Hoàn thiện công tác quản lí đấu thầu xây dựng tại ban quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn nghệ an

Tr ng Hoàng T ng... Nhóm nhân t khách quan ..... Quá trình hình thành Ban ..... cách là nhà th u ph.

B GIÁO D C VÀ ÀO T O B NÔNG NGHI P VÀ PTNT



HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N LÝ U TH U XÂY

D NG T I BAN QU N LÝ D ÁN NÔNG NGHI P VÀ

PHÁT TRI N NÔNG THÔN NGH AN

LU N V N TH C S

HÀ N I , N M 2017

B GIÁO D C VÀ ÀO T O B NÔNG NGHI P VÀ PTNT



HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N LÝ U TH U XÂY

D NG T I BAN QU N LÝ D ÁN NÔNG NGHI P VÀ

PHÁT TRI N NÔNG THÔN NGH AN

Chuyên ngành: Qu n lý xây d ng

Mã s : 60.58.03.02

HÀ N I, N M 2017

Tr ng Hoàng T ng

L I C M N

Trong quá trình nghiên c u và th c hi n lu n v n, tác gi đã nh n đ c s h ng d n t n tình c a GS.TS D ng Thanh L ng và nh ng ý ki n v chuyên môn quý báu c a các

th y cô giáo trong khoa Công trình, khoa Kinh t và Qu n lý – Tr ng i h c Th y l i

c ng nh s giúp đ c a Ban Qu n lý d án Nông nghi p và PTNT (NAPMU)

Tác gi xin chân thành c m n các th y cô trong Tr ng i h c Th y l i đã ch b o,

h ng d n khoa h c và c quan cung c p s li u trong quá trình h c t p, nghiên c u

và hoàn thành lu n v n này

Do ki n th c, kinh nghi m c ng nh th i gian nghiên c u còn h n ch nên Lu n v n khó tránh kh i nh ng thi u sót, tác gi r t mong nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp c a quý đ c gi

Xin trân tr ng c m n!

Tác gi lu n v n

Tr ng Hoàng T ng

M C L C

L I CAM OAN i

L I C M N ii

M C L C iii

DANH M C HÌNH NH vii

DANH M C B NG BI U viii

DANH M C CÁC VI T T T ix

PH N M U 1

1 Tính c p thi t c a tài 1

2 M c đích nghiên c u 3

3 i t ng và ph m vi nghiên c u 3

4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u 3

CH NG 1 T NG QUAN V HO T NG XÂY D NG VÀ TH C TR NG HO T NG U TH U XÂY D NG T I VI T NAM 4

1.1 T ng quan v ho t đ ng xây d ng 4

1.1.1 Công trình xây d ng 4

1.1.2 Ho t đ ng xây d ng và các bên tham gia ho t đ ng xây d ng 5

1.1.2.1 Ho t đ ng xây d ng 5

1.1.2.2 Các bên tham gia ho t đ ng xây d ng 6

1.1.3 Qu n lý nhà n c v ho t đ ng xây d ng 7

1.1.3.1 i v i d án dân l p 7

1.1.3.2 i v i d án s d ng ngu n v n Nhà n c 7

1.1.3.3 Ph ng pháp qu n lý Nhà n c trong ho t đ ng xây d ng 8

1.1.3.4 Các tiêu chí đánh giá hi u qu c a công tác qu n lý nhà n c trong ho t đ ng xây d ng 8

1.1.4 L ch s đ u th u và l a ch n nhà th u trong ho t đ ng xây d ng 9

1.2 T ng quan v ho t đ ng đ u th u xây d ng 10

1.2.1 Quá trình áp d ng quy đ nh v đ u th u và l a ch n nhà th u trong xây d ng Vi t Nam 10

1.2.2 Tình hình công tác qu n lý đ u th u xây d ng c a các ban QLDA đ u t xây

d ng 12

1.2.3 Nh ng k t qu đ t đ c và nh ng v n đ còn t n t i 14

1.2.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c 14

1.2.3.2 Nh ng v n đ còn t n t i 14

1.2.4 Kinh nghi m qu n lý đ u th u m t s n c 15

1.2.4.1 Kinh nghi m đ u th u xây d ng n c Nga 15

1.2.4.2 Kinh nghi m đ u th u c a Hàn Qu c 16

1.2.4.3 Kinh nghi m đ u th u c a Campuchia 16

1.2.4.4 Kinh nghi m đ u th u c a Ngân hàng Th gi i (WB) 17

1.2.5 Nh ng bài h c kinh nghi m trong công tác qu n lý đ u th u 18

1.3 Các nhân t nh h ng t i công tác qu n lý đ u th u xây d ng 18

1.3.1 Nhóm nhân t khách quan 18

1.3.1.1 Các c ch qu n lý và chính sách c a nhà n c 18

1.3.1.2 Th tr ng 19

1.3.2 Nhóm nhân t ch quan 19

1.3.2.1 Ch đ u t và t v n giám sát 19

1.3.2.2 i th c nh tranh 20

1.3.2.3 Hình th c l a ch n nhà th u c a ch đ u t 20

1.3.2.4 Các ph ng th c đ u th u 21

1.3.2.5 N i b doanh nghi p 21

1.4 K t lu n ch ng 1 22

CH NG 2 C S LÝ LU N V U TH U XÂY D NG VÀ QU N LÝ U TH U XÂY D NG 23

2.1 C s lý lu n v đ u th u và đ u th u trong xây d ng 23

2.1.1 u th u và vai trò c a đ u th u trong ho t đ ng xây d ng 23

2.1.1.1 u th u 23

2.1.1.2 Vai trò c a đ u th u trong ho t đ ng xây d ng 23

2.1.2 M c tiêu c a đ u th u trong xây d ng 25

2.2 Các hình th c và ph ng th c l a ch n nhà th u 29

2.2.1 Các hình th c l a ch n nhà th u 29

2.2.1.1 u th u r ng rãi 29

2.2.1.2 u th u h n ch 29

2.2.1.3 Ch đ nh th u 30

2.2.1.4 Chào hàng c nh tranh 31

2.2.1.5 Mua s m tr c ti p 32

2.2.1.6 T th c hi n 32

2.2.1.7 L a ch n nhà th u, nhà đ u t trong tr ng h p đ c bi t 33

2.2.2 Các ph ng th c l a ch n nhà th u 33

2.2.3 Các lo i hình đ u th u 36

2.2.3.1 u th u tuy n ch n t v n 36

2.2.3.2 u th u xây l p 37

2.2.3.3 u th u mua s m hàng hóa và các d ch v khác 38

2.3 Các giai đo n trong đ u th u xây d ng và n i dung qu n lý c a ch đ u t 40

2.3.1 Giai đo n chu n b đ u th u 40

2.3.2 Giai đo n m i th u và n p h s d th u 41

2.3.3 M th u, đánh giá x p h ng h s d th u và l a ch n đ n v trúng th u 43

2.3.4 Thông báo k t qu trúng th u, ký h p đ ng và tri n khai thi công công trình 44

2.4 C s Pháp lý liên quan đ n đ u th u trong xây d ng 45

2.4.1 Lu t 45

2.4.2 Các v n b n d i lu t 45

2.5 K t lu n ch ng 2 46

CH NG 3 GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N LÝ U TH U XÂY D NG T I NAPMU 47

3.1 Gi i thi u khái quát v NAPMU 47

3.1.1 Quá trình hình thành Ban 47

3.1.2 C c u t ch c qu n lý và nhi m v c a Ban 47

3.1.2.1 Lãnh đ o Ban 48

3.1.2.2 Phòng K ho ch - Tài chính 48

3.1.2.3 Phòng K thu t 50

3.1.2.4 Phòng T ng h p - T ch c - Hành chính 51

3.2 Th c tr ng công tác qu n lý đ u th u xây d ng t i Ban 52

3.2.1 T ng h p các h p đ ng xây d ng đã ký k t c a Ban trong nh ng n m v a qua 52

3.2.2 Th c tr ng v quy trình qu n lý đ u th u c a Ban qu n lý d án hi n nay 53

3.2.3 Th c tr ng trong công tác chu n b đ u th u 59

3.2.4 Th c tr ng trong công tác m i th u và n p h s d th u 60

3.2.5 Th c tr ng trong công tác m th u, đánh giá x p h ng h s d th u và l a ch n đ n v trúng th u 61

3.2.6 Th c tr ng trong công tác thông báo k t qu trúng th u, ký h p đ ng và tri n khai thi công công trình 72

3.2.7 Th c tr ng n ng l c cán b tham gia qu n lý đ u th u 73

3.2.8 Nh ng k t qu đ t đ c 76

3.2.9 Nh ng m t còn t n t i, h n ch 79

3.2.10 Nguyên nhân c a nh ng t n t i, h n ch 81

3.3 xu t các gi i pháp nh m hoàn thi n công tác qu n lý đ u th u xây d ng c a Ban trong th i gian t i 83

