Tăng cường công tác quản trị nhân lực của công ty TNHH sản xuất và thương mại cường việt

ng th i, nó đóng vai trò trung tâm trong Qu n tr nhân l c... + Ph ng pháp thu hút các ng viên thông qua các trung tâm môi gi i, gi i thi u vi c làm.

Tác gi xin bày t s bi t n sâu s c đ n th y giáo GS.TSKH Nguy n Kh c Minh,

ng i đã t n tình h ng d n và đ ng viên tác gi trong su t th i gian hoàn thành

M C L C

PH N M U 1

CH NG 1 C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V QU N TR NHÂN L C TRONG DOANH NGHI P 3

1.1 C s lý lu n v nhân l c và qu n tr nhân l c trong doanh nghi p 3

1.1.1 Khái ni m ngu n nhân l c 3

1.1.2 Khái ni m và vai trò c a công tác qu n tr nhân l c trong doanh nghi p 4

1.1.3 Ý ngh a c a công tác qu n tr nhân l c trong doanh nghi p 5

1.1.4 Các ch c n ng c b n c a qu n tr nhân l c trong doanh nghi p 7

1.1.5 Nh ng n i dung c b n c a qu n tr nhân l c trong doanh nghi p 7

1.1.6 Các tiêu chí đánh giá hi u qu s d ng ngu n nhân l c trong doanh nghi p 27 1.1.7 Các nhân t nh h ng đ n công tác qu n tr nhân l c trong doanh nghi p 28

1.2 C s th c ti n v qu n tr nhân l c trong doanh nghi p 31

1.2.1 M t s kinh nghi m v công tác qu n tr nhân l c trong doanh nghi p 31

1.2.2 Nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ n đ tài 39

K t lu n ch ng 1 41

CH NG 2 TH C TR NG CÔNG TÁC QU N TR NHÂN L C T I CÔNG TY TNHH S N XU T VÀ TH NG M I C NG VI T 42

2.1 Gi i thi u chung v Công ty TNHH s n xu t và th ng m i C ng Vi t 42

2.1.1 Quá trình phát tri n c a Công ty 42

2.1.2 C c u t ch c b máy qu n lý và ngành ngh ho t đ ng kinh doanh 43

2.1.3 K t qu th c hi n các ch tiêu s n xu t kinh doanh giai đo n 2014 – 2016 47

2.2 Phân tích th c tr ng công tác qu n tr nhân l c c a Công ty TNHH s n xu t và th ng m i C ng Vi t 49

2.2.1 c đi m v c c u lao đ ng c a Công ty 49

2.2.2 Công tác ho ch đ nh và d báo ngu n nhân l c t i Công ty 53

2.2.3 Công tác tuy n d ng và s d ng lao đ ng c a Công ty 55

2.2.4 Công tác đào t o, phát tri n nhân l c c a Công ty 60

2.2.5 Chín h sách đãi ng và ti n l ng c a Công ty 63

2.3 ánh giá chung v công tác qu n tr nhân l c t i Công ty 69

2.3.1 M t s k t qu đ t đ c theo các tiêu chí đánh giá 69

2.3.2 Nh ng h n ch và nguyên nhân 70

K t lu n ch ng 2 72

CH NG 3 GI I PHÁP T NG C NG CÔNG TÁC QU N TR NHÂN L C T I CÔNG TY TNHH S N XU T VÀ TH NG M I C NG VI T 73

3.1 nh h ng và chi n l c phát tri n c a Công ty TNHH s n xu t và th ng m i C ng Vi t 73

3.1.1 nh h ng phát tri n Công ty 73

3.1.2 nh h ng trong công tác qu n tr nhân l c c a Công ty 74

3.2 Các gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý nhân l c t i Công ty 75

3.2.1 Gi i pháp cho công tác ho ch đ nh nhân l c 75

3.2.2 Gi i pháp v công tác phân tích công vi c 79

3.2.3 Gi i pháp cho công tác tuy n d ng nhân l c 82

3.2.4 Gi i pháp v công tác đãi ng và tr l ng lao đ ng 89

3.2.5 Nâng cao hi u qu công tác ki m tra, đánh giá n ng l c th c hi n công vi c c a ng i lao đ ng 93

K t lu n ch ng 3 96

K T LU N VÀ KI N NGH 97

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 100

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 1.1 Quy trình ho ch đ nh nhân l c trong doanh nghi p 8

Hình 1.2: H th ng đánh giá n ng l c th c hi n công vi c c a nhân viên 23

Hình 1.3: S đ khen th ng 25

Hình 1.4: H th ng tr công trong các doanh nghi p 26

Hình 2.1 S đ C c u t ch c b máy c a Công ty 43

Hình 3.1 S đ tuy n d ng t i Công ty (Tác gi đ xu t) 86

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1 Tình hình s n xu t kinh doanh n m 2014 - 2016 47

B ng 2.2 C c u lao đ ng theo ch c n ng 49

B ng 2.3 C c u lao đ ng theo đ tu i 50

B ng 2.4 C c u lao đ ng theo gi i tính 51

B ng 2.5 C c u lao đ ng theo trình đ chuyên môn 52

B ng 2.6 Tình hình tuy n d ng lao đ ng t i công ty C ng Vi t 59

B ng 2.7 Chi phí đào t o lao đ ng trong n m 2014 – 2016 62

B ng 3.1 Quy trình ho ch đ nh ngu n nhân l c c a Công ty trong th i gian t i 77

B ng 3.2 B ng mô t công vi c và B ng tiêu chu n công vi c 80

TNHH:

TM:

SX:

Ngu n nhân l c Nhân l c

Ng i lao đ ng

H p đ ng lao đ ng

Qu n tr nhân l c Trách nhi m h u h n

Th ng m i

S n xu t

PH N M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

N n kinh t Vi t Nam đang trong giai đo n h i nh p, c nh tranh và h p tác qu c

t Vì v y, đ tranh th m i ngu n l c, phát huy t i đa n ng l c và hi u qu s n

xu t kinh doanh, các doanh nghi p Vi t Nam nói chung, Công ty Trách nhi m

kh ng đ nh đ c v th c a mình trong n n kinh t th tr ng, là m t trong

nh ng doanh nghi p tr thành công c a c n c Qu n tr ngu n nhân l c (QTNNL) hi u qu đ th c hi n th ng l i các m c tiêu phát tri n c a doanh nghi p, là m t cán b đang nghiên c u th c t t i Công ty TNHH s n xu t và

Th ng M i C ng Vi t, v n d ng nh ng ki n th c đã đ c h c k t h p v i

th c t s n xu t, s giúp đ c a đ ng nghi p và th y cô, tác gi l a ch n đ tài

t t nghi p “T ng c ng công tác qu n tr nhân l c c a Công ty TNHH s n

xu t và Th ng M i C ng Vi t” Vi c nghiên c u chuyên sâu v qu n tr

ngu n nhân l c và áp d ng vào công ty s giúp cho Công ty phát tri n nhanh,

b n v ng trong th i k đ t n c h i nh p sâu và toàn di n h n v i th gi i

2 M c đích nghiên c u c a đ tài

M c đích c a lu n v n là nghiên c u các gi i pháp qu n tr ngu n nhân l c áp

d ng vào công ty, đ m b o t n d ng và phát huy t i đa kh n ng c a ngu n l c trong công ty góp ph n vào s phát tri n l n m nh c a công ty nói riêng, n n kinh t c n c nói chung

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

a i t ng nghiên c u

i t ng nghiên c u c a đ tài là công tác qu n tr nhân l c c a Công ty TNHH S n xu t và Th ng M i C ng Vi t – m t doanh nghi p t nhân kinh doanh đa ngành ngh và nh ng nhân t nh h ng đ n công tác này

b Ph m vi nghiên c u

- Ph m vi v n i dung và không gian nghiên c u: Công tác qu n tr nhân l c t i

Công ty TNHH S n xu t và Th ng M i C ng Vi t (Sau đây g i t t là Công

ty TNHH SX và TM C ng Vi t)

