Hoàn thiện công tác quản lý chi phí giai đoạn thực hiện dự án tại ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình kết cấu hạ tầng giao thông

Nhân t khách quan .... Quá trình hình thành phát tri n ..... Công tác qu n lý chi phí trong công tác thi công ..... Quy trình thanh toán cho nhà th u ..... kh ng ch chi phí xây d ng... T

L I CAM OAN

Tác gi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a b n thân tác gi Các k t qu nghiên c u và các k t lu n trong lu n v n là trung th c, không sao chép t b t k m t ngu n nào và d i b t k hình th c nào.Vi c tham kh o các ngu n tài li u đã đ c

th c hi n trích d n và ghi ngu n tài li u tham kh o đúng quy đ nh

Tác gi lu n v n

Cao Vân Long

L I C M N

V i s n l c c a b n thân cùng v i s giúp đ t n tình c a th y cô, đ ng nghi p, b n

bè và gia đình đã giúp tác gi hoàn thành lu n v n

Tác gi xin chân thành bày t lòng bi t n sâu s c đ n PGS.TS Nguy n Bá Uân,

ng i đã t n tình h ng d n và v ch ra nh ng đ nh h ng khoa h c, ch b o và đóng góp các ý ki n quý báu trong su t quá trình th c hi n lu n v n

Xin c m n Nhà tr ng, các th y cô giáo trong Tr ng i h c Th y l i, Phòng ào

t o i h c và sau i h c, T p th l p cao h c 23QLXD22, các đ ng nghi p trong c quan, Ban Qu n lý đ u t xây d ng công trình K t c u h t ng giao thông đã t o đi u

ki n thu n l i cho tác gi trong th i gian hoàn thành lu n v n

Trong quá trình th c hi n lu n v n, do th i gian và ki n th c còn h n ch nên ch c

ch n không th tránh kh i nh ng sai sót Vì v y, tác gi r t mong nh n đ c s ch

b o, đóng góp ý ki n c a th y cô, đ ng nghi p đ giúp tác gi hoàn thi n v m t ki n

M C L C

PH N M U 1

CH NG 1: T NG QUAN V D ÁN U T VÀ QU N LÝ CHI PHÍ D ÁN U T XÂY D NG CÔNG TRÌNH 3

1.1 T ng quan v d án đ u t xây d ng công trình 3

1.1.1 D án đ u t xây d ng 3

1.1.2 Phân lo i d án đ u t xây d ng 3

1.1.3 Các giai đo n c a d án đ u t xây d ng 4

1.2 T ng quan v qu n lý d án đ u t xây d ng công trình 5

1.2.1 Qu n lý d án đ u t xây d ng 5

1.2.2 Nguyên t c qu n lý d án đ u t xây d ng 5

1.2.3 N i dung qu n lý d án đ u t xây d ng 7

1.2.4 Các hình th c qu n lý d án đ u t xây d ng 8

1.2.5 Vai trò qu n lý d án đ u t xây d ng 9

1.3 T ng quan v qu n lý chi phí đ u t xây d ng 10

1.3.1 Chi phí đ u t xây d ng 10

1.3.2 Qu n lý chi phí đ u t xây d ng 10

1.3.3 c đi m c a công trình giao thông có nh h ng đ n công tác qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình 11

1.3.4 Th c tr ng công tác qu n lý chi phí các d án đ u t xây d ng công trình giao thông trong th i gian qua 12

1.4 Nh ng bài h c kinh nghi m trong công tác qu n lý chi phí d án 14

1.4.1 Kinh nghi m c a Trung Qu c 14

1.4.2 Kinh nghi m c a Anh 16

1.4.3 Nh ng bài h c kinh nghi m trong công tác qu n lý chi phí d án 18

K T LU N CH NG 1 19

CH NG 2: C S KHOA H C VÀ PHÁP LÝ TRONG QU N LÝ CHI PHÍ U T XÂY D NG CÔNG TRÌNH 20

2.1 Nguyên t c và vai trò trong qu n lý chi phí d án s d ng v n Ngân sách Nhà n c 20

2.1.1 D án s d ng v n Ngân sách Nhà n c 20

2.1.2 Nguyên t c trong qu n lý chi phí d án s d ng v n Ngân sách Nhà n c 21

2.1.3 Vai trò trong qu n lý chi phí d án s d ng v n Ngân sách Nhà n c 21

2.2 N i dung công tác qu n lý chi phí theo giai đo n và theo công vi c 22

2.2.1 Qu n lý chi phí theo giai đo n 22

2.2.2 Qu n lý chi phí theo công vi c d án 24

2.3 Ki m soát chi phí 38

2.3.1 Ki m soát chi phí xây d ng giai đo n quy t sách đ u t 38

2.3.2 Ki m soát chi phí trong giai đo n thi t k 38

2.3.3 Ki m soát chi phí thông qua công tác th m tra d toán thi t k 39

2.3.4 Ki m soát chi phí thông qua đ u th u 40

2.3.5 X lý bi n đ ng giá, chi phí xây d ng công trình 40

2.3.6 Ki m soát chi phí giai đo n k t thúc xây d ng, đ a công trình vào khai thác s d ng 41

2.4 Nh ng nhân t nh h ng đ n qu n lý chi phí trong giai đo n th c hi n d án c a ch đ u t 42

2.4.1 Nhân t khách quan 42

2.4.2 Nhân t ch quan 43

2.5 C s pháp lý c a công tác qu n lý chi phí d án 43

K T LU N CH NG 2 46

CH NG 3: GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N LÝ CHI PHÍ GIAI O N TH C HI N D ÁN T I BAN QU N LÝ D ÁN U T XÂY D NG CÔNG TRÌNH K T C U H T NG GIAO THÔNG 47

3.1 Gi i thi u v Ban Qu n lý d án đ u t xây d ng công trình K t c u h t ng giao thông 47

3.1.1 Quá trình hình thành phát tri n 47

3.1.2 C c u t ch c qu n lý và ch c n ng nhi m v 47

3.1.3 M t s d án tiêu bi u c a Ban Qu n lý th c hi n 50

3.2 Th c tr ng công tác qu n lý chi phí giai đo n th c hi n d án t i Ban 53

3.2.1 Công tác qu n lý chi phí trong công tác gi i phóng m t b ng 53

3.2.2 Công tác qu n lý chi phí trong công tác thi t k 55

3.2.3 Công tác qu n lý chi phí trong công tác đ u th u 56

3.2.4 Công tác qu n lý chi phí trong công tác thi công 56

3.3 Gi i thi u chung v d án ng vành đai V vùng th đô Hà N i trên đ a ph n t nh Thái Bình v i QL.38 và đ ng cao t c Hà N i – H i Phòng trên đ a bàn t nh H ng Yên 57

3.4 ánh giá chung v công tác qu n lý chi phí giai đo n th c hi n d án t i Ban 58

3.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 58

3.4.2 Nh ng t n t i và nguyên nhân 59

3.5 M t s gi i pháp hoàn thi n công tác qu n lý chi phí giai đo n th c hi n d án t i Ban 65

3.5.1 Hoàn thi n công tác l p k ho ch 65

3.5.2 Hoàn thi n quy trình qu n lý công vi c 66

3.5.3 Nâng cao ch t l ng đ i ng cán b c a Ban 72

3.5.4 u t trang thi t b , công ngh cho qu n lý 74

3.5.5 T ng c ng công tác ki m tra, ki m soát 75

K T LU N CH NG 3 80

K T LU N VÀ KI N NGH 81

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 83

DANH M C HÌNH V , S

Hình 1.1 Chu trình qu n lý d án 7

Hình 2.1 Các thành ph n chi phí thu c t ng m c đ u t 25

Hình 2.2 Các thành ph n chi phí thu c d toán đ u t xây d ng 30

Hình 3.1 C c u t ch c qu n lý c a Ban Qu n lý d án 48

Hình 3.2 Ngã t giao T nh l 200 ( T.376) v i QL.38B 51

Hình 3.3 C u Minh Tân trên đ ng 202 52

Hình 3.4 Tuy n đ ng T.386 và kè mái taluy 53

Hình 3.5 Quy trình th c tr ng qu n lý thi t k b n v thi công – d toán 56

Hình 3.6 Quy trình th c tr ng v qu n lý đ u th u t i Ban 57

Hình 3.7 Quy trình qu n lý kh o sát t i Ban 67

Hình 3.8 Quy trình qu n lý thi t k b n v thi công - d toán t i Ban 69

Hình 3.9 Quy trình qu n lý đ u th u t i Ban 70

Hình 3.10 Quy trình thanh toán cho nhà th u 72

DANH M C B NG BI U

B ng 3.1 T ng m c đ u t c a D án đ ng 202 đo n t Km1+400 đ n Km7+050 54

B ng 3.2 T ng m c đ u t c a công trình c i t o, nâng c p TL.200 56

B ng 3.3 T ng m c đ u t c a d án 58

B ng 3.4 S l ng cán b biên ch thu c Ban 62

B ng 3.5 T ng h p trang thi t b thu c Ban 62

g p nhi u khó kh n ây là nhân t gây nh h ng nhi u đ n ti n đ , ch t l ng là

m t trong nh ng nguyên nhân gây lãng phí v th i gian, chi phí và nh h ng đ n

hi u qu đ u t chung

Trong nh ng n m g n đây Nhà n c ra chính sách th t ch t đ u t công, các Lu t, Ngh đ nh đã đ c s a đ i, ban hành nh m th t ch t qu n lý đ u t các d án, ngu n

v n c a Nhà n c phân b cho các d án b th t ch t do đó qu n lý chi phí cho d án

là đi u h t s c c p thi t Vi c qu n lý chi phí t t s làm gi m t ng m c đ u t cho d