3.3.1 C i ti n c c u t ch c c a Ban cho phù h p v i nhi m v m i 84

3.3.2 T o d ng môi tr ng thu n l i cho công tác đ u th u 87

3.3.3 Các gi i pháp hoàn thi n quá trình l a ch n nhà th u 88

3.3.3.1 Tiêu chu n hóa các tiêu chí l a ch n nhà th u v m t k thu t 88

3.3.3.2 Nâng cao n ng l c chuyên môn c a các thành viên trong Ban QLDA 90

3.3.3.3 a d ng hóa và nâng cao tính c nh tranh gi a các nhà th u 90

3.3.3.4 Quy trình th c hi n đ u th u 91

3.3.4 Gi i pháp v qu n lý đ u th u c a Ch d án và Ban QLDA 93

3.3.5 Gi i pháp v nâng cao n ng l c t ch c và cá nhân liên quan t i quá trình l a ch n nhà th u 93

3.4 K t lu n ch ng 3 94

K T LU N VÀ KI N NGH 95

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 99

DANH M C HÌNH NH

Hình 2 1 Trình t th c hi n t ch c đ u th u 37Hình 3 1 C c u t ch c qu n lý c a Ban QLDA NN & PTNT 47Hình 3 2 S đ qu n lý đ u th u t i Ban QLDA NN&PTNT Ngh An 85

DANH M C B NG BI U

B ng 3 1 M t s d án do PPMU th c hi n 52

B ng 3 2 T ng h p k t qu đ u th u theo hình th c l a ch n nhà th u 59

B ng 3 3 ánh giá v m t k thu t các h s d th u 67

B ng 3 4 K t qu đánh giá các nhà th u 68

B ng 3 5 i ng cán b trong Ban QLDA NN&PTNT Ngh An 75

B ng 3 6 M c ti t ki m sau đ u th u xây l p 76

B ng 3 7 Th ng kê chênh l ch giá trúng th u và giá gói th u qua các n m 78

DANH M C CÁC VI T T T

Ban QLDA Ban Qu n lý d án

CPO Ban qu n lý trung ng các d án thu c B NN & PTNT

PH N M U

1 Tính c p thi t c a tài

Trong nh ng n m qua, đ c s quan tâm c a ng và Nhà n c v i nhi u ch tr ng, chính sách phát tri n kinh t , xã h i; k th a nh ng thành t u trong phát tri n kinh t -

xã h i sau 26 n m tái l p t nh (t n m 1991), kinh t xã h i t nh Ngh An đã có nh ng

b c phát tri n v t b c M t trong các nhân t t o nên thành t u đó là s đóng góp

l n trong vi c huy đ ng và s d ng các ngu n v n đ u t xây d ng h th ng c s h

t ng k thu t, h t ng xã h i, đ u t th c hi n các d án xây d ng đ c bi t là s thu hút đ u t t các d án H tr phát tri n chính th c c a các c quan, t ch c qu c t (ví d nh CPO ho c theo các hình th c ICB, EPC, ) Do đó, c n qu n lý t t vi c

th c hi n các d án nh m phát huy hi u qu đ u t cho toàn xã h i

Trong qu n lý các d án đ u t , vi c th c hi n đúng các th t c theo quy đ nh c a pháp lu t hi n hành là đi u r t quan tr ng và c n thi t; trong đó công tác qu n lý và t

ch c đ u th u đ l a ch n nhà th u có đ n ng l c kinh nghi m, tài chính và nhân l c đáp ng t t các yêu c u c a gói th u là khâu quan tr ng, quy t đ nh hi u qu và s thành công c a d án Trong n n kinh t th tr ng, đ u th u là m t ph ng th c

th ng s d ng đ l a ch n các nhà cung c p hay các nhà th u khoán nh m th c hi n các đ n hàng hay các công trình đ u t d a trên ngu n ngân sách Thông qua ho t

đ ng đ u th u, bên m i th u có nhi u c h i đ l a ch n nh ng nhà th u phù h p v i mình, mang l i hi u qu cao nh t v i giá c c nh tranh nh t ng th i nhà th u có nhi u c h i đ c nh tranh nh m đ t đ c các h p đ ng đ có th cung c p các s n

ph m t o ra mà mình có ho c các d ch v mà mình có kh n ng đáp ng nh m t i u hóa l i nhu n Thông qua đ u th u, các ho t đ ng kinh t đ u đ c kích thích phát tri n nh các ngành s n xu t tr c ti p, các ngành công nghi p ph tr

Trong s phát tri n kinh t th tr ng và xu h ng h i nh p kinh t khu v c thì vai trò

c a đ u t nói chung và đ u t xây d ng c b n t ngân sách nhà n c nói riêng là r t quan tr ng u t xây d ng c b n s d ng m t kh i l ng ngu n v n ngân sách nhà

n c đ đ u t h th ng c s hà t ng góp ph n tích c c vào s phát tri n n n kinh t

c a đ t n c Tuy nhiên đ đ m b o ngu n v n đ c s d ng ti t ki m và có hi u qu thì nhà n c ph i đ a ra nh ng bi n pháp, công c nh m qu n lý ho t đ ng đ u t Và

m t trong nh ng công c đó là đ u th u T nh ng n m đ u c a th p niên 90 đ n nay, Nhà n c đã xây d ng và ngày càng hoàn thi n h th ng v n b n quy ph m pháp lu t

v đ u th u Qua th i gian th c hi n, đ u th u đã b o đ m đ c s c nh tranh, công

b ng và hi u qu kinh t Ch t l ng công trình xây d ng ngày càng đ c nâng cao, đáp ng yêu c u ph c v phát tri n kinh t xã h i, qua đ u th u công tác qu n lý nhà

n c đ c t ng c ng

Trong nh ng n m qua, thành ph Vinh t nh Ngh An đã đ t đ c nh ng thành t to

l n v kinh t -xã h i, b m t đô th ngày càng đ i m i, đ i s ng nhân dân đ c c i thi n t đ c nh ng k t qu nh v y là nh m t ph n đóng góp c a vi c s d ng có

hi u qu các ngu n l c vào vi c đ u t xây d ng k t c u h t ng kinh t -xã h i Trong

đó, ho t đ ng đ u th u đã ít nhi u mang l i tác đ ng trong ti t ki m chi ngân sách, nâng cao ch t l ng công trình xây d ng

Tuy nhiên, th c ti n công tác t ch c và qu n lý nhà n c v các ho t đ ng đ u th u các công trình xây d ng nói chung và c a thành ph Vinh nói riêng c ng nh t i các Ban QLDA xây d ng trong nh ng n m qua cho th y còn có nhi u v n đ b t c p,

m t s b c th c hi n còn mang tính hình th c, thi u chuyên nghi p, m t s ch đ u

t ch a đáp ng yêu c u v n ng l c trong vi c qu n lý ho t đ ng đ u th u theo phân c p; công tác ki m tra, theo dõi, giám sát trong và sau quá trình đ u th u còn

ch a sâu sát nên hi u qu đ a l i ch a cao c bi t đ i v i các d án s d ng v n

ODA hay theo các hình th c ICB, EPC, công tác đ u th u đ c th c hi n theo các quy

đ nh riêng c a nhà tài tr , đ m b o tính nghiêm túc, ch t ch , c nh tranh công khai, minh b ch và phù h p v i Lu t và thông l Qu c t v đ u th u Bên c nh đó, hi n nay ngu n v n ngân sách nhà n c c a thành ph Vinh r t h n h p, vi c ti t ki m và

s d ng có hi u qu ngu n ngân sách cho đ u t xây d ng là yêu c u c p thi t T t

c nh ng h n ch trên đ u là nh ng lý do góp ph n làm ch m quá trình đ u th u d n

đ n vi c ch m gi i ngân i u đó đòi h i c n ph i nâng cao hi u qu qu n lý nhà n c

v ho t đ ng đ u th u các công trình xây d ng, góp ph n thúc đ y quá trình phát tri n kinh t -xã h i c a thành ph Vinh t nh Ngh An

Trong b i c nh nh v y, vi c phân tích đánh giá ho t đ ng qu n lý nhà n c trong

l nh v c đ u th u các công trình xây d ng c b n thành ph Vinh đang đ c đ t ra

r t c p bách Là m t trong nh ng thành viên c a Ban đ c tham gia tr c ti p các

ho t đ ng đ u th u và l a ch n nhà th u, tác gi xin ch n đ tài “Hoàn thi n công tác qu n lý đ u th u xây d ng t i Ban QLDA Nông Nghi p và PTNT Ngh An”

nh m góp ph n hoàn thi n công tác qu n lý đ u th u t i đ n v và là c s nghiên

c u cho các Ban QLDA khác tham kh o và áp d ng

2 M c đích nghiên c u

Lu n v n nghiên c u nh m đ xu t m t s gi i pháp có tính kh thi, có c s lý lu n

và th c ti n nh m hoàn thi n công tác qu n lý đ u th u xây d ng nói chung và qu n lý

th c hi n các d án đ u t xây d ng nói riêng c a Ban QLDA NN & PTNT Ngh An

4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u

th c hi n nh ng n i dung nghiên c u, tác gi lu n v n s d ng các ph ng pháp nghiên c u sau: ph ng pháp đi u tra thu th p thông tin; ph ng pháp k th a, áp

d ng có ch n l c; ph ng pháp th ng kê, phân tích tính toán, t ng h p, so sánh;

ph ng pháp kh o sát th c t ; ph ng pháp đ i chi u v i h th ng v n b n pháp quy;

và m t s ph ng pháp k t h p khác

ho t đ ng Ngành xây d ng là m t trong nh ng ngành kinh t l n c a n n kinh t qu c dân, đóng vai trò ch ch t; khâu cu i cùng c a quá trình t o nên c s v t ch t k thu t và tài s n c đ nh

