Hoàn thiện công tác quản trị nguồn nhân lực của viện địa kỹ thuật và công trình thuộc trường đại học xây dựng

Error!. Bookmark not defined... là phân tích công vi c...  Ph ng pháp quan sát.

B GIÁO D C VÀ ÀO T O B NÔNG NGHI P VÀ PTNT

HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHÂN L C

C A VI N A K THU T VÀ CÔNG TRÌNH THU C

TR NG I H C XÂY D NG

LU N V N TH C S

B GIÁO D C VÀ ÀO T O B NÔNG NGHI P VÀ PTNT

HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHÂN L C

C A VI N A K THU T VÀ CÔNG TRÌNH THU C

i

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u đ c l p c a b n thân, v i s giúp đ

c a giáo viên h ng d n Nh ng thông tin, d li u, s li u đ a ra trong lu n v n

đ c trích d n rõ ràng, đ y đ v ngu n g c Các s li u thu th p và t ng h p c a các nhân đ m b o tính khách quan, trung th c.Vi c tham kh o các ngu n tài li u

đ c th c hi n trích d n và ghi ngu n tài li u tham kh o đúng quy đ nh

Tác gi lu n v n

Ph m Th Thúy H ng

Xin chân thành c m n Ban lãnh đ o tr ng i h c Th y L i; Khoa Kinh t và

Qu n lý; Phòng o đ o đ i h c và sau đ i h c; B môn Qu n lý xây d ng đã t o

đi u ki n cho tôi hoàn thành t t đ tài c a mình

Cu i cùng tôi xin c m n Ban Lãnh đ o, các Phòng, Ban t i Vi n a k thu t và

Công trình thu c tr ng i h c Xây d ng đã nhi t tình giúp đ , t o đi u ki n giúp tôi hoàn thi n lu n v n

Tác gi lu n v n

Ph m Th Thúy H ng

iii

M C L C

DANH M C HÌNH i

CH NG 1 C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V QU N TR NGU N NHÂN L C 4

1.1. M t s v n đ v qu n tr ngu n nhân l c 4

1.1.1 Khái ni m 4

1.1.2.Vai trò c a qu n tr ngu n nhân l c 6

1.2 Nh ng n i dung chính c a công tác qu n tr ngu n nhân l c 7

1.2.1 Ho ch đ nh ngu n nhân l c và phân tích công vi c 7

1.2.1.1 Ho ch đ nh ngu n nhân l c 7

1.2.1.2 Phân tích công vi c 8

1.2.2 Tuy n d ng 11

1.2.2.1 Khái ni m 11

1.2.2.2 Vai trò c a tuy n d ng 12

1.2.2.3 Các ngu n tuy n d ng 13

1.2.2.4 N i dung, trình t và quá trình tuy n d ng 14

1.2.2.5 B trí và s d ng ngu n nhân l c 15

1.2.3 ào t o và phát tri n ngu n nhân l c 16

1.2.3.1 Khái ni m 16

1.2.3.2 M c đích c a vi c đào t o và phát tri n ngu n nhân l c 16

1.2.3.3 Các hình th c đào t o 17

1.2.4 ánh giá n ng l c th c hi n công vi c và thù lao lao đ ng 17

1.2.4.1 ánh giá n ng l c th c hi n công vi c 17

Hình 1.1: S đ quy trình đánh giá thành tích công tác 18

1.2.4.2 L ng b ng và đãi ng 19

1.3 Các nhân t nh h ng đ n qu n tr ngu n nhân l c 22

1.3.1 Nhân t thu c môi tr ng bên trong 22

1.3.2 Nhân t thu c môi tr ng bên ngoài 24

1.4 Th c tr ng qu n tr ngu n nhân l c t i các Vi n thu c tr ng đ i h c Vi t nam 26

1.5 M t s kinh nghi m v qu n tr ngu n nhân l c 27

iv

1.6 Nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ n đ tài 29

CH NG 2 TH C TR NG CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHÂN L C C A VI N A K THU T VÀ CÔNG TRÌNH THU C TR NG I H C XÂY D NG 31

2.1 Gi i thi u chung v Vi n a k thu t và Công trình 31

2.1.1. S l c v quá trình hình thành và phát tri n c a Vi n a k thu t và Công trình thu c tr ng i h c Xây d ng 31

2.1.2.L nh v c ho t đ ng chính 32

2.1.3.S đ c c u t ch c c a Vi n 33

C c u t ch c c a Vi n đ c th hi n qua hình 2.1 33

Hình 2.1 C c u t ch c c a Vi n a k thu t và công trình 33

2.1.4.K t qu ho t đ ng khoa h c công ngh và s n xu t kinh doanh 33

B ng 2.1: K t qu ho t đ ng tài chính 3 n m g n đây (t 2014-2016) 36

2.2 Hi n tr ng ngu n nhân l c t i Vi n a k thu t và Công trình hi n nay 38

B ng 2.2: Bi n đ ng nhân s c a Vi n t n m 2011 đ n n m 2016 38

B ng 2.3: B ng c c u lao đ ng theo nhi m v 39

Hình 2.2 Bi u đ c c u lao đ ng theo nhi m v 40

B ng 2.4 B ng C c u lao đ ng theo hình th c h p đ ng 41

Hình 2.3 Bi u đ c c u lao đ ng theo hình th c h p đ ng 41

2.3.Th c tr ng công tác qu n tr ngu n nhân l c t i Vi n a k thu t và Công trình 42

2.3.1 Công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c 42

2.3.2 Công tác tuy n d ng 43

B ng 2.5: K ho ch tuy n d ng c a Vi n t n m 2013 đ n n m 2016 43

2.3.3 Công tác đào t o và phát tri n 43

B ng 2.6: S l ng cán b g i đi đào t o bên ngoài và đào t o khác 44

2.3.4 L ng b ng và đãi ng 45

B ng 2.7: Thu nh p bình quân c a CBCNV giai đo n 2012 – 2016 45

B ng 2.8: M c th ng t n m 2014 đ n n m 2016 48

2.4 ánh giá chung v công tác qu n tr ngu n nhân l c c a Vi n a k thu t và Công trình 49

v

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 49

2.4.2 Nh ng t n t i và nguyên nhân 51

K t lu n ch ng 2 58

CH NG 3 XU T GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHÂN L C C A VI N A K THU T VÀ CÔNG TRÌNH THU C TR NG I H C XÂY D NG 59

3.1 nh h ng và m c tiêu công tác qu n tr ngu n nhân l c đ n n m 2020 59

3.1.1 nh h ng 59

3.1.2.1 M c tiêu t ng quát 59

3.1.2.2 M c tiêu c th 59

3.1.2.3 Nhi m v tr ng tâm 61

3.2 M t s gi i pháp nh m hoàn thi n công tác qu n tr ngu n nhân l c c a Vi n a k thu t và Công trình thu c tr ng i h c xây d ng 62

3.2.1 V ho ch đ nh ngu n nhân l c và phân tích công vi c 63

Hình 3.1 S đ qui trình phân tích công vi c 64

B ng 3.1: Nhu c u nhân l c c a Vi n n m 2017 65

3.2.2 V tuy n d ng 68

3.2.3 V đào t o và phát tri n ngu n nhân l c 71

B ng 3.2: B ng thông tin k ho ch đào t o 74

B ng 3.3: K ho ch trình đ nhân s c a Vi n đ n 2020 74

3.2.4 V đánh giá n ng l c th c hi n công vi c 76

3.2.5 V l ng b ng và đãi ng 78

3.2.6 Các gi i pháp khác 79

3.2.6.1 T o môi tr ng, đi u ki n làm vi c thu n l i cho ng i lao đ ng 79

3.2.6.2 Xây d ng các hình th c khuy n khích và phúc l i 80

3.2.6.3 Xây d ng h th ng thông tin qu n lý ngu n nhân l c 82

K t lu n ch ng 3 83

K T LU N VÀ KI N NGH 84

1.K t lu n 84

2.Ki n ngh 84

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 86

vi

A.Các ngu n tài li u in 86

2.Bài báo trong t p chí 86

B.Các ngu n tài li u đi n t 86

3.Trang web 86

4.Lu n v n lu n án t t nghi p 86

i

DANH M C HÌNH i

Hình 1.1: S đ quy trình đánh giá thành tích công tác Error! Bookmark not defined Hình 2.1 C c u t ch c c a Vi n a k thu t và công trình 33