án, ti t ki m ngu n v n ngân sách cho Nhà n c

T nh ng phân tích trên, v i nh ng ki n th c đ c h c t p trong nhà tr ng cùng v i

s giúp đ c a Ban qu n lý d án đ u t xây d ng công trình k t c u h t ng giao

thông, tác gi l a ch n đ tài "Hoàn thi n công tác qu n lý chi phí giai đo n th c hi n

d án t i Ban Qu n lý d án đ u t xây d ng công trình K t c u h t ng giao thông”

Áp d ng cho d án ng vành đai V vùng th đô Hà N i trên đ a ph n t nh Thái Bình v i QL.38 và cao t c Hà N i – H i Phòng trên đ a bàn t nh H ng Yên

2 M c đích nghiên c u đ tài

tài nghiên c u nh m tìm ki m m t s gi i pháp c b n, có c n c , có tính kh thi

nh m hoàn thi n công tác qu n lý chi phí giai đo n th c hi n d án t i Ban qu n lý d

án đ u t xây d ng công trình k t c u h t ng giao thông

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

a i t ng nghiên c u

i t ng nghiên c u c a đ tài là công tác qu n lý chi phí d án trong giai đo n th c

hi n d án và nh ng nhân t nh h ng t i công tác này c a Ban qu n lý d án đ u t xây d ng công trình K t c u h t ng giao thông

b Ph m vi nghiên c u

- Ph m vi v n i dung: Lu n v n s nghiên c u các ho t đ ng có liên quan đ n công

tác qu n lý chi phí giai đo n th c hi n d án t i Ban qu n lý d án đ u t xây d ng công trình K t c u h t ng giao thông, và s nghiên c u đi n hình cho D án công trình ng vành đai V vùng th đô Hà N i trên đ a ph n t nh Thái Bình v i QL.38

và cao t c Hà N i – H i Phòng trên đ a bàn t nh H ng Yên

- Ph m vi v không gian: Nghiên c u s t p trung t i Ban qu n lý d án đ u t xây

d ng công trình K t c u h t ng giao thông

CH NG 1: T NG QUAN V D ÁN U T VÀ QU N LÝ CHI PHÍ

1.1 T ng quan v d án đ u t xây d ng công trình

1.1.1 D án đ u t xây d ng

D án đ u t xây d ng là t p h p nh ng đ xu t có liên quan đ n vi c s d ng v n đ

ti n hành ho t đ ng xây d ng đ xây d ng m i, s a ch a, c i t o công trình xây d ng

nh m phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l ng công trình ho c s n ph m, d ch v trong

th i h n và chi phí xác đ nh giai đo n chu n b d án đ u t xây d ng, d án đ c

th hi n thông qua Báo cáo nghiên c u ti n kh thi đ u t xây d ng, Báo cáo nghiên

c u kh thi đ u t xây d ng ho c Báo cáo kinh t - k thu t đ u t xây d ng [1]

D án đ u t công là d án đ u t s d ng toàn b ho c m t ph n v n đ u t công [2]

t doanh nghi p Nhà n c; s d ng ngu n v n nhà n c ngoài ngân sách nh ngu n

v n h tr phát tri n chính th c (ODA), ngu n v n đ u t tr c ti p n c ngoài, ngu n tín d ng t ngân hàng th ng m i…; s d ng v n khác các d án c a các cá nhân, các

t ch c kinh t xã h i đ u t d i nhi u hình th c

1.1.2.2 Theo quy mô, tính ch t, lo i công trình xây d ng

D án đ u t xây d ng ( TXD) đ c phân lo i theo quy mô, tính ch t, lo i công trình xây d ng chính c a d án g m d án quan tr ng qu c gia, d án nhóm A, d án nhóm

B, và d án nhóm C theo các tiêu chí quy đ nh c a pháp lu t v đ u t công

Theo Lu t u t công s 49/2014/QH13 [2] quy đ nh phân lo i d án đ u t công

g m hai ph n là c n c vào tính ch t d án đ u t công và c n c vào m c đ quan

tr ng và quy mô, d án đ u t công

Tính ch t d án đ u t công đ c phân lo i g m d án có c u ph n xây d ng và d án không có c u ph n xây d ng D án có c u ph n xây d ng là d án đ u t xây d ng

m i, c i t o, nâng c p, m r ng d án đã đ u t xây d ng bao g m c ph n mua tài

s n, mua trang thi t b c a d án; d án không có c u ph n xây d ng là d án mua tài

s n, nh n chuy n nh ng quy n s d ng đ t; mua, s a ch a, nâng c p trang thi t b , máy móc và d án khác không quy đ nh theo d án có c u ph n xây d ng

M c đ quan tr ng và quy mô, d án đ u t công đ c phân lo i thành d án quan

tr ng qu c gia, d án nhóm A, d án nhóm B, d án nhóm C tr ng đi m (đ c quy

đ nh t ng đ a ph ng) và d án nhóm C Các tiêu chí phân lo i này đ c quy đ nh chi ti t trong Lu t u t công

1.1.3 Các giai đo n c a d án đ u t xây d ng

Vòng đ i c a m t d án đ u t xây d ng có 03 giai đo n g m: Chu n b d án, th c

hi n d án và k t thúc xây d ng đ a công trình c a d án vào khai thác s d ng C n

c đi u ki n c th c a d án, ng i quy t đ nh đ u t quy t đ nh vi c th c hi n tu n

t ho c k t h p, xen k các công vi c trong giai đo n th c hi n d án và k t thúc xây

d ng đ a công trình vào khai thác s d ng

Theo Ngh đ nh s 59/2015/N -CP ngày 18/6/2015 [3] c a Chính ph v Qu n lý d

án TXD thì các công vi c ph i th c hi n trong t ng giai đo n đo n nh sau:

1.1.3.1 Giai đo n chu n b d án

Giai đo n chu n b d án g m các công vi c: T ch c l p, th m đ nh, phê duy t Báo cáo nghiên c u ti n kh thi (n u có); l p, th m đ nh, phê duy t Báo cáo nghiên c u

kh thi ho c Báo cáo kinh t - k thu t TXD đ xem xét, quy t đ nh TXD và th c

hi n các công vi c c n thi t khác liên quan đ n chu n b d án

1.1.3.2 Giai đo n th c hi n d án

Giai đo n th c hi n d án g m các công vi c: Th c hi n vi c giao đ t ho c thuê đ t

(n u có); chu n b m t b ng xây d ng, rà phá bom mìn (n u có); kh o sát xây d ng;

l p, th m đ nh, phê duy t thi t k , d toán xây d ng; c p gi y phép xây d ng (đ i v i công trình theo quy đ nh ph i có gi y phép xây d ng); t ch c l a ch n nhà th u và ký

k t h p đ ng xây d ng; thi công xây d ng công trình; giám sát thi công xây d ng; t m

ng, thanh toán kh i l ng hoàn thành; nghi m thu công trình xây d ng hoàn thành; bàn giao công trình hoàn thành đ a vào s d ng; v n hành, ch y th và th c hi n các công vi c c n thi t khác

1.1.3.3 Giai đo n k t thúc xây d ng đ a công trình vào khai thác s d ng

Giai đo n k t thúc xây d ng đ a công trình vào khai thác s d ng g m các công vi c:

K t thúc xây d ng (hoàn tr m t b ng, di d i công trình t m, …), quy t toán d án đ u

t xây d ng, b o hành công trình xây d ng

1.2 T ng quan v qu n lý d án đ u t xây d ng công trình

1.2.1 Qu n lý d án đ u t xây d ng

Qu n lý d án đ u t xây d ng th c ch t là quá trình l p k ho ch, đi u ph i th i gian, ngu n l c và giám sát quá trình phát tri n c a d án nh m đ m b o cho d án hoàn thành đúng th i h n, trong ph m vi ngân sách đ c duy t và đ t đ c các yêu c u đã

đ nh v k thu t và ch t l ng s n ph m d ch v b ng nh ng ph ng pháp và đi u

ki n t t nh t cho phép

Qu n lý d án là m t quá trình ho ch đ nh (Planning), t ch c (Organnizing), lãnh đ o (Leading/Directing) và ki m soát (Controlling) các công vi c và ngu n l c đ hoàn thành các m c tiêu đã đ nh

1.2.2 Nguyên t c qu n lý d án đ u t xây d ng

Lu t Xây d ng Vi t Nam s 50/2014/QH13 [1] và Ngh đ nh s 59/2015/N -CP [3] quy đ nh rõ 04 nguyên t c c b n c a qu n lý d án đ u t xây d ng