- Ph m vi v th i gian nghiên c u: Lu n v n s d ng các s li u thu th p t i

Công ty trong giai đo n t n m 2014 đ n n m 2016 đ phân tích đánh giá và đ

xu t gi i pháp cho giai đo n 2017 - 2020

4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u

Trên c s lý lu n chung v qu n tr nhân l c; h th ng các v n b n, ch đ , chính sách hi n hành v qu n lý nhân l c c a Nhà n c nói chung và c a công

ty nói riêng và tình hình tri n khai th c hi n công tác qu n tr nhân l c trong

nh ng n m v a qua Trong lu n v n, tác gi s d ng nh ng ph ng pháp nghiên

c u chung c a khoa h c kinh t nh : Ph ng pháp h th ng hóa, ph ng pháp thu th p s li u th c p, ph ng pháp th ng kê mô t , th ng kê phân tích, phân tích so sánh và t ng h p, ph ng pháp tham v n ý ki n chuyên gia,… đ đ a ra các đánh giá v th c tr ng qu n tr nhân l c trong công ty đ t đ c m c tiêu nghiên c u đ ra, tác gi đã th c hi n phân tích đ nh tính và đ nh l ng, thu

th p d li u t nhi u ngu n thông tin khác nhau

CH NG 1 C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V QU N TR NHÂN

L C TRONG DOANH NGHI P

1.1 C s lý lu n v nhân l c và qu n tr nhân l c trong doanh nghi p

1.1.1 Khái ni m ngu n nhân l c

Theo đ nh ngh a mà Liên H p Qu c đ a ra, nhân l c đ c hi u “là trình đ lành ngh , là ki n th c và n ng l c th c t hi n có ho c ti m n ng c a m t

ng i đ phát tri n kinh t - xã h i trong m t c ng đ ng.” Nh v y, nhân l c

đ c hi u là ngu n l c c a m i ng i, bao g m c th l c và trí l c Trong đó, trí l c là n ng l c trí tu c a con ng i, bao g m s hi u bi t, kh n ng nh n

th c c a con ng i v th gi i xung quanh c ng nh kh n ng ph n ng c a con

ng i tr c các kích thích t môi tr ng xung quanh Còn th l c là s c kh e,

kh n ng lao đ ng c a con ng i, đây là đi u ki n c n thi t cho quá trình s n

xu t

Khái ni m ngu n nhân l c có nhi u ý ki n, theo George T.Milkovich, John W.Boudreau: Ngu n nhân l c là ngu n l c con ng i c a nh ng t ch c (v i quy mô, lo i hình, ch c n ng khác nhau) có kh n ng và ti m n ng tham gia vào quá trình phát tri n c a t ch c cùng v i s phát tri n kinh t xã h i c a qu c gia, khu v c, th gi i Cách hi u này v ngu n nhân l c xu t phát t quan ni m coi ngu n nhân l c là ngu n l c v i các y u t v t ch t, tinh th n t o nên n ng

l c, s c m nh ph c v cho s phát tri n nói chung c a các t ch c [1]

Ngu n nhân l c trong doanh nghi p là t ng th các ti m n ng c a con ng i,

tr c h t và c b n nh t là ti m n ng lao đ ng, bao g m th l c, trí l c và nhân cách, đ c huy đ ng vào quá trình lao đ ng nh m đáp ng m c tiêu c a doanh nghi p [2]

Ngu n nhân l c khác v i các ngu n l c khác c a doanh nghi p (Tài chính, v n, tài nguyên thi t b ,…) ó là tài nguyên quý giá nh t vì con ng i là v n đ trung tâm và quan tr ng b c nh t trong m i t ch c, doanh nghi p Do đó, có th nói ngu n nhân l c c a m t t ch c bao g m t t c nh ng ng i lao đ ng làm

vi c trong t ch c đó [2]

Theo Giáo s , Vi n s Ph m Minh H c cho r ng: Xét trên bình di n qu c gia hay

đ a ph ng, ngu n nhân l c đ c xác đ nh là “t ng th các ti m n ng lao đ ng

c a m t n c hay m t đ a ph ng, t c là ngu n lao đ ng đ c chu n b ( các

m c đ khác nhau) s n sàng tham gia m t công vi c lao đ ng nào đó, t c là

nh ng ng i lao đ ng có k n ng (hay kh n ng nói chung) b ng con đ ng đáp

ng đ c yêu c u c a chuy n đ i c c u lao đ ng, chuy n đ i c c u kinh t theo h ng công nghi p hóa, hi n đ i hóa” [3] Theo cách hi u này, ngu n nhân

l c là ngu n lao đ ng s n sàng tham gia lao đ ng trong ph m vi qu c gia, vùng hay đ a ph ng M t cách chung nh t, có th hi u ngu n nhân l c là b ph n dân

s trong đ tu i nh t đ nh theo quy đ nh c a pháp lu t có kh n ng tham gia lao

đ ng Ngu n nhân l c là t ng h p nh ng n ng l c c v th l c và trí l c c a nhóm ng i, m t t ch c, m t đ a ph ng hay m t qu c gia tu i lao đ ng

đ c qui đ nh c th m i n c có khác nhau Vi t Nam hi n nay, theo quy

đ nh c a B lu t lao đ ng, tu i lao đ ng c a nam t 15 đ n 60 và c a n t 15

đ n 55 tu i [4]

Ngu n nhân l c: Là t ng th nh ng ti m n ng c a con ng i (tr c h t và c

b n nh t là ti m n ng lao đ ng), bao g m: Th l c, trí l c và nhân cách c a con

ng i nh m đáp ng yêu c u c a m t t ch c ho c m t c c u kinh t - xã h i đòi h i

1.1.2 Khái ni m và vai trò c a công tác qu n tr nhân l c trong doanh nghi p

Giáo s ng i M Dinock cho r ng: “Qu n tr nhân l c bao g m toàn b nh ng

bi n pháp và th t c áp d ng cho nhân viên c a m t t ch c và gi i quy t t t c

nh ng tr ng h p x y ra có liên quan đ n m t lo i công vi c nào đó”

Giáo s Felix Migro thì cho r ng: “Qu n tr nhân l c là ngh thu t ch n l a

nh ng nhân viên m i và s d ng nh ng nhân viên c sao cho n ng su t và ch t

l ng công vi c c a m i ng i đ u đ t t i m c t i đa có th đ c”

Tóm l i, có th nói “Qu n tr nhân l c là t t c các ho t đ ng c a m t t ch c

nh m thu hút, s d ng ngu n lao đ ng, đào t o phát tri n, đánh giá, duy trì ngu n lao đ ng đó đ có th đ t đ c nh ng m c tiêu c a t ch c ”

Qu n tr nhân l c trong m t t ch c nói chung và trong m t doanh nghi p, công

ty nói riêng là m t công vi c r t khó kh n và ph c t p; b i vì đ i t ng qu n tr đây là nh ng con ng i b ng x ng b ng th t M i ng i lao đ ng l i có

nh ng kh n ng, s tr ng riêng c ng nh có nh ng đ ng l c th c hi n công

vi c và nh ng yêu c u nh t đ nh khi th c hi n nh ng công vi c đó Do đó, nhà

Qu n tr nhân l c trong t ch c c n ph i có nh ng kh n ng, k n ng và hi u bi t

nh t đ nh v các k n ng qu n tr và đ ng th i ph i hi u rõ nh ng nhân viên c a mình Qu n tr nhân l c t t là đi u ki n đ m i công ty có th th c hi n t t vi c

s n xu t kinh doanh c a mình

1.1.2.2 Vai trò công tác qu n tr nhân l c trong doanh nghi p

- Vai trò hành chính: Cung c p các th t c hành chính nh h th ng tr thù lao,

h p đ ng, b o hi m xã h i, phúc l i xã h i,…

- Vai trò h tr : L p k ho ch chi n l c c a t ch c; Giúp nhân viên qu n lý

kh ng ho ng; Gi i đáp các th c m c, khi u n i c a nhân viên

- Vai trò tác nghi p: T o ra l i th c nh tranh b n v ng c a Doanh nghi p; Xây

d ng, tri n khai ch ng trình và chính sách ngu n nhân l c; Tuy n d ng đào t o

và các ho t đ ng khác

- Vai trò chi n l c: T t c các nhà qu n tr ph i là nhà qu n tr v ngu n nhân

l c; Nhân viên đ c xem nh là tài s n; Qu n tr nhân l c là quá trình liên h t

h p nh t chi n l c ngu n nhân l c và m c tiêu c a t ch c

1.1.3 Ý ngh a c a công tác qu n tr nhân l c trong doanh nghi p

Y u t giúp ta nh n bi t đ c m t xí nghi p ho t đ ng t t hay không ho t đ ng

t t, thành công hay không thành công chính là l c l ng nhân s c a nó - nh ng

con ng i c th v i lòng nhi t tình và óc sáng ki n M i th còn l i nh : máy móc thi t b , c a c i v t ch t, công ngh k thu t đ u có th mua đ c, h c h i

đ c, sao chép đ c, nh ng con ng i thì không th Vì v y có th kh ng đ nh

r ng qu n tr nhân l c có vai trò thi t y u đ i v i s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p

Trong doanh nghi p qu n tr nhân l c thu c ch c n ng chính c a nhà qu n tr , giúp nhà qu n tr đ t đ c m c đích thông qua n l c c a ng i khác Các nhà

qu n tr có vai trò đ ra các chính sách, đ ng l i, ch tr ng có tính ch t đ nh

h ng cho s phát tri n c a doanh nghi p do đó nhà qu n tr ph i là ng i bi t nhìn xa trông r ng, có trình đ chuyên môn cao Ng i th c hi n các đ ng l i chính sách mà nhà qu n tr đ ra là các nhân viên th a hành, k t qu công vi c hoàn thành t t hay không ph thu c r t nhi u vào n ng l c c a nhân viên, vì v y cho nên có th nói r ng: “m i qu n tr suy cho cùng c ng là qu n tr con ng i”