Hình 2.2 Bi u đ c c u lao đ ng theo nhi m v 40

Hình 2.3 Bi u đ c c u lao đ ng theo hình th c h p đ ng 41

Hình 3.1 S đ qui trình phân tích công vi c 64

ii

DANH M C B NG BI U

DANH M C B NG BI U ii

B ng 2.1: K t qu ho t đ ng tài chính 3 n m g n đây (t 2014-2016) 37

B ng 2.2: Bi n đ ng nhân s c a Vi n t n m 2011 đ n n m 2016 38

B ng 2.3: B ng c c u lao đ ng theo nhi m v 40

B ng 2.4 B ng C c u lao đ ng theo hình th c h p đ ng 41

B ng 2.5: Thu nh p bình quân c a CBCNV giai đo n 2012 – 2016 46

B ng 2.6: M c th ng t n m 2014 đ n n m 2016 48

B ng 3.1: Nhu c u nhân l c c a Vi n n m 2017 65

B ng 3.2: B ng thông tin k ho ch đào t o 74

B ng 3.3: K ho ch trình đ nhân s c a Vi n đ n 2020 74

1

M U

1 Tính c p thi t c a tài

Th c ti n cho th y, s phát tri n kinh t - xã h i ph thu c vào nhi u y u t , nhi u

đi u ki n nh ng ch y u nh t v n là ph thu c vào con ng i H n b t c ngu n

l c nào khác, con ng i chi m v trí quan tr ng trong chi n l c phát tri n kinh t -

xã h i c a m t qu c gia Con ng i v a là đ i t ng ph c v m i ho t đ ng kinh t

xã h i v a là nhân t có vai trò quy t đ nh đ i v i s phát tri n c a xã h i

Ngày nay v i xu th toàn c u hóa và tính c nh tranh ngày càng kh c li t, con ng i đang đ c coi là ngu n tài s n vô giá và là y u t c b n nh t quy t đ nh đ n s t n

t i và phát tri n c a t ch c M t t ch c dù có ngu n l c v t ch t d i dào, v i h

th ng máy móc hi n đ i nh ng n u thi u vi c qu n lý ngu n nhân l c m t cách có

hi u qu thì t ch c đó c ng không th phát tri n đ c

Qu n tr ngu n nhân l c t o ra b m t v n hóa c a t ch c, t o nét riêng cho quá trình ho t đ ng và đóng góp quy t đ nh s thành công c a t ch c đó V y nên,

qu n lý ngu n nhân l c là m t ch c n ng qu n lý đóng vai trò quan tr ng nh t trong

t ch c qu n tr Không có m t ho t đ ng nào c a t ch c mang l i hi u qu n u thi u đi công tác qu n lý ngu n nhân l c M c tiêu c b n c a qu n lý ngu n nhân

l c trong b t c t ch c nào c ng s là làm sao là đ m b o s d ng ngu n nhân l c

m t cách có hi u qu nh m đ t m c tiêu mà t ch c đó đ ra

Vi n a k thu t và Công trình thu c tr ng i h c Xây d ng là m t trong nh ng

đ n v hàng đ u v a k thu t t i Vi t Nam V i h n 20 n m kinh nghi m cùng

nh ng chuyên gia hàng đ u Vi t Nam v a k thu t và công trình, đ c k th a truy n th ng c a m t tr ng đ i h c l n trong l nh v c xây d ng đã th c hi n thành công hàng ngàn d án trên m i mi n c a t qu c

V i qui mô là m t Vi n tr c thu c tr ng đ i h c nên các ho t đ ng c a Vi n đ c

ho ch đ nh trên c s v a là đ n v thu c qu n lý nhà n c v a là doanh nghi p

nh và v a; Nghiên c u khoa h c đi đôi v i s n xu t kinh doanh và t ch v tài chính nên vi c qu n lý ngu n nhân l c đ đ m b o vi c duy trì t t công tác nghiên

c u khoa h c ng d ng đ ng th i phát tri n lao đông s n xu t, t ng doanh thu đ m

b o đ i s ng cán b công nhân viên đòi h i ph i có k ho ch và đ nh h ng,

2

ph ng pháp và t duy qu n lý ti n ti n ó c ng là m t trong nh ng yêu c u c p thi t, quan tr ng cho s phát tri n b n v ng c a Vi n a k thu t và Công trình

Do đó, h c viên ch n đ tài “Hoàn thi n công tác qu n tr ngu n nhân l c c a

Vi n a k thu t và Công trình thu c tr ng i h c xây d ng„ làm đ tài lu n

v n th c s mang tính c p thi t, có ý ngh a khoa h c và th c ti n

2 M c tiêu nghiên c u

Thông qua vi c h th ng hóa c s lý lu n, c s th c ti n v ngu n nhân l c và phân tích đánh giá ngu n nhân l c, nh ng t ng k t ho t đ ng th c ti n trong nghiên

c u khoa h c, s n xu t kinh doanh c a Vi n a k thu t và Công trình thu c

tr ng i h c Xây d ng; Lu n v n nghiên c u đ xu t các gi i pháp nh m hoàn thi n h n n a công tác qu n tr ngu n nhân l c c a Vi n góp ph n xây d ng, đào

t o và phát tri n ngu n nhân l c có ch t l ng cao, đáp ng yêu c u ho t đ ng khoa

h c công ngh và s n xu t kinh doanh

h ng t i m c tiêu t ch trong tr ng đ i h c

- V th i gian: Nghiên c u th c tr ng qu n lý ngu n nhân l c trong n m 2013-2016

4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u

tài d a trên ti p c n c a ph ng pháp lu n duy v t bi n ch ng

Lu n v n s d ng các ph ng pháp nghiên c u chính sau đây:

- Ph ng pháp thu th p, t ng h p và phân tích s li u

- Ph ng pháp kh o sát th c t

CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHÂN L C

C A VI N A K THU T VÀ CÔNG TRÌNH THU C TR NG I H C XÂY D NG

CH NG 3: XU T GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N TR NGU N NHÂN L C C A VI N A K THU T VÀ CÔNG TRÌNH THU C

TR NG I H C XÂY D NG

4

CH NG 1 C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V QU N TR NGU N NHÂN L C

c n khai thác t i đa s c lao đ ng c a h v i chi phí t i thi u thì t nh ng n m 80

đ n nay v i ph ng th c m i, qu n lý nhân l c (hurman resourses management)

v i tính ch t m m d o h n, linh ho t h n, t o đi u ki n t t h n đ ng i lao đ ng

có th phát huy m c cao nh t các kh n ng ti m tàng, v n có c a h thông qua tích l y t nhiên trong quá trình lao đ ng phát tri n Có th nói s xu t hi n c a thu t ng "nhân l c" là m t trong nh ng bi u hi n c th cho s th ng th c a

ph ng th c qu n lý m i đ i v i ph ng th c qu n lý c trong vi c s d ng ngu n

l c con ng i Có khá nhi u nh ng đ nh ngh a khác nhau v "nhân l c" nh :

Theo Nicholas Henry: “Nhân l c là ngu n l c con ng i c a nh ng t ch c (v i quy mô, lo i hình, ch c n ng khác nhau) có kh n ng và ti m n ng tham gia vào quá trình phát tri n c a t ch c cùng v i s phát tri n kinh t - xã h i c a qu c gia, khu v c, th gi i” Cách hi u này v nhân l c xu t phát t quan ni m coi nhân l c

là ngu n l c v i các y u t v t ch t, tinh th n t o nên n ng l c, s c m nh ph c v cho s phát tri n nói chung c a các t ch c;

Trong báo cáo c a Liên h p qu c đánh giá v nh ng tác đ ng c a toàn c u hoá đ i

v i nhân l c đã đ a ra đ nh ngh a nhân l c là trình đ lành ngh , ki n th c và n ng

l c th c t cùng v i nh ng n ng l c t n t i d i d ng ti m n ng c a con ng i; Quan ni m v nhân l c theo h ng ti p c n này có ph n thiên v ch t l ng c a nhân l c Trong quan ni m này đi m đ c đánh giá cao là coi các ti m n ng c a con ng i c ng là n ng l c, kh n ng đ t đó có nh ng c ch thích h p trong

Vi t Nam, khái ni m nhân l c đ c s d ng r ng rãi t khi b t đ u công cu c đ i

m i, m t s nhà khoa h c tham gia ch ng trình khoa h c - công ngh c p nhà

n c mang mã s KX- 07 do GS.TSKH Ph m Minh H c làm ch nhi m, cho r ng:

“Nhân l c đ c hi u là s dân & ch t l ng con ng i, bao g m c th ch t & tinh

th n, s c kh e & trí tu , n ng l c & ph m ch t” V i cách ti p c n này, nhân l c

đ c hi u là s t ng hòa s l ng và ch t l ng nhân l c

M c dù nh ng đ nh ngh a trên có cách di n đ t khác nhau nh ng t u chung l i t t c