Th nh t, d án đ u t xây d ng đ c qu n lý, th c hi n theo k ho ch, ch tr ng

đ u t và ph i phù h p v i các quy ho ch đ a ph ng (quy ho ch t ng th phát tri n kinh t - xã h i, quy ho ch phát tri n ngành, quy ho ch xây d ng), phù h p v i quy

ho ch và k ho ch s d ng đ t t i đ a ph ng n i có d án đ u t xây d ng D án

đ u t xây d ng ph i có ph ng án công ngh và ph ng án thi t k xây d ng phù

h p; b o đ m ch t l ng, an toàn trong xây d ng, v n hành, khai thác, s d ng công trình, phòng, ch ng cháy, n và b o v môi tr ng, ng phó bi n đ i khí h u; và ph i

đ m b o c p đ v n đúng ti n đ c a d án, hi u qu tài chính, hi u qu kinh t - xã

h i c a d án

Th hai, c n ph i quy đ nh rõ trách nhi m, quy n h n c a c quan qu n lý nhà n c,

c a ng i quy t đ nh đ u t , ch đ u t và các t ch c, cá nhân có liên quan đ n th c

d ng v n nhà n c ngoài ngân sách, d án đ u t theo hình th c đ i tác công t PPP

có c u ph n xây d ng đ c Nhà n c qu n lý v ch tr ng đ u t , m c tiêu, quy mô

đ u t , chi phí th c hi n, các tác đ ng c a d án đ n c nh quan, môi tr ng, an toàn

đ u t xây d ng B o đ m đ u t xây d ng công trình theo quy ho ch, thi t k , b o v

c nh quan môi tr ng; phù h p v i đi u ki n t nhiên, xã h i, đ c đi m v n hóa c a

t ng đ a ph ng; b o đ m n đ nh cu c s ng c a nhân dân S d ng ngu n l c, tài nguyên t i khu v c có d án ph i b o đ m đúng m c đích, đ i t ng và trình t đ u t xây d ng Ho t đ ng đ u t c n ph i tuân th tiêu chu n, quy chu n k thu t, quy đ nh

c a pháp lu t v s d ng v t li u xây d ng; b o đ m nhu c u ti p c n s d ng công trình thu n l i an toàn cho ng i các công trình công c ng, nhà cao t ng Công trình

c n b o đ m ch t l ng, ti n đ , an toàn công trình, tính m ng s c kh e con ng i và tài s n; phòng ch ng cháy n ; b o v môi tr ng, b o đ m xây d ng đ ng b trong

t ng công trình và đ ng b v i các công trình h t ng k thu t, h t ng xã h i Các t

ch c, cá nhân khi tham gia ho t đ ng xây d ng ph i có đ các đi u ki n n ng l c phù

h p v i lo i d án; lo i, c p công trình xây d ng và công vi c theo quy đ nh m b o công khai, minh b ch, ti t ki m, hi u qu ; phòng, ch ng tham nh ng, lãng phí, th t thoát và tiêu c c khác trong ho t đ ng đ u t xây d ng Phân đ nh rõ ch c n ng qu n

lý nhà n c trong ho t đ ng đ u t xây d ng v i ch c n ng qu n lý c a ch đ u t phù h p v i t ng lo i ngu n v n s d ng

1.2.3 N i dung qu n lý d án đ u t xây d ng

Chu trình qu n lý d án xoay quanh 3 n i dung ch y u là l p k ho ch, ph i h p th c

hi n mà ch y u là qu n lý ti n đ th i gian, chi phí th c hi n và giám sát các công

- Giám sát: Là quá trình theo dõi ki m tra ti n trình d án, phân tích tình hình hoàn thành, gi i quy t nh ng v n đ liên quan và th c hi n báo cáo hi n tr ng [4]

N i dung qu n lý d án TXD g m: Qu n lý v ph m vi d án; qu n lý th i gian d án; qu n lý chi phí d án; qu n lý ch t l ng d án; qu n lý ngu n nhân l c; qu n lý trao đ i thông tin d án; qu n lý r i ro; qu n lý vi c mua bán c a d án; qu n lý vi c giao nh n d án Trong đó có ba n i dung ch y u đ c bi t c n quan tâm xuyên su t trong quá trình QLDA đ u t XDCT đó là: Qu n lý th i gian; qu n lý chi phí và qu n

lý ch t l ng

- Qu n lý th i gian d án: Qu n lý th i gian d án là quá trình qu n lý mang tính h

th ng nh m đ m b o ch c ch n hoàn thành d án theo đúng th i gian đ ra Nó bao

g m các công vi c nh xác đ nh ho t đ ng c th , s p x p trình t ho t đ ng, b trí

th i gian, kh ng ch th i gian và ti n đ d án

- Qu n lý chi phí d án: Qu n lý chi phí d án là qu n lý chi phí, giá thành d án nh m

đ m b o hoàn thành d án mà không v t t ng m c đ u t Nó bao g m c vi c b trí ngu n l c, d tính giá thành và kh ng ch chi phí, c th là qu n lý t ng m c đ u t (TM T), t ng d toán (d toán) công trình; qu n lý đ nh m c d toán và đ n giá xây

d ng; qu n lý thanh toán chi phí TXD

- Qu n lý ch t l ng d án: Qu n lý ch t l ng d án là quá trình qu n lý có h th ng

vi c th c hi n d án nh m đ m b o đáp ng đ c yêu c u đ ra Nó bao g m vi c quy

ho ch ch t l ng, kh ng ch ch t l ng và đ m b o ch t l ng

1.2.4 Các hình th c qu n lý d án đ u t xây d ng

Hi n nay, theo h ng d n c a Lu t xây d ng s 50/2014/QH13 [1] có t t c 04 hình

th c qu n lý d án C n c theo quy mô, tính ch t, ngu n v n s d ng và đi u ki n

th c hi n d án, ng i quy t đ nh đ u t quy t đ nh áp d ng m t trong các hình th c

t ch c qu n lý d án M i m t hình th c đ u có nh ng u, nh c đi m riêng do đó

ng i quy t đ nh đ u t c n áp d ng m t cách phù h p đ qu n lý d án có hi u qu

- Ban qu n lý d án đ u t xây d ng chuyên ngành, khu v c: Áp d ng đ i v i các d

án s d ng v n Ngân sách Nhà n c; d án theo chuyên ngành s d ng v n Nhà n c ngoài Ngân sách c a T p đoàn kinh t , T ng công ty Nhà n c

- Ban qu n lý d án đ u t xây d ng m t d án: Áp d ng đ i v i các d án s d ng

v n Nhà n c quy mô Nhóm A có công trình c p đ c bi t; có áp d ng công ngh cao

đ c B tr ng B khoa h c và Công ngh xác nh n b ng v n b n; d án v Qu c phòng, An ninh có yêu c u bí m t Nhà n c

- Thuê T v n qu n lý d án: Áp d ng đ i v i các d án s d ng ngu n v n Nhà n c ngoài Ngân sách, v n khác; d án có tính ch t đ c thù, đ n l

- Ch đ u t tr c ti p qu n lý d án: Áp d ng đ i v i các d án c i t o, s a ch a quy

mô nh ; d án có s tham gia c a c ng đ ng

Lu t Xây d ng 2014 đã b sung hình th c ban qu n lý chuyên ngành, ban qu n lý khu

v c đ i v i các công trình đ u t công đ kh c ph c tình tr ng hình thành ban qu n lý

d án tr c ti p qu n lý t ng d án đ n l , làm t ng s l ng ban qu n lý d án nh ng

h n ch v n ng l c

1.2.5 Vai trò qu n lý d án đ u t xây d ng

Qu n lý d án đòi h i s đi u ph i n l c cá nhân, t p th ; đòi h i s h p tác ch t ch ,

k t h p hài hòa gi a các quan h v i nhau Tác d ng c a qu n lý d án là r t l n, tác

d ng ch y u c a nó là:

- Liên k t t t c các ho t đ ng, công vi c c a d án

- T ng c ng s h p tác và ch rõ trách nhi m c a các thành viên tham gia d án

- T o đi u ki n cho vi c liên h , g n bó gi a nhóm qu n lý d án (QLDA) v i khách hàng, ch đ u t (C T) và các nhà cung c p đ u vào

- T o đi u ki n cho s đàm phán tr c ti p gi a các bên liên quan đ gi i quy t nh ng

b t đ ng và phát hi n s m nh ng khó kh n, v ng m c n y sinh đ có nh ng gi i pháp đi u ch nh k p th i tr c nh ng r i ro khó d đoán đ c