Theo i u 3, kho n 2 Lu t Xây d ng S 16/2003/QH11[1]: “Công trình xây d ng là

s n ph m đ c t o thành b i s c lao đ ng c a con ng i, v t li u xây d ng, thi t b

l p đ t vào công trình, đ c liên k t đ nh v v i đ t, có th bao g m ph n d i m t

đ t, ph n trên m t đ t, ph n d i m t n c và ph n trên m t n c, đ c xây d ng

theo thi t k Công trình xây d ng bao g m: công trình xây d ng công c ng, công trình nhà , công trình công nghi p, giao thông, th y l i, n ng l ng và các công

trình khác“

Có th phân lo i công trình xây d ng d a vào đ c đi m k thu t nh sau: Công trình dân d ng; Công trình công nghi p; Công trình th y l i; Công trình giao thông; Công trình h t ng k thu t

Do các công trình xây d ng th ng ph i xây d ng trong th i gian dài nên đ phù h p

v i công vi c thanh quy t toán nên có th phân lo i công trình xây d ng theo m c đ hoàn thành nh sau:

S n ph m trung gian: giai đo n chu n b đ u t , giai đo n kh o sát thi t k , giai

đo n xây l p

S n ph m cu i cùng c a xây d ng: là các công trình hay h ng m c công trình xây

d ng đã hoàn thành và có th bàn giao đ a vào s d ng

Ho t đ ng thi công ph c v cho vi c xây d ng các công trình

1.1.2 Ho t đ ng xây d ng và các bên tham gia ho t đ ng xây d ng

1.1.2.1 Ho t đ ng xây d ng

Ho t đ ng xây d ng là quá trình ti n hành các quá trình lao đ ng đ t o ra nh ng s n

ph m xây d ng cho n n kinh t qu c dân, g m nh ng công vi c sau: Th m dò, kh o sát, thi t k ; Xây d ng m i, xây d ng l i công trình; C i t o m r ng, nâng c p, hi n

đ i hóa công trình; Cho thuê ph ng ti n, máy móc thi công có ng i đi u khi n đi kèm

ng th i vi c xây d ng công trình ph i phù h p v i quy ho ch t ng th phát tri n kinh t – xã h i, quy ho ch ngành, quy ho ch xây d ng, b o đ m an ninh, an toàn xã

h i và an toàn môi tr ng, phù h p v i các quy đ nh c a pháp lu t v đ t đai và pháp

lu t khác có liên quan

Ph i phân đ nh rõ ch c n ng qu n lý c a nhà n c và phân c p qu n lý v đ u t ; xây

d ng phù h p v i t ng lo i ngu n v n và ch đ u t Th c hi n qu n lý đ u t theo

d án, quy ho ch và pháp lu t

S d ng h p lý ngu n l c, tài nguyên t i khu v c có d án, b o đ m đúng m c đích,

đ i t ng và trình t đ u t xây d ng Vi c s d ng đúng m c đích ngu n nhân l c, tài nguyên t i khu v c có d án s đ m b o đ c ngu n l c và gi m s hoang phí

nh ng chi phí không c n thi t

Trong quá trình ti n hành đ u t xây d ng thì vi c xây d ng ph i đ m b o ch t l ng,

ti n đ , an toàn công trình tính m ng, s c kh e c a nh ng ng i tham gia vào quá trình xây d ng

B o đ m xây d ng đ ng b trong t ng công trình và đ ng b v i các công trình h

t ng k thu t, h t ng xã h i

T ch c, cá nhân khi tham gia ho t đ ng xây d ng ph i có đ các đi u ki n n ng l c phù h p v i lo i d án; lo i, c p công trình xây d ng và công vi c theo quy đ nh

c a Lu t xây d ng 2014

1.1.2.2 Các bên tham gia ho t đ ng xây d ng

Các bên liên quan trong m t d án xây d ng có nh ng l i ích, nhu c u và u tiên khác nhau Do đó, vi c xác đ nh đ c các bên liên quan trong d án càng s m càng t t, đ c

bi t trong giai đo n xây d ng ý t ng Thông th ng, trong m t d án xây d ng, các bên tham gia bao g m:

- Nhà tài tr (Ch đ u t )

Ch u trách nhi m cu i cùng đ i v i s thành công c a d án Nhà tài tr có trách nhi m ký k t hoàn t t các tài li u l p k ho ch và các yêu c u thay đ i ng

th i cho phép nhóm qu n lý d án s d ng các ngu n l c, b o v và c v n cho nhóm

qu n lý d án Trong quá trình th c hi n d án, nhà tài tr có thêm các trách nhi m xem xét l i các ti n trình và ch t l ng, c t b ng khai tr ng, khánh thành, ký và công

Th ng xuyên thông báo cho nhà tài tr và các đ i t ng liên quan d án: a ra yêu

c u và trình bày nh ng thay đ i v ph m vi ng th i là đ n v đ i di n cho ch đ u

S n ph m đ u ra c a d án g m các công trình xây d ng Nh ng d án đem l i l i ích

rõ ràng cho c ng đ ng thì Nhà n c ph i luôn theo sát, qu n lý các ho t đ ng này

u vào c a m i d án là tài nguyên qu c gia, là máy móc, thi t b công nghi p

Vi c s d ng đ u vào c a ch đ u t s nh h ng đ n c ng đ ng v nhi u m t Nó liên quan đ n ngu n l i con ng i, Nhà n c c n qu n lý đ cân đ i ngu n l c trong

n n kinh t và đ ki m tra đ an toàn c a các y u t đ u vào

Vi c qu n lý nhà n c đ m b o vi c xây d ng đúng quy ho ch, đ m b o an toàn trong xây d ng, tuân th các tiêu chu n ch t l ng xây d ng và ki n trúc chung, h n ch các tác đ ng x u đ n môi tr ng đây là vai trò quan tr ng nh t trong công tác qu n lý nhà n c trong l nh v c xây d ng c b n

1.1.3.2 i v i d án s d ng ngu n v n Nhà n c

T t c các d án đ u có m t ban qu n lý đi kèm, có th ban qu n lý t n t i t m th i

ho c có th t n t i lâu dài nh ng luôn c n có s qu n lý c a nhà n c

Ban QLDA do Nhà n c thành l p ch chuyên qu n v i t cách ch đ u t H đ i

di n cho Nhà n c v m t v n đ u t và có s m ng bi n v n đó s m thành m c tiêu

đ u t nên nh ng nh h ng khác c a d án đ c quan tâm ít h n so v i vi c hoàn thành m c tiêu đ u t N u nh không có s qu n lý c a nhà n c đ i v i các ban này thì các d án qu c gia trong khi theo đu i các m c tiêu chuyên ngành thì l i làm t n

h i đ n qu c gia m t khác mà h không l ng đ c ho c không quan tâm Vi c Nhà

n c qu n lý đ i v i các d án này đ ng n ng a các hi n t ng tiêu c c nh hi n

t ng tham nh ng, bòn rút công trình

c a đ i t ng tham gia trong quá trình th c hi n d án theo m t m c tiêu nh t đ nh

c a kinh t xã h i

c Ph ng pháp giáo d c

Ph ng pháp giáo d c là ph ng pháp tác đ ng vào nh n th c, tình c m c a con

ng i nh m nâng cao tính t giác và nhi t tình lao đ ng c a h Ph ng pháp này mang tính thuy t ph c, giúp ng i lao đ ng phân bi t ph i trái đúng sai nh th nào đ

h quy t đ nh vi c mình làm

1.1.3.4 Các tiêu chí đánh giá hi u qu c a công tác qu n lý nhà n c trong ho t đ ng xây d ng

Vi c đánh giá hi u qu ho t đ ng qu n lý nhà n c v đ u t xây d ng c ng c n có

nh ng tiêu chu n nh t đ nh Vi c xác đ nh h th ng tiêu chí là lu n c khoa h c đ m

b o cho vi c đánh giá đ c khách quan và đúng đ n M t d án đ u t xây d ng đ c xem là có hi u qu n u nh nó phù h p v i ch tr ng đ u t , đ m b o các y u t v

m t ch t l ng, k thu t, th i gian thi công v i chi phí th p nh t và th a mãn đ c các yêu c u c a bên h ng th

Bên c nh đó có th hi u, Qu n lý Nhà n c trong l nh v c đ u t xây d ng chính là

vi c qu n lý trên góc đ v mô c a l nh v c này M c tiêu là th c hi n đúng nh ng quy đ nh c a pháp lu t v yêu c u kinh t -k thu t trong l nh v c đ u t xây d ng

Qu n lý v mô nh m đ m b o quy trình th c hi n đ u t xây d ng công trình đ c

th c hi n theo đúng quy đ nh, đúng v i quy ho ch và thi t k đ c duy t, đ m b o s

b n v ng m quan, đ m b o ch t l ng và th i h n xây d ng v i chi phí h p lý M t

Th i k tr c n m 1990 Vi t Nam, trong n n kinh t k ho ch hóa t p trung, m i

ho t đ ng đ u th u qu c t trong l nh v c mua s m và xây d ng đ u theo quy đ nh c a nhà tài tr

Tr c n m 1975, các công trình xí nghi p b nh vi n đ c xây d ng b ng v n vi n tr

c a các n c XHCN và do n c tài tr thi t k , cung c p máy móc thi t b và xây

d ng Sau gi i phòng 1975 n c ta tr thành thành viên c a ADB và đ c s d ng các kho n vay t t ch c này đ phát tri n kinh t u th u qu c t đ u tiên n c C ng hòa XHCN Vi t Nam đ c th c hi n vào n m 1979 t i Câu l c b Qu c t Hà N i do