đ u th hi n nhân l c là m t s k t h p hài hòa gi a ba y u t trí l c, th l c và nhân cách th m m ây là các y u t c b n nh t h ng ng i lao đ ng đ n s phát tri n toàn di n V y n u thu nh quy mô ch trong ph m vi m t doanh nghi p thì nhân l c là gì? Th m th u t nh ng cách lý gi i trên, giúp ta liên h nhanh chóng

r ng nhân l c trong doanh nghi p là ti m n ng lao đ ng c a đ i ng cán b công nhân viên trong doanh nghi p trên các m t s l ng, c c u (theo gi i tính, đ tu i, tính ch t công vi c) và ch t l ng, bao g m ph m ch t và n ng l c (trí l c, tâm l c,

th l c, k n ng ngh nghi p) đáp ng nhu c u phát tri n, ph c v cho m c đích t i

đa hóa l i nhu n c a công ty

Qu n tr ngu n nhân l c:

“Qu n tr ngu n nhân l c là thi t k các chính sách và th c hi n các l nh v c ho t

đ ng nh m làm cho con ng i đóng góp giá tr h u hi u nh t cho t ch c, bao g m các l nh v c nh ho ch đ nh ngu n nhân l c, phân tích và thi t k công vi c, chiêu

m và l a ch n, đánh giá thành tích, đào t o và phát tri n, thù lao, s c kh e và an toàn nhân viên và t ng quan lao đ ng…”

Hi n nay c ng có r t nhi u quan đi m khác nhau v qu n tr ngu n nhân l c đ c trình bày:

6

Theo giáo s ng i M Dinock cho r ng: “Qu n tr ngu n nhân l c là bao g m toàn

b nh ng bi n pháp, th t c áp d ng cho nhân viên c a m t t ch c và gi i quy t t t

c nh ng tr ng h p x y ra có liên quan đ n công vi c nào đó”

Nh ng giáo s Felix Migro thì cho r ng: “Qu n tr ngu n nhân l c là ngh thu t

ch n l a nh ng nhân viên m i và s d ng nh ng nhân viên c sao cho n ng su t và

ng i”, thì qu n tr ngu n nhân l c là h th ng các tri t lý, chính sách và ho t đ ng

ch c n ng v thu hút, đào t o-phát tri n và duy trì con ng i c a m t t ch c nh m

đ t đ c k t qu t i u cho c t ch c l n nhân viên

1.1.2 Vai trò c a qu n tr ngu n nhân l c

Vai trò c a qu n lý ngu n nhân l c thay đ i qua nhi u th i k khác nhau, nh m đáp

ng v i môi tr ng và hoàn c nh c th c a t ng th i k ; Trong th p niên 2000, vai trò c a qu n lý nhân s ch gi i h n trong các l nh v c tuy n d ng, sa th i, ho ch

đ nh và tính l ng cho nhân viên Ngày nay, vai trò c a qu n lý nhân s đã chuy n sang qu n lý ngu n nhân l c nh m ph n nh đúng th c ti n tri t lý qu n lý con

ng i trong các công ty n ng đ ng và đ t con ng i vào tr ng tâm tri t lý qu n lý

s n xu t doanh nghi p khai thác các kh n ng ti m tàng nâng cao n ng su t lao

đ ng và l i th c nh tranh c a doanh nghi p v m t nhân l c V m t xã h i, qu n

lý ngu n nhân l c th hi n quan đi m r t nhân b n v quy n l i c a ng i lao đ ng,

đ cao v th và giá tr c a ng i lao đ ng, chú tr ng gi i quy t hài hoà m i quan h

l i ích gi a t ch c, doanh nghi p và ng i lao đ ng góp ph n làm gi m b t mâu thu n t b n – lao đ ng trong các doanh nghi p

T m quan tr ng c a qu n lý ngu n nhân l c t ng m nh trên toàn th gi i trong m y

th p k g n đây khi c trình đ n ng l c c a nhân viên l n trang thi t b k thu t ngày càng đ c nâng cao; khi công vi c ngày càng ph c t p, đa d ng và yêu c u

c a công vi c ngày càng t ng; khi h u h t các doanh nghi p đ u đ i đ u v i s c nh tranh ngày càng gay g t trên th tr ng; ph i v t l n v i các cu c suy thoái kinh t

7

và đáp ng nhu c u ngày càng t ng c a nhân viên t bi t trong n n kinh t chuy n

đ i, v n đ áp d ng và phát tri n qu n lý ngu n nhân l c đ c coi nh m t trong

nh ng đi m m u ch t c a c i cách qu n lý

1.2.1 Ho ch đ nh ngu n nhân l c và phân tích công vi c

1.2.1.1 Ho ch đ nh ngu n nhân l c

a) Khái ni m

Tr c h t ho ch đ nh đ c hi u là s tiên li u, d đoán nh ng thay đ i, bi n thiên, phòng ng a các r i ro trong t ng lai Ho ch đ nh là m t quá trình mang tính khoa

h c đ ng th i mang tính ngh thu t cao

t n t i và phát tri n m t doanh nghi p ph i gi i quy t hi u qu các v n đ liên quan đ n b n l nh v c c b n đó là: Tài chính, qu n lý s n xu t, marketing và qu n

lý nhân l c Vi c gi i quy t không ch t p trung vào nh ng v n đ đã và đang phát sinh đòi h i s gi i quy t mà ph i h ng t i t ng lai nh m d đoán và đ i phó v i

nh ng v n đ s x y ra trong t ng lai Do v y, công tác ho ch đ nh ngu n nhân l c

là c n thi t mang l i tính ch đ ng, gi m thi u r i ro và t ng hi u qu c a s n xu t kinh doanh

Tuy nhiên, ho ch đ nh ngu n nhân l c không ch đ n thu n chú ý đ n vi c d báo

và tuy n đ s l ng nhân viên c n thi t cho doanh nghi p Ho ch đ nh ngu n nhân

l c là quá trình nghiên c u, xác đ nh nhu c u, đ a ra các chính sách và th c hi n các ch ng trình, ho t đ ng b o đ m cho doanh nghi p có đ ngu n nhân l c v i các ph m ch t, k n ng phù h p đ th c hi n công vi c có n ng su t, ch t l ng và

hi u qu cao

b) Vai trò

Ho ch đ nh ngu n nhân l c có vai trò là t i đa hóa vi c s d ng ngu n nhân l c và

b o đ m s phát tri n liên t c c a nó; b o đ m đ và đúng ngu n nhân l c, đúng

th i gian đ th c hi n các m c tiêu c a t ch c; ph i h p các ho t đ ng v ngu n nhân l c v i các m c tiêu c a t ch c; t ng n ng su t c a t ch c; d báo các nhu

c u c a t ch c trong t ng lai v nhân l c và cung c p nhân l c đ đ m b o r ng

8

t ch c s có đ cán b c n thi t vào các th i đi m c n thi t đ t o thu n l i cho đ t

m c tiêu c a t ch c

Rõ ràng, ho ch đ nh ngu n nhân l c giúp cho t ch c xác đ nh rõ kho ng cách gi a

hi n t i và đ nh h ng t ng lai v nhu c u nhân l c c a t ch c; ch đ ng th y

tr c đ c các khó kh n và tìm các bi n pháp nh m đáp ng nhu c u nhân l c

ng th i, ho ch đ nh ngu n nhân l c giúp cho t ch c th y rõ h n nh ng h n ch

và c h i c a ngu n tài s n nhân l c mà t ch c hi n có i u này có ý ngh a quan

tr ng trong ho ch đ nh các chi n l c kinh doanh Nói khác đi, ho ch đ nh ngu n nhân l c không th th c hi n m t cách tách bi t mà ph i đ c k t n i m t cách ch t

ch v i chi n l c c a công ty

là phân tích công vi c

Phân tích công vi c là quá trình thu th p, phân tích và s p x p m t cách h th ng thông tin v đ c đi m m t công vi c c th

Phân tích công vi c có th hi u theo hai khía c nh sau:

- Là quá trình t p h p, phân tích và c u trúc thông tin v các b ph n c u thành, đ c

đi m và các yêu c u c a công vi c

- Là quá trình xác đ nh có h th ng các k n ng, nhi m v và các ki n th c đ th c

hi n các công vi c trong t ch c

Khi ti n hành phân tích công vi c nhà qu n lý c n ph i tr l i các câu h i sau:

- Nhân viên th c hi n nh ng công tác gì?

- Khi nào công vi c hoàn thành?

- Công vi c đ c th c hi n đâu?

- Công nhân viên th c hi n công vi c đó nh th nào?

9

- T i sao ph i th c hi n công vi c đó?