- T o ra các s n ph m, d ch v có ch t l ng cao h n

Tuy nhiên, qu n lý d án c ng có nh ng m t h n ch nh t đ nh Nh ng mâu thu n do cùng chia nhau m t ngu n l c c a đ n v ; quy n l c và trách nhi m c a các nhà qu n

lý d án trong m t s tr ng h p không đ c th c hi n đ y đ ; ph i gi i quy t v n đ

h u d án

1.3 T ng quan v qu n lý chi phí đ u t xây d ng

1.3.1 Chi phí đ u t xây d ng

Chi phí đ u t xây d ng công trình là toàn b chi phí c n thi t đ xây d ng m i ho c

s a ch a, c i t o, m r ng hay trang b l i k thu t công trình Do đ c đi m c a quá trình s n xu t, thi công xây d ng và tính đ c thù, đ n chi c c a công trình xây d ng

mà t ng công trình xây d ng có chi phí riêng đ c xác đ nh phù h p v i đ c đi m, yêu c u k thu t, m c đích s d ng và công ngh xây d ng

Chi phí đ u t xây d ng đ c bi u th qua ch tiêu t ng m c đ u t xây d ng công trình giai đo n l p Báo cáo nghiên c u kh thi, bi u th qua ch tiêu d toán công trình giai đo n thi t k k thu t ho c thi t k b n v thi công, bi u th qua d toán gói th u giai đo n tr c khi t ch c l a ch n nhà th u xây d ng, giá thanh toán giai đo n th c hi n xây d ng công trình và quy t toán v n đ u t xây d ng công trình khi k t thúc xây d ng đ a công trình vào khai thác, s d ng

T ng m c đ u t là toàn b chi phí đ u t xây d ng c a d án đ c xác đ nh phù h p

v i thi t k c s và các yêu c u khác T ng m c đ u t bao g m chi phí b i th ng,

h tr và tái đ nh c ; chi phí xây d ng; chi phí thi t b ; chi phí qu n lý d án; chi phí

t v n đ u t xây d ng; chi phí khác và chi phí d phòng

D toán xây d ng công trình là toàn b chi phí c n thi t đ xây d ng công trình đ c xác đ nh giai đo n th c hi n d án phù h p v i thi t k k thu t, thi t k b n v thi công và các yêu c u khác D toán xây d ng công trình bao g m chi phí xây d ng; chi phí thi t b ; chi phí qu n lý d án; chi phí t v n đ u t xây d ng; chi phí khác và chi phí d phòng [4]

1.3.2 Qu n lý chi phí đ u t xây d ng

Theo k t qu nghiên c u khoa h c c a Vi n Kinh t xây d ng thì qu n lý chi phí th c

ch t là ki m soát kh ng ch chi phí trong su t quá trình đ u t xây d ng t khi chu n

b , th c hi n đ u t , k t thúc xây d ng và đ a d án vào khai thác s d ng

Tuy nhiên qu n lý chi phí và ki m soát chi phí đ c coi là đ ng nh t v m c đích c n

d án liên quan đ n nhi u bên và có s t ng tác ph c t p gi a các b ph n ch c n ng

v i qu n lý d án; s n ph m c a d án mang tính đ n chi c; môi tr ng ho t đ ng va

ch m; tính b t đ nh và đ r i ro cao Bên c nh đó, các công trình giao thông còn có

m t s đ c đi m riêng nh :

- Công trình giao thông ch u nh h ng c a đ a lý, t nhiên, kinh t - xã h i c a n i

th c hi n c đi m đó chi ph i t i th c hi n d án xây d ng nh : Kh o sát, thi t k ,

l a ch n ph ng án thi công, k t c u công trình, đi u ki n m t b ng thi công

- Công trình giao thông giúp l u thông, v n chuy n hành khách, hàng hóa cho nên

chu tác đ ng tr c ti p t các ph ng ti n v n chuy n d n t i h ng hóc ph i s a ch a,

b o d ng th ng xuyên

- Công trình giao thông có đ c đi m là tr i d i theo tuy n, có nh ng công trình tr i dài

t t nh này sang t nh khác, huy n này sang huy n khác nên đ a đi m s n xu t không n

đ nh, th m chí vi c tr i dài theo tuy n d n đ n ph i di chuy n máy móc, l c l ng lao

đ ng t n i này đ n n i khác Các ph ng án t ch c thi công xây d ng công trình

m i đ a đi m khác nhau luôn ph i thay đ i theo đi u ki n c th c a n i xây d ng và giai đo n xây d ng

- Công trình giao thông là xuyên su t, nên khi thi công ph i tính toán, b sung các

h ng m c ph tr , xây d ng nh ng công trình t m đ đ m b o vi c l u thông, đ m

b o an toàn tai n n có th x y ra

- Vì công trình giao thông tr i dài theo tuy n, đ m b o l u thông nên công trình giao thông có đ c đi m là v a thi công, v a s d ng d n đ n tình tr ng ch t l ng công trình b nh h ng, làm phát sinh chi phí

- Công trình giao thông có quy mô l n cho nên m c chi phí đ n bù gi i phóng m t

b ng l n M t khác, có nhi u công trình công tác đ n bù, gi i phóng m t b ng g p khó

kh n th i gian thi công công trình b kéo dài d n đ n giá nguyên v t li u, nhân công, máy t ng

1.3.4 Th c tr ng công tác qu n lý chi phí các d án đ u t xây d ng công trình giao thông trong th i gian qua

T n m 1996 tr l i đây, trong l nh v c k t c u h t ng giao thông, nhi u công trình giao thông đã đ c tri n khai Ngành Giao thông v n t i (GTVT) đã ti n hành c i t o, nâng c p và làm m i h n 16.000 km đ ng b ; 1.400 km đ ng s t; h n 130.000 m dài c u đ ng b ; 11.000 m dài c u đ ng s t Nâng c p và xây d ng m i 5.400 b n

c ng; n o vét 4.800 m3 lu ng l ch

V đ ng b , Ngành GTVT đã hoàn thành c b n vi c nâng c p toàn tuy n tr c d c

x ng s ng c a đ t n c là Qu c l 1 t L ng S n đ n C n Th Trong đó n i lên 02 công trình quy mô và hi n đ i là H m H i Vân và c u M Thu n Cùng v i tr c d c này, m t tr c d c th hai đ c hình thành, đó là đ ng H Chí Minh đã hoàn t t giai

đo n 1 (đo n t Hòa L c – Ng c H i) ng H Chí Minh s k t n i h n 100 tuy n

đ ng ngang trong đó có các tr c hành lang ông – Tây, n i li n QL.1A phía ông,

g n v i h th ng c ng bi n n c sâu d c b bi n mi n Trung, h th ng các sân bay trên cao nguyên hình thành h th ng giao thông hoàn ch nh t B c vào Nam và liên thông v i các n c láng gi ng

Ngoài hai tr c d c trên, Ngành GTVT đã hoàn thành các tuy n Qu c l chính y u n i

cao an toàn và rút ng n đáng k th i gian ch y tàu Các c u và ga trên đ ng s t

Th ng Nh t đã đ c c i t o và nâng c p

V đ ng sông, đã hoàn thành nâng c p hai tuy n đ ng th y phía Nam (Thành ph

H Chí Minh – Cà Mau; Thành ph H Chí Minh – Kiên L ng); đ ng th i t ng b c nâng c p các tuy n sông chính y u khác

V hàng h i, Ngành GTVT trong giai đo n v a qua đã hoàn thành nâng c p giai đo n

1 các c ng bi n t ng h p qu c gia ch y u nh : C ng Cái Lân, C ng H i Phòng, C ng

C a Lò, C ng V ng Áng, C ng Tiên Sa, C ng Nha Trang, C ng Sài Gòn, C ng Quy

Nh n, C ng C n Th và hoàn thành nâng c p m t s c ng đ a ph ng c n thi t đáp

ng l ng hàng hóa thông qua

V hàng không, t t c các c ng hàng không trên kh p c n c đ u đ c nâng c p, đáp

ng đ c nhu c u đi l i b ng máy bay đang ngày m t gia t ng [5]

Song bên c nh đó, công tác qu n lý các d án đ c bi t là công tác qu n lý chi phí các

d án đ u t xây d ng công trình đ ng b còn t n t i m t s h n ch c n đ c kh c

ph c, đó là:

- V h th ng v n b n pháp lu t: M c dù trong nh ng n m qua Nhà n c đã ban hành nhi u v n b n v công tác qu n lý chi phí d án nh : Ngh đ nh s 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015 c a Chính ph v qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình; Lu t Xây d ng s 50/2014/QH13; Lu t u t công s 49/2014/QH13; Lu t u th u s 43/2013/QH13… nh ng nhìn chung, h th ng các v n b n quy ph m pháp lu t còn

ch a đ y đ , ch a đ ng b , kh p khi ng gi a các Lu t Các v n b n h ng d n Lu t, các Ngh đ nh, Thông t ban hành còn ch m, ch a k p th i, ph i b sung thay đ i nhi u Còn có s mâu thu n gi a các v n b n Lu t, gi a Ngh đ nh v i Thông t

- Công tác qu n lý d án các công trình giao thông đ ng b còn l ng l o d n đ n tình

tr ng th t thoát, nguyên nhân là do:

+ Trình đ n ng l c còn y u kém c a ch d án và Ban qu n lý d án;

+ Công tác ki m tra, thanh tra, giám sát c a ch đ u t th c hi n không đ y đ và

ch a nghiêm túc;

