đ u th u và ký k t,
th c hi n h p đ ng trong ho t đ ng xây d ng Xét theo tính ch t và m i quan h v i
ch đ u t , nhà th u xây d ng bao g m t ng th u xây d ng, nhà th u chính và th u
ph
T ng th u xây d ng là nhà th u ký k t h p đ ng tr c ti p v i ch đ u t xây d ng công trình đ nh n th u toàn b m t lo i công vi c ho c toàn b công vi c c a d án
đ u t xây d ng công trình T ng th u xây d ng bao g m: t ng th u thi t k t ng
th u thi công xây d ng công trình t ng th u thi t k , cung c p thi t b công ngh và thi công xây d ng công trình (t ng th u EPC) t ng th u l p d án đ u t xây d ng công trình, thi t k , cung c p thi t b công ngh và thi công xây d ng công trình
Nhà th u chính trong ho t đ ng xây d ng là nhà th u ký k t h p đ ng nh n th u tr c
ti p v i ch đ u t xây d ng công trình đ th c hi n ph n vi c chính c a m t lo i công vi c c a d án đ u t xây d ng công trình Nhà th u ph trong ho t đ ng xây
d ng là nhà th u ký k t h p đ ngv i nhà th u chính ho c t ng th u xây d ng đ th c
hi n m t ph n công vi c c a nhà th u chính ho c t ng th u xây d ng
i u ki n n ng l c c a t ch c, cá nhân tham gia ho t đ ng xây d ng (g i t t là nhà
th u xây d ng) đ c xác đ nh thông qua n ng l c ho t đ ng xây d ng, n ng l c hành ngh xây d ng N ng l c ho t đ ng, n ng l c hành ngh c a t ch c, cá nhân tham gia
Trang 15N ng l c ho t đ ng xây d ng c a t ch c đ c xác đ nh theo h ng trên c s n ng l c hành ngh xây d ng c a các cá nhân trong t ch c, kinh nghi m ho t đ ng xây d ng,
kh n ng tài chính, thi t b và n ng l c qu n lý c a t ch c
M t s t ch c t v n đ c th c hi n m t, m t s ho c t t c các công vi c v l p d
án đ u t xây d ng công trình, qu n lý d án, kh o sát xây d ng, thi t k xây d ng công trình, giám sát thi công xây d ng công trình n u có đ đi u ki n n ng l c theo quy đ nh i v i các d án s d ng v n ngân sách nhà n c, nhà th u thi t k xây
d ng công trình không đ c ký h p đ ng t v n giám sát v i ch đ u t đ i v i công trình do mình thi t k nhà th u giám sát thi công xây d ng không đ c ký h p đ ng
v i nhà th u thi công xây d ng th c hi n ki m đ nh ch t l ng công trình xây d ng
đ i v i công trình do mình giám sát T ch c t v n khi th c hi n công vi c t v n nào thì đ c x p h ng theo công vi c t v n đó
i v i cá nhân khi tham gia các ho t đ ng xây d ng ph i có n ng l c hành ngh
đ c xác đ nh thông qua Ch ng ch hành ngh , kinh nghi m trong ho t đ ng xây
d ng
Ch ng ch hành ngh là gi y xác nh n n ng l c hành ngh c p cho k s , ki n trúc có
đ trình đ chuyên môn và kinh nghi m ngh nghi p ho t đ ng trong l nh v c thi t k quy ho ch xây d ng, kh o sát xây d ng, thhi t k xây d ng công trình, giám sát thi công xây d ng Ch ng ch hành ngh đ c quy đ nh theo m u th ng nh t và có giá tr trong ph m vi c n c, cho th y ph m vi và l nh v c đ c phép hành ngh c a ng i
đ c c p
Cá nhân đ m nh n các ch c danh sau đây ph i có ch ng ch hành ngh : ch nhi m đ
án thi t k quy ho ch xây d ng, thhi t k xây d ng công trình ch trì các đ án thi t
k ch nhi m kh o sát xây d ng giám sát thi công xây d ng và cá nhân hành ngh
đ c l p th c hi n các công vi c thi t k quy ho ch xây d ng, thi t k xây d ng công trình, giám sát thi công xây d ng Th t c c p, qu n lý, h ng d n s d ng ch ng ch hành ngh trong ho t đ ng xây d ng đ c quy đ nh trong các v n b n sau:
+ Ngh đ nh 16/2005/N – CP ngày 7/02/2007 c a Chính ph v Qu n lý d án đ u t xây d ng công trình (g i t t là Ngh đ nh 16/CP)
Trang 16+ Quy t đ nh 12/2005/Q – BXD ngày 18 tháng 4 n m 2005 c a B tr ng B Xây
d ng ban hành Quy ch c p ch ng ch hành ngh giám sát thi công xây d ng
+ Quy t đ nh 15/2005/Q – BXD ngày 25 tháng 4 n m 2005 c a B tr ng B Xây
d ng ban hành Quy ch c p ch ng ch hành ngh ki n trúc s , k s tham gia ho t
đ ng xây d ng
Do ý ngh a đ c bi t quan tr ng c a v n đ đi u ki n n ng l c trong ho t đ ng xây
d ng nên vi c xây d ng h th ng thông tin v n ng l c các nhà th u xây d ng là đi u
c n đ c chú tr ng M ng thông tin r ng kh p, đáng tin c y v n ng l c các nhà th u
xây d ng s là ngu n tham kh o h u ích cho các ch đ u t , nhà th u, c quan qu n lý
nhà n c nh m đ m b o tính công b ng, minh b ch trong ho t đ ng đ u th u
1.1.2 M t s khái ni m có liên quan đ n ho t đ ng đ u th u xây l p
hi u rõ h n khái ni m đ u th u, tác gi làm rõ h n m t s khái ni m liên quan ch t
ch v i khái ni m đ u th u Theo Lu t u th u s 43/2013 đ c Qu c h i n c
C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam,thong qua ngày 26/11/2013, thì:
- “ u th u” là quá trình l a ch n nhà th u đ ký k t và th c hi n h p đ ng cung c p
d ch v t v n, d ch v phi t v n, mua s m hàng hóa, xây l p; l a ch n nhà đ u t đ
do ch đ u t m i th u, xét th u theo quy đ nh đ u th u c a Nhà n c
Trang 17- “D án đ u t xây d ng công trình” là t p h p các đ xu t có liên quan đ n vi c
b v n đ xây d ng m i,m r ng ho c c i t o nh ng công trình xây d ng nh m m c đích phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l ng công trình ho c s n ph m, d ch v trong
m t th i h n nh t đ nh.D án đ u t xây d ng công trình bao g m ph n thuy t minh
và ph n thi t k c s
- “Ch đ u t ” là ng i s h u v n ho c đ c giao trách nhi m thay m t ch s h u,
ng i vay v n tr c ti p qu n lý và th c hi n d án
- “Bên m i th u” là Ch đ u t ho c t ch c chuyên môn có đ n ng l c và kinh
nghi m đ c Ch đ u t s d ng đ t ch c đ u th u theo các quy đ nh c a pháp lu t
v đ u th u
- “Nhà th u” là t ch c, cá nhân có đ t cách h p l theo quy đ nh t i Lu t u th u
- “Nhà th u chính” là nhà th u ch u trách nhi m v vi c tham gia đ u th u, đ ng tên
Trang 18- “Nhà th u xây l p” là nhà th u tham gia đ u th u các gói th u xây l p, g m nh ng
công vi c thu c quá trình xây d ng và l p đ t thi t b các công trình, h ng m c công trình, c i t o, s a ch a l n
- “Nhà th u trong n c” là nhà th u đ c thành l p và ho t đ ng theo pháp lu t Vi t
Nam
- “Nhà th u n c ngoài” là nhà th u đ c thành l p và ho t đ ng theo pháp lu t c a
n c mà nhà th u mang qu c t ch
- “Gói th u” là m t ph n c a d án, trong m t s tr ng h p đ c bi t gói th u là toàn
b d án gói th u có th g m nh ng n i dung mua s m gi ng nhau thu c nhi u d án
ho c là kh i l ng mua s m m t l n đ i v i mua s m th ng xuyên
- “H s m i th u” là toàn b tài li u s d ng cho đ u th u r ng rãi ho c đ u th u
h n ch bao g m các yêu c u cho m t gói th u làm c n c pháp lý đ nhà th u chu n