- th c hi n công vi c đó c n ph i h i t nh ng tiêu chu n nào?

K t qu c a phân tích công vi c th hi n trong b n mô t công vi c (job Description) (ph n vi c, nhi m v và trách nhi m) và b n tiêu chu n th c hi n công

vi c (job Specification) bao g m các ki n th c và kh n ng c a nhân viên

- B n mô t công vi c (job Description): ó là k t qu c n b n c a quá trình phân tích công vi c, nó mô t m t cách tóm t t công vi c B n mô t công vi c li t kê các

ch c n ng, nhi m v , các m i quan h trong công vi c, các đi u ki n làm vi c, yêu

c u ki m tra, giám sát và các tiêu chu n c n đ t đ c khi th c hi n công vi c B n

mô t công vi c giúp cho chúng ta hi u đ c n i dung, yêu c u c a công vi c và

hi u đ c quy n h n, trách nhi m khi th c hi n công vi c

- B n tiêu chu n th c hi n công vi c (job Specification): Là v n b n li t kê nh ng yêu c u v n ng l c cá nhân nh trình đ h c v n, kinh nghi m công tác, kh n ng

gi i quy t v n đ , các k n ng khác và các đ c đi m cá nhân thích h p cho công viêc B n tiêu chu n công vi c giúp chúng ta hi u đ c doanh nghi p c n lo i nhân viên nh th nào đ th c hi n công vi c đó m t cách t t nh t

b) Các ph ng pháp phân tích công vi c

 Ph ng pháp làm b ng câu h i

ph ng pháp này nhà qu n lý g i các câu h i đ n các đ i t ng có liên quan đ n

vi c tìm hi u các thông tin cho vi c phân tích công vi c Các đ i t ng mà các nhà

qu n lý th ng đ ngh h cung c p thông tin bao g m: Ng i đ m nh n công vi c;

Ng i giám sát công vi c; Chuyên gia phân tích công vi c; M t nhóm nh ng ng i

v i cùng m t ch c danh công vi c

T t nhiên không nh t thi t là t t c các nhân viên đ u ph i đi n vào b n câu h i

Ng i ta có th ch n m t cách ng u nhiên cho t ng ch c danh công vi c i u đó giúp chúng ta gi m b t kh i l ng thông tin c n x lý mà v n b o đ m đ chính xác cho phép T t nhiên ta có th ph i xác nh n s đúng đ n c a các câu tr l i trong giai đo n quan sát c a nghiên c u này

10

Trong b n câu h i ngoài nh ng chi ti t c b n nh tên tu i, phòng ban, ch c v , …

ng i ch u trách nhi m mô t c n ph i mô t toàn b nhi m v , m c đích công vi c,

kh i l ng công vi c ho c s s n ph m,…

B n câu h i phân tích công vi c th ng đ c p đ n các v n đ sau đây:

- Thông tin chung v v trí công vi c

- Giám sát và ch u s giám sát

- Các l nh v c ki n th c và k n ng ngh nghi p

- S d ng ngôn ng

- S d ng th giác và các giác quan khác

- Các quy t đ nh qu n lý và kinh doanh

- Các giao ti p n i b và bên ngoài

Tuy nhiên ph ng pháp này có nh ng tr ng i, h n ch : Công nhân không thích

đi n vào b n câu h i m t cách chi ti t và vì th s không tr l i đ y đ ; C công nhân l n c p đi u hành không có nhi u th i gian đ x lý b n câu h i

 Ph ng pháp chuyên gia

Ph ng pháp này s d ng m t s chuyên gia am hi u v công vi c c n phân tích

đ thu th p thông tin xây d ng b n mô t công vi c và b n tiêu chu n công vi c Các chuyên gia này có th là nh ng ng i đã ho c đang là ng i th c hi n công

vi c đó, c ng có th h là ng i giám sát, qu n lý công vi c này S hi u bi t sâu

s c v công vi c c a các chuyên gia s b o đ m cho ch t l ng phân tích công

vi c đ c nâng cao Tuy nhiên đi u này c ng ch ra r ng ph ng pháp này ph thu c r t nhi u vào kinh nghi m c a các chuyên gia Vi c t p trung cùng lúc nhi u chuyên gia đ đánh giá c ng là m t khó kh n

 Ph ng pháp quan sát

c) T m quan tr ng c a phân tích công vi c

Phân tích công vi c cung c p các thông tin v nh ng yêu c u, đ c đi m c a công

vi c, nh các hành đ ng nào c n đ c ti n hành th c hi n, th c hi n nh th nào và

t i sao; các lo i máy máy móc trang b , d ng c nào c n thi t khi th c hi n công

vi c, các m i quan h v i c p trên và v i đ ng nghi p trong th c hi n công vi c Không bi t phân tích công vi c, nhà qu n lý s không th t o ra s ph i h p đ ng

b gi a các b ph n c c u trong doanh nghi p, không th đánh giá chính xác yêu

c u c a các công vi c, do đó không th tuy n d ng đúng nhân viên cho công vi c, không th đánh giá đúng n ng l c th c hi n công vi c c a nhân viên và do đó, không th tr l ng, kích thích h k p th i, chính xác Ð c bi t, phân tích công vi c

là công c r t h u hi u giúp các t ch c, doanh nghi p m i thành l p ho c đang c n

có s c i t ho c thay đ i v c c u t ch c, tinh gi n biên ch nh m nâng cao hi u

s c l c qua vi c tiêu chu n hóa công vi c và t đó giúp nhà qu n lý có c s đ làm

k ho ch và phân chia th i bi u công tác, gi m b t s ng i c n ph i thay th do thi u hi u bi t v công vi c ho c trình đ c a h , t o c s đ c p qu n lý và nhân viên hi u nhau nhi u h n

1.2.2 Tuy n d ng

1.2.2.1 Khái ni m

12

Tuy n d ng nhân s là m t quá trình tìm ki m và l a ch n nhân s đ tho mãn nhu

c u s d ng c a doanh nghi p và b sung l c l ng lao đ ng c n thi t nh m th c

hi n các m c tiêu c a doanh nghi p

c u ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Tuy n d ng có t m quan tr ng r t l n

đ i v i doanh nghi p vì nó là khâu đ u tiên c a công tác qu n lý nhân s , ch khi làm t t khâu tuy n d ng m i có th làm t t các khâu ti p theo

- Th hai: Tuy n d ng t t giúp doanh nghi p th c hi n t t các m c tiêu kinh doanh

hi u qu nh t, b i vì tuy n d ng t t t c là tìm ra ng i th c hi n công vi c có n ng

l c, ph m ch t đ hoàn thành công vi c đ c giao T đó nâng cao hi u qu kinh doanh, phát tri n đ i ng , đáp ng yêu c u ho t đ ng kinh doanh trong đi u ki n toàn c u hóa

- Th ba: Ch t l ng c a đ i ng nhân s t o ra n ng l c c nh tranh b n v ng cho doanh nghi p, tuy n d ng nhân s t t góp ph n quan tr ng vào vi c t o ra”đ u

vào”c a ngu n nhân l c, nó quy t đ nh đ n ch t l ng, n ng l c, trình đ cán b nhân viên, đáp ng đòi h i nhân s c a doanh nghi p

- Th t : Tuy n d ng nhân s t t giúp doanh nghi p gi m gánh n ng chi phí kinh doanh và s d ng có hi u qu ngu n ngân sách c a doanh nghi p

- Th n m: Tuy n d ng nhân s cho phép doanh nghi p hoàn thành t t k ho ch kinh doanh đã đ nh

Nh v y tuy n d ng nhân s có vai trò r t l n đ i v i doanh nghi p ây là quá trình”đãi cát tìm vàng”, n u m t doanh nghi p tuy n d ng nhân viên không đ n ng

l c c n thi t, nh ng s n ph m cá nhân không theo đúng yêu c u công vi c thì ch c

ch n s nh h ng tr c ti p đ n hi u qu ho t đ ng qu n lý và ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p T đó d n đ n tình tr ng không n đ nh v m t t ch c,

- Th hai: Tuy n d ng nhân s t o ra không khí thi đua, tinh th n c nh tranh trong n i

b nh ng ng i lao đ ng c a doanh nghi p, t đó nâng cao hi u qu kinh doanh

i v i xã h i:

Vi c tuy n d ng nhân s c a doanh nghi p giúp hoàn thi n vi c th c hi n các m c tiêu kinh t - xã h i nh : Ng i lao đ ng có vi c làm, có thu nh p, gi m b t gánh

n ng xã h i nh th t nghi p va các t n n xã h i khác ng th i vi c tuy n d ng nhân s c a doanh nghi p còn giúp cho vi c s d ng ngu n l c c a xã h i m t cách

h u ích nh t

1.2.2.3 Các n gu n tuy n d ng

 Ngu n ng viên trong n i b

i v i v trí ch c v cao, các t ch c tuy n d ng th ng s d ng bi u đ thuyên chuy n công tác hay đ b t i v i v trí, ch c v th p thì th ng s d ng thông báo tuy n d ng nhân s đ c niêm y t công khai

có th xác đ nh ng viên trong n i b , các t ch c nên có nh ng thông tin v s

l ng, ch t l ng và đ c đi m cá nhân c a nhân viên thông qua vi c thu th p và xây

d ng h s nhân viên, bi u đ thuyên chuy n nhân viên và quy t đ nh th ng ch c

u đi m:

- T n d ng đ c ngu n nhân l c s n có

- Thu n l i h n trong công vi c

- T o s thi đua gi a các nhân viên đang làm vi c

Nh c đi m:

- D gây ch quan

- Nhân viên s r p khuôn l i theo cách làm vi c c a c p trên tr c đó

 Ngu n ng viên bên ngoài

14

Tuy n d ng ng viên bên ngoài t ch c c n ph i nghiên c u tình hình kinh t nói chung, đi u ki n lao đ ng t i đ a ph ng và th tr ng ngh nghi p Các ngu n tuy n d ng chính bao g m:

- B n bè c a nhân viên đang làm trong doanh nghi p: H có th gi i thi u b n bè

vào làm chung trong doanh nghi p;

- Nhân viên c : Nh ng ng viên c thôi vi c doanh nghi p vì nhi u nguyên nhân khác nhau có th quay l i doanh nghi p làm vi c;

- Nhân viên doanh nghi p khác: Tuy n d ng nhân viên t các doanh nghi p khác giúp doanh nghi p có th rút ng n th i gian đào t o, hu n luy n nhân viên;

- Các tr ng đ i h c và cao đ ng: Các tr ng đ i h c và cao đ ng trong n c tr thành ngu n cung c p nhân l c ch y u c a doanh nghi p;

- Công nhân lành ngh t do: Nh ng công nhân lành ngh t do là ngu n cung c p

nhân l c b sung cho doanh nghi p;

Ng i th t nghi p: Ng i th t nghi p do nhi u nguyên nhân khác nhau Do v y, c n

ph i có s nh n đ nh rõ ràng khi nh n đ nh nhân viên này

1.2.2.4 N i dung, trình t và quá trình tuy n d ng

Tuy n d ng nhân viên đ c hi u nh m t quá trình bao g m các giai đo n: tuy n m , tuy n ch n và b trí Các giai đo n quá trình trên có s liên h ch t ch v i nhau Xác

đ nh nhu c u và thu hút ngu n nhân s là th c hi n quá trình tuy n m nhân viên Tuy n ch n là giai đo n quy t đ nh đ n ch t l ng c a công tác tuy n d ng

V i ph ng châm dùng ng i “đúng ng i, đúng vi c, đúng lúc” nên tuy n ch n nhân viên gi vai trò đ c bi t quan tr ng trong ti n trình qu n tr ngu n nhân l c

B i nh ng ng i không đ n ng l c c n thi t đ th c hi n công vi c s nh h ng

x u đ n ch t l ng công vi c đ n hi u qu c a qu n tr , th m chí là ngu n g c c a

s m t đoàn k t gây chia r trong n i b

Quá trình tuy n ch n là m t quy trình bao g m nhi u b c, mà m i b c đ c coi

nh m t rào ch n nh m lo i b nh ng ng viên không đ t tiêu chu n đi vào các

b c ti p theo S l ng các b c trong quá trình tuy n ch n không ph i c đ nh

mà tùy thu c vào m c đ ph c t p c a công vi c hay t m quan tr ng c a ch c danh công vi c c n tuy n đ c nh n vào làm thì các ng viên ph i v t qua t t c các b c trong quá trình tuy n ch n công vi c đó đ ra

 B trí và s d ng nhân l c ph i theo qui ho ch

Trong b trí và s d ng ngu n nhân l c, t ch c c n có qui ho ch c th đ đ m b o đúng ng i đúng vi c B trí và s d ng nhân l c ph i đ m b o đúng m c đích, m i

t ch c c n thi t l p cho m i nhân viên m t m c đích c n đ t đ c trong m i th i

Chu n b tuy n d ng Nghiên c u và phân lo i

Ph ng v n s b

Tr c nghi m

Ph ng v n sâu Khám s c kh e và th m Quy t đ nh và hòa nh p

16

kì Khi d trù ngu n nhân l c ngoài chuyên môn, b trí và s d ng nhân l c ph i coi tr ng ph m ch t đ o đ c, t ch c c n s d ng các tiêu chu n liên quan đ n b n

đ c tính quan tr ng c a con ng i là: C n, ki m, liêm, chính

* B trí và s d ng nhân l c theo logic hi u su t

Vi c b trí và s d ng nhân l c ph i h ng vào nâng cao hi u su t công vi c, ph i dùng đúng ng i đúng vi c và đ m b o các yêu c u:

+ m b o tính chuyên môn hóa, th ng nh t qui trình nghi p v trên toàn h th ng

t ch c

+ m b o tính h p tác gi a các cá nhân và nhóm, m c tiêu, quy n h n và ngh a v

c a m i cá nhân, v trí, b ph n trong t ch c ph i đ c xác đ nh rõ ràng

* B trí s d ng nhân l c theo logic tâm lí xã h i

Khi các t ch c chú tr ng đ n y u t tâm lí xã h i trong quá trình xây d ng các nhóm thì s đ m b o nâng cao đ c hi u su t lao đ ng chung cho c nhóm

* B trí và s d ng nhân l c ph i l y s tr ng làm chính

Khi b trí và s d ng nhân l c theo chuyên môn c a t ng cá nhân nh m đ m b o

m i nhân viên h ng thú khi th c hi n đúng chuyên môn M t nhân viên th ng có

n ng l c trên nhi u l nh v c khác nhau, có th tham gia nhi u công vi c khác nhau Tuy nhiên, nhà qu n tr c n s d ng ph ng pháp phân tích đánh giá n ng l c đ xem xét l nh v c chuyên môn nào nhân viên n i tr i nh t và có ích cho t ch c

* Dân ch t p trung trong b trí và s d ng nhân l c

B trí và s d ng nhân l c ph i đ c th c hi n theo nguyên t c dân ch t p trung

Th ng nh t t c p cao nh t nh ng ph i phân quy n r ng rãi cho các c p trong h

17

M c tiêu chung c a đào t o và phát tri n ngu n nhân l c là nh m s d ng t i đa ngu n nhân l c hi n có và nâng cao tính hi u qu c a t ch c thông qua vi c giúp cho ng i lao đ ng hi u rõ h n v công vi c, n m v ng h n v ngh nghi p c a mình và th c hi n ch c n ng, nhi m v c a mình m t cách t giác h n, v i thái đ

t t h n, c ng nh nâng cao kh n ng thích ng c a h v i các công vi c t ng lai

Có nhi u lý do đ nói r ng công tác đào t o và phát tri n là quan tr ng và c n đ c quan tâm đúng m c trong các t ch c Trong đó có ba lý do ch y u là:

- đáp ng yêu c u công vi c c a t ch c hay nói cách khác là đ đáp ng nhu

c u t n t i và phát tri n t ch c;

- đáp ng nhu c u h c t p, phát tri n c a ng i lao đ ng;

- ào t o và phát tri n là nh ng gi i pháp có tính chi n l c t o ra l i th c nh tranh

c a doanh nghi p

1.2.3.3 Các hình th c đào t o

ào t o t i n i làm vi c: ây là hình th c đào t o h c viên cách th c th c hi n

công vi c ngay trong quá trình làm vi c nh :

- Kèm c p, h ng d n t i ch : H c viên s quan sát, ghi nh , h c t p và th c hi n công vi c theo cách ng i h ng d n đã ch d n

- Luân phiên thay đ i công tác: H c viên đ c luân phiên thay đ i công tác nh m cung c p cho h c viên kinh nghi m r ng h n và có kh n ng th c hi n nhi u công tác khác nhau trong doanh nghi p

ào t o ngoài n i làm vi c: Có các ph ng pháp ph bi n sau đây:

- Nghiên c u tình hu ng: Ph ng pháp này nh m đào t o và nâng cao n ng l c

qu n lý cho h c viên

- Trò ch i qu n lý: Ph ng pháp này là s mô ph ng các tình hu ng kinh doanh

hi n hành

- H i th o, chuyên đ

- óng k ch: ph ng pháp này, m t tình hu ng nan gi i có th t hay t ng t ng

đ c đ a ra và yêu c u h c viên ph i đóng vai nhân v t nào đó trong tình hu ng này