Qu n tr nhân l c góp ph n vào vi c gi i quy t các m t kinh t xã h i c a v n đ lao đ ng ó là m t v n đ chung c a xã h i, m i ho t đ ng kinh t nói chung

đ u đi đ n m t m c đích s m hay mu n là làm sao cho ng i lao đ ng h ng thành qu do h làm ra

Qu n tr nhân l c g n li n v i m i t ch c, b t k m t c quan t ch c nào c ng

c n ph i có b ph n nhân s Qu n tr nhân l c là m t thành t quan tr ng c a

ch c n ng qu n tr , nó có g c r và các nhánh tr i r ng kh p n i trong m i t

ch c Qu n tr nhân l c hi n di n kh p các phòng ban, b t c c p qu n tr nào

c ng có nhân viên d i quy n vì th đ u ph i có qu n tr nhân s Cung cách

qu n tr nhân l c t o ra b u không khí v n hoá cho m t doanh nghi p ây c ng

là m t trong nh ng y u t quy t đ nh đ n s thành b i c a m t doanh nghi p

Qu n tr nhân l c có vai trò to l n đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a m t doanh nghi p, nó là ho t đ ng b sâu chìm bên trong doanh nghi p nh ng l i quy t

đ nh k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

1.1.4 Các ch c n ng c b n c a qu n tr nhân l c trong doanh nghi p

1.1.4.1 Ch c n ng thu hút

S d ng các chính sách và bi n pháp nh t đ nh đ thu hút ngu n nhân l c Ch

y u là gi i thi u phân tích ch c v biên ch ch c v , l p k ho ch cung c u ngu n nhân l c cho doanh nghi p, tuy n ng i, kh o sát, thông báo tuy n, l a

ch n, thu nh n và b trí công vi c

1.1.4.2 Ch c n ng đi u ch nh ph i h p

Còn đ c g i là ch c n ng nh t th hoá, t o nên s ph i h p t ng đ ng gi a cán b công nhân viên (CBCNV) v i nhau th ng nh t hòa qu n cùng doanh nghi p v các m t t ch c, t t ng, tình c m, tâm lý, nh n th c cá nhân đ ng

nh t v i ý ni m c a t ch c, hành đ ng cá nhân hoà h p v i quy đ nh c a t

ây là ch c n ng chính c a qu n lý ngu n nhân l c ó là công vi c b i d ng

và nâng cao các t ch t c ng nh k n ng làm vi c c a cán b , công nhân viên, làm cho h phát huy h t kh n ng c a mình, th c hi n t i đa giá tr cá nhân c a

h

1.1.5 Nh ng n i dung c b n c a qu n tr nhân l c trong doanh nghi p

1.1.5.1 Ho ch đ nh, d báo nhân l c

ây là công tác quan tr ng và đ u tiên c a quá trình Qu n tr nhân l c ng

th i, nó đóng vai trò trung tâm trong Qu n tr nhân l c M t khi th c hi n t t công tác này thì doanh nghi p s ch đ ng trong các công tác khác trong Qu n

tr nhân l c

Ho ch đ nh ngu n nhân l c là quá trình nghiên c u, xác đ nh nhu c u nhân l c,

đ a ra các chính sách và gi i pháp đ đ m b o v ch t l ng và đúng s ng i

đ c b trí đúng n i, đúng lúc, đúng ch

Sau khi đ ra m c tiêu v kinh doanh s đ ra các chi n l c và k ho ch ho t

đ ng Thông th ng các chi n l c và k ho ch ho t đ ng bao g m các b c:

- Phân tích môi tr ng, xác đ nh m c tiêu và chi n l c cho doanh nghi p;

- Phân tích hi n tr ng qu n lý nhân l c trong doanh nghi p;

- D báo kh i l ng công vi c và nhu c u nhân l c;

- Phân tích quan h cung c u nhân l c, kh n ng đi u ch nh, đ ra các chính sách, k ho ch… giúp cho doanh nghi p thích ng v i các nhu c u m i;

- Ho ch đ nh nhân l c là c s cho các ho t đ ng biên ch ngu n nhân l c, đào

t o, phát tri n ngu n nhân l c

- Ho ch đ nh nhân l c nh m đi u hòa các ho t đ ng ngu n nhân l c

Hình 1.1 Quy trình ho ch đ nh nhân l c trong doanh nghi p

Ho ch đ nh ngu n nhân l c đ u tiên ph i ti n hành d đoán c u nhân l c, ngh a là s l ng nhân l c c n thi t trong th i gian t i và c l ng cung nhân

l c Khi đã c lu ng đ c cung nhân l c và c u nhân l c cho th i k t i, s có

ba kh n ng x y ra đó là: Cung lao đ ng b ng, l n h n ho c nh h n c u lao

đ ng Khi đó, m i m t t ch c s d a trên tình hình và đi u ki n th c t c a mình đ đ a ra nh ng chính sách, bi n pháp phù h p

2 D báo nhu c u nhân l c

D báo nhu c u nhân l c đ u tiên ph i ti n hành d đoán c u nhân l c, ngh a là

s l ng nhân l c c n thi t trong th i gian t i và c l ng cung nhân l c Khi

đã c lu ng đ c cung nhân l c và c u nhân l c cho th i k t i, s có ba kh

n ng x y ra đó là: Cung lao đ ng b ng, l n h n ho c nh h n c u lao đ ng Khi

đó, m i m t t ch c s d a trên tình hình và đi u ki n th c t c a mình đ đ a

ra nh ng chính sách, bi n pháp phù h p

3 D đoán c u nhân l c

C u nhân l c là s l ng và c c u nhân l c c n thi t đ hoàn thành s l ng

s n ph m, d ch v ho c kh i l ng công vi c c a doanh nghi p trong m t th i

k nh t đ nh Khi xác đ nh c u nhân l c ph i xem xét và tính đ n nh h ng c a các nhân t bên ngoài (C nh tranh trong n c và ngoài n c; tình hình kinh t ;

lu t pháp; thay đ i công ngh và k thu t) và các nhân t bên trong doanh nghi p (Ngân sách chi tiêu, m c s n l ng s ti n hành s n xu t n m k ho ch,

s lo i s n ph m và d ch v m i, c c u t ch c) D đoán c u nhân l c đ c chia làm hai lo i: C u nhân l c ng n h n và c u nhân l c dài h n

4 D đoán c u nhân l c ng n h n

Lo i d đoán này th ng đ c ti n hành cho th i gian 1 n m Tuy nhiên, đ i

v i các t ch c có nh ng đ c đi m riêng đ c bi t nh quá trình s n xu t kinh doanh mang tính th i v , theo mùa thì kho ng th i gian có th ng n h n (T 3

đ n 6 tháng) nh các t ch c xây d ng, các doanh nghi p ch bi n l ng th c,

th c ph m, rau qu ,

- Ph ng pháp tính theo l ng lao đ ng hao phí: D a vào t ng s l ng lao

đ ng hao phí đ hoàn thành s l ng s n ph m, ho c kh i l ng công vi c, nhi m v c a n m k ho ch; qu th i gian làm vi c bình quân c a m t lao đ ng

n m k ho ch; h s t ng n ng su t lao đ ng d tính n m k ho ch đ d đoán

- Ph ng pháp tính theo n ng su t lao đ ng: L y t ng s n ph m n m k ho ch (hi n v t ho c giá tr ) chia cho n ng su t lao đ ng c a m t ng i lao đ ng n m

k ho ch s đ c c u nhân l c n m k ho ch c a t ch c

- Ph ng pháp tính theo tiêu chu n đ nh biên: C n c vào nhi m v c n hoàn thành n m k ho ch và đ nh m c ph c v c a m t lao đ ng

5 D đoán c u nhân l c dài h n

Ph i c n c vào m c tiêu và k ho ch chi n l c s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p trong t ng lai, d đoán nh ng thay đ i v k thu t, công ngh , tác đ ng

c a môi tr ng đ d báo c u nhân l c cho t ng lo i công vi c, t ng ngh ,

t ng lo i s n ph m cho th i k k ho ch th i h n trên 3 đ n 5 n m ho c 7 n m

- Ph ng pháp d đoán c u nhân l c c a doanh nghi p d a vào c u nhân l c

c a t ng đ n v : D a vào m c tiêu c a đ n v , nh ng nhà qu n lý c a các đ n

v , phòng ban đ d đoán c u nhân l c c a doanh nghi p trong th i k k ho ch

- Ph ng pháp c l ng trung bình: D đoán c u nhân l c c a doanh nghi p

th i k k ho ch d a vào c u nhân l c bình quân hàng n m c a doanh nghi p trong th i k tr c

- Ph ng pháp tính theo tiêu chu n hao phí lao đ ng c a m t đ n v s n l ng:

Là ph ng pháp l y tiêu chu n hao phí lao đ ng đ s n xu t ra m t đ n v s n

l ng tính theo gi - m c nhân v i t ng s n l ng n m k ho ch Sau đó chia cho qu th i gian làm vi c bình quân c a m t lao đ ng n m k ho ch ta đ c

c u lao đ ng n m k ho ch

- Ph ng pháp d đoán xu h ng: C n c vào k ho ch s n xu t kinh doanh và

m c tiêu c n đ t đ c c a doanh nghi p trong th i k k ho ch nh : s l ng

s n ph m ho c d ch v ; doanh s bán ra; c tính nh ng thay đ i v k thu t

nh h ng đ n quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p; so v i th i k

hi n t i đ c tính c u nhân l c c n thi t đ hoàn thành nhi m v c a doanh

nghi p th i k k ho ch

- Ph ng pháp phân tích h i quy tuy n tính: S d ng hàm s toán h c ph n ánh

m i quan h c a c u nhân l c v i các bi n s nh : Doanh s bán ra, s n l ng

s s n xu t trong k k ho ch, n ng su t lao đ ng, đ d đoán c u nhân l c

c a doanh nghi p trong k k ho ch Ph ng pháp này thích h p khi thu th p

đ c s li u c a doanh nghi p trong m t chu i th i gian dài trong quá kh ho c

có m u s li u khá l n, môi tr ng c a doanh nghi p r t n đ nh

- Ph ng pháp chuyên gia: D đoán c u nhân l c dài h n d a vào ý ki n c a các chuyên gia có kinh nghi m trong t ng l nh v c, có th là ý ki n c a m t nhóm chuyên gia ho c là ý ki n c a cá nhân nh giám đ c ngu n nhân l c ho c là chuyên gia k ho ch hóa dài h n d a trên đánh giá c a h v tình hình doanh nghi p trong t ng lai, đi u ki n kinh t , xã h i c a t ch c, v i kinh nghi m

mà h đã t ng tích l y

6 D đoán cung nhân l c

Sau khi d đoán c u nhân l c, c n ti n hành d đoán cung nhân l c c a doanh nghi p trong th i k k ho ch Doanh nghi p ph i đánh giá, phân tích, và d đoán kh n ng có bao nhiêu ng i s n sàng làm vi c cho doanh nghi p đ bi n pháp thu hút, s d ng và khai thác ti m n ng c a ng i lao đ ng, nâng cao hi u

qu ho t đ ng c a doanh nghi p D đoán cung nhân l c t hai ngu n: cung nhân l c t bên trong doanh nghi p và cung nhân l c t bên ngoài doanh

nghi p

7 D đoán cung nhân l c trong n i b t ch c

K ho ch hóa ngu n nhân l c yêu c u phân tích k l c l ng lao đ ng hi n có

c a t ch c v s l ng và c c u l c l ng lao đ ng

Trình t th c hi n :

- Phân lo i l c l ng lao đ ng hi n có trong doanh nghi p theo các tiêu th c

nh : Gi i tính, tu i, theo ngh , theo trình đ lành ngh , s c kh e, thâm niên công tác, tình tr ng gia đình, theo ch c n ng, ti m n ng cho phát tri n và đ

b t, làm c s cho phân tích

- Phân tích nhân l c hi n có trong t ch c

N i dung phân tích: C c u tu i c a l c l ng lao đ ng hi n có tro ng doanh nghi p, gi i tính, trình đ v n hóa c a ng i lao đ ng theo các ngh , lo i công

vi c, k t c u trình đ , ngh nghi p c a ng i lao đ ng theo t ng c p b c so v i nhu c u, trình đ c a cán b qu n lý, lãnh đ o đ i v i yêu c u c a công vi c;

m c đ ph c t p c a công vi c và trình đ lành ngh c a công nhân, tình hình

s d ng th i gian lao đ ng c a các lo i lao đ ng, nh ng ng i s v h u, s ngh vi c trong t ng n m k ho ch

Ph ng pháp phân tích: S d ng ph ng pháp so sánh l c l ng nhân l c hi n

có trong doanh nghi p theo t ng tiêu th c v i yêu c u công vi c mà h đang

đ m nh n ho c so v i tình hình nhân l c hi n có v i yêu c u công vi c trong

n m k ho ch s p t i nh m đ t đ c m c tiêu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

xu t các k ho ch thích ng cho tuy n m , tuy n ch n, đào t o, phát tri n đ

th a mãn nhu c u thay th và phát tri n, m r ng s n xu t kinh doanh

8 D đoán cung nhân l c t bên ngoài

D đoán cung nhân l c t th tr ng lao đ ng bên ngoài cho phép doanh nghi p

th y rõ ti m n ng lao đ ng, các ngu n nhân l c có th cung c p cho doanh nghi p và có bi n pháp thu hút ngu n nhân l c phù h p v i yêu c u c a doanh nghi p khi c n thi t

D đoán cung nhân l c t bên ngoài doanh nghi p c n đ c xem xét và phân tích t m v mô b i vì nó ph thu c vào ngu n nhân l c c a xã h i, quy mô và

c c u ngu n nhân l c trong xã h i l i ph thu c vào quy mô, c c u và s gia

lao đ ng Vi t Nam t i n c ngoài h t h n tr v và có nhu c u đ c làm vi c

- Phân tích ch t l ng ngu n nhân l c: Ch t l ng ngu n nhân l c cao, đa d ng

s t o c h i cho các doanh nghi p có kh n ng thu hút đ c l c l ng lao đ ng phù h p v i yêu c u công vi c

- Phân tích tình hình di dân: Tình hình di dân gi a các vùng trong n c, gi a các

t nh, thành ph có nh h ng l n đ n cung lao đ ng t th tr ng bên ngoài cho doanh nghi p, đ c bi t di dân t do t nông thôn ra thành ph v i m c tiêu kinh

t xã h i

- Phân tích quy mô và c c u l c l ng lao đ ng xã h i: Các thông tin và s li u

v quy mô và c c u l c l ng lao đ ng xã h i trên t m v mô s giúp cho các doanh nghi p nhìn th y rõ kh n ng cung nhân l c cho t ch c khan hi m hay

d i dào, t đó có k ho ch và bi n pháp thu hút lao đ ng cho doanh nghi p hoàn thành nhi m v trong th i k k ho ch

a Các ngu n và ph ng pháp tuy n m nhân l c

- i v i ngu n tuy n m t bên trong doanh nghi p :

+ Ph ng pháp thu hút thông qua b n thông báo tuy n m g i đ n t t c các

nhân viên trong doanh nghi p

+ Ph ng pháp thu hút thông qua s gi i thi u c a lao đ ng trong doanh nghi p + Ph ng pháp thu hút c n c vào các thông tin trong: "Danh m c các k n ng",

mà các t ch c th ng l p v t ng cá nhân ng i lao đ ng, l u tr trong ph n

m m nhân s c a các công ty

- i v i ngu n tuy n m t bên ngoài:

+ Ph ng pháp thu hút thông qua s gi i thi u c a lao đ ng trong doanh nghi p

+ Ph ng pháp thu hút ngu n tuy n m qua qu ng cáo trên các ph ng ti n truy n thông nh : Truy n hình, đài phát thanh, trên các báo, t p chí và các n

ph m khác

+ Ph ng pháp thu hút các ng viên thông qua các trung tâm môi gi i, gi i thi u vi c làm

+ Ph ng pháp thu hút các ng viên thông qua các h i ch vi c làm

+ Ph ng pháp thu hút các ng viên thông qua vi c c cán b c a phòng nhân

s t i tuy n m tr c ti p t i các tr ng đ i h c, cao đ ng, d y ngh

b Tuy n ch n

“Là quá trình đánh giá các ng viên theo nhi u khía c nh khác nhau d a vào các yêu c u c a công vi c, đ tìm đ c nh ng ng i phù h p v i các yêu c u

đ t ra trong s nh ng ng i đã thu hút đ c trong quá trình tuy n m ”[7]

Quá trình tuy n ch n ph i đáp ng đ c các yêu c u d i đây:

- Ph i xu t phát t k ho ch s n xu t kinh doanh và k ho ch ngu n nhân l c

- Tuy n ch n đ c nh ng ng i có trình đ chuyên môn c n thi t cho công vi c

đ đ t t i n ng su t lao đ ng cao, hi u su t công tác t t; nh ng ng i có k lu t, trung th c, g n bó v i công vi c v i doanh nghi p

c Quá trình tuy n ch n:

B c 1: Ti p đón ban đ u và ph ng v n s b : Là b c đ u tiên trong quá trình

tuy n ch n, là bu i g p g đ u tiên gi a các nhà tuy n d ng v i các ng viên

nh m phát hi n đ c các cá nhân không có kh n ng phù h p v i công vi c c n tuy n đ lo i b ngay

B c 2: Sàng l c qua đ n xin vi c: Ng i xin vi c có trách nhi m đi n vào đ n

xin vi c theo yêu c u mà các nhà s d ng lao đ ng đ ra

B c 3: Các tr c nghi m nhân s trong tuy n ch n: Giúp các nhà tuy n ch n

n m đ c các t ch t tâm lý, nh ng kh n ng, k n ng và các kh n ng đ c bi t khác c a các ng viên khi mà các thông tin v nhân s khác không cho ta bi t