b h s d th u và đ bên m i th u đánh giá h s d th u nh m l a ch n nhà th u trúng th u là c n c cho vi c th ng th o, hoàn thi n và ký k t h p đ ng
- “H s d th u” là toàn b tài li u do nhà th u l p theo yêu c u c a h s m i th u
và đ c n p cho bên m i th u theo quy đ nh nêu trong h s m i th u
- “Giá d th u” là giá do nhà th u nêu trong đ n d th u thu c h s d th u Tr ng
h p nhà th u có th gi m giá thì giá d th u là giá sau gi m giá
- “Giá trúng th u” là giá đ c phê duy t trong k t qu l a ch n nhà th u làm c s
đ th ng th o, hoàn thi n và ký k t h p đ ng
- “H p đ ng” là v n b n ký k t gi a ch đ u t và nhà th u đ c l a ch n trên c s
th a thu n gi a các bên nh ng ph i phù h p v i quy t đ nh phê duy t k t qu l a ch n nhà th u
1.1.3 S c n thi t ph i th c hi n đ u th u trong xây d ng
Vi c xây d ng công trình là m t trong nh ng khâu quan tr ng c a m t d án, đ xây
d ng đ c m t công trình đáp ng t t các đòi h i v k thu t, ch t l ng, th i gian
th c hi n, ti t ki m chi phí và h n ch t i m c th p nh t nh ng tranh ch p có th gây
Trang 19thi t h i v v t ch t ho c v uy tín c a các bên h u quan i v i t t c các d án thì
vi c xây d ng công trình qua đ u th u là cách duy nh t đ tránh nh ng s h , sai l m
có th gây thi t h i v v t ch t và uy tín cho các bên có liên quan
Hi n nay, v n đ qu n lý v n đ u t xây d ng c b n đang là v n đ nan gi i Nhi u công trình xây d ng s v n th c b ra h n s v n d toán đã phê duy t nhi u l n mà
v n không đ c đ a vào bàn giao s d ng đúng ti n đ Theo s li u th ng kê nh ng
n m g n đây có t i 60% s công trình xây d ng v t d toán ban đ u ph i đi u ch nh
l i Th m chí có nh ng công trình d toán ban đ u t ng lên 60% - 70% N u tính toán toàn b các kho n chi thêm đó trong c n c thì s ti n v n lãng phí thu c s h u Nhà
n c là r t l n Quá trình th t thoát này c di n ra liên t c và ngày càng có quy mô, s
l ng l n, làm nh h ng tr c ti p t i giá tr c a công trình, ch t l ng c a công trình
b gi m xu ng và lúc đó hi u qu c a nó c ng b nh h ng theo Bên c nh đó là s n y sinh nh ng ph c t p trong vi c giao th u, nh n th u c a các đ n v kinh t v giá c ,
th i gian thi công, ch t l ng công trình gây ra s nh h ng đ n công trình (nhi u Ch
đ u t t l a ch n t ch c nh n th u đ giao th u và t tho thu n v giá c xây d ng công trình k c ngu n v n Ngân sách và các ngu n khác) T th c t đó, các hi n
t ng tiêu c c trong quan h giao nh n th u tr nên đa d ng và ph c t p thêm
Tr c tình hình qu n lý trong đ u t xây d ng c b n có nhi u y u kém, th t thoát lãng phí nh v y, n n kinh t n c ta khi chuy n sang n n kinh t th tr ng d i tác
đ ng c a các quy lu t kinh t nh quy lu t c nh tranh, quy lu t giá tr , quy lu t cung
c u , mu n cho các công trình xây d ng tr thành hàng hoá trên th tr ng và t ng
c ng hi u l c qu n lý c a nhà n c v xây d ng c b n, c i ti n công tác đ n giá d toán, ch ng lãng phí, th t thoát, tham nh ng, tiêu c c thì vi c th c hi n ph ng th c
đ u th u là m t đòi h i c p thi t, là m t h ng tích c c có nhi u u th h n h n
ph ng th c giao th u theo k ho ch tr c đây c a chúng ta
Trang 20đ đ m b o thành công cho các Nhà đ u t dù h thu c khu v c Nhà n c hay t nhân, dù h đ u t trong n c hay n c ngoài
Nh v y đ u th u là vi c r t c n thi t v i n n kinh t c a đ t n c nó mang l i l i ích thi t th c đ i ch đ u t , nhà th u và nhà n c
1.1.4 Vai trò c a đ u th u:
a i v i n n kinh t :
- u th u góp ph n nâng cao hi u qu ho t đ ng c a n n kinh t : u th u xây l p góp
ph n nâng cao hi u qu công tác qu n lý nhà n c v đ u t và xây d ng, h n ch và
lo i tr các tình tr ng nh th t thoát lãng phí v n đ u t và các hi n t ng tiêu c c khác trong xây d ng c b n u th u xây l p góp ph n nâng cao hi u qu s d ng v n c a các d án, nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a ngành xây d ng n c ta u th u
là đ ng l c, đi u ki n đ cho các doanh nghi p xây d ng c nh tranh lành m nh trong c
ch th tr ng, thúc đ y s phát tri n c a ngành công nghi p xây d ng
- u th u giúp ch đ u t l a ch n đ c đ i tác phù h p nh t: Thông qua đ u th u xây l p, ch đ u t s tìm đ c các nhà th u h p lý nh t và có kh n ng đáp ng t t
nh t các yêu c u c a d án Thông qua đ u th u xây l p và k t qu ho t đ ng giao
nh n th u c a ch đ u t s t ng c ng đ c hi u qu qu n lý v n đ u t , tránh tình
tr ng th t thoát v n đ u t t t c các khâu c a quá trình thi công xây l p u th u
s giúp ch đ u t gi i quy t đ c tình tr ng l thu c vào nhà th u duy nh t u th u
t o c h i nâng cao trình đ và n ng l c c a đ i ng cán b kinh t , k thu t c a bên
m i th u và các nhà th u
- u th u t o môi tr ng lành m nh giúp các nhà th u nâng cao kh n ng c nh tranh
c a mình, t o s công b ng và hi u qu cao trong xây d ng: Nh nguyên t c công khai
và bình đ ng trong đ u th u, các doanh nghi p xây d ng phát huy đ n m c cao nh t
c h i tìm ki m d án, tham gia đ u th u và ký k t h p đ ng (n u trúng th u), t o ra công n vi c làm cho ng i lao đ ng, phát tri n s n xu t kinh doanh
th ng th u m i nhà th u ph i ch n tr ng đi m đ đ u t v các m t k thu t, công ngh và lao đ ng T đó s nâng cao n ng l c c a doanh nghi p không ch trong m t l n tham gia đ u th u mà còn góp ph n phát tri n m r ng quy mô doanh nghi p d n d n
Trang 21th ng th u doanh nghi p xây d ng ph i hoàn thi n v m t t ch c qu n lý nâng cao trình đ , n ng l c c a đ i ng cán b trong vi c l p h s d th u c ng nh toàn cán
b công nhân viên trong doanh nghi p
Thông qua đ u th u, các doanh nghi p xây d ng s t nâng cao hi u qu công tác
qu n tr tài chính, làm gi m chi phí và thúc đ y nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh
c a doanh nghi p
Trong xây d ng hi n nay, hình th c đ u th u là hình th c công b ng nh t, b t bu c các doanh nghi p tham gia mu n th ng th u đ u ph i t nâng cao n ng l c c a mình Nhà th u nào có s c c nh tranh cao s th ng th u Ch đ u t d a trên các tiêu chu n
đ c xác đ nh tr c đ so sánh, l a ch n nhà th u, có s giám sát c a c quan có th m quy n Trong s công b ng khách quan nh v y s t o ra s c nh tranh lành m nh, s giúp cho vi c nâng cao hi u qu kinh t c a ngành xây d ng nói riêng và hi u qu kinh t nói chung
b i v i doanh nghi p xây d ng:
Trong c ch th tr ng ngày nay đã h t th i mà doanh nghi p xây d ng nh n các công trình xây d ng t c p trên giao mà mu n t n t i, mu n duy trì ho t đ ng s n xu t kinh doanh c ng nh các lo i hình doanh nghi p khách, doanh nghi p xây d ng c ng