1.2.4 ánh giá n ng l c th c hi n công vi c và thù lao lao đ ng

1.2.4.1 ánh giá n ng l c th c hi n công vi c

18

 M c đích c a vi c đánh giá n ng l c th c hi n công vi c

- Nâng cao kh n ng th c hi n công vi c và ph n h i cho nhân viên bi t m c đ

th c hi n công vi c c a mình

- Giúp công ty có nh ng d li u, cho bi t kh n ng th ng ti n c a nhân viên Là c

s đ d báo, ho ch đ nh tài nguyên nhân s : Tr l ng, thuyên chuy n nhân viên,

c i ti n t ch c…

- Giúp nhân viên đi u ch nh, s a ch a sai l m trong quá trình làm vi c, làm c s

đ ng viên h

- i u ch nh n ng l c c a nhân viên cho phù h p v i công vi c Phát hi n nh ng

ti m n ng còn n d u trong nhân viên, giúp h phát tri n m t cách toàn di n

- T ng c ng quan h t t đ p gi a c p trên và c p d i

 Quá trình đánh giá thành tích công tác

Có r t nhi u cách đánh giá khác nhau đ doanh nghi p l a ch n

Hình 1.1: S đ quy trình đánh giá thành tích công tác

Xác đ nh m c tiêu đánh giá thành tích công vi c

Th o lu n vi c đánh giá v i nhân viên

n đ nh tiêu chu n yêu c u công vi c

Xem xét công vi c đ c th c hi n

Đánh giá s hoàn thành công tác

so sánh v nh ng yêu c u chính

- Ph ng pháp theo tiêu chu n công vi c: M c đ hoàn thành công tác c a nhân viên s đ c đ i chi u, so sánh v i tiêu chu n công vi c ho c v s l ng, ch t

l ng s n ph m theo yêu c u

- Ph ng pháp qu n lý theo m c tiêu: M c đ hoàn thành công tác c a nhân viên s

đ c ti n hành thông qua vi c xem xét m c đ hoàn thành c a các m c tiêu đ c đ ra Tùy theo hoàn c nh và môi tr ng c th c a t ng doanh nghi p khác nhau mà m i doanh nghi p áp d ng các ph ng pháp khác nhau, có doanh nghi p áp d ng đ ng

th i nhi u ph ng pháp nh m mang l i hi u qu t i đa trong đánh giá thành tích công tác cho nhân viên

1.2.4.2 L ng b ng và đãi ng

a) Tr công lao đ ng

Tr c đây ti n l ng đ c coi là giá c s c lao đ ng trong n n kinh t th tr ng

Gi đây, v i vi c áp d ng qu n lý ngu n nhân l c vào trong các doanh nghi p, ti n

l ng không ch đ n thu n là s c lao đ ng n a Quan h gi a ng i s d ng lao

đ ng và ng i lao đ ng có nh ng thay đ i c n b n Li u r ng v i vi c áp d ng qu n

lý ngu n nhân l c vào trong các doanh nghi p, quan h này có th chuy n bi n t hình th c bóc l t, mua bán hàng hoá sang hình th c quan h h p tác song ph ng, đôi bên cùng có l i hay không và b n ch t ti n l ng là gì, hi n v n còn là nh ng

v n đ đòi h i ph i đ c ti p t c nghiên c u và phát tri n

20

 Ti n l ng

Ti n l ng t i thi u: M c l ng t i thi u là m t đ nh ch quan tr ng b c nh t c a Lu t Lao đ ng nh m b o v quy n và l i ích c a ng i lao đ ng, nh t là trong n n kinh t

th tr ng và trong đi u ki n cung s c lao đ ng l n h n c u Ti n l ng t i thi u c n

b o đ m nhu c u t i thi u v sinh h c và xã h i h c c a ng i lao đ ng M c l ng t i thi u đ c n đ nh là b t bu c đ i v i nh ng ng i s d ng lao đ ng

Ti n l ng danh ngh a và ti n l ng th c t :

Ti n l ng tr cho ng i lao đ ng d i hình th c ti n t là ti n l ng danh ngh a Cùng m t s ti n nh nhau s mua đ c kh i l ng hàng hóa d ch v khác nhau các vùng khác nhau ho c trong cùng m t vùng nh ng các th i đi m khác nhau, vì giá c hàng hóa và d ch v thay đ i; Do đó, khái ni m ti n l ng th c t đ c s d ng đ xác

đ nh s l ng hàng hóa, tiêu dùng và d ch v mà ng i lao đ ng có đ c thông qua

ti n l ng danh ngh a Ti n l ng th c t ph thu c vào hai y u t c b n:

CPI - CPI: ch s giá c hàng hóa tiêu dùng và d ch v

Mu n cho thu nh p c a ng i lao đ ng t ng lên thì ch s l ng danh ngh a ph i

t ng nhanh h n ch s hàng hóa tiêu dùng và d ch v

 C c u ti n l ng trong doanh nghi p

C c u ti n l ng trong doanh nghi p bao g m thù lao v t ch t và thù lao phi v t

ch t Thù lao v t ch t bao g m: l ng c n b n, ph c p, th ng và phúc l i Thù lao phi v t ch t bao g m: c h i th ng ti n, công vi c thú v và môi tr ng, đi u ki n

làm vi c

21

 M c tiêu c a h th ng ti n l ng

Các doanh nghi p th ng có nhi u quan đi m, m c tiêu khác nhau khi s p đ t h

th ng tr công nh ng nhìn chung các doanh nghi p đ u h ng t i b n m c tiêu c

b n sau:

- Thu hút nhân viên: M c l ng doanh nghi p đ ngh th ng là m t trong nh ng

y u t c b n nh t đ thu hút nhân viên Doanh nghi p nên th c hi n các cu c đi u tra ti n l ng trên th tr ng đ có các chính sách tr công và các m c l ng thích

h p

- Duy trì nh ng nhân viên gi i: duy trì nh ng nhân viên gi i cho doanh nghi p,

tr l ng cao ch a đ mà còn th hi n tính công b ng trong n i b doanh nghi p

M c dù không có h th ng tr công nào có th làm t t c m i nhân viên trong doanh nghi p luôn đ c v a lòng, nh ng th c hi n đ nh giá công vi c và nghiên c u ti n

l ng trên th tr ng s giúp doanh nghi p v a b o đ m đ c tính công b ng n i

b , v a đ m b o đ c tính công b ng v i th tr ng bên ngoài trong tr - Kích thích, đ ng viên nhân viên: T t c nh ng y u t c u thành thu nh p c a ng i lao

đ ng: l ng c n b n, th ng, phúc l i, tr c p c n đ c s d ng hi u qu nh m t o

ra đ ng l c kích thích cao đ i v i nhân viên N u các chính sách và các ho t đ ng

qu n lý trong doanh nghi p không đ cho nhân viên nh n th y r ng s c g ng, v t

v và m c đ th c hi n công vi c t t c a h s đ c đ n bù x ng đáng, h s không

c g ng làm vi c n a, d n d n có th tính th đ ng s đ n trong t t c các nhân viên

c a doanh nghi p

- áp ng yêu c u c a pháp lu t: Nh ng v n đ c b n c a lu t pháp liên quan đ n

tr công lao đ ng trong các doanh nghi p th ng chú tr ng t i nh ng v n đ sau: Quy đ nh m c l ng t i thi u, quy đ nh v th i gian và đi u ki n làm vi c, quy đ nh

v lao đ ng v thành niên, các kho n ph c p trong l ng, quy đ nh v b o hi m xã

h i…

b) Ch đ đãi ng

ãi ng là ch v m i lo i ph n th ng mà m t cá nhân nh n đ c đ đ i l y s c lao đ ng c a mình

ãi ng bao g m hai ph n: ãi ng v t ch t và đãi ng tinh th n

22

- ãi ng v t ch t g m có ti n l ng, ti n th ng, b o hi m và các lo i phúc l i

- ãi ng tinh th n là bao g m chính b n thân công vi c có kích thích và làm cho nhân viên th a mãn không, môi tr ng b i c nh làm vi c có kích thích và th a mãn nhu c u c a nhân viên hay không?