+ C ch phân công, phân c p, ph i h p ch ng chéo, trách nhi m không đ c quy

đ nh rõ ràng Chính sách tài chính thi u n đ nh, chính sách đ n bù gi i phóng m t

b ng và tái đ nh c không th ng nh t và thi u nh t quán

- Công tác qu n lý tài chính trong các công trình giao thông đ ng b ch a t t: Chi phí phát sinh th ng x y ra đ i v i các d án h t ng, công ngh , th ng do m t s nguyên nhân chính:

+ Vi c l p d toán không d tính đ c đ y đ các chi phí, có th do n ng l c c a

ng i l p d toán ho c do không đ c s d li u cho vi c tính toán;

+ Chi phí đ u vào gia t ng có th do nhà cung c p t ng giá bán ho c do tính hình l m phát, m t giá đ ng ti n;

+ Thi t k d án b thay đ i;

+ Có nh ng công vi c m i phát sinh không đ c l ng tr c trong d toán

1.4 Nh ng bài h c kinh nghi m trong công tác qu n lý chi phí d án

1.4.1 Kinh nghi m c a Trung Qu c

Trung Qu c là m t qu c gia l n, có m t s đ c đi m t ng đ ng v i Vi t Nam Chính

ph Trung Qu c c ng đang tích c c th c hi n các gi i pháp phòng, ch ng th t thoát, lãng phí trong đ u t xây d ng t i các d án s d ng v n NSNN và các ngu n v n khác c a nhà n c Ki m soát chi đ u t xây d ng c b n nói chung và các d án s

d ng v n NSNN nói riêng đ c Trung Qu c h t s c quan tâm Trung Qu c r t chú

tr ng t i chi n l c phát tri n kinh t xã h i, quy ho ch, k ho ch phát tri n ngành,

l nh v c Trung Qu c đã ban hành Lu t quy ho ch xây d ng là c s cho các ho t

đ ng xây d ng trong ph m vi c n c Quy ho ch xây d ng đ c tri n khai nghiêm túc, là c n c quan tr ng trong vi c hình thành ý đ v d án TXD, l p d án TXD

và tri n khai d án TXD t NSNN

Chi phí TXD t i các d án NSNN Trung Qu c đ c xác đ nh theo nguyên t c

“L ng th ng nh t – Giá ch đ o – Phí c nh tranh” Theo nguyên t c này chi phí TXD đ c phân tích, tính toán theo tr ng thái đ ng phù h p v i c ch khuy n khích đ u t và di n bi n giá c trên th tr ng xây d ng theo quy lu t cung – c u Công tác qu n lý chi phí đ u t xây d ng t i các d án th hi n đ c m c đích c th :

V xác đ nh chi phí đ u t xây d ng h p lý, kh ng ch chi phí đ u t xây d ng có

hi u l c và đem l i l i ích cao nh t Ngay trong giai đo n n y sinh ý t ng d án, các nhà t v n đ u t xây d ng d án s d ng đ ng th i ph ng pháp đánh giá kinh t xã

h i và đánh giá kinh t tài chính, ch đ ng đ u t l a ch n d án v i ph ng án chi phí h p lý nh t đ đ t đ c m c tiêu kinh t xã h i cao nh t n giai đo n thi t k , các nhà t v n s d ng ph ng pháp phân tích giá tr l a ch n gi i pháp thi t k phù

h p đ hình thành chi phí h p lý nh t Qu n lý chi phí TXD t i các d án Trung

Qu c v n áp d ng c ch l p, xét duy t và kh ng ch chi phí TXD cu i các giai

đo n theo nguyên t c giá quy t toán cu i cùng không v t quá giá đ u t đã xác đ nh ban đ u

Kh ng ch chi phí TXD công trình có hi u l c chính là đi u ch nh chi phí trong t ng giai đo n đ u t không phá v h n m c giá, chi phí đ c duy t t ng giai đo n Các chênh l ch phát sinh trong quá trình th c hi n đ u t th ng xuyên đ c xem xét, đi u

chnh đ đ m b o vi c kh ng ch chi phí có hi u l c kh ng ch ch t l ng th i gian và giá thành công trình xây d ng xuyên su t t giai đo n hình thành ý t ng đ u

t , ch tr ng đ u t đ n chu n b đ u t , th c hi n đ u t , k t thúc xây d ng bàn giao công trình đ a vào s d ng Trung Qu c thông qua quan h H p đ ng kinh t hình thành c ch giám sát Nhà n c và giám sát xã h i trong đ u t xây d ng, v i mô hình qu n lý giám sát ph i h p b n bên: Bên A (ch đ u t ) – bên B (thi t k ) – bên C (đ n v thi công) – bên D (giám sát)

Chính ph Trung Qu c ch qu n lý vi c th m đ nh, phê duy t t ng m c đ u t đ i v i

d án s d ng v n NSNN; giá xây d ng đ c hình thành theo c ch th tr ng Nhà

n c công b đ nh m c xây d ng ch đ tham kh o; Nhà n c khuy n khích s d ng

H p đ ng trong đ u t xây d ng theo thông l qu c t Trung Qu c đã và đang xây

d ng và phát tri n m nh vi c s d ng các k s đ nh giá trong vi c ki m soát và

kh ng ch chi phí xây d ng Trung Qu c r t chú tr ng t i vi c xây d ng h th ng thông tin d li u v chi phí xây d ng, cung c p các thông tin v giá xây d ng đ m b o tính minh b ch và tính c nh tranh trong n n kinh t th tr ng Chính ph Trung Qu c không can thi p tr c ti p vào vi c qu n lý chi phí đ u t xây d ng t i các d án s

d ng v n NSNN, mà ch ban hành các quy đ nh có tính ch t đ nh h ng th tr ng,

b o đ m tính công b ng, b o v quy n l p h p pháp c a các ch th tham gia ho t

đ ng xây d ng, xã h i hóa công tác đ nh m c xây d ng, đ n giá xây d ng và s d ng

c ch th tr ng đ th a thu n, xác đ nh giá xây d ng công trình Xu th này không

nh ng đã và đang đ c áp d ng Trung Qu c mà còn đ c các n c Pháp, M áp

d ng r ng rãi [9]

1.4.2 Kinh nghi m c a Anh

n c Anh, t ch c Chính ph có tính t p trung hoá cao, m c dù v y, các B th ng

có quy n t ch cao i v i các d án quan tr ng c a Chính ph , có các t ch c đóng vai tin Ch đ u t c a các d án M i t ch c này qu n lý các d án thu c v chuyên môn c a h Ví d : d án đ u t xây d ng m t tuy n đ ng cao t c đ c qu n lý b i

c quan qu n lý đ ng cao t c, d án đ ng s t đ c qu n lý b i c quan qu n lý giao thông, c quan N ng l ng nguyên t qu n lý các d án n ng l ng, c quan D u khí

qu n lý các d án d u khí, các d án c p thoát n c do c quan môi tr ng qu n lý, các d án c ng hàng không đ c quan lý b i c quan c ng hàng không v.v Ngoài ra còn có các công ty, các qu đ u t làm ch đ u t c a các d án do h đ u t

i v i các d án c a Chính ph Anh, ch đ u t y nhi m cho K s chuyên ngành

và Ki n trúc s là công ty t nhân (ho c do Nhà n c tuy n) đ phác th o d án và thi t k s b Trong giai đo n này K s chuyên ngành và Ki n trúc s đ c h tr

b i T v n thi t k và T v n qu n lý chi phí là các công ty t nhân Các công ty này

đ c gi i thi u b i các K s chuyên ngành và Ki n trúc s cho ch đ u t l a ch n Khi l ng v n dành cho d án đ c ch p thu n, thi t k s b s đ c trình cho ch

đ u t T v n qu n lý chi phí l p d toán s b mô t l ng v n xây d ng s đ c chi tiêu nh th nào D toán s b đ c xác đ nh trên thi t k Do đó, d toán s b đ a

ra m c tiêu, chi phí cho m i ng i trong nhóm thi t k Khi các quy t đ nh v thi t k

đ a ra, T v n qu n lý chi phí s l p d toán và d toán này có liên quan đ n d toán

s b đã đ c duy t N u b v t quá d toán s b đã đ c duy t, d toán s b ho c thi t k s b c nh báo Chi phí d phòng trong d toán s b s giúp gi i quy t các

v n đ x y ra M c dù v y, th ng thì ít g p nh ng thay đ i trong ngân sách ho c thi t

k s b trong giai đo n thi t k thi công Khi xong thi t k thi công, T v n qu n lý chi phí s l p bi u kh i l ng bao g m chi ti t t t c các h ng m c công vi c theo yêu

c u thi t k Bi u kh i l ng s đ c áp giá và sau đó s đ c s d ng đ phân tích

H s th u c a các nhà th u

Anh, không có nhà th u thu c Nhà n c (ch có các c quan qu n lý công trình công c ng nh ng ch y u cho các công vi c b o trì và kh n c p), do đó các d án quan tr ng đ c đ u th u gi a các công ty t nhân Có th trao th u d i hình th c

th u chính, xây d ng – v n hành – chuy n giao ho c là chìa khóa trao tay Sau khi trao

th u xây d ng, quy trình qu n lý chi phí đ c thi t l p đ ki m soát trong quá trình xây d ng do T v n qu n lý chi phí ti n hành