đ c m t cách chính xác và đ y đ Các lo i tr c nghi m có th đ c s d ng:

- Tr c nghi m thành tích

- Tr c nghi m v n ng khi u và kh n ng

- Tr c nghi m v tính cách và s thích

- Tr c nghi m v tính trung th c

- Tr c nghi m y h c

B c 4: Ph ng v n tuy n ch n: Là quá trình giao ti p b ng l i (thông qua các

câu h i và câu tr l i) gi a nh ng ng i tuy n ch n và ng i xin vi c nh m thu

th p thông tin cho vi c ra quy t đ nh tuy n ch n Các l o i ph ng v n th ng

B c 5: Khám s c kh e và đánh giá th l c c a các ng viên: đ m b o cho

các ng viên có s c làm vi c lâu dài trong các doanh nghi p và tránh nh ng đòi

h i không chính đáng c a ng i đ c tuy n v đ m b o s c kh e

B c 6: Ph ng v n b i ng i lãnh đ o tr c ti p: đ m b o s th ng nh t t

h i đ ng tuy n ch n cho đ n ng i ph trách tr c ti p và s d ng lao đ ng, đánh giá m t cách c th h n các ng viên

B c 7: Th m tra các thông tin thu đ c trong quá trình tuy n ch n: xác

đ nh đ tin c y c a các thông tin thu đ c qua các b c tuy n ch n b ng cách trao đ i v i các t ch c c mà ng i lao đ ng đã làm vi c, n i đã c p các v n

b ng ch ng ch

B c 8: Tham quan công vi c: nh ng ng i xin vi c có th hi u m t cách

khá chi ti t v công vi c nh : m c đ ph c t p c a công vi c, tình hình thu

nh p…

B c 9: Ra quy t đ nh tuy n ch n: Sau khi đã th c hi n đ y đ các b c trên và

các thông tin tuy n d ng đã đ m b o theo đúng yêu c u tuy n ch n đ ra thì h i

đ ng tuy n ch n s ra quy t đ nh tuy n d ng đ i v i ng i xin vi c Sau đó ti n hành ký k t h p đ ng lao đ ng ho c th a c lao đ ng v i các đi u kho n: th i gian th vi c, ti n công, th i gian làm thêm gi , các lo i b o hi m … v i ng i lao đ ng

Sau khi tuy n ch n lao đ ng s b trí và s d ng lao đ ng Vi c b trí s d ng

ph i đ m b o nguyên t c là khi đ a ra các đi u ki n, tiêu chu n tuy n d ng cho

v trí nào thì ph i b trí đúng công vi c đó, b i vì khi b trí nhân l c vào các

ch c danh, v trí công tác ph i phù h p v i trình đ đào t o và kh n ng c a

t ng ng i theo h ng chuyên môn hóa s t o môi tr ng thu n l i đ h có

đi u ki n phát huy s tr ng, n ng l c theo trình đ chuyên môn nghi p v đã

đ c đào t o, góp ph n thúc đ y s phát tri n c a t ch c

1.1.5.3 ào t o và phát tri n nhân l c

Trong b i c nh kinh t th gi i h i nh p, khoa h c k thu t công ngh ngày càng phát tri n nhanh chóng, yêu c u c a khách hàng c ng ngày càng kh t khe

và cao h n, thì v n đ đào t o và phát tri n nhân l c đã tr thành m t v n đ quan tr ng V n đ này trong m i doanh nghi p không ch là nhi m v c a riêng Phòng nhân s mà là trách nhi m chung c a t t c m i phòng ban và đ n v trong doanh nghi p đó i u này đòi h i h u h t m i phòng ban, đ n v , b ph n trong doanh nghi p đ u ph i tham gia công tác này ào t o và phát tri n nhân

l c là ho t đ ng đóng vai trò quan tr ng trong vi c th c hi n k ho ch chi n

l c c a doanh nghi p

ào t o và phát tri n là các ho t đ ng đ duy trì và nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c c a t ch c, nh m trang b và b sung nh ng ki n th c và k n ng cho

đ i ng lao đ ng đ th c hi n và hoàn thành t t nhi m v đu c giao; là đi u

ki n quy t đ nh đ các t ch c có th đ ng v ng và th ng l i trong môi tr ng

c nh tranh Do đó trong các t ch c, công tác đào t o và phát tri n c n ph i

đ c th c hi n m t cách có t ch c và có k ho ch

Nh đào t o mà ng i lao đ ng đ c t ng thêm hi u bi t, đ i m i cách th c,

ph ng pháp, k n ng làm vi c, thái đ đ i v i công vi c c a mình c ng nh thái đ v i các lao đ ng khác trong doanh nghi p, nh t là nh ng ng i mà h đang c ng tác

Phát tri n ngu n nhân l c (theo ngh a r ng) là t ng th các ho t đ ng h c t p có

t ch c đ c ti n hành trong nh ng kho ng th i gian nh t đ nh đ nh m t o ra

s thay đ i hành vi ngh nghi p c a ng i lao đ ng Xét v n i dung phát tri n ngu n nhân l c bao g m ba lo i ho t đ ng:

- Giáo d c: Các ho t đ ng h c t p đ chu n b cho con ng i b c vào m t ngh nghi p ho c chuy n sang m t ngh m i, thích h p h n trong t ng lai

- ào t o (đào t o k n ng): Các ho t đ ng h c t p nh m giúp cho ng i lao

đ ng có th th c hi n có hi u qu h n ch c n ng, nhi m v c a mình , kh c

ph c nh ng thi u h t v ki n th c và k n ng hi n t i

- Phát tri n: Các ho t đ ng h c t p v t ra kh i ph m vi công vi c tr c m t

c a ng i lao đ ng, nh m m ra cho h nh ng công vi c m i trên c s nh ng

đ nh h ng t ng lai c a t ch c, đ c th c hi n trong th i gian dài h n v i

m c đích là chu n b cho t ng lai

1 Vai trò c a đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

- áp ng yêu c u công vi c c a t ch c hay nói cách khác là đ đáp ng nhu

c u t n t i và phát tri n t ch c

- áp ng nhu c u h c t p, phát tri n c a ng i lao đ ng

- ào t o và phát tri n là nh ng gi i pháp có tính chi n l c t o ra l i th c nh tranh c a doanh nghi p

- T o ra đ c s g n bó gi a ng i lao đ ng và doanh nghi p, tính chuyên nghi p, s thích ng gi a ng i lao đ ng và công vi c hi n t i c ng nh t ng lai

- áp ng nhu c u và nguy n v ng phát tri n c a ng i lao đ ng

- T o cho ng i lao đ ng có cách nhìn, cách t duy m i trong công vi c c a h

là c s đ phát huy tính sáng t o c a ng i lao đ ng trong công vi c

- Nh ng n i dung ch y u c a công tác đào t o và phát tri n nhân l c

2 Phân tích nhu c u đào t o

Là xác đ nh khi nào? b ph n nào? C n ph i đào t o, đào t o k n ng nào, cho lo i lao đ ng nào và bao nhiêu ng i?

Nhu c u đào t o lao đ ng trong m t doanh nghi p đ c đ t ra khi nh ng lao

đ ng đó không có đ các k n ng đ th c hi n và th c hi n t t công vi c c a mình

Khi xác đ nh nhu c u đào t o c n ti n hành các b c phân tích sau:

Phân tích doanh nghi p: Phân tích doanh nghi p c n đánh giá đ c ch s hi u

qu v m t t ch c, k ho ch chu n b đ i ng k c n, nhân viên và môi tr ng

t ch c C n phân tích rõ doanh nghi p đang th c hi n m c tiêu m c đ nào? Phân tích doanh nghi p bao g m vi c phân tích các tiêu th c n ng su t, ch t

l ng th c hi n công vi c, chi phí lao đ ng, t l v ng m t, thuyên chuy n, k

lu t lao đ ng… c a doanh nghi p s giúp cho các nhà qu n tr xác đ nh đ c

nh ng v n đ c b n v đào t o c a doanh nghi p và s c n thi t ph i đào t o Trong quá trình phân tích này, c n đánh giá tác đ ng c a v n đ đào t o không

đ y đ đ n môi tr ng t ch c Trong tru ng h p doanh nghi p áp d ng đ b t trong n i b thì ph i có d ki n ch ng trình đào t o Trong tr ng h p doanh nghi p áp d ng hình th c tuy n d ng t ngu n bên ngoài thì c n nghiên c u k

th tru ng lao đ ng và các bi n pháp đ có th tuy n d ng đ c nh ng lao đ ng đáp ng đ c yêu c u đ t ra