T ng công ty nh p kh u thi t b toàn b ch trì

Ngày 9/5/1988, H i đ ng B tr ng có Quy t đ nh s 80/HDBT v các chính sách đ i

m i c ch qu n lý xây d ng c b n, theo đó đ u th u đ c thí đi m trong xây d ng Tuy nhiên trong th i k này ho t đ ng đ u th u Vi t Nam ch a đ c phát tri n do quan h tài chính v i các t ch c qu c t b gián đo n

Trong th i k 1978-1979 do s ki n Campuchia, nhi u n c T b n ch ngh a và t

ch c qu c t nh WB, ADB, IMF đã ng ng vi n tr cho Vi t Nam, cho t i t n n m

1993 chúng ta m i khai thông đ c Nh v y trong th i k này, ho t đ ng đ u th u

c a Vi t nam ch a phát tri n, các xí nghi p có v n đ u t n c ngoài th ng đ c

đ u th u t i các n c ch đ u t , các nhà th u Vi t nam n u tham gia thì ch v i t

cách là nhà th u ph Các d án th c hi n b ng v n tài tr c ng di n ra t ng t , th i gian này vi c đ u th u đã đ c th c hi n theo s h ng d n c a nhà tài tr

T tháng 10 n m 1993, Vi t Nam đã khai thông các m i quan h v i WB, ADB, IMF, đi u này đã m đ ng t o thu n l i khi n cho ngu n v n đ u t vào Vi t nam ngày càng l n Ho t đ ng đ u th u nh n nh p h n v i quy mô, ch t l ng t ng lên và tr thành hi n t ng ph bi n trong đ i s ng xã h i Vi t Nam N m 1996 B K ho ch và

u t đã th m đ nh 46 gói th u

T n m 1997, B K ho ch và u t ra Thông t 07/BKH/VPXT b sung các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài vào ph m vi qu n lý c a Quy ch đ u th u T đ y

ho t đ ng đ u th u đ c m r ng và đi vào đ i s ng xã h i c a ng i Vi t nam Ch

m t n m sau có 4577 gói th u đ c đ u th u theo Quy ch đ u th u

n n m 2002, con s các gói th u t ng g p 7,02 l n n m 1998, n m 2005 sau khi ban hành Lu t u th u đã t ng g p 6,53 l n Hi n nay các nhà th u trong n c đã có k

n ng c nh tranh ngang b ng v i các nhà th u n c ngaoì và trúng th u h u h t là các nhà th u xây d ng thu c các d án do WB, ADB tài tr

1.2 T ng quan v ho t đ ng đ u th u xây d ng

1.2.1 Quá trình áp d ng quy đ nh v đ u th u và l a ch n nhà th u trong xây d ng

Vi t Nam

t n c chuy n t n n kinh t bao c p sang n n kinh t th tr ng nhi u thành ph n

có s qu n lý c a nhà n c ây là m t b c ngo t trong quá trình phát tri n Nhi u

d án có r t nhi u ph ng án th c hi n Trên th tr ng có r t nhi u đ n v đ n ng

l c đ th c hi n m t cách t t nh t d án đó V n đ là ch đ u t ch n ai là ng i có

th th a mãn t i đa các yêu c u c a mình V i nhu c u đó c a th tr ng mà Lu t đ u

th u n m 2013 ra đ i đ h ng d n các b ngành, đ a ph ng và c s th c hi n công tác đ u th u Công tác đ u th u tuy m i tri n khai trong th i gian ng n, nh ng đ t

đ c nh ng thành t u đáng khích l Vi c v n d ng các nguyên t c và trình t theo quy ch đ u th u ban hành đã và đang đ c các b , ngành, đ a ph ng và c s h t

s c quan tâm và quán tri t th c hi n Nh v y mà s gói th u đ c th c hi n đ u th u trong nh ng n m qua có t ng

u th u là m t ho t đ ng quan tr ng trong n n kinh t , cho nên đ ng v phía Nhà

t giai đo n l p h s m i th u C n xác đ nh rõ m c tiêu chính khi l a ch n nhà th u,

đ t ra tr ng tâm c a h s d th u, nh m đ ra đ c các tiêu chí đánh giá ch t l ng

s n ph m, tiêu chí l a ch n c a đ n v s d ng công trình sau khi hoàn thành

u th u xây d ng ph i đ m b o các nguyên t c: Hi u qu ; C nh tranh bình đ ng; Công b ng; Minh b ch; Phân minh;

Quy trình l a ch n nhà th u đ c c th hóa trong i u 55 Ngh đ nh 63/2014/N -CP [2] nh sau:

B c1: Chu n b l a ch n nhà th u

L p h s yêu c u

Vi c l p h s yêu c u ph i c n c theo quy đ nh t i Kho n 1 i u 12 c a Ngh đ nh 63/2014/N -CP N i dung h s yêu c u bao g m các thông tin tóm t t v d án, gói

th u; ch d n vi c chu n b và n p h s đ xu t; tiêu chu n v n ng l c, kinh nghi m

c a nhà th u; tiêu chu n đánh giá v k thu t và xác đ nh giá ch đ nh th u S d ng tiêu chí đ t, không đ t đ đánh giá v n ng l c, kinh nghi m và đánh giá v k thu t;

Th m đ nh và phê duy t h s yêu c u và xác đ nh nhà th u đ c đ ngh ch đ nh

Nhà th u đ c xác đ nh đ nh n h s yêu c u khi có t cách h p l theo quy đ nh t i các i m a, b, c, d, e và h Kho n 1 i u 5 c a Lu t u th u 2013 [3] và có đ n ng

l c, kinh nghi m th c hi n gói th u

th o, làm rõ ho c s a đ i, b sung các n i dung thông tin c n thi t c a h s đ xu t

nh m ch ng minh s đáp ng c a nhà th u theo yêu c u v n ng l c, kinh nghi m,

ti n đ , kh i l ng, ch t l ng, gi i pháp k thu t và bi n pháp t ch c th c hi n gói

th u;

Nhà th u đ c đ ngh ch đ nh th u khi đáp ng đ y đ các đi u ki n sau đây: Có h

s đ xu t h p l ; có n ng l c, kinh nghi m và đ xu t k thu t đáp ng yêu c u c a

h s yêu c u; có giá đ ngh ch đ nh th u không v t d toán gói th u đ c duy t

B c 4: Trình, th m đ nh; phê duy t và công khai k t qu ch đ nh th u theo quy đ nh

t i i u 20 c a Ngh đ nh 63/2014/N -CP

B c 5: Hoàn thi n và ký k t h p đ ng

H p đ ng ký k t gi a các bên ph i phù h p v i quy t đ nh phê duy t k t qu ch đ nh

th u, biên b n th ng th o h p đ ng, h s đ xu t, h s yêu c u và các tài li u liên quan khác

1.2.2 Tình hình công tác qu n lý đ u th u xây d ng c a các ban QLDA đ u t xây

d ng

Ban qu n lý d án là m t thành ph n quan tr ng c a d án xây d ng, đó là m t cá nhân ho c m t t ch c do Ch đ u t thành l p, có nhi m v đi u hành, qu n lý d án trong su t quá trình th c hi n d án Hi n nay, khi th c hi n vi c đ u th u, Ban

QLDA đã đ a tiêu chu n đánh giá chi ti t phù h p v i yêu c u c a gói th u vào h s

m i th u đ t o s minh b ch, hi u qu trong đ u th u nh m l a ch n đ c nhà th u đáp ng đ y đ v t cách h p l , n ng l c, kinh nghi m và có gi i pháp kh thi đ

th c hi n gói th u

i v i các gói th u đang trong giai đo n th ng th o h p đ ng, Ch d án ph i đ m

b o ti n đ , ngu n v n cho công tác đ n bù, gi i phóng m t b ng tr c khi ký h p

đ ng Tr ng h p c p bách c n th c hi n ngay mà ch a đ m b o ti n đ trong công tác gi i phóng, bàn giao m t b ng nh d ki n trong h p đ ng thì ch d án ph i đ

xu t ph ng án x lý trình c p có th m quy n xem xét, quy t đ nh

Ch d án xác đ nh rõ các c ch tài chính trong h p đ ng đ ràng bu c nhà th u ph i

b o đ m theo yêu c u ti n đ , ch t l ng c a công trình, đ ng th i ki m soát chi phí trong t ng m c đ u t Trong quá trình th ng th o h p đ ng, ph i rà soát t ng giá tr

h p đ ng, không đ a các chi phí gián ti p thu c các h ng m c khác không có ngu n

v n thanh toán c a d án vào h p đ ng

Ch d án c ng c n d báo đ i v i r i ro v t giá trong tr ng h p nhà th u chào các chi phí liên quan đ n vi c th c hi n gói th u b ng đ ng ti n ngo i t , đ c bi t không cùng lo i v i đ ng ti n thanh toán c a nhà tài tr

Trong h p đ ng luôn ghi rõ ngu n ch s giá, ph ng pháp, cách th c tính giá tr

t ng đ ng, t giá quy đ i Có bi n pháp ki m soát r i ro liên quan đ n s bi n đ ng

c a t giá ngo i t trong h p đ ng

Th c hi n nghiêm túc vi c x lý vi ph m h p đ ng đ i v i các hành vi ch m ti n đ , không b o đ m ch t l ng v t t , thi t b , công trình