T v n qu n lý chi phí c a Anh r t giàu kinh nghi m và chuyên nghi p, h s d ng ngu n d li u đ c xây d ng d a trên kinh nghi m và các d án t ng t đã có nghiên c u giá th tr ng v t li u, nhân công, máy móc đ t p d toán ngân sách và chi phí xây d ng, đ c s d ng làm c s đánh giá h s th u Ph ng pháp lu n c a

h th ng qu n lý chi phí xây d ng c a Anh là liên t c c i ti n d toán chi phí d án

d a trên m c đ chi ti t c a thi t k đ a ra Do đó, vi c phân tích chi phí đ c tri n khai t tính toán trên m2, chi phí c b n đ n b ng kh i l ng chi ti t

đ c phân tích b i t v n qu n lý chi phí Thông th ng trong tr ng h p này nhà

th u đ a ra giá th u th p nh t s đ c quy t đ nh trúng th u tuy nhiên giá c s đ c xem xét k và n u có b t k m t l i nào thì s đ c thông báo cho nhà th u liên quan

T i Anh, trong giai đo n sau khi ký k t h p đ ng xây d ng, ph ng pháp ki m soát chi phí đ c s d ng là ph ng pháp xác đ nh m c ngân sách và d báo ngân sách

M c ngân sách đ c l p b i T v n qu n lý chi phí, m c này đ c dùng đ so sánh ngân sách th i đi m hi n t i và d báo cho các giai đo n trong t ng lai M c ngân sách này s đ c c p nh t b t c khi nào có s thay đ i quan tr ng (các phát sinh) và

đ c c p nh t hàng tháng Thanh toán cho nhà th u th ng đ c d a trên các đánh giá hàng tháng v kh i l ng công vi c th c hi n theo tính toán c a nhà th u và đ n giá

ki m tra b i T v n qu n lý chi phí [9]

1.4.3 Nh ng bài h c kinh nghi m trong công tác qu n lý chi phí d án

Qua kinh nghi m c a m t s n c đã đ c p trên, Anh T v n qu n lý chi phí đóng vai trò h t s c quan tr ng trong công tác qu n lý chi phí, đây là m t đi m m nh

mà chúng ta c n h c h i, đ đ t đ c k t qu mong mu n thì ph i t ch c qu n lý và

ki m soát đ c chi phí đ u t xây d ng công trình t t Y u t con ng i đây vô cùng quan tr ng vì đây là y u t luôn xuyên su t trong quá trình th c hi n d án Trung Qu c thì mô hình khá t ng đ ng v i Vi t Nam, nh ng Trung Qu c vi c

qu n lý, ki m soát là h t s c nghiêm túc và sát sao, ki m soát t giai đo n n y sinh ý

t ng d án đ n khi quy t toán Các giai đo n luôn tuân th theo nh ng nguyên t c

nh t đ nh đã đ ra đ m b o chi phí cu i cùng không v t quá giá tr đ u t đã đ c xác đ nh ban đ u

ây là nh ng bài h c mà khi áp d ng Vi t Nam s t n r t nhi u th i gian đ thay đ i

h th ng, c n s nâng cao n ng l c chuyên môn và ý th c c a nh ng cá nhân tham gia

K T LU N CH NG 1

Qua nghiên c u Ch ng 1, tác gi đã trình bày lý thuy t c b n v d án TXD, qu n

lý d án TXD và vai trò c a qu n lý d án TXD, qu n lý chi phí đ u t xây d ng

t đó có th th y vai trò c a công tác qu n lý chi phí là vô cùng quan tr ng trong công tác qu n lý d án TXD công trình

Tác gi c ng đã nêu ra các đ c đi m c a công trình giao thông nh h ng đ n công tác

qu n lý chi phí và th c tr ng công tác qu n lý chi phí các d án công trình giao thông trong th i gian qua, trong đó có nêu đ c tình hình phát tri n, hoàn thi n h th ng giao thông c a n c ta trong nh ng n m qua, nh ng v n đ đã làm đ c và nh ng v n

đ b t c p, c n kh c ph c Có th th y, qu n lý chi phí các d án công trình xây d ng

đã r t khó kh n thì qu n lý chi phí các d án công trình giao thông càng khó kh n h n

b i nh ng đ c đi m c a nó vô cùng ph c t p

Cùng v i đó, tác gi c ng đã nêu lên nh ng kinh nghi m qu n lý chi phí m t s

n c trên th gi i t đó rút ra đ c nh ng kinh nghi m cho Vi t Nam

CH NG 2: C S KHOA H C VÀ PHÁP LÝ TRONG QU N LÝ CHI

2.1 Nguyên t c và vai trò trong qu n lý chi phí d án s d ng v n Ngân sách

Nhà n c

2.1.1 D án s d ng v n Ngân sách Nhà n c

Ngân sách Nhà n c là toàn b các kho n thu, chi c a Nhà n c đ c d toán và th c

hi n trong kho ng m t th i gian nh t đ nh do c quan nhà n c có th m quy n quy t

đ nh đ đ m b o th c hi n các ch c n ng nhi m v c a Nhà n c theo Lu t Ngân sách [10]

- D án TXD s d ng v n NSNN ph thu c r t nhi u vào kh n ng thu ngân sách

c a trung ng và đ a ph ng theo các th i đo n niên l ch (tháng, quý, n m) T đ c

đi m này th ng x y ra quá trình c p v n cho d án không đ u cho d án gây nên s c

ép r t l n cho Ch đ u t và nhà th u trong vi c l p k ho ch th c hi n các công vi c

c a d án

2.1.2 Nguyên t c trong qu n lý chi phí d án s d ng v n Ngân sách Nhà n c

Theo Ngh đ nh 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015 [11] và Lu t Xây d ng s 50/2014/QH13 [1] vi c qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình ph i th c hi n theo

04 nguyên t c sau đây:

Th nh t, qu n lý chi phí đ u t xây d ng ph i b o đ m m c tiêu đ u t , hi u qu d

án đã đ c phê duy t, phù h p v i trình t đ u t xây d ng theo quy đ nh và ngu n

v n s d ng Chi phí đ u t xây d ng ph i đ c tính đúng, tính đ cho t ng d án, công trình, gói th u xây d ng, phù h p v i yêu c u thi t k , ch d n k thu t, đi u ki n xây d ng, m t b ng giá th tr ng t i th i đi m xác đ nh chi phí và khu v c xây d ng công trình

Th hai, Nhà n c th c hi n qu n lý chi phí đ u t xây d ng thông qua vi c ban hành,

h ng d n, ki m tra vi c th c hi n các quy đ nh pháp lu t; h ng d n ph ng pháp

l p và qu n lý chi phí đ u t xây d ng

Th ba, ch đ u t ch u trách nhi m qu n lý chi phí đ u t xây d ng t giai đo n chu n b d án đ n khi k t thúc xây d ng đ a công trình c a d án vào khai thác s

d ng trong ph m vi t ng m c đ u t c a d án đ c phê duy t g m c tr ng h p

t ng m c đ u t đ c đi u ch nh theo quy đ nh Ch đ u t đ c thuê t ch c, các nhân t v n qu n lý chi phí đ đi u ki n n ng l c v qu n lý d án đ u t xây d ng đ

l p, th m tra, ki m soát và qu n lý chi phí đ u t xây d ng

Th t , vi c thanh tra, ki m tra, ki m toán chi phí đ u t xây d ng ph i đ c th c

hi n theo các c n c , n i dung, cách th c, th i đi m xác đ nh t ng m c đ u t xây

d ng, d toán xây d ng, d toán gói th u xây d ng, đ nh m c xây d ng, giá xây d ng,

ch s giá xây d ng c a công trình đã đ c ng i quy t đ nh đ u t , ch đ u t th ng

nh t s d ng phù h p v i các giai đo n c a quá trình hình thành chi phí theo quy đ nh

v qu n lý chi phí đ u t xây d ng t i Ngh đ nh s 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015

2.1.3 Vai trò trong qu n lý chi phí d án s d ng v n Ngân sách Nhà n c

n c ta trong th i gian qua đã có nh ng đ i m i, b c đ u phát huy tác d ng trong

vi c qu n lý các ho t đ ng xây d ng h ng t i n n kinh t th tr ng có s qu n lý

c a nhà n c Nhà n c đã ban hành các quy đ nh, h ng d n và ki m tra v qu n lý chi phí xây d ng nh m đ m b o hi u qu s d ng v n, tránh lãng phí th t thoát v n

đ u t xây đ ng công trình

M c dù đã có nh ng thay đ i m i r t thu n l i, tuy nhiên vi c th c hi n đ u t xây

d ng công trình cho th y v n còn nh ng h n ch trong công tác qu n lý, ki m soát chi phí đ u t xây d ng công trình Tình tr ng các công trình th ng xuyên đi u ch nh