ph i tham gia vào th tr ng xây d ng đ tìm ki m và giành l y các d án Nh ng không gi ng nh các doanh nghi p kinh doanh trong các l nh v c khác mà đ i t ng
s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p xây d ng là các công trình xây d ng Do
v y doanh nghi p xây d ng mu n duy trì ho t đ ng s n xu t kinh doanh không có cách nào khác là tìm ki m thông tin v các d án đ u t và tham gia đ u th u N u không tham gia đ u th u ho c tr t th u thì s không t o đ công n vi c làm cho
ng i lao đ ng, ho t đ ng s n xu t kinh doanh có th b đình tr V y có th nói đ u
th u là ti n đ c s và n n t ng c a quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Nh chúng ta đã bi t d th u là hình th c tham gia c nh tranh trên th tr ng xây
d ng S c nh tranh này r t quy t li t và m nh m th hi n nh ng khía c nh:
- Mu n tham gia đ u th u thì doanh nghi p ph i có uy tín nh t đ nh trên th tr ng,
b i n c ta m i áp d ng đ u th u không lâu mà ph n l n áp d ng hình th c đ u th u
Trang 22h n ch Nh v y khi tham gia đ u th u doanh nghi p xây d ng có th th y đ c kh
n ng và n ng l c c a mình so v i đ i th nh th nào đ có bi n pháp duy trì và nâng cao h n n a n ng l c c a mình T đó uy tín c a doanh nghi p ngày càng đ c nâng cao, v th c a doanh nghi p ngày càng đ c c i thi n
- Khi tham gia đ u th u các doanh nghi p xây d ng có đi u ki n nâng cao trình đ chuyên môn, kinh nghi m cho cán b công nhân viên, t o đi u ki n hoàn thi n v m t
t ch c
- Khi tham gia đ u th u nhi u và th ng th u, doanh nghi p t o thêm m i quan h v i các ch đ u t , c quan nhà n c t o ti n đ cho s phát tri n c a doanh nghi p
- Nh v y ta th y đ u th u có vai trò h t s c quan tr ng, nó là c s , n n t ng là nhân
t không th thi u đ c trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Chính
vi c tham gia đ u th u thành công là ph i có s tích lu kinh nghi m, tìm ki m thông tin đa d ng, và đi u quan tr ng h n là ph i d a vào n ng l c và v th c a công ty
Vi c tham gia đ u th u và giành th ng l i đóng vai trò tích c c trong vi c t o ra công
n, vi c làm, duy trì ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
V y ta có th nói đ u th u là t t y u khách quan mà m i chúng ta không th ph nh n
1.2 T ng quan v c nh tranh và n ng l c c nh tranh trong đ u th u Xây l p
1.2.1 Khái ni m v c nh tranh
1.2.1.1 Khái ni m
C nh tranh nói chung, c nh tranh trong kinh t nói riêng là m t khái ni m có nhi u cách hi u khác nhau Khái ni m này đ c s d ng cho c ph m vi doanh nghi p,
ph m vi ngành, ph m vi qu c gia ho c ph m vi khu v c liên qu c gia vv… đi u này
ch khác nhau ch m c tiêu đ c đ t ra ch quy mô doanh nghi p hay qu c gia
mà thôi Trong khi đ i v i m t doanh nghi p m c tiêu ch y u là t n t i và tìm ki m
l i nhu n thì đ i v i m t qu c gia m c tiêu là nâng cao m c s ng và phúc l i cho nhân dân
C nh tranh là c g ng nh m giành l y ph n h n ph n th ng v mình trong môi tr ng
c nh tranh có c nh tranh ph i có các đi u ki n tiên quy t sau:
Trang 23- Ph i có nhi u ch th cùng nhau tham gia c nh tranh: ó là các ch th có cùng các
m c đích, m c tiêu và k t qu ph i giành gi t, t c là ph i có m t đ i t ng mà ch th cùng h ng đ n chi m đo t Trong n n kinh t , v i ch th c nh tranh bên bán, đó là các lo i s n ph m t ng t có cùng m c đích ph c v m t lo i nhu c u c a khách hàng mà các ch th tham gia c nh tranh đ u có th làm ra và đ c ng i mua ch p
nh n Còn v i các ch th c nh tranh bên mua là giành gi t, mua đ c các s n ph m theo đúng mong mu n c a mình
- Vi c c nh tranh ph i đ c di n ra trong m t môi tr ng c nh tranh c th , đó là các ràng bu c chung mà các ch th tham gia c nh tranh ph i tuân th Các ràng bu c này trong c nh tranh kinh t gi a các doanh nghi p chính là các đ c đi m nhu c u v s n
ph m c a khách hàng và các ràng bu c c a lu t pháp và thông kê kinh doanh trên th
tr ng Còn gi a ng i mua v i ng i mua, ho c gi a nh ng ng i mua và ng i bán
là các tho thu n đ c th c hi n có l i h n c đ i v i ng i mua
- C nh tranh có th di n ra trong m t kho ng th i gian không c đ nh ho c ng n ( t ng
v vi c) ho c dài (trong su t quá trình t n t i và ho t đ ng c a m i ch th tham gia
c nh tranh) S c nh tranh có th di n ra trong kho ng th i gian không nh t đ nh ho c
h p (m t t ch c, m t đ a ph ng, m t ngành) ho c r ng (m t n c, gi a các n c)
1.2.1.2 Các lo i hình c nh tranh
D a vào các tiêu th c khác nhau, c nh tranh đ c phân ra thành nhi u lo i
* C n c vào ch th tham gia th tr ng c nh tranh đ c chia thành 3 lo i
- C nh tranh gi a ng i mua và ng i bán: Ng i bán mu n bán hàng hoá c a mình
v i giá cao nh t, còn ng i mua mu n mua đ c hàng hoá mà mình mu n v i giá th p
nh t Giá c cu i cùng đ c hình thành sau quá trình th ng l ng gi hai bên
- C nh tranh gi a nh ng ng i mua v i nhau: M c đ c nh tranh ph thu c vào quan
h cung c u trên th tr ng Khi cung nh h n c u thì cu c c nh tranh tr nên gay g t, giá c hàng hoá và d ch v s t ng lên, ng i mua ph i ch p nh n giá cao đ mua đ c hàng hoá hoá mà h c n
- C nh tranh gi a nh ng ngu i bán v i nhau: Là cu c c nh tranh nh m giành gi t
Trang 24khách hàng và chi m l nh th tr ng, k t qu là giá c gi m xu ng và có l i cho ng i mua Trong cu c c nh tranh này, doanh nghi p nào t ra đu i s c, không ch u đ c
s c ép s ph i rút lui kh i th tr ng, nh ng th ph n c a mình cho các đ i th m nh
h n
* C n c theo ph m vi ngành kinh t c nh tranh đ c phân thành hai lo i
- C nh tranh trong n i b ngành: là cu c c nh tranh gi a các doanh nghi p trong cùng
m t ngành, cùng s n xu t ra m t lo i hàng hoá ho c d ch v K t qu c a cu c c nh tranh này là làm cho k thu t phát tri n
- C nh tranh gi a các ngành: Là cu c c nh tranh gi a các doanh nghi p trong các
nghành kinh t v i nhau nh m thu đ c l i nhu n cao nh t Trong quá trình này có s
ph n b v n đ u t m t cách t nhiên gi a các nghành, k t qu là hình thành t su t
l i nhu n bình quân
* C n c vào th đo n s d ng trong c nh tranh chia c nh tranh thành:
- C nh tranh lành m nh: Là c nh tranh đúng lu t pháp, phù h p v i chu n m c xã h i
và đ c xã h i th a nh n, nó th ng di n ra sòng ph ng, công b ng và công khai
- C nh tranh không lành m nh: Là c nh tranh d a vào k h c a lu t pháp, trái v i