Phân tích tác nghi p: Phân tích tác nghi p là vi c xác đ nh nh ng k n ng mà

ng i lao đ ng c n có đ th c hi n t t công vi c, đ ng th i xác đ nh nh ng hành vi c n thi t đ h có th th c hi n công vi c t t và chính xác Trong tr ng

h p doanh nghi p c n các đ nh nhu c u đào t o v i nh ng lao đ ng m i đ c tuy n d ng ho c nh ng lao đ ng hi n có nh ng th c hi n công vi c m i thì lo i phân tích này th ng đ c s d ng

Phân tích ng i lao đ ng: Phân tích ng i lao đ ng là vi c xác đ nh nh ng đi m

m nh, đi m y u c a nh ng lao đ ng trong n i b doanh nghi p d a trên vi c chú tr ng đ n n ng l c và các đ c tính cá nhân c a lao đ ng T đó s xác đ nh

đ c nh ng lao đ ng nào c n đ c đào t o c ng nh nh ng k n ng, ki n th c nào c n đ c đào t o

3 L a ch n hình th c đào t o và t ch c đào t o

Các hình th c đào t o có th đu c s d ng:

ào t o trong công vi c: Là các ph ng pháp đào t o tr c ti p t i n i làm vi c,

trong đó ng i đ c đào t o s h c đ c nh ng ki n th c, k n ng c n thi t cho

công vi c thông qua th c t th c hi n công vi c và th ng là d i s h ng d n

c a nh ng ng i lao đ ng lành ngh h n Nhóm này bao g m nh ng ph ng pháp nh :

- ào t o theo ki u ch d n công vi c: Là ph ng pháp ph bi n dùng đ d y các k n ng th c hi n công vi c cho h u h t các công nhân s n xu t và k c

m t s công vi c qu n lý Quá trình đào t o b t đ u b ng s gi i thi u và gi i thích c a ng i d y v m c tiêu c a công vi c và ch d n t m , theo t ng b c

v cách quan sát, trao đ i, h c t p và làm th cho t i khi thành th o d i s

h ng d n và ch d n ch t ch c a ng i d y

- ào t o theo ki u h c ngh : Là ph ng pháp mà ch ng trình đào t o b t đ u

b ng vi c h c lý thuy t trên l p, sau đó các h c viên đ c đ a đ n làm v êc

d i s h ng d n c a công nhân lành ngh trong m t vài n m; đ c th c hi n các công vi c thu c ngh c n h c cho t i khi thành th o t t c các k n ng c a ngh Ph ng pháp này dùng đ d y m t ngh hoàn ch nh cho công nhân

- Kèm c p và ch b o: Ph ng pháp này th ng dùng đ giúp cho các cán b

qu n lý và các nhân viên giám sát có th h c đ c các ki n th c, k n ng c n thi t cho công vi c tr c m t và cho công vi c t ng lai thông qua s kèm c p,

khác nhau trong t ch c theo ba cách: chuy n đ i t ng đào t o đ n nh n c ng

v qu n lý m t b ph n khác trong t ch c nh ng v n v i ch c n ng và quy n

h n nh c ; ng i qu n lý đ c c đ n nh n c ng v công tác m i ngoài l nh

v c chuyên môn c a h , ng i qu n lý đ c b trí luân chuy n công vi c trong

ph m vi n i b m t ngh chuyên môn Nh ng kinh nghi m và ki n th c thu

đ c qua quá trình đó s giúp cho h có kh n ng th c hi n nh ng công vi c cao h n trong t ng lai

ào t o ngoài công vi c: Là ph ng pháp đào t o trong đó ng i h c đ c tách

lý thuy t l n k n ng th c hành nh ng l i t n nhi u th i gian và kinh phí đào

t o

- Các bài gi ng, các h i ngh ho c các h i th o: Các bu i gi ng bài hay h i ngh

có th đ c t ch c t i doanh nghi p ho c m t h i ngh bên ngoài, có th

đ c t ch c riêng ho c k t h p v i các ch ng trình đào t o khác Trong các

bu i th o lu n, h c viên s th o lu n theo t ng ch đ d i s h ng d n c a

ng i lãnh đ o nhóm và qua đó h h c đ c các ki n th c, kinh nghi m c n thi t

- ào t o theo ki u ch ng trình hóa, v i s tr giúp c a máy tính: ây là

ph ng pháp đào t o k n ng hi n đ i ngày nay mà nhi u công ty nhi u n c

đang s d ng r ng rãi Trong ph ng pháp này, các ch ng trình đào t o đ c

vi t s n trên đ a c ng c a máy tính, ng i h c ch vi c th c hi n theo các h ng

d n c a máy tính Ph ng pháp này có th s d ng đ đào t o r t nhi u k n ng

mà không c n có ng i gi ng d y tr c ti p

- ào t o theo ph ng th c t xa: Ng i d y và ng i h c không tr c ti p g p nhau t i m t đi m và cùng th i gian mà thông qua ph ng ti n nghe nhìn trung gian ngày càng đa d ng nh sách, tài li u h c t p, b ng hình, b ng ti ng, đ a CD

và VCD, Internet V i ph ng pháp này, ng i h c có th ch đ ng b trí th i gian h c t p, ng i h c các đ a đi m xa trung tâm đà o t o có th tham gia

đ c nh ng ch ng trình đào t o có ch t l ng cao; nh ng l i đòi h i các c s đào t o ph i có tính chuyên môn hóa cao, chu n b bài gi ng k càng và ch ng trình đào t o ph i có s đ u t l n

- ào t o theo ki u phòng thí nghi m: Ph ng pháp này bao g m các cu c h i

th o h c t p trong đó s d ng các k thu t nh : Bài t p tình hu ng, di n k ch,

mô ph ng trên máy tính, trò ch i qu n lý, các bài t p gi i quy t v n đ ,… nh m giúp cho ng i h c th c t p gi i quy t các tình hu ng gi ng nh trên th c t

- Mô hình hóa hành vi: ây c ng là ph ng pháp di n k ch nh ng các v k ch

đ c thi t k s n đ mô hình hóa các hành vi h p lý trong các tình hu ng đ c

bi t

- ào t o k n ng x lý công v n, gi y t : ây là m t ki u bài t p, trong đó

ng i qu n lý nh n đ c m t lo t các tài li u, các b n ghi nh , các t ng trình, báo cáo, l i d n dò c a c p trên và các thông tin khác mà m t ng i qu n lý có

th nh n đ c khi v a t i n i làm vi c và h có trách nhi m ph i x lý nhanh chóng và đúng đ n Ph ng pháp này giúp cho ng i qu n lý h c t p cách ra quy t đ nh nhanh chóng trong công vi c hàng ngày

Có r t nhi u hình th c đào t o v i nh ng u và nh c đi m riêng có th đ c

s d ng cho công tác đào t o c a các doanh nghi p Do đó, m i doanh nghi p

c n nghiên c u v các u, nh c đi m c a t ng ph ng pháp c ng nh c n c vào tình hình, đi u ki n th c t c a doanh nghi p và yêu c u đào tao mà s d ng

L a ch n và đào t o giáo viên

Có th l a ch n các giáo viên t nh ng ng i trong biên ch c a doanh nghi p

ho c thuê ngoài (gi ng viên c a các tr ng đ i h c, trung tâm đào t o )

ánh giá ch ng trình và k t qu đào t o

Ch ng trình đào t o có th đ c đánh giá theo các tiêu th c nh : M c tiêu đào

t o có đ t đ c không? Nh ng đi m y u đi m m nh c a ch ng trình đào t o

và đ c tính hi u qu kinh t c a vi c đào t o thông qua đánh giá chi phí và k t

qu c a ch ng trình T đó so sánh chi phí và l i ích c a ch ng trình đào t o

1.1.5.4 ánh giá k t qu th c hi n công vi c

ánh giá n ng l c th c hi n công vi c c a nhân viên đ c s d ng trong nhi u

m c đích khác nhau nh :

- Cung c p các thông tin ph n h i cho nhân viên bi t m c đ th c hi n công

vi c c a h so v i các tiêu chu n m u và so v i các nhân viên khác

- Giúp nhân viên đi u ch nh, rút kinh nghi m trong quá trình làm vi c

- Kích thích, đ ng viên nhân viên thông qua nh ng đi u kho n v đánh giá, ghi

nh n vào h s

- Cung c p các thông tin làm c s cho các v n đ đào t o, tr l ng khen

th ng, thuyên chuy n nhân viên, c i ti n c c u t ch c,

- Phát tri n s hi u bi t v Công ty thông qua đàm tho i v c h i và ho ch

trong doanh nghi p Ng c l i nh ng nhân viên th c hi n công vi c t t có nhi u tham v ng, c u ti n s coi vi c đánh giá thành tích công tác là c h i giúp h

kh ng đ nh v trí c a mình trong doanh nghi p và có c h i th ng ti n trong ngh nghi p i v i doanh nghi p, các thông tin đánh giá thành tích công tác s giúp ki m tra ch t l ng c a các ho t đ ng qu n lý ngu n nhân l c khác: Tuy n

ch n, đ nh h ng, và h ng d n công vi c, đào t o tr công, quan h lao đ ng,

H th ng đánh giá n ng l c th c hi n công vi c c a nhân viên đ c th hi n trong Hình 1.2