TM T, d toán và phát sinh chi phí trong quá trình th c hi n còn khá ph bi n đ c

bi t là các công trình s d ng v n nhà n c Có nhi u nguyên nhân liên quan đ n tình

tr ng trên song có m t nguyên nhân là công tác qu n lý, ki m soát chi phí xây d ng

th c hi n ch a t t

M t khác, cùng v i quá trình toàn c u hóa n n kinh t th gi i, nh ng yêu c u v hi u

qu đ u t xây d ng công trình đã t o ra nh ng áp l c c n thi t ph i ki m soát chi phí,

tr ng đ i v i vi c hoàn thành t t công tác thi t k và xây d ng

- Nh ng áp l c trên cùng v i nh ng yêu c u ph i có s ch c ch n khi đ a ra ngân sách

c a d án; d án đ c xây d ng trong ph m vi tài chính đã đ nh tr c; công trình hoàn thành đúng th i h n, ch t l ng t t nh t t ng ng v i m c giá và không có nh ng phát sinh

2.2 N i dung công tác qu n lý chi phí theo giai đo n và theo công vi c

2.2.1 Qu n lý chi phí theo giai đo n

Vòng đ i c a d án g m giai đo n chu n b d án, giai đo n th c hi n d án và giai

đo n k t thúc d án Trong m i giai đo n chúng ta qu n lý, ki m soát t t chi phí s

h n ch lãng phí v n

2.2.1.1 Giai đo n chu n b d án

Qu n lý, ki m soát chí phí trong giai đo n chu n b d án là m t khâu quan tr ng khi hình thành d án Giai đo n chu n b d án đ c hình thành t l p, phê duy t kh o sát

s b ; l p và phê duy t ch tr ng đ u t ; l p thi t k c s ; th m đ nh, phê duy t d

án

Khi l p d án đ u t xây d ng công trình (báo cáo nghiên c u ti n kh thi), ch đ u t

ph i xác đ nh s b t ng m c đ u t S b t ng m c đ u t xây d ng là c tính chi phí đ u t xây d ng c a d án đ c xác đ nh phù h p v i ph ng án thi t k s b và các n i dung khác c a Báo cáo nghiên c u ti n kh thi T ng m c đ u t đ c tính toán phù h p v i n i dung c a d án và thi t k c s Vi c qu n lý t t chi phí giai

th u thi công và tri n khai thi công

Trong giai đo n này c n ph i t ch c qu n lý công tác đ u th u th t t t, l a ch n đ n

v t v n ch t l ng đ m b o d án Trong b c kh o sát, c n ph i ki m soát k l ng

s li u kh o sát và th c t đ m b o s li u không b sai khác đ làm tài li u c n c vào

s li u b c kh o sát đ thi t k , l p d toán d án phù h p

D toán ph i đ c tính đúng, tính đ ; ph i đ c áp đ nh m c, đ n giá cho phù h p

C n ph i th m tra, th m đ nh d toán cho phù h p

Vi c tri n khai thi công d án c n đ c đ m b o ti n đ và ch t l ng, vi c ch n l a

đ c nhà th u thi công có n ng l c và ch t l ng s giúp ti n đ và ch t l ng c a d

án đ c đ m b o

2.2.1.3 Giai đo n k t thúc d án

Giai đo n k t thúc d án là giai đo n ch đ u t t ch c nghi m thu, bàn giao công trình đ a vào s d ng; thanh toán, quy t toán h p đ ng; thanh toán, quy t toán v n

đ u t xây d ng

Ch đ u t c n ph i ki m soát, nghi m thu kh i l ng th c t v i kh i l ng h p

đ ng đã ký k t n v th m tra theo phân c p th m tra các chi phí, ngu n v n và các

v n đ khác c a công trình đ m b o theo quy đ nh

2.2.2 Qu n lý chi phí theo công vi c d án

qu n lý đ c t t, có th phân chia quá trình th c hi n d án thành m t s công vi c chính, m i công vi c ph i đ c th c hi n theo m t quy trình th t c, phù h p theo quy

đ nh c a pháp lu t

M t s công vi c chính trong công tác qu n lý chi phí, đó là: Qu n lý t ng m c đ u t ;

qu n lý kh o sát; qu n lý thi t k xây d ng; qu n lý d toán; qu n lý thi công; qu n lý

h p đ ng; qu n lý thanh quy t toán

2.2.2.1 Qu n lý t ng m c đ u t

T ng m c đ u t là toàn b chi phí đ u t xây d ng c a d án đ c xác đ nh phù h p

v i thi t k c s và các n i dung khác c a Báo cáo nghiên c u ti n kh thi đ u t xây

c a t ng m c đ u t đ c th hi n Hình 2.1

Hình 2.1 Các thành ph n chi phí thu c t ng m c đ u t

V cách xác đ nh t ng m c đ u t thì theo Ngh đ nh s 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015 c a Chính ph thì có 04 cách xác đ nh t ng m c đ u t :

Th nh t, xác đ nh t ng m c đ u t t kh i l ng xây d ng tính theo thi t k c s và các yêu c u c n thi t khác c a d án

Th hai, xác đ nh t ng m c đ u t theo su t v n đ u t xây d ng công trình đ c c quan nhà n c có th m quy n ban hành

Th ba, xác đ nh t ng m c đ u t t d li u chi phí các công trình t ng t đã ho c đang th c hi n Các công trình này ph i có quy mô, đ a đi m gi ng v i công trình mà

c a nhà n c đ i v i các chi phí s d ng đ tính toán, xác đ nh các chi phí trong t ng

m c đ u t

C n xác đ nh các giá tr c a t ng m c đ u t xây d ng sau khi th c hi n th m đ nh Phân tích nguyên nhân t ng, gi m và đánh giá vi c b o đ m hi u qu đ u t c a d án theo giá tr t ng m c đ u t xây d ng sau th m đ nh

V đi u ch nh t ng m c đ u t : T ng m c đ u t ch đ c đi u ch nh khi th a mãn các tr ng h p sau:

- Do nh h ng c a thiên tai, s c môi tr ng, đ ch h a, h a ho n và các y u t b t

kh kháng khác;

- Xu t hi n y u t mang l i hi u qu cao h n cho d án khi đã đ c ch đ u t ch ng minh v hi u qu tài chính, kinh t - xã h i do vi c đi u ch nh d án mang l i;

- Khi quy ho ch xây d ng thay đ i có nh h ng tr c ti p t i d án;

- Khi ch s giá xây d ng do B Xây d ng, y ban nhân dân c p t nh công b trong

th i gian th c hi n d án l n h n ch s giá xây d ng đ c s d ng đ tính d phòng

tr t giá trong t ng m c đ u t d án đ c duy t

T ng m c đ u t đ c đi u ch nh g m t ng m c đ u t đ c phê duy t c ng (ho c

gi m) ph n giá tr t ng (ho c gi m) Ph n giá tr t ng (ho c gi m) ph i đ c th m tra,

th m đ nh làm c s đ phê duy t t ng m c đ u t đi u ch nh

Tr ng h p ch đi u ch nh c c u các kho n m c chi phí g m c chi phí d phòng

nh ng không làm thay đ i giá tr t ng m c đ u t xây d ng đã phê duy t thì ch đ u

t t ch c đi u ch nh, th m đ nh, báo cáo ng i quy t đ nh đ u t và ch u trách nhi m

v vi c đi u ch nh c a mình

Tr ng h p đã s d ng h t chi phí d phòng trong t ng m c đ u t xây d ng đã phê duy t g m c chi phí d phòng cho y u t tr t giá, ch đ u t t ch c xác đ nh b sung kho n chi phí d phòng do y u t tr t giá khi ch s giá xây d ng do c quan nhà n c có th m quy n công b t khi th c hi n d án đ n th i đi m đi u ch nh l n

h n ch s giá xây d ng s d ng trong t ng m c đ u t đã phê duy t

Th m quy n quy t đ nh đi u ch nh phân lo i theo ngu n v n đ u t Ng i quy t đ nh

đ u t đi u ch nh d án s d ng v n nhà n c D án s d ng v n khác do ng i quy t đ nh đ u t quy t đ nh trên c s đ m b o các yêu c u v quy ho ch, an toàn,

b o v môi tr ng, phòng, ch ng cháy, n , qu c phòng, an ninh đã đ c c quan nhà

n c có th m quy n ch p thu n

Tr ng h p đi u ch nh d án làm thay đ i m c tiêu, quy mô đ a đi m xây d ng thì

ph i đ c s ch p thu n c a c quan nhà n c có th m quy n

Vi c đi u ch nh d án đ u t xây d ng ph i đ c th m đ nh, phê duy t

2.2.2.2 Qu n lý kh o sát

Kh o sát là m t công vi c r t quan tr ng trong đ u t xây d ng công trình, nó nh

h ng r t l n đ n thi t k xây d ng, vi c kh o sát k l ng và đ y đ s làm gi m b t

th t thoát, lãng phí ti n ngân sách và đ c bi t là đ m b o ch t l ng c a công trình

Kh o sát ph i phù h p v i đ a hình, đ a ch t th c t , các b c ph i tuân th theo tiêu chu n, quy chu n C th :

- Nhi m v kh o sát, ph ng án k thu t kh o sát xây d ng ph i đ c l p phù h p v i

lo i, c p công trình xây d ng, lo i hình kh o sát, b c thi t k và yêu c u c a vi c l p thi t k xây d ng