chu n m c xã h i và b xã h i lên án ( nh tr n thu buôn l u, móc ngo c, kh ng b vv )
1.2.1.3 C nh tranh trong đ u th u xây d ng
Hi n nay các v n đ v đ u th u xây d ng đã và đang đ c đ c p đ n r t nhi u trong các tài li u nh sách, báo, t p chí chuyên ngành và các v n b n c a nhà n c Nh ng chúng ta l i ch a th y có m t đ nh ngh a c th nào v c nh tranh trong đ u th u xây
d ng Theo ý c a tác gi , ta có th hi u c nh tranh trong đ u th u xây d ng nh sau:
C nh tranh trong đ u th u xây d ng là quá trình đ u tranh quy t li t gi a các doanh nghi p xây d ng k t khi b t đ u tìm ki m thông tin, đ a ra các gi i pháp tham gia
đ u th u, b o đ m trúng th u, ký k t h p đ ng, th c hi n h p đ ng cho t i khi bàn giao công trình đ a vào s d ng
Trang 25Doanh nghi p tìm ki m các thông tin v đ u th u (d án, ch đ u t , ngu n v n, các
đ i th c nh tranh ) đ nghiên c u xem doanh nghi p có đ n ng l c tham gia đ u
th u hay không, n u có thì ta ti p t c ti n hành các b c ti p theo là kh o sát th c t
k t h p phân tích tài li u tìm ra các gi i pháp h p lý nh t đ trúng th u N u doanh nghi p đ u th u thành công thì ti n hành th ng th o v i bên m i th u đ xây d ng
h p đ ng, ký k t h p đ ng, giao nh n th u, t ch c thi công, nghi m thu và bàn giao công trình đ a vào s d ng Ng c l i, n u tr t th u thì tìm ki m các thông tin v các
d án khác đ ti n hành đ u th u m i
1.2.2 c đi m c a c nh tranh trong đ u th u xây d ng
C nh tranh gi a các doanh nghi p xây d ng trong đ u th u là s c g ng giành đ c quy n th c hi n các d án xây d ng thông qua đ u th u v i đi u ki n thu n l i và t i u
nh t trên c s ngu n n i l c và ngo i l c có kh n ng kh ng ch đ c c a doanh nghi p
nh m m c đích t i đa hóa l i ích kinh t C nh tranh trong đ u th u xây d ng có th hi u
ng n g n trên các khía c nh sau đây:
C nh tranh gi a các doanh nghi p xây d ng trong đ u th u là quá trình doanh nghi p đ a
ra nh ng gi i pháp k thu t, trang thi t b , nhân l c, ti n đ thi công, giá b th u, u th
v kinh nghi m thi công… nh m th hi n tính u vi t c a mình so v i các nhà th u khác
nh m th a mãn các yêu c u c a bên m i th u trong vi c th c hi n d án Quan ni m này cho th y s c nh tranh gi a các doanh nghi p là s ganh đua h t s c gay g t nh m m c đích trúng th u Tuy nhiên, cách hi u này gi i h n khâu đ u th u, ch a bao hàm su t quá trình s n xu t kinh doanh M i doanh nghi p đ u tham gia đ u th u r t nhi u công trình khác nhau v i nh ng đ i th khác nhau trong nh ng kho ng th i gian, đ a đi m khác nhau Do đó, quan ni m theo ngh a h p này s khó xác đ nh đ c toàn di n các v n
đ c nh tranh trong đ u th u
Hi u r ng h n, c nh tranh trong đ u th u xây d ng là s ganh đua gi a các doanh nghi p trong quá trình tìm ki m thông tin, đ a ra các gi i pháp v k thu t, u th v kinh nghi m, đi u ki n th c hi n d án, giá b th u… nh m đ m b o trúng th u và th c hi n các cam k t theo h p đ ng ký k t v i ch đ u t
C nh tranh trong đ u th u th ng đ c hi u theo ngh a r ng và có m t s đ c đi m sau đây:
Trang 26+ V ch th tham gia c nh tranh đ u th u xây d ng : th ng có nhi u ch th tham gia, các ch th này có cùng m t m c tiêu theo đu i đó là ph i giành đ c nh ng l i th v phía mình Các ch th tham gia c nh tranh đ u th u ph i tuân th các quy đ nh c a pháp
lu t, các thông l qu c t và các ràng bu c v đi u ki n tham gia đ u th u do c quan
qu n lý d án đ t ra Các ch th khi tham gia đ u th u đ u ph i c nh tranh v i nhau, đi u này d n t i s hình thành nhi u m i quan h c nh tranh gi a các ch th khi tham gia đ u
th u ó là, m i quan h c nh tranh gi a ng i bán và ng i mua, theo đó, ng i mua (bên m i th u) mu n mua đ c công trình xây d ng có ch t l ng cao, th i gian thi công
ng n, chi phí h p lý, v phía nh ng ng i bán (nhà th u) thì mu n bán đ c công trình trong t ng lai có giá cao v i chi phí h p lý và có l i nhu n l n nh t trong h n đ b o
đ m các quy chu n c a xây d ng
+ V đ i t ng c a c nh tranh đ u th u xây d ng : khi đánh giá và quy t đ nh l a ch n nhà th u, ch đ u t th ng c n c các tiêu chí đ xét th u, đó là : kinh nghi m, n ng l c
c u nhà th u, kh n ng tài chính, trình đ chuyên môn, k thu t, ti n đ thi công và giá
d th u Trong đó, bên m i th u chú ý nhi u nh t t i ch t l ng, tính n ng u vi t v k thu t và giá thành s n ph m, đó c ng chính là đ i t ng c nh tranh gi a các nhà th u v i nhau
C nh tranh b ng ch t l ng công trình, là s c nh tranh gi a các doanh nghi p trong vi c
đ xu t các gi i pháp t t nh t v khoa h c – công ngh nh m đáp ng các tiêu chu n do bên m i th u đ ra th ng th u, doanh nghi p ph i không ng ng đ u t , nghiên c u và
ng d ng các thành t u khoa h c – công ngh nh m nâng cao ch t l ng công trình
Ch t l ng công trình là m t trong nh ng y u t quan trong nh t, nó kh ng đ nh n ng l c thi công, uy tín c a doanh nghi p M t khác, ch t l ng công trình còn góp ph n không
nh trong vi c nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh, hoàn thành m c tiêu kinh t - k thu t mà doanh nghi p đ ra và th ng hi u c a doanh nghi p
C nh tranh b ng giá d th u c ng có ý ngh a h t s c quan tr ng trong quy t đ nh đ n thành công hay th t b i trong đ u th u xây d ng Do đó, xây d ng đ c m c giá b th u
h p lý là yêu c u hàng đ u trong vi c đ m b o tính c nh tranh và đ t hi u qu kinh doanh cao c a doanh nghi p t o ra u th c nh tranh v giá đòi h i doanh nghi p ph i nhanh nh y và linh ho t trong vi c tìm hi u thông tin v d án, đ i th c nh tranh, m c
Trang 27tiêu c a d án, u th c a các doanh nghi p khác trong c nh tranh… Tùy theo t ng công trình c th d a vào m c tiêu c a công ty, ti m l c tài chính, n ng l c thi công t đó xây
d ng chính sách giá khác nhau đ quy t đ nh giá b th u
C nh tranh b ng ti n đ thi công Ti n đ thi công th hi n n ng l c c a nhà th u trên các khía c nh nh trình đ t ch c và qu n lý thi công, kh n ng k thu t, trang thi t b máy móc và ngu n nhân l c Nhà th u c nh tranh v i nhau qua các tiêu chí này đ giành
nh ng u th trong đ u th u Th c hi n đ y đ các cam k t v ti n đ thi công là đi u quan tr ng đ th ng th u c ng nh nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
+ V hình th c c nh tranh trong đ u th u xây d ng : hai hình th c ch y u là c nh tranh theo chi u r ng và c nh tranh theo chi u sâu