Hình 1.2: H th ng đánh giá n ng l c th c hi n công vi c c a nhân viên

Quá trình đánh giá thành tích công tác bao g m vi c xác đ nh m c tiêu đánh giá, tiêu chu n đánh giá, xem xét và đánh giá, th o lu n vi c đánh giá v i nhân viên Các ph ng pháp đánh giá thành tích công tác ph bi n bao g m:

- Ph ng pháp m c thang đi m: Khá ph bi n vì nó đ n gi n, đánh giá nhanh

- Ph ng pháp x p h ng luân phiên: T ng d n t y u đ n gi i ho c ng c l i

- Ph ng pháp so sánh t ng c p: T ng nhân viên đ c đem so sánh và x p

h ng

- Ph ng pháp theo tiêu chu n công vi c: V s l ng, ch t l ng, th i gian

- Ph ng pháp qu n lý theo m c tiêu: M c đ hoàn thành công vi c c a các

t o và kích thích

- Ph ng pháp đánh giá 3600: Mình đ c quy n đánh giá m i ng i và m i

ng i đ c quy n đánh giá mình

Tu theo hoàn c nh và môi tr ng c th c a t ng doanh nghi p khác nhau mà

m i doanh nghi p áp d ng các ph ng pháp khác nhau, có doanh nghi p áp

d ng đ ng th i nhi u ph ng pháp nh m đem l i hi u qu t i đa trong đánh giá thành tích công tác

1.1.5.5 ánh giá k t qu đãi ng và thù lao lao đ ng

Bao g m t t c nh ng kho n mà ng i lao đ ng nh n đ c thông qua m i quan

h thuê m n gi a h và t ch c C c u thù lao lao đ ng g m 3 thành ph n: Thù lao c b n (ti n công, ti n l ng), các khuy n khích (th ng), các phúc l i

1 Th c hi n ch đ ti n l ng

a Khái ni m ti n l ng

- Theo khái ni m kinh đi n c a Mác Vi t Nam trong n n kinh t hàng hoá thì

ti n l ng là kho n ti n công mà ng i lao đ ng nh n đ c sau m t th i gian dài làm vi c cho doanh nghi p hay cho các ch s h u c n c vào s l ng lao

đ ng và k t qu s n xu t kinh doanh c a đ n v

- Trong c ch th tr ng, ti n l ng đ c coi là giá c s c lao đ ng, vì v y áp

d ng ch đ tr l ng cho ng i lao đ ng là h p v i nguyên t c phân ph i theo lao đ ng, s là đ ng l c kích thích m nh m , t o đ ng c cho h làm vi c v i

hi u su t cao

- Ti n l ng không ch có ý ngh a đ i v i riêng ng i lao đ ng đ n đ nh kinh

t gia đình, đ chi tr , có tích l y mà còn có ý ngh a l n lao v m t chính tr xã

h i Thông qua vi c th c hi n các ch c n ng c a ti n l ng giúp đi u ph i kích thích lao đ ng, đ m b o tái s n xu t s c lao đ ng, ti n l ng còn có th coi là

m t công c qu n lý v mô c a nhà n c V i các doanh nghi p, ti n l ng giúp

t ch c s n xu t, t ch c qu n lý, nâng cao hi u qu kinh doanh

b Nguyên t c tr l ng

- Tr l ng công b ng: Tr l ng ngang nhau cho nh ng lao đ ng nh nhau

- T c đ t ng n ng su t lao đ ng ph i nhanh h n t c đ t ng ti n l ng bình quân

vi c)

+ Ph n th ng ngo i t i: Là vi c khen th ng t bên ngoài c a doanh nghi p,

t ch c, qua các nhà qu n lý đ a l i, có liên quan đ n quy n l i, ch c v th ng

ti n, ti n b c

- Ph n th ng b ng tài chính và phi tài chính

+ Ph n th ng b ng tài chính: T ng l ng, th ng ngoài l ng, phân ph i l i nhu n chi phí cho ngh mát

+ Ph n th ng phi tài chính: Không làm t ng kh n ng tài chính c a nhân viên, không làm nâng cao đ i s ng t t h n mà ch làm công vi c tr nên h p d n

+ Th ng theo thành tích: Th ng theo ph n công vi c xu t s c v th i gian

kh i l ng ch t l ng, công vi c, ti t ki m v t li u, t ng n ng su t

+ Th ng theo v trí làm vi c: Nh t ng l ng theo đi u ki n th tr ng lao

đ ng, thâm niên lao đ ng, b ng c p hay theo ti n l ng trong t ng lai

3 Phúc l i

Phúc l i th hi n s quan tâm c a doanh nghi p đ n đ i s ng c a ng i lao

đ ng có tác d ng kích thích nhân viên trung thành, g n bó v i doanh nghi p Phúc l i c a doanh nghi p g m có: B o hi m xã h i và b o hi m y t ; h u trí, ngh phép, ngh l , n tr a do doanh nghi p đài th , tr c p khó kh n, quà t ng

c a doanh nghi p cho nhân viên vào các d p sinh nh t, c i h i,…

T t c các y u t c u thành thu th p c a ng i lao đ ng: Ti n l ng, ph c p,

th ng phúc l i, c h i th ng ti n,… c n đ c s d ng có hi u qu nh m t o

đ ng l c kích thích cao đ i v i ng i lao đ ng Nhân viên th ng mong đ i

nh ng c g ng và k t qu th c hi n c a h s đ c th c hi n và xác đ nh m c tiêu, m c đ th c hi n công vi c mà nhân viên c n đ t đ c trong t ng lai

Hình 1.4: H th ng tr công trong các doanh nghi p

C h i th ng ti n Công vi c thú v

i u ki n làm vi c

1.1.6 Các tiêu chí đánh giá hi u qu s d ng ngu n nhân l c trong doanh nghi p

1.1.6.1 Khái ni m hi u qu s d ng lao đ ng

Hi u qu là tiêu chu n đ đánh giá m i ho t đ ng kinh t - xã h i, là ch tiêu kinh t xã h i t ng h p đ l a ch n trong các ph ng án đ a ra ho t đ ng t t

nh t trong m i l nh v c Hi u qu s d ng lao đ ng là m t trong nh ng tiêu ch

c b n đ đánh giá th c hi n m c tiêu kinh t c a DN

ánh giá đ c hi u qu s d ng giúp cho DN đ a ra cách th c s d ng lao

đ ng cho h p lý và mang l i hi u qu kinh t cao nh t cho DN

M t s ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng nhân l c

- Hi u su t s d ng lao đ ng:

Hi u su t s d ng lao đ ng = T ng doanh thu (1.1)

T ng s lao đ ng

Ch tiêu này cho bi t m i lao đ ng làm ra bao nhiêu đ ng doanh thu trong m t

th i k nh t đ nh Ch tiêu này càng cao cho th y nh ng v n đ v s d ng ngu n lao đ ng hi u qu t t

- M c đ m nhi m lao đ ng:

M c đ m nhi m lao đ ng = T ng s lao đ ng (1.4)

Doanh thu thu n

Ch tiêu này cho nhà qu n tr bi t 1 đ ng doanh thu c n bao nhiêu lao đ ng

1.1.7 Các nhân t nh h ng đ n công tác qu n tr nhân l c trong doanh nghi p

1.1.7.1 Môi tr ng bên ngoài doanh nghi p

Nhân t này nh h ng đ n các ho t đ ng c a doanh nghi p sau khi nghiên c u

k môi tr ng bên ngoài doanh nghi p s đ ra s m ng m c tiêu c a mình

- Khung c nh kinh t : Chu k kinh t và chu ký kinh doanh nh h ng r t l n

đ n qu n tr nhân s Trong giai đo n suy thoái kinh t ho c kinh t b t n có chi u h ng đi xu ng thì s nh h ng tr c ti p đ n các chính sách v nhân s

c a doanh nghi p Doanh nghi p m t m t ph i duy trì các lao đ ng có tay ngh ,

m t khác ph i gi m chi phí lao đ ng doanh nghi p ph i quy t đ nh gi m gi làm

vi c, cho nhân viên t m ngh vi c ho c gi m phúc l i

- Dân s , l c l ng lao đ ng: T l dân s phát tri n nhanh và l n h n t l phát

tri n kinh t , l c l ng lao đ ng hàng n m c n vi c làm cao thì doanh nghi p có nhi u c h i l a ch n lao đ ng có ch t l ng

- V n hoá - xã h i: M t n n v n hoá có nhi u đ ng c p, nhi u n c thang giá tr

không theo k p v i đà phát tri n c a th i đ i rõ ràng nó kìm hãm, không cung

c p nhân tài cho doanh nghi p i u này đi đ n h u qu là b u không khí v n hoá trong doanh nghi p b nh h ng