Tuy nhiên do đ c đi m c a các Ban là ch ph trách th c hi n qu n lý m t d án, nên

b máy và c ch qu n lý nh v y là ch ng chéo và c ng k nh Vi c phân c p trách nhi m cho t ng thành viên ch a rõ ràng, không phát huy h t vai trò c ng nh nh ng

đ c đi m u vi t c a t ng cá nhân

n nay, h u h t đ i ng cán b làm công tác đ u th u đ u đã đ c đào t o, t p hu n nghi p v và c p Ch ng ch v đ u th u; n ng l c c a đ i ng cán b không ng ng

đ c nâng lên, c b n đáp ng đ c nhi m v yêu c u Nhi u K ho ch đ u th u, Thông báo m i th u và Thông báo k t qu đ u th u đã đ c các ch đ u t , ban qu n

lý d án đ ng t i trên H th ng m ng đ u th u qu c gia ây là ti n đ quan tr ng đ

ti n hành tri n khai th c hi n đ u th u qua m ng trong th i gian t i

Thông qua các cu c đ u th u, bên mua (Nhà n c) l a ch n đ c các nhà th u đ

n ng l c và kinh nghi m đ th c hi n công vi c đ c giao và b o đ m trúng th u không v t giá d ki n ng th i công tác đ u th u v i s u kh t khe c a nó đã t o

đi u ki n cho các nhà th u Vi t Nam tr ng thành nhanh chóng, nhi u nhà th u trong

ch V i yêu c u v quy mô đ u t l n h n trong vài n m t i n u v n v n hành h

th ng nh hi n nay thì ch c ch n không đ t yêu c u

Cán b làm công tác đ u th u c a Ch đ u t còn thi u kinh nghi m nh t là trong vi c

l p HSMT, đánh giá HSDT d n đ n vi c hu đ u th u m t s gói th u, có ki n ngh v

k t qu đ u th u và có gói th u ph i t ch c đánh giá, đ u th u l i; vi c t ch c b i

d ng nâng cao nghi p v đã đ c tri n khai đ n các S , ngành và các Ch đ u t ,

tuy nhiên s l ng ch a nhi u (01 l n/n m) Ho c có nh ng Ch đ u t không có

n ng l c ph i thuê đ n v t v n đ u th u nh ng không ki m tra, ki m soát quá trình

th c hi n d n đ n nhi u b t c p nh : Ch đ nh th u, phê duy t HSMT tr c khi có quy t đ nh phê duy t k ho ch đ u th u; M th u không đúng th i gian theo quy t

đ nh đ c phê duy t; Không ký xác nh n t ng trang trong b n g c HSDT, HSDT không đánh s trang ho c đánh s trang không liên t c

M t s d án xây d ng ch a nh n đ c nhi u s đ ng thu n c a ng i dân V n đ này có th do thông tin d án ch a đ n ho c thông tin ch a đ y đ cho nhân dân, có

th do m u thu n gi a các nhóm l i ích khác nhau nh ng c ng có th có d án ch a

th c s kh thi và ch a h n đã thuy t ph c v hi u qu t ng h p không ch kinh t mà còn là m i tr ng và xã h i

B ràng bu c b i các nhà tài tr Trong th i gian qua đ i v i các h p đ ng th u qu c

t , các công ty Vi t Nam trên th c t là ng i xây d ng thi công nh ng ch d i danh ngh a là nhà th u ph do ph i th u l i c a ng i th u chính n c ngoài nên các công

ty trong n c ch u thi t thòi v nhi u m t

1.2.4 Kinh nghi m qu n lý đ u th u m t s n c

1.2.4.1 Kinh nghi m đ u th u xây d ng n c Nga

Nga, T ng th ng Nga ban hành Ngh đ nh kèm theo quy ch đ u th u v mua s m hàng hoá, xây l p công trình, d ch v cho các nhu c u qu c gia M t trong nh ng kinh nghi m t ng quan chi phí ho t đ ng đ u th u c a n c Nga là s phù h p cao c a quy

ch đ u th u qu c t Nó đ m b o cho các ho t đ ng đ u th u qu c t di n ra n c Nga không ph i t n nhi u công s c vào vi c nghiên c u tìm hi u các quy đ nh c a các

t t ch c qu c t tr c khi ti n hành chúng Do v y, đây là m t trong nh ng c n c quan tr ng góp ph n th c hi n m t trong nh ng yêu c u c a nâng cao ch t l ng đ u

th u là ti t ki m, hi u qu , đáp ng t t nh t các yêu c u c a ch đ u t và t o s d dàng cho quá trình th c hi n

C ch qu n lý, giám sát, x ph t nghiêm minh các hành vi tiêu c c trong các ho t

đ ng đ u th u n c Nga đ m b o ch m d t tình tr ng l m d ng quy n l c c a các quan ch c chính ph trong vi c đ u th u mua s m hàng hoá, xây l p và d ch v cho các nhu c u qu c gia Có th nói, Nga, chính sách x ph t thích đáng nh ng cá nhân,

t ch c vi ph m quy ch đ u th u đã thúc đ y vi c th c hi n các yêu c u công b ng, bình đ ng trong đ u th u; h n ch đ n m c th p nh t các hi n t ng thi u minh b ch, thi u vô t c a nh ng ng i làm công tác xét th u ây là m t kinh nghi m quý báu chúng ta có th nghiên c u h c t p đ nâng cao ch t l ng đ u th u xây d ng

1.2.4.2 Kinh nghi m đ u th u c a Hàn Qu c

Theo quy đ nh c a Hàn Qu c, “Lu t h p đ ng” mà trong đó Nhà n c là bên tham gia

là lu t đi u ch nh các ho t đ ng đ u th u Lu t này quy đ nh nh ng nguyên t c c b n

và th t c mua s m công Trên c s lu t đó T ng th ng, Th t ng ban hành các

h ng d n đ th c hi n B Kinh t và B Tài chính ban hành h ng d n chi ti t vi c

th c hi n

H th ng mua s m c a Hàn Qu c là h th ng t p trung th ng nh t cao Hàn Qu c có

m t c quan t p trung có tên vi t t t là Sarok có m t s l ng cán b chuyên gia l n lên t i hàng ngàn ng i có nhi m v t ch c th c hi n đ u th u t t c các nhu c u mua s m công l n c a đ t n c Tuy nhiên, nh ng nhu c u mua s m có giá tr nh

c ng đ c phân c p

Có th nói nhi u nhà th u Vi t Nam đang có k v ng đ ngh Chính ph xem xét áp

d ng kinh nghi m này, vì vi c t ch c đ u th u r t phân tán hi n nay n c ta có th

đã đ y ho t đ ng này đi theo chi u h ng t o thu n l i cho các t n n phát sinh nh

c c b , đ a ph ng ch ngh a, áp d ng thi u th ng nh t, thi u nh t quán gi a các đ a

ph ng, các ngành

1.2.4.3 Kinh nghi m đ u th u c a Campuchia

Campuchia là m t n c có di n tích nh , c nh n c ta đã có nh ng b c phát tri n

v t b c trong th i gian qua

H n n a, Campuchia v a m i gia nh p T ch c th ng m i th gi i (WTO), do v y nghiên c u Quy ch đ u th u c a Campuchia c ng có ý ngh a đ i v i Vi t Nam C ng

d nh n th y r ng, Quy ch qu n lý đ u th u Nhà n c c a Campuchia khá đ n gi n,

ng n g n Nó ch bao g m 9 đi u v i đ dài không quá 10 trang kh gi y A4, quy ch này quy đ nh m t cách khái quát các hình th c đ u th u, quy trình đ u th u t ng quát

và qu n lý, giám sát ho t đ ng đ u th u Vi c t ch c đ u th u Campuchia đ c ti n hành m t cách t p trung thông qua m t h i đ ng Có th nói r ng, tính đ n gi n, g n

nh và t p trung là đi m n i b t trong Quy ch u th u xây d ng Campuchia i u này gi i thích t i sao, các quy ch qu n lý c a Campuchia m c dù r t đ n gi n nh ng

hi u l c r t cao

1.2.4.4 Kinh nghi m đ u th u c a Ngân hàng Th gi i (WB)

Ngân hàng Th gi i là m t t ch c qu c t qu n lý các kho n cho vay v i 185 n c thành viên, trong đó có Vi t Nam qu n lý các ho t đ ng mua s m, Ngân hàng Th

gi i ban hành hai v n b n quy đ nh riêng r Nh ng quy đ nh này đ c các nhà l p pháp Vi t Nam tham kh o nhi u trong quá trình xây d ng quy ch đ u th u và đi u hành ho t đ ng đ u th u Vi t Nam t nh ng ngày đ u tiên cho đ n bây gi Hai quy

đ nh riêng r đó g m:

H ng d n mua s m b ng v n vay IBRD (Ngân hàng Tái thi t và Phát tri n qu c t và tín d ng IDA (Hi p h i Phát tri n qu c t ) c a Ngân hàng Th gi i đ i v i hàng hoá

và xây l p ;