C nh tranh theo chi u r ng bao g m các y u t chính nh : đa d ng hóa các công trình xây d ng mà doanh nghi p kinh doanh trên c s ngu n l c hi n có, c i ti n ph ng thanh toán và các đi u ki n thi công trong h p đ ng nh n th u, nâng cao n ng l c xây
d ng h s d th u đ c bi t là ho t đ ng gi i thi u và thông tin v doanh nghi p, đ i m i công tác t ch c thi công, t ng c ng ho t đ ng tìm ki m thông tin kinh t , đ y m nh
ho t đ ng marketing, truy n thông
C nh tranh theo chi u sâu là s đ u t c a doanh nghi p thông qua vi c nâng c p thi t b thi công, nghiên c u và ng d ng nh ng ti n b c a khoa h c – công ngh vào thi công, nâng cao trình đ chuyên môn cho đ i ng cán b khoa h c và công nhân viên ch c trong doanh nghi p C nh tranh theo chi u sâu th c ch t là s c nh tranh gi a các doanh nghi p thông qua vi c đ u t nghiên c nh m nâng cao hàm l ng khoa h c k thu t c a hàng hóa chào bán nói riêng và n ng l c khoa h c c a doanh nghi p nói chung
Trong th c t , doanh nghi p th ng th c hi n c hai hình th c trên đ nâng cao n ng
l c c nh tranh đ u th u c a mình
1.2.3 C nh tranh trong đ u th u th i k h i nh p Qu c t
Trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t hi n nay, đ u th u qu c t di n ra ngày càng nhi u v i nh ng yêu c u cao Trong khi đó, n ng l c c a các doanh nghi p xây l p
Trang 28trong n c đa ph n còn non kém và nhi u b ng v i vi c tham gia đ u th u H i
nh p qu c t bu c các doanh nghi p ph i nâng cao kh n ng c nh tranh đ đ s c
đ ng v ng trên th ng tr ng, không nh ng gi a nh ng doanh nghi p trong n c v i nhau mà còn v i c các doanh nghi p n c ngoài
- Nh ng c h i:
+ Vi t Nam đã tr thành thành viên chính th c c a T ch c th ng m i th gi i (WTO) và là thành viên c a Khu v c th ng m i t do ASEAN (AFTA) Vi c gia
nh p th tr ng th gi i thông qua hai s ki n này cho phép các doanh nghi p xây
d ng ti p c n v i m t cách d dàng h n v i các ngu n l c nh : nguyên li u, công ngh , máy móc trên toàn th gi i H có th có nh ng chi n l c liên k t v i doanh nghi p c a b t c n c nào, k t qu là làm t ng kh n ng c nh tranh c a các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam Bên c nh đó, các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam s có nhi u c h i đ tr thành th u ph cho các doanh nghi p xây d ng n c ngoài Các doanh nghi p th u chính hi n nay luôn tìm ki m nh ng nhà th u ph có kh n ng đáp
ng nh ng đòi h i nh t đ nh v k thu t và ch t l ng công trình, s n xu t đ c
nh ng m t hàng chi n l c ph c v cho các công trình xây d ng Chính đi u này s là
đ ng c khuy n khích các doanh nghi p th u ph Vi t Nam nâng cao kh n ng c nh tranh c a chính mình
+ Tình hình chính tr , xã h i c a Vi t Nam trong th i gian qua khá n đ nh
+ T c đ phát tri n c a n n kinh t Vi t Nam hàng n m khá cao và n đ nh trong m t
th i gian t ng đ i dài
- Nh ng nguy c :
+ Vi c Vi t Nam gia nh p th tr ng th gi i thông qua gia nh p AFTA, các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam s g p ph i nh ng khó kh n, thách th c to l n trong c nh tranh đ t n t i và phát tri n Các doanh nghi p xây d ng s ph i ch u s c ép r t l n trong c nh tranh v i các doanh nghi p n c ngoài khi h h n h n v kinh nghi m, trình đ công ngh , thi t b , n ng l c tài chính, trình đ qu n lý và am hi u thông l
qu c t
Trang 291.3 M t s kinh nghi m đ u th u và c nh tranh trong đ u th u xây l p trên th
gi i
Xu t phát t s khác nhau v các đ c đi m đ c thù, trình đ t ch c đ u th u c a các
n c, các t ch c qu c t , các quy đ nh v đ u th u và kinh nghi m t ch c đ u th u c a các n c, các t ch c qu c t , ho t đ ng đ u th u xây d ng c a các t ch c qu c t nh Ngân hàng th gi i (WB), Ngân hàng Phát tri n châu Á (ADB) và c a các n c nh Nga, Hàn Qu c th hi n tính phong phú đa d ng c a ho t đ ng đ u th u xây d ng Nghiên c u
ho t đ ng đ u th u xây d ng c a các n c nh Nga, Trung Qu c, Nh t B n, Hàn Qu c
và Campuchia, m t s t ch c qu c t nh Ngân hàng Phát tri n châu Á (ADB), Ngân hàng Th gi i (WB), Ngân hàng H p tác Qu c t Nh t B n (JBIC), t ng h p nh ng kinh nghi m quý báu đó làm nh ng bài h c cho các ho t đ ng đ u th u xây d ng nói chung,
đ u th u xây d ng các công trình Vi t Nam nói riêng và t đó góp ph n nâng cao ch t
l ng c a ho t đ ng này trong t ng lai Vi t Nam
Kinh nghi m đ u th u xây d ng các n c trên th gi i
1.3.1 Kinh nghi m đ u th u c a Nh t B n:
Nh t B n, qu c gia này ch xem xét n ng l c nhà th u trên c s “thành tích” (hay còn g i là k t qu th c t ) th c hi n công tác xây d ng và t v n Vi c xem xét “thành tích” c a nhà th u s d a trên các thông tin v doanh nghi p, nhân viên k thu t, d
li u công trình, d li u h p đ ng… Nh t B n đã đ a H th ng thông tin v thành tích
đã đ t đ c trong xây d ng và t v n k thu t v n hành trên m ng Internet t tháng 10/1994 đ các t ch c, cá nhân, k c c quan nhà n c, t ch c công ích, nhà th u xây d ng, t v n… đ ng ký tham gia và chia s thông tin theo c ch đóng phí
1.3.2 Quy đ nh đ u th u c a Hàn Qu c:
Quy đ nh đ u th u c a Hàn Qu c đ c ban hành d i d ng Lu t h p đ ng mà trong
đó Nhà n c là m t bên tham gia (d i đây g i t t là Lu t H p đ ng) Trên c s Lu t
HD, T ng th ng, Th t ng Chính ph ban hành các v n b n h ng d n th c hi n, B Kinh t và B Tài chính cá trách nhi m h ng d n th c hi n chi ti t V n i dung,
Lu t HD có n i dung t ng t các quy đ nh đ u th u trên th gi i, đ u đ a ra các m c tiêu là đ u th u c nh tranh, công b ng, minh b ch và hi u qu kinh t v i m t dung
l ng l n và quy đ nh r t chi ti t
Trang 30Tuy nhiên, đi u khác bi t trong quy trình đ u th u c a Hàn Qu c là h th ng mua s m
c a Hàn Qu c là h th ng t p trung cao, thông qua m t c quan chuyên môn t ch c các cu c đ u th u là SAROK v i kim ng ch mua s m lên đ n hàng ch c t USD/n m
Nh s t p trung này, SAROK là m t c quan chuyên nghi p trong l nh v c mua s m
đ th c hi n các d án l n c a Hàn Qu c Chính ph Hàn Qu c dành m t kho n ngân sách nh t đ nh hàng n m cho SAROK nh m nâng cao n ng l c t ch c đ u th u và
đ c bi t hình thành m t trung tâm ki m tra ch t l ng các h p đ ng sau khi đ u th u
Do v y, ch t l ng hàng sau đ u th u đã đ c đ m b o, tránh tình tr ng nhà th u không th c hi n đúng cam k t trong h s d th u
S chuyên môn hóa đã t o ra n ng l c mua s m là đi u vô cùng quan tr ng và không
th thi u đ đ m b o tính hi u qu c a các cu c đ u th u
1.3.3 Quy đ nh đ u th u c a Trung Qu c:
Trung Qu c là m t n n kinh t đang trên đà phát tri n và hình th c đ u th u đ c áp