- Ph ng án k thu t kh o sát xây d ng ph i đáp ng yêu c u c a nhi m v kh o sát xây d ng và tuân th tiêu chu n, quy chu n k thu t v kh o sát xây d ng đ c áp

d ng

- Công tác kh o sát xây d ng ph i tuân th ph ng án k thu t kh o sát xây d ng, b o

đ m an toàn, b o v môi tr ng, đáp ng yêu c u c a nhi m v kh o sát xây d ng

đ c duy t và ki m tra, giám sát, nghi m thu theo quy đ nh

- K t qu kh o sát xây d ng ph i đ c l p thành báo cáo, đ m b o tính trung th c, khách quan, ph n ánh đúng th c t và ph i đ c phê duy t

- Nhà th u kh o sát xây d ng ph i đ đi u ki n n ng l c phù h p v i lo i, c p công trình xây d ng, lo i hình kh o sát

Hi n nay, nguyên nhân ch y u khi n chi phí t ng là do tính toán thi t k xây d ng

d a trên k t qu báo cáo kh o sát s sài, công trình ph i đi u ch nh nhi u l n d n đ n phát sinh chi phí

Công tác kh o sát nhi u công trình, đ c bi t là công trình giao thông s li u còn ch a đúng v i th c t , ph ng án tuy n còn ch a h p lý d n đ n tình tr ng đào, đ p không đúng nh h ng t i công tác qu n lý chi phí

2.2.2.3 Qu n lý thi t k xây d ng

Qu n lý thi t k xây d ng là b c h t s c quan tr ng trong công tác qu n lý d án D toán th ng đ c l p c n c theo thi t k , cho nên chi phí s t ng cao n u nh không

ki m soát khâu thi t k ch t ch

qu n lý thi t k t t, thì thi t k c n ph i đ m b o nh ng yêu c u nh :

- áp ng yêu c u c a nhi m v thi t k ; phù h p v i n i dung d án đ u t xây d ng

đ c duy t, quy ho ch xây d ng, c nh quan ki n trúc, đi u ki n t nhiên, v n hóa – xã

h i t i khu v c xây d ng

- N i dung thi t k xây d ng ph i đáp ng yêu c u c a t ng b c thi t k

- Tuân th tiêu chu n áp d ng, quy chu n k thu t, quy đ nh c a pháp lu t v s d ng

v t li u xây d ng, đáp ng yêu c u v công n ng s d ng, công ngh áp d ng (n u có); b o đ m an toàn ch u l c, an toàn trong s d ng, m quan, b o v môi tr ng,

ng phó bi n đ i khí h u, phòng, ch ng cháy, n và đi u ki n an toàn khác

- Có gi i pháp thi t k phù h p và chi phí xây d ng h p lý; b o đ m đ ng b trong

t ng công trình và v i các công trình liên quan; b o đ m đi u ki n v ti n nghi, v sinh, s c kh e cho ng i s d ng; t o đi u ki n cho ng i khuy t t t, ng i cao tu i,

tr em s d ng công trình Khai thác l i th và h n ch tác đ ng b t l i c a đi u ki n

t nhiên; u tiên s d ng v t li u t i ch , v t li u thân thi n v i môi tr ng

- Thi t k ph i đ c th m đ nh, phê duy t theo quy đ nh

- Nhà th u thi t k ph i có đ đi u ki n n ng l c phù h p v i lo i, c p công trình và công vi c do mình th c hi n

2.2.2.4 Qu n lý d toán

D toán xây d ng công trình là toàn b chi phí c n thi t đ xây d ng công trình đ c xác đ nh giai đo n th c hi n d án phù h p v i thi t k k thu t, thi t k b n v thi công và các yêu c u ph i th c hi n c a công trình

Thành ph n chi phí c a d toán c ng gi ng nh thành ph n chi phí c a t ng m c đ u

t chi không có thành ph n chi phí b i th ng, h tr và tái đ nh c D toán xây d ng công trình bao g m 6 thành ph n: Chi phí xây d ng; chi phí thi t b ; chi phí qu n lý d án; chi phí t v n đ u t xây d ng; chi phí khác và chi phí d phòng

Các thành ph n chi phí c a d toán đ c th hi n Hình 2.2

Hình 2.2 Các thành ph n chi phí thu c d toán đ u t xây d ng

- Chi phí xây d ng g m chi phí tr c ti p, chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c, thu giá tr gia t ng Chi phí xây d ng đ c xác đ nh b ng d toán;

- Chi phí thi t b g m chi phí mua s m thi t b công trình, thi t b công ngh , chi phí đào t o, chuy n giao công ngh , chi phí l p đ t, thí nghi m, hi u ch nh và các chi phí khác có liên quan Chi phí thi t b đ c xác đ nh b ng d toán;

- Chi phí qu n lý d án là chi phí c n thi t đ t ch c th c hi n các công vi c qu n lý

d án t giai đo n chu n b d án, th c hi n d án và k t thúc xây d ng đ a công trình

c a d án vào khai thác s d ng Chi phí qu n lý d án đ c xác đ nh b ng đ nh m c

các n i dung trên và đ c xác đ nh b ng đ nh m c t l ho c l p d toán Chi phí h ng

m c chung g m chi phí xây d ng nhà t m đ và đi u hành thi công t i hi n tr ng, chi phí an toàn lao đ ng, chi phí b o đ m an toàn giao thông ph c v thi công (n u có), chi phí b o v môi tr ng cho ng i lao đ ng trên công tr ng và môi tr ng xung quanh, chi phí hoàn tr m t b ng và h t ng k thu t do b nh h ng khi thi công công trình (n u có), chi phí thí nghi m v t li u c a nhà th u, chi phí di d i công trình ng m khác (đ i v i côn trình h t ng k thu t) và m t s chi phí khác có liên quan đ n công trình đ c xác đ nh b ng đ nh m c t l ho c b ng cách l p d toán

- Chi phí d phòng g m chi phí d phòng cho kh i l ng phát sinh và chi phí d phòng cho y u t tr t giá trong th i gian xây d ng công trình Chi phí d phòng cho

kh i l ng phát sinh đ c tính b ng t l ph n tr m trên t ng các chi phí quy đ nh và chi phí d phòng cho y u t tr t giá đ c tính trên c s đ dài th i gian xây d ng công trình và ch s giá xây d ng hàng n m

V n i dung qu n lý d toán đ u t xây d ng

- Ki m tra s phù h p kh i l ng công tác xây d ng, ch ng lo i và s l ng thi t b trong d toán so v i kh i l ng, ch ng lo i và s l ng thi t b tính toán t thi t k xây d ng, công ngh ;

- Ki m tra tính đúng đ n, h p lý c a vi c áp d ng, v n d ng đ nh m c d toán, giá xây

d ng c a công trình và quy đ nh khác có liên quan trong vi c xác đ nh các kho n m c chi phí c a d toán xây d ng công trình;

- Xác đ nh giá tr d toán xây d ng công trình sau th m đ nh và ki n ngh giá tr d toán xây d ng đ c p có th m quy n xem xét, phê duy t ánh giá m c đ t ng, gi m

c a các kho n m c chi phí, phân tích nguyên nhân t ng, gi m so v i giá tr d toán xây d ng công trình đ ngh th m đ nh

V đi u ch nh d toán công trình

D toán xây d ng công trình đã phê duy t ch đ c đi u ch nh trong các tr ng h p:

- i u ch nh t ng m c đ u t xây d ng;

- Thay đ i, b sung thi t k nh ng không trái v i thi t k c s ho c thay đ i c c u chi phí trong d toán k c chi phí d phòng nh ng không v t t ng m c đ u t xây

Ch đ u t t ch c xác đ nh d toán xây d ng công trình đi u ch nh làm c s đ đi u

ch nh giá h p đ ng, giá gói th u và đi u ch nh t ng m c đ u t

Tr ng h p ch đi u ch nh c c u các kho n m c chi phí nh ng không làm thay đ i giá tr d toán xây d ng đã đ c phê duy t bao g m c chi phí d phòng thì ch đ u

t t ch c đi u ch nh

2.2.2.5 Qu n lý thi công

Thi công là vi c giám sát, ch đ o, đi u ph i, t ch c, lên k ho ch đ i v i các giai

đo n c a vòng đ i d án xây d ng công trình M c đích c a nó là t góc đ qu n lý và

t ch c, áp d ng các bi n pháp nh m đ m b o th c hi n t t m c tiêu d án nh : m c tiêu v giá thành, m c tiêu th i gian, m c tiêu ch t l ng Vì th làm t t công tác qu n

lý là m t vi c có ý ngh a vô cùng quan tr ng Trong công tác qu n lý thi công, qu n lý

ti n đ và qu n lý kh i l ng thi công là vô cùng quan tr ng, d án có ti n đ thi công

t t s gi m giá thành chi phí Vi c tính đúng kh i l ng thi t k đ c duy t, áp d ng

đ n giá đ nh m c h p lý s giúp chi phí đ u t s không b đ i lên quá cao, đ m b o