H ng d n c a Ngân hàng Th gi i v tuy n d ng chuyên gia t v n

Vi c ban hành riêng r hai lo i ho t đ ng đ u th u có nhi u đi m riêng bi t c a Ngân hàng Th gi i c ng là m t trong nh ng kinh nghi m đ u tiên có th xem xét trong đi u

ki n c a n c ta vì nh ng quy đ nh v đ u th u c a n c ta hi n nay quá dài, h n n a các quy đ nh đó l i thay đ i th ng xuyên nên có th gây nhi u khi áp d ng

Kinh nghi m th hai là vi c quy đ nh rõ tính h p l c a Nhà th u M t trong nh ng nhân t quan tr ng đ Nhà th u đ c phép tham d th u v i t cách m t Nhà th u đ c

l p là nó ph i t ch v tài chính Có nh v y các Nhà th u khi tham gia đ u th u m i tránh đ c s ch đ o, đi u hành c a các c quan qu n lý tr c ti p ho c tránh b l thu c vào m t c p qu n lý nh t đ nh

Kinh nghi m th ba có th h c t p t quy đ nh c ng nh th c hành đ u th u c a Ngân hàng Th gi i yêu c u vi c đ u th u c nh tranh qu c t (ICB) ph i thông báo m i th u công khai trên t báo “Kinh doanh phát tri n” c a Liên H p Qu c (Development Business)

1.2.5 Nh ng bài h c kinh nghi m trong công tác qu n lý đ u th u

Qua nghiên c u tình hình t ch c ho t đ ng đ u th u xây d ng c a m t s n c, m t

s t ch c qu c t , ta rút ra đ c nhi u bài h c kinh nghi m có ý ngh a r t l n đ góp

ph n hoàn thi n quy ch đ u th u n c ta c ng nh tìm ra các bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng ho t đ ng ph bi n này M t s kinh nghi m nêu nh :

Có th nghiên c u xây d ng các quy quy đ nh v đ u th u tách r i gi a đ u th u mua

s m hàng hoá d ch v và công trình xây d ng v i đ u th u tuy n ch n t v n;

Nghiên c u thi t l p m t c quan t p trung v i s l ng cán b chuyên gia l n có nhi m v t ch c th c hi n đ u th u t t c các nhu c u mua s m hàng hóa, xây d ng công trình trên ph m vi toàn qu c ho c t ng vùng (B c, Trung, Nam);

Quy ch qu n lý đ u th u do nhà n c ban hành còn đ n gi n, nh ng vi c t ch c đ u

th u có th đ c ti n hành m t cách t p trung thông qua m t h i đ ng chuyên trách do Nhà n c quy đ nh;

Áp d ng c ch giám sát, x ph t nghiêm minh các t ch c, c quan và cá nhân vi

ph m trong đ u th u và th c hi n các h p đ ng Ngoài ra còn có m t s đi m khác

n a s đ c nghiên c u đ áp d ng vào hoàn c nh c a n c ta

1.3 Các nhân t nh h ng t i công tác qu n lý đ u th u xây d ng

m i đây 112/N -CP [5] Có nh ng n i dung s a đ i c ng không làm rõ b ng v n b n

tr c đ y, ví d t i 16/N -CP quy đ nh rõ th i gian Th m đ nh d án g m c th i gian

Th m đ nh TKCS đ ng th i c ng nêu rõ th i gian yêu c u cho c quan ch c n ng

Th m đ nh TKCS, nay 112/N -CP s a đ i gi m th i gian giành cho Th m đ nh TKCS nh ng l i không nh c t i th i gian cho Th m đ nh d án, M t đi m r t quan

tr ng mà 112/N -CP thay đ i là nh ng tr ng h p đ c phép đi u ch nh d án đã không còn y u t nhà n c thay đ i chính sách, đ n giá ti n l ng nh ng l i không

h ng d n cách tính toán kho n d trù tr t giá i u này s r t khó kh n cho vi c trình và phê duy t T ng m c đ u t c a d án Nh ng b t c p gi a Lu t xây d ng,

Lu t đ u th u, Lu t doanh nghi p c ng là nh ng c n tr đ n vi c Xây d ng và V n hành h th ng qu n lý đ u t c a B

Nguyên nhân khách quan còn có th k đ n là s ph i h p gi a các B , ngành và các

T nh trong quá trình chu n b d án đ c bi t là s ch m tr trong công tác gi i to

m t b ng xây d ng

1.3.1.2 Th tr ng

Th tr ng là n i di n ra s c nh tranh c a các doanh nghi p, đó ng i ta xác đ nh ai

có đ đi u ki n th ng th u và ai s b lo i ra ngoài M t khác th tr ng là c s quan

tr ng đ hình thành nên c c u đ u th u, nó tác đ ng đ n đ u vào và đ u ra c a d án xây d ng H n n a th tr ng là n i đ ra các m c tiêu và nhu c u ph c v cho vi c t

ch c đ u th u đó có các y u t cung, c u, giá c lên xu ng th t th ng nh h ng

l n đ n vi c đ u t và xác đ nh giá d th u Do v y có th kh ng đ nh th tr ng là nhân t nh h ng quy t đ nh đ n s thành công hay th t b i c a m t d án đ a ra đ u

th u

1.3.2 Nhóm nhân t ch quan

1.3.2.1 Ch đ u t và t v n giám sát

Trong đi u ki n c a n n kinh t th tr ng hi n nay, nhà n c không còn gi vai trò

đ c quy n cung c p các s n ph m xây d ng Th tr ng xây d ng trong đó có s tham gia c a nhi u ng i bán và nhi u ng i mua, vi c l a ch n khách hàng đ i tác vì th

mà ngày càng thu n ti n Tuy nhiên nhà n c c ng nh các c quan ch c n ng có

th m quy n c n ph i ban hành các công v n, ch th , quy đ nh h ng d n và qu n lý

công tác ngay t th i đi m l p k ho ch ban đ u đ n khi d án đi vào ho t đ ng đ

ho t đ ng xây d ng di n ra m t cách thu n l i

Trong đ u th u xây d ng, thông qua s đánh giá phân tích cho đi m c a doanh nghi p

t v n, ch đ u t s quy t đ nh nhà th u th ng th u, n u có s công minh và công

b ng trong đánh giá, quy t đ nh c a ch đ u t và nhà t v n s t o ra s c nh tranh lành m nh gi a các nhà th u Nh ng nhà th u không đ n ng l c s b lo i Nh v y ta

có th th y r ng kh n ng trúng th u c a m t doanh nghi p ph thu c vào c ch đ u

t và t v n giám sát Trình đ và kinh nghi m c a nhà t v n giám sát s nh h ng

tr c ti p t i kh n ng th ng th u c a doanh nghi p, vì v y trong công tác đ u th u, c n đòi h i đ i ng lãnh đ o c a doanh nghi p xây d ng ph i xây d ng đ c m i quan h

t t đ p và lâu dài v i c ch đ u t và t v n giám sát

ch c l a ch n nhà th u có nh h ng r t l n đ n các công vi c, các công đo n trong

M t doanh nghi p xây d ng tham gia đ u th u xây d ng v i n ng l c tài chính m nh

h s đ a ra quy t đ nh giá b th u m t cách h p lý nh t đ t o ra th m nh v giá,

t ng kh n ng th ng th u và h n n a n ng l c tài chính là m t trong nh ng ch tiêu đ đánh giá cho đi m nhà th u ng th i v i n ng l c tài chính m nh, doanh nghi p xây

d ng có kh n ng hoàn thành công trình theo đúng ti n đ và đ m b o đ c ch t

l ng công trrình, đi u này s t o đ c uy tín cho doanh nghi p, gây đ c lòng tin cho ch đ u t và nh ng khách hàng ti m n ng c a doanh nghi p

N ng l c máy móc, thi t b thi công

Máy móc, thi t b thi công là b ph n gi v trí quan tr ng nh t c a tài s n c đ nh c a công ty, nó th hi n trình đ k thu t, trình đ công ngh và liên quan tr c ti p t i ch t

l ng công trình c ng nh ti n đ thi công công trình i đôi v i nh ng công n ng

c a máy móc thi t b, c ng c n ph i có trình đ c a ng i s d ng nó N ng l c máy móc thi t b c ng là m t trong nh ng tiêu chí mà ch đ u t quan tâm t i khi đánh giá cho đi m nh ng nhà th u tham gia vì y u t n ng l c máy móc thi t b s quy t đ nh

bi n pháp thi công công trình, b trí s p x p con ng i và thi t b thi công h p lý, rút

ng n ti n đ thi công và gi m chi phí xây d ng d n t i giá b th u s th p h n, góp

ph n t ng kh n ng c nh tranh trong công tác đ u th u xây d ng

Nhân l c c a doanh nghi p

Nhân l c là y u t đ c bi t quan tr ng có nh h ng t i các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p xây d ng Ch đ u t th ng đánh giá ngu n nhân l c c a doanh nghi p qua đ i ng lãnh đ o và đ i ng công nhân viên c a doanh nghi p xây

d ng (h s n ng l c)

N u t p th ng i lao đ ng trong doanh nghi p có s nh t trí cao, đoàn k t thì s t o nên s c m nh to l n giúp doanh nghi p gi i quy t b t k v n đ khó kh n nào

Kh n ng liên k t c a doanh nghi p xây d ng

Xu h ng t t y u trong th tr ng xây d ng hi n nay là t ng kh n ng liên k t đ tham gia nh ng công trình có quy mô l n, yêu c u k thu t cao N u doanh nghi p không

th c hi n liên k t t c là doanh nghi p đã b l c h i kinh doanh l n, b l c h i đ phát tri n m r ng doanh nghi p mình, m t khác doanh nghi p s b lo i trong quá trình đánh giá cho đi m l a ch n nhà th u th ng th u c a bên m i th u do không đ