d ng r ng rãi qu c gia này N n kinh t Trung Qu c có nhi u đ c đi m t ng t v i
Vi t Nam, vì v y nh ng bài h c kinh nghi m t quy trình đ u th u c a Trung Qu c có tính lý lu n cao trong vi c hoàn thi n quy trình đ u th u c a Vi t Nam
a Quá trình hình thành các v n b n pháp lu t v đ u th u:
- Tr c đây vi c trao h p đ ng Trung Qu c thông qua đàm phán tr c ti p, tuy nhi u
t khi có các ngu n tài tr qu c t t WB, ADB thì vi c áp d ng hình th c này đ gi i ngân đã tr nên b t bu c Th c t này đã t o ti n đ cho vi c hình thành các v n b n pháp quy liên quan
- Nh s tr giúp c a các t ch c qu c t , n m 1998 B Tài chính Trung Qu c đã b t
đ u so n th o Lu t u th u áp d ng cho mua s m th ng xuyên s d ng Ngân sách Nhà n c Ti p đó hàng lo t ngh đ nh h ng d n th c hi n đã đ c ban hành Tuy nhiên, Lu t đ u th u Trung Qu c m i ch đ a ra các quy đ nh v đ u th u r ng rãi và
đ u th u h n ch , ch áp d ng cho các công trình xây d ng Các hình th c l a ch n nhà th u khác nh chào hàng c nh tranh, mua s m tr c ti p ch a đ c đ c p trong
Lu t S p t i, Trung Qu c s ban hành thêm Lu t mua s m Chính ph
Trang 31l n thu c các d án xây d ng do Qu c h i thông qua ch tr ng đ u t
B Tài chính là c quan ch trì so n th o các v n b n h ng d n mua s m th ng xuyên đ i v i các c quan hành chính s nghi p trong ph m vi toàn qu c
B H p tác kinh t và ngo i th ng qu n lý đ u th u mua s m thi t b đi n và đi n t ,
qu n lý xu t nh p kh u, th m đ nh các k t qu đ u th u các gói th u mua s m theo phân c p
B Xây d ng ch trì các cu c đ u th u các công trình giao thông
y ban Th ng m i và Kinh t Nhà n c qu n lý đ u th u d án thu c doanh nghi p
nh m t o công b ng, gi i quy t x lý vi ph m, t ng c ng th ch
Các đ a ph ng c n c vào Lu t đ u th u và v n b n h ng d n c a các B chuyên ngành đ h ng d n th c hi n công tác đ u th u t i đ a ph ng
c Tính h p l c a nhà th u doanh nghi p Nhà n c:
Trung Qu c khi th c hi n c i cách doanh nghi p Nhà n c thì các doanh nghi p
đ c ho t đ ng đ c l p, tách kh i s qu n lý c a các B ngành, phù h p v i c ch th
tr ng nên h c có đ t cách h p l khi tham gia đ u th u đ i v i các gói th u s
d ng ngu n tài tr qu c t ây là m t kinh nghi m quý báu trong vi c t o ra tính h p
l c a nhà th u đ đ m b o theo đúng yêu c u c a nhà tài tr
d Công khai trong đ u th u:
Trung Qu c đã hình thành m ng l i website trên m ng v i m c đích đ ng t i các thông tin v đ u th u c ng nh thông báo m i th u trong ph m vi toàn qu c Các nhà
Trang 32th u không ch đ c ti p c n v i ngu n thông tin đ y đ và c p nh t mà còn có th
tr c ti p nêu th c m c và ki n ngh qua h th ng thông tin tr c tuy n này
Công ty Công ngh thông tin đ m trách công vi c này, ch u trách nhi m t o đi u ki n thu n l i nh t cho vi c đ ng t i và truy c p thông tin đ u th u Khách hàng có th l a
ch n ph ng th c s d ng m t mã riêng c a mình đ truy c p ho c s d ng m t thi t
b k t n i d ng chìa khóa Bên l y thông tin đ c mi n phí, bên đ ng t i thông tin đ c
mi n phí trong vòng 7 ngày ho c ch u m t m c phí r t th p N i dung đ ng t i m i
th u bao g m tên d án, ph m vi công vi c c a gói th u, tên c a Bên mua, ngày gi bán h s , ngày gi đóng và m th u
N i dung đ ng t i k t qu đ u th u: Tên d án, ph m vi công vi c đt, ngày m th u, ngày d ki n công b k t qu đ u th u, tên nhà th u d ki n trúng th u, giá đ ngh trúng th u, tên nhà s n xu t, ngu n g c thi t bi, th i gian h t h n đ a khi u n i liên quan, tr ng thái hi n t i v khi u n i, danh sách nhà th u không trúng th u cùng v i lý
do tóm t t
1.3.4 Kinh nghi m đ u th u xây d ng c a n c Nga:
Nga, đ qu n lý ho t đ ng đ u th u, T ng th ng Nga ban hành Ngh đ nh kèm theo quy ch đ u th u v mua s m hàng hoá, xây l p công trình, d ch v cho các nhu c u qu c gia M t trong nh ng kinh nghi m t ng quan chi phí ho t đ ng đ u th u c a n c Nga là
s phù h p cao c a quy ch đ u th u qu c t Nó đ m b o cho các ho t đ ng đ u th u
qu c t di n ra n c Nga không ph i t n nhi u công s c vào vi c nghiên c u tìm hi u các quy đ nh c a các t t ch c qu c t tr c khi ti n hành chúng Do v y, đây là m t trong nh ng c n c quan tr ng góp ph n th c hi n m t trong nh ng yêu c u c a nâng cao
ch t l ng đ u th u là ti t ki m, hi u qu , đáp ng t t nh t các yêu c u c a ch đ u t và
t o s d dàng cho quá trình th c hi n
C ch qu n lý, giám sát, x ph t nghiêm minh các hành vi tiêu c c trong các ho t đ ng
đ u th u n c Nga đ m b o ch m d t tình tr ng l m d ng quy n l c c a các quan ch c chính ph trong vi c đ u th u mua s m hàng hoá, xây l p và d ch v cho các nhu c u
qu c gia Có th nói, Nga, chính sách x ph t thích đáng nh ng cá nhân, t ch c vi
ph m quy ch đ u th u đã thúc đ y vi c th c hi n các yêu c u công b ng, bình đ ng trong
Trang 33đ u th u; h n ch đ n m c th p nh t các hi n t ng thi u minh b ch, thi u vô t c a
nh ng ng i làm công tác xét th u ây là m t kinh nghi m quý báu chúng ta có th nghiên c u h c t p đ nâng cao ch t l ng đ u th u cho các công trình xây d ng
1.3.5 Kinh nghi m đ u th u c a t ch c ngân hàng th gi i (WB) và ngân hàng phát tri n Châu Á (ADB)
Quy trình đ u th u qu c t trong xây l p c a ADB c ng r t ng n g n c th và ch t
ch Quy ch này giúp cho bên m i th u l a ch n chính xác các nhà th u có đ n ng
l c và các đi u ki n khác th c hi n h p đ ng Vì v y quy trình đ u th u này c ng giúp cho ngu n v n vay đ c s d ng có hi u qu nh t Quy trình đ u th u qu c t trong
l nh v c xây l p c a ADB c ng t ng t nh WB Tuy nhiên trong quá trình t ch c
đ u th u c nh tranh qu c t ADB th ng xuyên ki m soát có ngh a là ADB có v n b n
đ ng tình khâu tr c thì bên vay m i đ c ti n hành các khâu ti p theo
Khi m t d án đ c xây d ng b ng v n vay c a WB thì th ng đ c th c hi n theo quy trình đ u th u qu c t mà t ch c WB đã so n th o Thông th ng ngân hàng s
ki m soát h s m i s tuy n, k t qu ch n s tuy n, h s m i th u và k t qu xét
th u Quy trình t ch c đ u th u c nh tranh qu c t trong xây l p c a WB r t c th
ch t ch
Nghiên c u nh ng kinh nghi m v đ u th u c a các t ch c qu c t có quan h m t thi t v i Vi t Nam nh Ngân hàng Th gi i (WB), Ngân hàng phát tri n Châu Á (ADB) tác gi rút ra bài h c kinh nghi m:
Bài h c kinh nghi m đ u tiên là vi c c hai t ch c này đ u có hai v n b n quy đ nh riêng r v đ u th u cho hai l nh v c đ u th u r t khác nhau là đ u th u xây l p, mua