1.3.1 Nhân t thu c môi tr ng bên trong

Có nhi u nhân t bên trong nh h ng đ n k t qu thu hút, tuy n ch n ng viên cho công vi c c a t ch c Nhóm nhân t bên trong t ch c bao g m các nhân t sau:

- M c tiêu phát tri n c a t ch c:

Trong th c t , khi ti n hành m i ho t đ ng c a t ch c nói chung và đ i v i công tác tuy n d ng nói riêng thì nhà qu n tr đ u ph i c n c vào m c tiêu phát tri n, chi n l c c a t ch c M i t ch c đ u có m t s m ng, m t m c tiêu riêng và t t

c các ho t đ ng đ u đ c ti n hành đ theo đu i m c tiêu đó theo đu i m c đích và chi n l c đó các b ph n l i c n c vào đó đ b trí công vi c, b trí nhân

s sao cho phù h p Do v y công tác tuy n d ng nhân s c ng ph thu c vào t ng

b ph n đó, t ng lo i m c tiêu mà đ a ra k ho ch và th c hi n k ho ch tuy n

d ng cho đúng

- Hình nh, uy tín c a t ch c :

Ng i lao đ ng luôn mu n đ c làm vi c m t t ch c có c h i th ng ti n, ít b

đe d a b m t vi c, có kh n ng phát tri n đ c tài n ng c a mình ây là đi u ki n

t t đ m t t ch c thu hút đ c nhi u ng viên gi i N u m t t ch c có uy tín v

ch t l ng s n ph m thì c ng có ngh a là t ch c đang s h u nhi u lao đ ng gi i

và có kh n ng thu hút các ng c viên có trình đ và n ng l c Ng c l i n u hình

nh và uy tín c a t ch c b đánh giá là th p thì tri n v ng thu hút ng c viên là

th p, khó có kh n ng thu hút ng c viên gi i Hình nh và uy tín c a t ch c đ c các ng c viên đánh giá bao g m c l i th theo giá tr h u hình và giá tr vô hình Các t ch c c n chú ý nâng cao c hai m t này đ có s c hút m nh đ i v i các ng

c viên

- Kh n ng tài chính c a t ch c:

23

Công tác tuy n d ng nhân s c a doanh nghiêp đòi h i m t ngu n tài chính l n, chi phí liên quan đ n ch t l ng công tác tuy n d ng m t s t ch c nh , n ng l c tài chính th p, đã th c hi n công tác tuy n d ng không k d n đ n ch t l ng công tác này là th p Các t ch c đ u nh n th c đ c m i quan h t ng h gi a ti n

l ng và m c đ đóng góp c a nhân viên cho t ch c T ch c nào tr l ng cao và

có nhi u hình th c đãi ng nhân viên thì s có nhi u kh n ng thu hút nhi u ng viên gi i, kích thích lao đ ng làm vi c h ng say, nhi t tình, tích c c, sáng t o do đó mang l i l i ích cho t ch c cao h n

Ví d , có nh ng công vi c đòi h i k n ng nh ng c ng có nh ng công vi c đòi h i

kh n ng h c h i B n thân công vi c c ng nh h ng t i kh n ng thu hút ng viên, nh ng công vi c đ c đánh giá là h p d n, thu nh p cao, nhi u c h i th ng

ti n, an toàn, v trí xã h i cao s thu hút đ c nhi u ng viên gi i

t c a cá nhân h , có nh v y công tác tuy n d ng m i có ch t l ng cao

- B u không khí v n hóa c a t ch c:

24

M i qu c gia đ u có n n v n hóa c a mình T ch c c ng có b u v n hóa c a t

ch c Nó là b u không khí xã h i và tâm lý c a t ch c B u không khí v n hóa c a

t ch c nh h ng đ n s thành công trong t ch c và sau đó là nh h ng đ n s tho mãn c a nhân viên c ng nh nh h ng đ n kh n ng sinh l i c a t ch c

1.3.2 Nhân t thu c môi tr ng bên ngoài

- Y u t kinh t - chính tr :

Khi m t qu c gia có tình hình chính tr n đ nh n n kinh t s có đi u ki n phát tri n

b n v ng, thu nh p c a ng i lao đ ng đ c c i thi n, do v y đ i s ng c a nhân dân ngày càng đ c nâng cao v c v t ch t l n tinh th n ây là đi u ki n thu n l i cho các t ch c ho t đ ng có hi u qu , hoàn thi n công tác c a mình và m r ng quy mô i u này đòi h i t ch c ph i tuy n d ng thêm lao đ ng m i ng th i khi n n kinh t phát tri n, tình hình chính tr n đ nh, trình đ dân trí c a ng i dân

s đ c nâng cao Nó là d u hi u đáng m ng cho công tác tuy n d ng c a t ch c

b i vì v i m t vi c còn tr ng s có nhi u ng viên có trình đ cao cùng tham gia thi tuy n S c nh tranh quy t li t gi a h giúp t ch c có th ch n đ c nh ng ng i phù h p nh t

g p nhi u khó kh n và tr ng i

Ý th c xã h i c ng nh h ng đ n công tác tuy n d ng c a t ch c i v i nh ng công vi c mà xã h i quan tâm, đ c nhi u ng i mong mu n thì t ch c có th tuy n đ c nh ng ng viên gi i Ng c l i, khi quan ni m c a xã h i v m t công

vi c nào đó không t t thì s là m t c n tr l n đ i v i các t ch c c n tuy n d ng

d ng ph ng pháp nào thì c ng ph i ch p hành các quy đ nh c a lu t lao đ ng

T ch c ph i ch p hành các quy đ nh v đ i t ng chính sách, đ i t ng u tiên c a nhà n c trong tuy n d ng Ch ng h n khi nhà n c yêu c u u tiên tuy n d ng quân nhân xu t ng thì trong tr ng h p này cùng v i các ng viên có đ tiêu chu n, trình đ và đi u ki n nh nhau, t ch c ph i x p th t u tiên cho l c l ng lao đ ng trên

- Môi tr ng c nh tranh c a t ch c:

C nh tranh là m t y u t nh h ng t i vi c ti n hành tuy n d ng và ch t l ng công tác tuy n d ng Khi môi tr ng c nh tranh gay g t thì các t ch c có kh n ng

c nh tranh cao s thu hút đ c nhi u lao đ ng trên th tr ng và ng c l i, các t

ch c có s c c nh tranh kém thì s g p khó kh n trong công tác tuy n d ng nhân tài

Do đó c nh tranh bu c các t ch c ph i đa d ng hóa các hình th c và ph ng pháp tuy n d ng

- Quan h cung c u trên th tr ng lao đ ng:

Y u t này có nh h ng l n đ n t ch c và công tác tuy n d ng N u trên th

tr ng lao đ ng đang d th a lo i lao đ ng mà t ch c c n t c là cung l n h n c u

đi u này s có l i cho công tác tuy n d ng T ch c s tuy n d ng đ c lao đ ng có trình đ cao và khá d dàng Thông th ng t l lao đ ng th t nghi p càng cao thì ngu n cung ng c viên càng nhi u và t ch c càng d thu hút và tuy n ch n lao

đ ng Ng c l i, n u cung nh h n c u, t ch c không th áp d ng ph ng pháp tuy n ch n thông th ng mà ph i ch p th i c , tuy n d ng ngay n u không ngu n nhân l c này s r i vào tay các đ i th c nh tranh Trong tr ng h p này, t ch c

ph i chi phí m t kho n tài chính c ng nh th i gian l n đ có đ c các ng viên phù h p v i công vi c đang có nhu c u tuy n d ng T ch c ph i có nhi u chính sách u đãi v i các ng c viên đ thu hút h tham gia vào tuy n d ng

26

- Trình đ khoa h c k thu t:

Chúng ta đang s ng trong th i đ i bùng n công ngh đ s c c nh tranh trên th

tr ng, các t ch c ph i c i ti n k thu t, c i ti n trang thi t b S thay đ i này

c ng nh h ng đ n tuy n d ng nhân s c a t ch c, đòi h i ph i có thêm nhân viên m i có kh n ng và tuy n d ng nh ng ng i này không ph i là chuy n d S thay đ i c a khoa h c k thu t c ng đ ng ngh a v i s ki n là ch c n ít nhân s

đ i l n xu t phát t nhu c u kinh t đã đ c th c hi n trong qu n tr nhân s S chuy n đ i sang n n kinh t th tr ng trong th c ti n qu n tr nhân s Vi t Nam

là quá trình chuy n t ch đ tuy n d ng lao đ ng su t đ i sang ch đ lao đ ng

h p đ ng; t hình th c đào t o và phát tri n nh m t quy n l i đ ng nhiên c a

ng i lao đ ng nh m phát tri n ngu n nhân l c sang h ng đ u t cá nhân; t h

th ng l ng bình quân và theo thâm niên do Nhà n c h ach đ nh và chi tr sang h

th ng tr công do đ n v ch u trách nhi m; t vi c can thi p sâu và ki m tra, giám sát ch t ch c a Nhà n c đ i v i các h at đ ng c a đ n v sang vi c nâng cao quy n h n trách nhi m c a th tr ng và quy n t ch c a đ n v Các doanh nghi p qu c doanh, các đ n v hành chính s nghi p và cán b công nhân viên ch c