đi u ki n và n ng l c tham gia

1.4 K t lu n ch ng 1

Qua nghiên c u ch ng này, trên c s tham kh o các tài li u pháp lý, k t h p kinh nghi m th c ti n c a b n thân tác gi , tác gi đã trình bày l i m t cách h th ng t ng quan v ho t đ ng xây d ng, các v n đ liên quan đ n qu n lý nhà n c và các bên tham gia trong ho t đ ng xây d ng Trên c s đó, tác gi chú tr ng phân tích v quá trình áp d ng quy đ nh v đ u th u và l a ch n nhà th u trong l nh v c xây d ng

n c ta hi n nay

c bi t, t i ch ng này đã gi i thi u công tác qu n lý đ u th u xây d ng c a các ban

qu n lý d án đ u t xây d ng hi n nay, m t s k t qu đã đ t đ c c ng nh v n đ còn t n t i, t đó rút ra đ c nh ng bài h c kinh nghi m trong công tác qu n lý đ u

th u ó là các n i dung quan tr ng là ti n đ g i m cho các phân tích sâu h n đ nâng cao ho t đ ng đ u th u và công tác qu n lý đ u th u, t đó đ a ra đ c các gi i pháp c t lõi nh tiêu chí đ t ra cho đ tài lu n v n này

Lu t đ u th u đã đ c Qu c h i n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam khóa XI,

k h p th 8 thông qua ngày 29/11/2005 có hi u l c t ngày 01/4/2006 Chính ph đã

có r t nhi u Ngh đ nh h ng d n thi hành Lu t đ u th u qua nhi u n m k t khi Lu t

đ u th u có hi u l c đ phù h p v i tình hình phát tri n kinh t xã h i, Ngh đ nh 85/2009/N -CP [8] c a Chính ph ban hành ngày 15/10/2009 v h ng d n thi hành

Lu t đ u th u và l a ch n nhà th u xây d ng theo Lu t xây d ng có hi u l c thi hành

k t ngày 01/12/2009 n th i đi m này là Lu t đ u th u s 43/2013/QH13 [3] đ c

Qu c h i khóa XIII, k h p th 6 thông qua ngày 26/11/2013 chính th c có hi u l c thi hành t 01/7/2014 và Ngh đ nh s 63/2014/N -CP ngày 25/6/2014 [2] có hi u l c thi hành t 15/8/2014 Lu t đ u th u n m 2013 đã đ a ra m t đ nh ngh a có tính pháp

lý nh sau: “ u th u là quá trình l a ch n nhà th u đ ký k t và th c hi n h p đ ng cung c p d ch v t v n, mua s m hàng hóa, xây l p; l a ch n nhà th u đ ký k t và

th c hi n h p đ ng d án đ u t theo hình th c đ i tác công t , d án đ u t có s

d ng đ t trên c s b o đ m c nh tranh, công b ng, minh b ch và hi u qu kinh t “

nh ngh a này đã nói t i t ng quát các yêu c u c b n c a ho t đ ng đ u th u hi n nay Vi t nam

2.1.1.2 Vai trò c a đ u th u trong ho t đ ng xây d ng

Công tác đ u th u liên quan đ n h u h t các l nh v c kinh t , v n hóa, xã h i, nh t là

đ i v i công nghi p và khoa h c k thu t Do v y đ u th u xây d ng r t c n thi t và

có v trí h t s c quan tr ng

i v i Nhà n c, đ u th u góp ph n nâng cao hi u qu c a công tác qu n lý Nhà

n c v đ u t và xây d ng, qu n lý s d ng v n m t cách có hi u qu , h n ch và

lo i tr đ c các tình tr ng nh : th t thoát lãng phí v n đ u t đ c bi t là v n ngân sách, các hi n t ng tiêu c c phát sinh trong xây d ng c b n ng th i đ u th u t o nên s c nh tranh m i và lành m nh trong l nh v c xây d ng c b n, thúc đ y s phát tri n c a n n kinh t hàng hoá trong ngành c ng nh trong n n kinh t qu c dân

i v i ch đ u t , chính nh có đ u th u mà tình tr ng vô trách nhi m, th t thoát lãng phí các ngu n v n dành cho d án đ c kh c ph c, ch t l ng công trình đ c nâng cao c ng nh ti n đ công trình D i góc đ nhà đ u t nó là công c giúp các

ch đ u t l a ch n đ c các công trình xây d ng ch t l ng t t nh t v i giá c h p lý

nh t làm sao đ s d ng đ ng v n có hi u qu

Thông qua các ho t đ ng đ u th u, bên m i th u có th ch n ra nhà th u đáp ng t t

nh t các yêu c u đ t ra, đáp ng đ c các yêu c u kinh t , k thu t, ch t l ng, ti n đ

đ t ra c a công trình mà h n ch t i đa đ c y u t tham nh ng H n th n a, qua tính công khai minh b ch c a đ u th u, ch đ u t có th giám sát nhà th u d dàng h n

ho c các nhà th u có th giám sát l n nhau tránh các hi n t ng tiêu c c x y ra u

th u, d i góc đ qu n lý nhà n c đó là công c qu n lý v mô giúp nhà n c b o toàn ngân sách và minh b ch trong các v n đ xây d ng

C ng thông qua đ u th u, ch đ u t c ng s n m b t đ c quy n ch đ ng, qu n lý

có hi u qu và gi m thi u đ c các r i ro phát sinh trong quá trình th c hi n d án đ u

t do toàn b quá trình t ch c đ u th u và th c hi n k t qu đ u th u đ c tuân th

ch t ch theo quy đ nh c a pháp lu t và sau khi ch đ u t đã có s chu n b k l ng,

đ y đ v m i m t

đánh giá đúng các h s d th u đòi h i đ i ng cán b th c hi n công tác đ u th u

c a ch đ u t ph i t nâng cao trình đ c a mình v các m t nên vi c áp d ng

ph ng th c đ u th u còn giúp cho ch đ u t nâng cao trình đ và n ng l c c a cán

b công nhân viên

M t khác, công tác đ u th u c ng gi m t v trí đ c bi t quan tr ng đ i v i các doanh nghi p, các công ty xây d ng Các doanh nghi p xây d ng mu n t n t i, mu n duy trì

ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì các doanh nghi p, các công ty xây d ng này ph i tham gia vào th tr ng xây d ng đ tìm ki m và giành l y các d án Mu n giành l y

d án thì không có cách nào khác là tìm ki m thông tin v các d án đ u t và tham gia đ u th u N u không tham gia đ u th u ho c tr t th u thì s không t o đ công n

vi c làm cho ng i lao đ ng, ho t đ ng s n xu t kinh doanh có th b đình tr V y có

th nói đ u th u là ti n đ c s và n n t ng c a quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

Khi tham gia đ u th u doanh nghi p xây d ng có th th y đ c kh n ng và n ng l c

c a mình so v i đ i th nh th nào đ có bi n pháp duy trì và nâng cao h n n a n ng

l c c a mình T đó uy tín c a doanh nghi p ngày càng đ c nâng cao, v th c a doanh nghi p ngày càng đ c c i thi n

Nh tính c nh tranh công b ng c a đ u th u, các nhà th u cùng nhau đ a ra nh ng

đi u ki n t i u c a mình v kinh nghi m, n ng l c, tài chính, k thu t, …đ có th trúng th u i u này giúp h n ch tình tr ng giao th u cho bên không đ n ng l c th c

hi n d n đ n d án kéo dài, phát sinh tranh ch p

Khi tham gia đ u th u nhi u và th ng th u, doanh nghi p t o thêm m i quan h v i các ch đ u t , c quan nhà n c t o ti n đ cho s phát tri n c a doanh nghi p

Nh v y ta có th th y đ u th u có vai trò h t s c quan tr ng, nó là c s , là n n t ng,

là nhân t không th thi u đ c trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

c ng nh là c s đ các ch đ u t có th l a ch n đ c nhà th u có đ n ng l c, có

đ uy tín, đáp ng đ c yêu c u đ ra, v a đ m b o ch t l ng công trình, v a đ m

b o ti n đ xây d ng c ng nh ti t ki m chi phí xây d ng

2.1.2 M c tiêu c a đ u th u trong xây d ng

T ng c ng c nh tranh trong đ u th u: M c tiêu c nh tranh đang ngày càng đ c t ng

c ng Có c nh tranh thì có đ ng l c đ sáng t o, c i ti n, kích thích ng i mua (BMT) đ a ra các yêu c u phù h p (th hi n trong HSMT) và ng i bán (nhà th u)

c nh tranh v i nhau đ giành đ c h p đ ng v i giá bán c nh tranh saong v n b o

đ m ch t l ng c a hàng hóa, công trình, d ch v M t nguyên t c c b n đ b o đ m

đ c c nh tranh trong đ u th u đó là vi c t o ra s “mâu th u l i ích” Khi có s mâu thu n l i ích gi a các bên s t o ra đ ng l c c nh tranh gi a ch th đ u t , BMT và các nhà th u đ đ t đ c s cân b ng v l i ích thì cu c đ u th u s di n ra và hàng

hóa, d ch v , công trình s đ c b o đ m v ch t l ng Bên c nh đó, gi a các nhà

th u c ng ph i có s c nh tranh đ giành l y đ c h p đ ng và đó s là đi u ki n đ kích thích các nhà th u phát huy sáng t o, c i ti n bi n pháp thi công, c i ti n công ngh …