s m hàng hóa và l nh v c tuy n ch n th u t v n Trong khi Ngân hàng Th gi i có hai v n b n quy đ nh v đ u th u là: th nh t, h ng d n mua s m b ng v n vay c a IBRD (Ngân hàng Tái thi t và Phát tri n qu c t ) và tín d ng IDA (Hi p h i Phát tri n qu c t ) đ i v i hàng hóa xây l p; và th hai, h ng d n c a WB v tuy n d ng chuyên gia t v n thì ADB c ng có hai h ng d n riêng r cho hai l nh v c xây l p, mua s m hàng hóa và t v n: Th nh t, h ng d n c a ADB v tuy n d ng chuyên gia t v n; th hai h ng d n c a ADB v mua s m
Trang 34Bài h c kinh nghi m th hai đ c tác gi rút ra là vi c th ng nh t thông tin v đ u th u Thông báo m i th u có th b l i d ng n u bên m i th u có d ng ý giành s u tiên cho nhà th u nào đó M t ví d đi n hình là tr ng h p đ u th u m t gói th u có s d ng
v n vay c a m t t ch c qu c t m t n c Châu Á b t ch c qu c t đó phát hi n và
h y k t qu đ u th u là vi c thông báo m i th u trên m t t báo c a m t t nhân Bên
m i th u đ ng th i v i vi c đ ng thông báo trên đã đ ng ký đ t mua toàn b s báo đó
Do v y thông tin đ u th u không th đ n v i các nhà th u ti m n ng
Theo quy đ nh, Ngân hàng Th gi i yêu c u vi c đ u th u c nh tranh qu c t (ICB)
ph i thông báo m i th u công khai trên t báo “Development Business” c a Liên H p
Qu c Ngân hàng WB quy đ nh: “Vi c thông báo đúng lúc v các c h i đ u th u c c
k quan tr ng trong đ u th u c nh tranh i v i các d án mua s m theo th th c ICB, bên vay ph i chu n b và n p cho Ngân hàng m t d th o Thông báo chung v mua s m Ngân hàng s thu x p vi c đ ng thông báo đó trên báo “Development Business” c a Liên H p Qu c
Theo quy đ nh c a Ngân hàng ADB, qu ng cáo và thông báo m i th u ph i đ m b o
c h i c nh tranh cho các nhà th u thu c t t c các n c thành viên c a ADB và do đó
ph i đ c thu x p đ đ ng t i công khai trên t p chí “C h i kinh doanh ADB” c a Ngân hàng c ng nh m t t báo l u hành r ng rãi trong n c c a bên vay
Ngoài ra, Ngân hàng Th gi i còn quy đ nh rõ “M i ng i d th u đ u ph i đ c cung
c p nh ng thông tin nh nhau và ph i cùng đ c đ m b o c h i bình đ ng trong vi c
nh n thông tin b sung k p th i Bên vay ph i t o đi u ki n thu n l i cho nh ng ng i
có th d th u đ n th m đ a đi m d án”
Ngân hàng Th gi i (WB) v a m i công b l nh c m Công ty C ph n Phát tri n C
s H t ng Th ng Long và các công ty con tham gia các ho t đ ng c a WB trong th i gian 2,5 n m, sau khi công ty này th a nh n hành vi l a đ o Công ty Phát tri n H
t ng Th ng Long thành l p n m 2001, ho t đ ng d ch v t v n trên đ a bàn h n 40
t nh, thành trong c n c H u h t nh ng d án công ty này tham gia là các d án ODA đ c Ngân hàng th gi i - WB, Ngân hàng phát tri n châu Á - ADB, Ngân hàng
h p tác qu c t Nh t B n – JBIC tài tr
Trang 35* M t s bài h c kinh nghi m rút ra t quy trình đ u th u c a các t ch c và qu c gia trên th gi i:
Qua nghiên c u m t s quy đ nh v đ u th u nêu trên, có th rút ra bài h c kinh nghi m cho vi c hoàn thi n quy trình đ u th u Vi t Nam nh sau:
+ Quán tri t sâu s c các quy lu t kinh t khách quan trong n n kinh t th tr ng, xây
d ng b ng đ c h th ng các quy đ nh v đ u th u mang tính quy ph m pháp lu t
m c đ cao N i dung c a cá quy đ nh ph i đ m b o nguyên t c khách quan, công
b ng, minh b ch ng th i, các quy đ nh ph i rõ ràng, c th đ đ m b o kh n ng
th c hi n, tránh s can thi p c a các c quan qu n lý Nhà n c vào vi c l a ch n và trao h p đ ng, c ng nh x lý các sai ph m, khi u n i
+ Chú tr ng vi c đào t o và ch s d ng đ i ng cán b và chuyên gia cho công tác
qu n lý đ u th u đáp ng các yêu c u th c t c a công tác này
* So sánh quá trình đ u th u theo quy ch đ u th u qu c gia và các t ch c qu c t
Qua phân tích kinh nghi m v công tác đ u th u m t s n c trên th gi i, ta th y có
nh ng b c ti n m i so v i Vi t Nam và có c ch giám sát t ng đ i ch t ch , t o nên tính minh b ch và công b ng cao trong ho t đ ng đ u th u Vi t Nam c n nghiên
c u k quy ch đ u th u th gi i đ có k ho ch hoàn thi n h n
Trên c s nhiên c u các tài li u tham kh o t ng k t và th c ti n Lu n v n đã h
th ng và khái quát hóa các n i dung c b n khái ni m v đ u th u đ i v i các đ i
t ng khác nhau: Ch đ u t , nhà th u và đ i v i nhà n c Tác gi c ng nêu rõ s
c n thi t c a đ u th u trong xây d ng đ i v i các ch th trên Các c s pháp lý trong
đ u th u Tác gi phân tích th c tr ng công tác đ u th u n c ta hi n nay: Qu n lý nhà n c v công tác đ u th u trong xây d ng, trình t th c hi n đ u th u trong xây
d ng, tình hình áp d ng quy trình đ u th u trong xây d ng nh ng t n t i và h n ch và các k t qu đã đ t đ c, nh ng nhân t nh h ng đ n đ u th u và phân tích kinh nghi m đ u th u c a m t s n c
Nh ng n i dung trên là c s đ nghiên c u n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây
l p c a doanh nghi p xây d ng
Trang 36CH NG 2: C S LÝ LU N VÀ PH NG PHÁP ÁNH GIÁ N NG
2.1 C s lý lu n v đ u th u và đ u th u xây l p theo theo quy đ nh c a vi t nam
2.1.1 Qu n lý nhà n c v đ u th u trong x y d ng
“ u th u” đã xu t hi n trong th c t đ i s ng xã h i t lâu, đã đ c v n d ng nhi u
n c trên th gi i Vi t Nam theo c ch c , ch y u qu n lý b ng ph ng pháp giao nh n th u theo k ho ch nên khó tránh kh i vi c th t thoát ti n b c c a nhà n c
và ch t l ng công trình c ng không đ c đ m b o Ch t nh ng n m 1986 tr l i đây ch tr ng đ i m i phát tri n kinh t c a nhà n c đ c khai thông, “ u th u”
m i đ c s d ng r ng rãi, tuy v n còn là m t khái ni m khá m i m Nh n th c đ c vai trò c a đ u th u, cùng v i quá trình đ i m i phát tri n kinh t , Nhà n c ta ch
tr ng chuy n t ph ng th c giao nhi m v sang ph ng th c đ u th u nh m t ng
c ng kh n ng c nh tranh trong các công trình xây d ng c ng nh trong l nh v c cung c p các d ch v và hàng hoá Vì th n m 1994, l n đ u tiên n c ta quy ch
c a n c ta, nó t o ra m t hành lang pháp lý cho vi c l a ch n đ c các nhà th u đ
th c hi n các d án đ u t , đ ng th i góp ph n nâng cao vai trò c a ch đ u t và t ng
c ng trách nhi m c a nhà th u
Các quy đ nh v đ u th u đ c xây d ng trên c s tham kh o các quy đ nh theo thông l chung c a qu c t và th c ti n qu n lý c a Vi t Nam, nên ngay t ban đ u khi
m i ban hành, Quy ch u th u đã đi vào cu c s ng Tuy nhiên, đ u th u là công
vi c m i trong khi chúng ta m i chuy n sang c ch th tr ng, cho nên v a th c hi n