- i th c nh tranh: Trong n n kinh t th tr ng nhà qu n tr không ph i ch

c nh tranh v s n ph m mà còn c nh tranh v nhân s Nhân s là c t lõi c a

ho t đ ng qu n tr t n t i và phát tri n không có con đ ng nào b ng con

đ ng qu n tr nhân s m t cách có hi u qu Nhân s là tài nguyên quý giá

nh t vì v y doanh nghi p ph i lo gi gìn, duy trì và phát tri n th c hi n

đ c đi u này các doanh nghi p ph i có chính sách nhân s h p lý, ph i bi t lãnh đ o, đ ng viên, khen th ng h p lý t o ra m t b u không khí g n bó trong

doanh nghi p Ngoài ra doanh nghi p còn ph i có m t ch đ l ng b ng đ đ

gi nhân viên làm vi c v i mình, c i thi n môi tr ng làm vi c và c i thi n phúc

l i N u doanh nghi p không th c hi n t t chính sách nhân s thì đ i th c nh tranh s l i d ng đ lôi kéo nh ng ng ì có trình đ , doanh nghi p s m t d n nhân tài S ra đi c a nhân viên không thu n tuý ch v n đ l ng b ng mà là s

t ng h p c a nhi u v n đ

- Khoa h c - k thu t: Các nhà qu n tr ph i đào t o nhân viên c a mình theo k p

v i đà phát tri n c a khoa h c - k thu t Khi khoa h c - k thu t thay đ i m t

s công vi c ho c m t s k n ng không còn c n thi t n a do đó doanh nghi p

ph i đào t o l i l c l ng lao đ ng c a mình S thay đ i v khoa h c đ ng ngh a v i vi c là c n ít ng i h n nh ng v n ph i s n xu t ra s l ng s n ph m

t ng t nh tr c nh ng có ch t l ng h n i u này có ngh a là nhà qu n tr

ph i s p x p l c l ng lao đ ng d th a

- Khách hàng: Là m c tiêu c a m i doanh nghi p Khách hàng mua s n ph m,

d ch v c a doanh nghi p là m t ph n c a môi tr ng bên ngoài Doanh s là

m t y u t t i quan tr ng đ i v i s s ng còn c a m t doanh nghi p Do v y các nhà qu n tr ph i đ m b o đ c r ng nhân viên c a mình s s n xu t ra các s n

ph m phù h p v i th hi u c a khách hàng Nhà qu n tr ph i làm cho nhân viên

c a mình hi u là không có khách hàng thì không cò doanh nghi p và h s không có c h i làm vi c n a H ph i hi u r ng doanh thu c a doanh nghi p

nh h ng đ n ti n l ng c a h Nhi m v c a qu n tr nhân s là làm cho các nhân viên hi u đ c đi u này

1.1.7.2 Môi tr ng bên trong c a doanh nghi p

- S m nh, m c tiêu c a doanh nghi p: ây là m t y u t thu c môi tr ng bên

trong c a doanh nghi p, nh h ng t i các b ph n chuyên môn khác nhau và

c th là b ph n qu n tr nhân s

- Chính sách chi n l c c a doanh nghi p: M t s chính sách nh h ng t i

qu n tr nhân s nh : Cung c p cho nhân viên m t n i làm vi c an toàn, khuy n khích m i ng i làm vi c h t kh n ng c a mình, tr l ng và đãi ng khuy n

khích nhân viên làm vi c v i n ng su t cao,…

- B u không khí - v n hoá c a doanh nghi p: Là m t h th ng các giá tr , ni m

tin, các chu n m c đ c chia s , nó th ng nh t các thành viên trong m t t

ch c Các t ch c thành công là các t ch c nuôi d ng, khuy n khích s thích

Cùng v i s phát tri n c a khoa h c - k thu t thì trình đ c a ng i lao đ ng

c ng đ c nâng cao, kh n ng nh n th c c ng t t h n i u này nh h ng t i cách nhìn nh n c a h v i công vi c, nó c ng làm thay đ i nh ng đòi h i, tho mãn, hài lòng v i công vi c và ph n th ng c a h

Tr i qua các th i k khác nhau thì nhu c u, th hi u, s thích c a m i cá nhân

c ng khác đi, đi u này tác đ ng r t l n đ n qu n tr nhân s Nhi m v c a công tác nhân s là ph i n m đ c nh ng thay đ i này đ sao cho ng i lao đ ng

c m th y tho mãn, hài lòng, g n bó v i doanh nghi p b i vì thành công c a doanh nghi p trên th ng tr ng ph thu c r t l n vào con ng i xét v nhi u khía c nh khác nhau

1.1.7.4 Nhân t nhà qu n tr

Nhà qu n tr có nhi m v đ ra các chính sách đ ng l i, ph ng h ng cho s

phát tri n c a doanh nghi p i u này đòi h i các nhà qu n tr ngoài trình đ chuyên môn ph i có t m nhìn xa, trông r ng đ có th đ a ra các đ nh h ng phù h p cho doanh nghi p

Th c ti n trong cu c s ng luôn thay đ i, nhà qu n tr ph i th ng xuyên quan tâm đ n vi c t o b u không khí thân m t, c i m trong doanh nghi p, ph i làm cho nhân viên t hào v doanh nghi p, có tinh th n trách nhi m v i công vi c

c a mình Ngoài ra nhà qu n tr ph i bi t khéo léo k t h p hai m t c a doanh nghi p, m t m t nó là m t t ch c t o ra l i nhu n m t khác nó là m t c ng

đ ng đ m b o đ i s ng cho các cán b công nhân viên trong doanh nghi p, t o

ra các c h i c n thi t đ m i ng i n u tích c c làm vi c thì đ u có c h i ti n thân và thành công

Nhà qu n tr ph i thu th p x lý thông tin m t cách khách quan tránh tình tr ng

b t công vô lý gây nên s hoang mang và thù ghét trong n i b doanh nghi p Nhà qu n tr đóng vai trò là ph ng ti n tho mãn nhu c u và mong mu n c a nhân viên làm đ c đi u này ph i nghiên c u n m v ng qu n tr nhân s vì

qu n tr nhân s giúp nhà qu n tr h c đ c cách ti p c n nhân viên, bi t l ng nghe ý ki n c a h , tìm ra đ c ti ng nói chung v i h

Qu n tr nhân s trong doanh nghi p có đem l i k t qu nh mong mu n hay không ph thu c r t nhi u vào thái đ c a nhà qu n tr v i l i ích chính đáng

c a ng i lao đ ng

1.2 C s th c ti n v qu n tr nhân l c trong doanh nghi p

1.2.1 M t s kinh nghi m v công tác qu n tr nhân l c trong doanh nghi p

1.2.1.1 Kinh nghi m các doanh nghi p n c ngoài

1 T p đoàn Samsung:

Hình thành t m t công ty th ng m i nh t i Taegu, t nh North Kyungsang vào

n m 1938, ngày nay Samsung đã tr thành m t trong nh ng t p đoàn (chaebol)

s n xu t kinh doanh đa ngành l n nh t Hàn Qu c v i h n 344.000 nhân viên trên toàn th gi i

có đ c nh ng b c phát tri n nhanh, b n v ng, nh t là sau kh ng ho ng tài chính Châu Á cu i nh ng n m 1990 và kh ng ho ng tài chính toàn c u hi n nay,

T p đoàn Samsung c ng nh các công ty thành viên (đ c bi t là công ty đi n t Samsung) đã t p trung vào chi n l c phát tri n ngu n nhân l c trong dài h n, trung h n và ng n h n; các chính sách thu hút nhân tài; chính sách đãi ng th a đáng; xây d ng và tri n khai các ch ng trình đào t o; T p đoàn Samsung c ng

nh các công ty thành viên r t chú tr ng t i công tác đào t o ngu n nhân l c và coi đây là m t công c , m t cách th c đ nâng cao trình đ đ i ng nhân l c mình

nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c, Samsung đang tri n khai th c hi n theo

ba ch ng trình đào t o phù h p v i nhu c u phát tri n đ i ng qu n lý đáp ng chi n l c kinh doanh toàn c u c a mình ó là:

Ch ng trình “Chia s Giá tr Samsung” (SVP – Samsung Value Program): Chia

s v giá tr và tri t lý qu n lý c a Samsung i t ng là các nhà qu n lý m i

đ c b nhi m ho c tuy n d ng, các nhà đi u hành và CEO c a các công ty thành viên M c tiêu c a ch ng trình là giúp cho các đ i t ng trên th c hi n theo

Bên c nh ch ng trình đào t o n i b , Công ty c ng tri n khai các ch ng trình đào t o k t h p v i các tr ng đ i h c n i ti ng và các chuyên gia c a khu v c

nh m nâng cao n ng l c c a ngu n nhân l c

Ch ng trình phát tri n ngu n nhân l c c a Công ty áp d ng chi n l c “L a

ch n & T p trung” đ nâng cao n ng l c c t lõi trong l nh v c k thu t s nh m