đã chuy n d n t tr ng thái th đ ng, d a d m vào Nhà n c sang tr ng thái n ng

đ ng, tích c c, d a vào chính b n thân mình S ti n b c a qu n tr nhân s đ c coi là m t trong nh ng nguyên nhân quan tr ng thúc đ y các t ch c ho t đ ng có

hi u qu h n

Khó kh n và th thách l n nh t đ i v i h u h t các vi n nghiên c u thu c các

tr ng đ i h c hi n nay không ph i là thi u v n, thi u ngân sách hay trình đ trang

b k thu t ch a hi n đ i mà là làm th nào đ qu n tr ngu n nhân l c có hi u qu

27

C th , các khó kh n và nh c đi m l n nh t mà h u h t các đ n v trong ngành thu ph i đ i m t đó là:

- Nh n th c ch a đúng c a nhi u cán b lãnh đ o, nhân viên v vai trò then ch t c a ngu n nhân l c và qu n tr ngu n nhân l c đ i v i s thành công c a đ n v

- Trình đ chuyên môn k thu t c a ng i lao đ ng r t th p c bi t, cán b qu n

lý gi i và các chuyên gia v qu n tr ngu n nhân l c r t thi u

- Th a biên ch Cùng lúc, các đ n v ph i gi i quy t tình tr ng thi u lao đ ng có trình đ lành ngh cao nh ng l i th a lao đ ng không có trình đ lành ngh ho c có

nh ng k n ng đ c đào t o không còn phù h p v i yêu c u hi n t i i u này khi n nhi u công vi c không có ng i th c hi n trong khi nhi u nhân viên không

bi t làm vi c gì, n ng su t lao đ ng r t th p

- i s ng kinh t quá khó kh n, thu nh p th p i u này đã nh h ng sâu s c đ n

s c kh e, nhi t tình và hi u qu làm vi c c a ng i lao đ ng

- Tác phong và k lu t công nghi p c a m t s cán b nhân viên ch a phù h p

Nh ng khó kh n, nh c đi m trong qu n tr ngu n nhân l c Vi t Nam không th

th c hi n đ c b ng cách đ n thu n th c hi n t t h n h th ng qu n tr nhân s c

Th c ti n đ t ra yêu c u c n ph i thay đ i c b n cách th c ho t đ ng qu n tr con

ng i trong t ch c Các đ n v c n có h th ng qu n tr ngu n nhân l c v i nh ng chính sách v tuy n d ng, đào t o, tr l ng, khen th ng, đánh giá m i cho phù

h p v i yêu c u m i và cách ti p c n qu n tr ngu n nhân l c trong n n kinh t th

tr ng

Do v y, th c hi n t t các ch c n ng qu n tr ngu n nhân l c trong tình hình hi n nay có ý ngh a mang tính quy t đ nh đ i v i thành công c a t ch c trong vi c nâng cao hi u qu ho t đ ng

Kinh nghi m c a Vi n Qu n lý Châu Á Thái Bình D ng thu c tr ng i h c Kinh t Qu c dân

Hi n nay chính sách tuy n d ng c a Vi n t ng đ i thích h p và có hi u qu

Hi n nay chính sách tuy n d ng c a Vi n t ng đ i thích h p và có hi u qu

28

- Vi n tuy n nh ng ng i đúng chuyên ngành, ngh phù h p v i công vi c, khi c n tuy n d ng nhân viên, mu n có c h i ch n l a thì Vi n c n t ng c ng tuy n t các ngu n bên ngoài

- Trong tr ng h p c n lao đ ng g p thì Vi n nên Vi n s d ng ph ng pháp nh

gi i thi u đ ng tin tuy n

- Do đ c thù công vi c c a Vi n là chuyên nghiên c u khoa h c > r i ra thành

ph m s n xu t ra m t hàng đáp ng nhu c u c a ng i tiêu dùng trong xhã nên

- m b o l c l ng lao đ ng c a Vi n đ ng i, không th a, không thi u

V đào t o nhân l c:

- Vi n m l p đào t o, hu n luy n m t s cán b qu n lý c a Vi n, c đi h c cán b khoá nâng cao chuyên ngành, thi lên b c, nâng cao trình đ nghi p v c a phòng ban, h c thêm ngo i ng , s d ng thông th o vi tính

- Ngoài ra Vi n còn t ch c l n giao l u gi a các nhân viên v i nhau

Kinh nghi m c a Công ty TNHH T v n i h c Xây d ng

i v i đào t o CBCNV m i làm vi c: Công ty đã thành l p m t nhóm đào t o, nhóm này đ c l y t các phòng ban trong Công ty, h có chuyên môn và trình đ cao cùng kèm c p và ch d n cho nhân viên m i vào i u này làm cho nhân viên

m i vào h c h i đ c nhi u đi u h n và am hi u sâu r ng h n v công vi c

i v i tái đào t o các CBCNV c : Công ty đã thu hút đ c ngu n kinh phí đ l n

đ có th đào t o m t cách m nh m và d t khoát, bên c nh đó vi c đánh giá và

ki m tra trình đ chuyên môn c a CBCNV c ng đ c th c hi n m t cách nghiêm túc và công khai đ t o đ ng l c cho vi c t đào t o c a Công ty

V khoa h c công ngh : Công ty k t h p 2 vi c mua ph n m m và vi c đào t o chuyên môn theo ph n m m m t cách h p lý, nh m giúp lãng phí nh ng tính n ng

c a ph n m m và lãng phí ti n mua ph n m m

29

tài Xây d ng đ i ng trí th c Vi t Nam giai đo n 2011-2020, tài c p Nhà

n c, Mã s : KX.04.16/06-10, thu c Ch ng trình Khoa h c và Công ngh tr ng

đi m c p Nhà n c: “Nghiên c u khoa h c lý lu n chính tr giai đo n 2006 - 2010” tài là m t công trình khoa h c l n, trình bày nhi u v n đ lý lu n và th c ti n v

đ i ng trí th c Vi t Nam; v ph ng pháp ti p c n nghiên c u trí th c, các khái

ni m, quan ni m v trí th c, nh ng nh n đ nh, đánh giá u đi m, h n ch , nh c

đi m, v trí, vai trò, t m quan tr ng c a đ i ng trí th c qua các th i k cách m ng

và nh ng n m qua; lu n gi i yêu c u, nhi m v m i c a s nghi p đ i m i đ t n c trong đi u ki n m i; ch ra và phân tích nh ng v n đ c p thi t và c b n v xây

d ng đ i ng trí th c Vi t Nam giai đo n 2011 - 2020

Ph m Minh H c (1994): “Con ng i – M c tiêu và đ ng l c phát tri n kinh t - xã

h i”, Ch ng trình KH-CN Nhà n c KX-07, Hà N i tài đ c p đ n đ i ng trí

th c giáo d c đ i h c; Các nhân t nh h ng đ n vi c phát hi n, tuy n ch n, đào t o,

b i d ng s d ng và đãi ng n c ta; Nh ng khía c nh khác nhau c a đ i ng trí

th c giáo d c đ i h c, v i t cách là m t b ph n c a trí th c Vi t Nam, l c l ng gi vai trò quy t đ nh ch t l ng và hi u qu giáo d c đ i h c góp ph n quy t đ nh ch t

l ng ngu n nhân l c trình đ cao cho s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t

n c

Nguy n Duy B c, (2013):“ c đi m c a con ng i Vi t Nam v i vi c qu n lý ngu n nhân l c n c ta hi n nay”, tài c p B , H c vi n Chính tr - Hành

chính qu c gia, Hà N i tài đã phân tích nh ng đ c đi m c b n c a con ng i

Vi t Nam, nh ng u đi m và nh c đi m t đ c đi m đó; đ a ra và lu n gi i m t s

v n đ phát tri n đào t o ngu n nhân l c ch t l ng cao n c ta hi n nay t th c

ti n đ c đi m c a con ng i Vi t Nam và yêu c u c a th i k m i

Tô Ng c Trâm (2015): "Phát tri n ngu n nhân l c t i tr ng i h c N i v Hà

N i”, lu n v n th c s , tr ng i h c Lao đ ng T nh ng v n đ lý lu n chung,

lu n v n đã ch ra đ c hi n tr ng ngu n nhân l c, các y u t nh h ng và các gi i pháp phát tri n ngu n nhân l c c a tr ng i h c N i v Hà N i trong th i gian t i