v a ph i nghiên c u, ch nh s a các quy đ nh v đ u th u sao cho sát v i th c t h n
Trang 37Th c ti n trong nh ng n m qua cho th y, c bình quân kho ng 2 đ n 3 n m, Chính
ph l i ban hành Quy ch s a đ i ó là Ngh đ nh 88/1999/N -CP ngày 01/09/ 1999
c a chính ph , đ u th u đ c cho là “quá trình l a ch n nhà th u nh m đáp ng các yêu c u c a bên m i th u” Nh ng n m ti p theo nh m c th hoá và b sung thêm
m t s đi m cho phù h p h n, Chính ph ban hành các Ngh đ nh 14/2000/N CP ngày 5/5/2000 s a đ i b sung Ngh đ nh 88/1999/N CP và Ngh đ nh 66/CP ngày 12/6/2003, thay cho Quy ch u th u đ c ban hành l n đ u tiên vào n m 1996 (Ngh đ nh 43/CP) n Ngày 29/11/2005 Qu c h i khoá XI đã đã ban hành Lu t u
th u s 61/2015 (có hi u l c thi hành t ngày 1/4/2006) và Ngh đ nh s 85/2009/N
-CP ngày 15 tháng 10 n m 2009 c a Chính ph v vi c h ng d n thi hành Lu t u
th u và l a ch n nhà th u xây d ng, Ngh đ nh này có hi u l c thi hành k t ngày 01 tháng 12 n m 2009 kh c ph c nh ng t n t i và h n ch c a lu t đ u th u c đ n Ngày 26/11/2013, Qu c h i Khóa XIII đã thông qua Lu t đ u th u s 43/2013/QH13
và có hi u l c thi hành k t ngày 01/7/2014; vi c áp d ng lu t đ u th u m i mang
l i hi u qu cao nh t thì Chính ph đã ban hành Ngh đ nh s 63/2014/N -CP ngày 26/6/2014, quy đ nh chi ti t thi hành m t s đi u c a Lu t đ u th u v l a ch n nhà
th u và có hi u l c k t ngày 15/08/2014 thay th ngh đ nh s 85/2009/N -CP ngày 15/10/2009 Lu t đ u th u m i đã s a đ i, b sung, kh c ph c nh ng h n ch , b t c p
c a Lu t c s 61/2005, đáp ng k p th i yêu c u ph i có m t môi tr ng minh b ch,
c nh tranh cho ho t đ ng đ u th u, đ ng th i góp ph n hoàn thi n h th ng pháp lu t
v mua s m s d ng v n nhà n c
Hi n t i Nhà n c Qu n lý v công tác đ u th u trong x y d ng thông qua Lu t u
th u s 43/QH13 ngày 26/11/2013 và ngh đ nh s 63/2014/N – CP ngày 26/6/2014 quy đ nh chi ti t thi hành m t s đi u c a Lu t đ u th u và l a ch n nhà th u
Qu n lý nhà n c góp ph n nâng cao vai trò c a ch đ u t và t ng c ng trách nhi m
Trang 38d ng v n nhà n c; kh c ph c các t n t i trong đ u th u; t ng c ng tính công khai, minh b ch, t ng c ng phân c p, đ n gi n hóa th t c,t ng c ng h i nh p v i qu c t
và t ng c ng n ng l c c nh tranh gi a các nhà th u trong n c Kh c nh ng khó
kh n trong qu n lý nhà n c v đ u t xây d ng c b n Các m u h s h ng d n trong công tác đ u th u đ c ban hành ngày càng đ y đ , chi ti t và đ ng b ,giúp cho các c quan ch c n ng qu n lý v đ u th u các B , nghành, đ a ph ng, ch đ u t trong quá trình th c hi n d dàng và nhanh chóng, t đó nâng cao ch t l ng tài li u
đ u th u c ng nh quá trình đ u th u đ c công b ng, minh b ch h n, đ sai sót
Ph ng th c đ u th u b ng hình th c ch đ nh th u còn đ c áp d ng khá r ng rãi trong nhóm công trình có v n đ u t t các t ch c phi chính ph , quá trình đ u th u
a s các nhà th u l p h s d th u theo công ngh l p ghép modul Ph n giá d th u
c a các nhà th u nhi u tr ng h p ch khác nhau th gi m giá Ph n l n h s d
th u c t trúng th u, sau đó khi th c hi n thì b trí khác c v nhân s và bi n pháp thi công
2.1.2 Quá trình áp d ng các hình th c đ u th u trong xây d ng
Theo Lu t u th u 2013, hi n nay n c ta có các hình th c đ u th u sau:
u th u r ng rãi
u th u r ng rãi là hình th c đ u th u không h n ch s l ng nhà th u tham gia Bên m i th u ph i thông báo công khai v các đi u ki n d th u trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng t i thi u 10 ngày tr c khi phát hành h s m i th u u th u
r ng rãi là hình th c ch y u áp d ng trong đ u th u
u th u h n ch :
Trang 39u th u h n ch là hình th c đ u th u mà bên m i th u m i m t s nhà th u (t i thi u là 5) có đ n ng l c tham d Danh sách nhà th u tham d ph i đ c ng i có
th m quy n ho c c p có th m quy n ch p thu n Hình th c này ch đ c xem xét khi
áp d ng khi có nh ng đi u ki n sau:
Tuy nhiên hình th c này ch đ c áp d ng trong các tr ng h p đ c bi t sau:Tr ng
h p b t kh kháng do thiên tai đ ch ho , đ c phép ch đ nh ngay cho đ n v có đ
n ng l c đ th c hi n công vi c k p th i, sau đó ph i báo cáo Th t ng Chính ph v
n i dung ch đ nh th u đ xem xét phê duy t
* Gói th u có tính ch t nghiên c u th nghi m, bí m t qu c gia, bí m t an ninh, bí m t
qu c phòng do Th t ng Chính ph quy t đ nh
* Gói th u đ c bi t do Th t ng Chính ph quy t đ nh trên c s báo cáo th m đ nh
c a B K ho ch và u t , ý ki n b ng v n b n c a c quan tài tr v n và các c quan có liên quan
Trong báo cáo đ ngh ch đ nh th u ph i xác đ nh rõ ba n i dung sau:
- Lý do ch đ nh th u
- Kinh nghi m và n ng l c v m t k thu t, tài chính c a nhà th u đ ngh ch đ nh th u
- Giá tr và kh i l ng đã đ c ng i có th m quy n ho c c p có th m quy n phê duy t làm c n c cho ch đ nh th u
Gói th u có giá tr trong h n m c đ c áp d ng ch đ nh th u theo quy đ nh t i i m e
Trang 40Kho n 1 i u 22 c a Lu t u th u bao g m:
+ Không quá 500 tri u đ ng đ i v i gói th u cung c p d ch v t v n, d ch v phi t
v n, d ch v công, không quá 01 t đ ng đ i v i gói th u mua s m hàng hóa, xây l p,
h n h p, mua thu c, v t t y t , s n ph m công
+ Không quá 100 tri u đ ng đ i v i gói th u d toán mua s m th ng xuyên
Chào hàng c nh tranh:
Hình th c này đ c áp d ng cho chào hàng c nh tranh theo quy trình thông th ng áp
d ng đ i v i gói th u quy đ nh t i Kho n 1 i u 23 c a Lu t u th u có giá tr 5 t
đ ng, chào hàng c nh tranh theo quy trình rút g n áp d ng đ i v i gói th u d ch v phi
t v n thông d ng, đ n gi n có giá tr không quá 500 tri u đ ng, gói th u mua s m hàng hóa thông d ng, s n có trên th tr ng v i đ c tính k thu t đ c tiêu chu n hóa,
t ng đ ng nhau v ch t l ng và gói th u xây l p công trình đ n gi n đã có thi t k
b n v thi công đ c phê duy t có giá tr không quá 01 t đ ng, gói th u đ i v i mua
s m th ng xuyên có giá tr không quá 200 tri u đ ng M i gói th u ph i có ít nh t 3 chào hàng c a 3 nhà th u khác nhau trên c s yêu c u chào hàng c a bên m i th u
đ ng tr c đó thì quy mô c a hàng hóa áp d ng mua s m tr c ti p ph i nh h n 130% quy mô c a hàng hóa cùng lo i thu c gói th u t ng t đã ký h p đ ng tr c đó
Tr c khi ký h p đ ng, nhà th u ph i ch ng minh có đ n ng l c v k thu t tài chính
đ th c hi n gói th u
T th c hi n:
Hình th c này ch áp d ng đ i v i các gói th u mà ch đ u t có đ n ng l c th c hi n trên c s tuân th quy đ nh t i đi u 61 c a Ngh đ nh 63/2014/N -CP Vi c áp d ng