Th ng nh t qu n lý vi c chi tiêu s d ng ti n c a Nhà n c: Vi c mua s m b ng

ngu n v n Nhà n c (mua s m công) c n ph i đ c qu n lý th ng nh t, tránh vi c

m i n i l i theo nh ng ch đ o, h ng d n khác nhau, th m chí trái ng c nhau Nhìn chung vi c t ch c đ u th u Vi t Nam th i gian qua là đ m b o th c hi n theo lu t pháp c a Nhà n c Tuy nhiên, th c t cho th y, vi c tuân th lu t pháp còn mang

lý vi c chi tiêu, s d ng v n nhà n c thì ho t đ ng đ u th u c n b o đ m nh sau: Có

m t h th ng các v n b n quy ph m pháp lu t th ng nh t, tránh s ch ng chéo, mâu thu n làm đ c đi u này c n có s ch đ o th ng nh t t các c p cao nh t, ti p đ n

là s đ ng thu n, th ng nh t c a các thành viên Chính ph , các B , tránh l i ích c c

b - không vì l i ích toàn c c, l i ích c a ng i dân

Công khai, minh b ch trong đ u th u: Công khai, minh b ch trong đ u th u v a là m t trong nh ng m c tiêu, v a là m t trong nh ng yêu c u c n quán tri t u th u đ c

ti n hành công khai th hi n trong su t quá trình t m i th u đ n vi c m và xét ch n nhà th u, ký k t h p đ ng đ u đ c th c hi n có s ki m tra, đánh giá c a c p có

th m quy n theo quy đ nh c a quy ch qu n lý đ u t và xây d ng Tránh đ c s thiên v , c m tính, đ c quy n đ c l i, móc ngo c riêng v i nhau Công khai trong đ u

th u có th hi u là s không “che đ y, d u gi m”, không bí m t vì l i ích c a m t cá nhân ho c t ch c nào đó mà c n th hi n, bày t các n i dung thông tin theo quy đ nh cho m i ng i liên quan ho c có quan tâm đ c bi t N i dung công khai c n th hi n trên khía c nh thông tin, bao g m các yêu c u v gói th u đ c th hi n trong HSMT

b o đ m th hi n rõ ràng, d hi u, tránh đa ngh a Theo đó, t t c nh ng n i dung

trong HSMT m i đ c coi là yêu c u, ngoài HSMT không th đ c coi là yêu c u và nhà th u không b b t bu c th c hi n các n i dung công vi c ngoài HSMT K c

TC G (t ng h p đ n chi ti t) đ u ph i đ c th hi n rõ ràng, minh b ch trong HSMT, quá trình xét th u không đ c thêm b t, b sung Các thông tin liên quan t i vi c tham

d th u, t ch c các cu c th u, thông tin v d án, thông tin v trao th u,… đ u ph i

đ c thông báo công khai r ng rãi theo quy đ nh

m b o công b ng trong đ u th u: ây là m c tiêu r t quan tr ng trong đ u th u Trong toàn b quá trình th c hi n Lu t u th u, ph i h t s c tôn tr ng quy n l i c a các bên có liên quan M i thành viên t ch đ u t đ n các nhà th u, các t ch c t

v n đ c thuê th c hi n m t ph n công vi c c a đ u th u đ u bình đ ng v i nhau

tr c pháp lu t M i bên có quy n và trách nhi m đ c quy đ nh Ch đ u t không

đ c phép cho r ng mình là ng i có quy n cao nh t mu n làm gì thì làm, mu n cho

ai trúng th u thì cho Nhà th u không đ c l i d ng quan h thân thi t, ho c nh ng tác

đ ng v t ch t đ i v i các thành viên tooe chuyên gia đ u th u đ làm sai l ch KQ T theo h ng có l i cho mình Tính công b ng, bình đ ng trong đ u th u th hi n r ng các ch th tham gia đ u ph i th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t v đ u th u C

th h n là ng i có th m quy n phê duy t các n i dung quan tr ng trong đ u th u ph i

th c hi n theo quy đ nh mà không th dùng nh h ng cá nhân đ phê duy t t o thu n

l i cho m t ho c m t s cá nhân, t ch c có l i ích liên quan.Còn đ i v i ch đ u t

ph i có trách nhi m l p HSMT b o đ m công b ng, không đ c t o l i th cho m t

ho c m t s cá nhân, h n ch s tham gia c a các nhà th u khác Khi HSMT đã đ c phê duy t thì ch đ u t , BMT, t chuyên gia ph i th c theo đúng cac n i dung nêu trong HSMT, không đ c thiên v , đ i x b t công v i b t k nhà th u nào Ngoài ra,

m i thông tin liên quan đ n quá trình t ch c đ u th u đ u ph i đ c công khai theo quy đ nh đ n t t các nhà th u đ có c h i ti p c n nh nhau trong quá trình tham gia

ph m vi ngu n ngân sách d ki n s b o đ m đ c tính kh thi c a d án Hi u qu

dài h n v m t kinh t có th d dàng nhìn nh n và đánh giá thông qua ch t l ng hàng hóa, công trình, d ch v ng v i s ti n b ra và chính các công trình, nhà máy,

d ch v , các chính sách đ c t o l p… s có tác đ ng t o ra các ngu n thu m i, các giá tr th ng d cho đ t n c Hi u qu xã h i có th nhìn nh n qua các khía c nh nh

t o thêm nhi u công n vi c làm, nâng cao m c s ng dân c , t o di n m o m i cho b

m t kinh t c a đ t n c thông qua các công trình k t c u h t ng kinh t xã h i đ c nâng c p, c i thi n s là nh ng đ ng l c đ thu hút đ u t n c ngoài, t o môi tr ng thông thoáng cho các ho t đ ng đ u t – kinh doanh

Phòng ch ng tham nh ng trong đ u th u: ây là m c tiêu v a có tính lâu dài, v a có tính ch t c p bách tr c m t vì Vi t Nam đã ký vào công c qu c t v ch ng tham

nh ng Có th nói r ng, tham nh ng là m t trong nh ng c n b nh d có nguy c n y sinh trong quá trình mua s m công vì công qu , tài s n là c a Nhà n c, c a chung, thu c s h u toàn dân c bi t trong l nh v c xây l p, xây d ng giao thông, l nh v c mua s m công có l ng v n đ u t th ng r t l n Tham nh ng có th x y ra trong

Th nh t, công khai các yêu c u, đi u ki n, TC G HSDT trong HSTM;

Th hai, t ng c ng công tác thanh tra đ u th u nh m phát hi n và ng n ch n k p th i các hành vi tham nh ng;

Th ba, x lý nghiêm theo đúng quy đ nh c a lu t pháp nh ng hành vi tham nh ng

2.2 Các hình th c và ph ng th c l a ch n nhà th u

2.2.1 Các hình th c l a ch n nhà th u

2.2.1.1 u th u r ng rãi

u th u r ng rãi là hình th c l a ch n nhà th u, nhà đ u t trong đó không h n ch

s l ng nhà th u, nhà đ u t tham d u th u r ng rãi đ c áp d ng cho các gói

th u, d án thu c ph m vi đi u ch nh c a Lu t này, tr tr ng h p không đ c áp

d ng Bên m i th u ph i thông báo công khai trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng

và ghi rõ các đi u ki n, th i gian d th u i v i nh ng gói th u l n, ph c t p v công ngh bên m i th u ph i ti n hành s tuy n đ l a ch n nhà th u có đ t các và

n ng l c tham gia d đ u th u

Hình th c đ u th u nay đ c khuy n khích áp d ng nh m đ t tính c nh tranh cao trên

c s tham gia c a nhi u nhà th u Tuy nhiên, hình th c này đ c áp d ng cho các công trình thông d ng không có yêu c u đ c bi t v k thu t, m thu t c ng nh không

c n bí m t và tu theo t ng d án c th trong ph m vi m t đ a ph ng, m t vùng, toàn qu c và qu c t

Hình th c này có u đi m khuy n khích c nh tranh cao c a nhi u nhà th u Tính đa

d ng trong các cu c m i th u đã làm t ng s h p d n đ i v i các đ i t ng c nh tranh

đ u th u Các nhà th u luôn đ a ra các gi i pháp đ t tiêu chu n ch t l ng cao v i chi phí th p nh t Tuy nhiên s l ng nhà th u tham gia không h n ch nên có th có nhà

th u ch a th c hi n đ n ng l c v n tham gia d th u M t khác do s l ng nhà th u đông s m t nhi u th i gian và chi phí cho vi c t ch c

2.2.1.2 u th u h n ch

u th u h n ch đ c áp d ng trong tr ng h p gói th u có yêu c u cao v k thu t

ho c k thu t có tính đ c thù mà ch có m t s nhà th u đáp ng yêu c u c a gói th u Các nhà th u tham d ph i đ c ng i có th m quy n ho c c p có th m quy n ch p

nh n Hình th c này ch đ c xem xét áp d ng khi có m t trong các đi u k ên sau :

Ch có m t s nhà th u có kh n ng đáp ng đ c yêu c u c a đ u th u;