Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên (Luận văn thạc sĩ)

Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện BiênQuản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÙI XUÂN QUÝ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH

Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC

HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phùng Thị Hằng

THÁI NGUYÊN - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này do bản thân tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa họccủa PGS.TS Phùng Thị Hằng Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn làtrung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Mọi thông tintrích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc

Thái Nguyên, tháng 12 năm 2018

Tác giả Bùi XuânQuý

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn Ban chủ nhiệm Khoa Tâm lý giáo dục, các giảngviên Khoa Tâm lý giáo dục trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tận tìnhgiảng dạy và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình học tập,nghiên cứu và thực hiện luậnvăn

Với tìnhcảmchân thành, tácgiảxinđược bày tỏ lòng biếtơn, cảmơnsâu sắctớiPGS.TS.PhùngThịHằngđãtậntìnhhướngdẫn,giúp đỡđểluậnvănđược hoànthành

Tác giả xin được gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, lãnh đạo các phòng ban, các giáoviên và học sinh các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnhĐiện Biên đã nhiệt tình giúp đỡ tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành luậnvăn

Cuối cùng, tác giả xin được gửi lời cảm ơn tới bạn bè, gia đình và đồng nghiệp đã luônđộng viên, giúp đỡ tác giả hoàn thành khóa học

Thái Nguyên, tháng 12 năm 2018

Tác giả Bùi XuânQuý

MỤC LỤC

LỜICAMĐOAN i

LỜICẢMƠN ii

MỤCLỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪVIẾTTẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG,BIỂU ĐỒ v

MỞĐẦU 1

1 Lí do chọnđềtài 1

2 Mục đíchnghiêncứu 2

3 Khách thể và đối tượngnghiêncứu 2

4 Giả thuyếtkhoa học 3

5 Nhiệm vụnghiêncứu 3

6 Phạm vinghiêncứu 3

7 Phương phápnghiên cứu 4

8 Cấu trúcluậnvăn 5

Chương 1:CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCMÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNGDÂN TỘC BÁN TRÚTIỂUHỌC 6

1.1 Tổng quan nghiên cứuvấnđề 6

1.1.1 Trênthếgiới 6

1.1.2 ỞViệtNam 8

1.2 Các khái niệmcơbản 10

1.2.1 Quảnlý 10

1.2.2 Dạy học, hoạt độngdạyhọc 11

1.2.3 Hoạt độngdạyhọc mônTiếngAnh 12

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học mônTiếng Anh 13

1.3 Một số vấn đề cơ bản về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trườngphổ thông dân tộc bán trútiểuhọc 13

1.3.1 HoạtđộngdạyhọcmônTiếngAnhởtrườngphổthôngdântộcbántrútiểuhọc 13

1.3.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường phổ thôngdân tộc bán trútiểu học 24

4 iv

1.3.3 Những yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anhcho

học sinh ở trường phổ thông dân tộc bán trútiểuhọc 29

Tiểu kếtchương1 32

Chương 2:THỰC TRẠNG QUẢNLÍHOẠT ĐỘNGDẠY HỌCMÔNTIẾNG ANHỞCÁCTRƯỜNGPHỔTHÔNGDÂNTỘCBÁN TRÚTIỂU HỌCHUYỆNNẬM PỒ,TỈNHĐIỆNBIÊN 33

2.1 Vài nét về các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học đượckhảosát 33

2.1.1 Đặcđiểmtựnhiên,kinhtế-vănhóa-xãhộicủahuyệnNậmPồ,tỉnhĐiệnBiên 33

2.1.2 Khái quát về các trường PTDTBT tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên 342.2 Mục đích, nội dung và phương phápkhảosát 37

2.2.1 Mục đích khảosát 37

2.2.2 Phạm vi và đối tượngkhảosát 37

2.2.2 Nội dungkhảosát 37

2.2.3 Phương pháp khảo sát và phương thức xử lýsốliệu 37

2.3 Kết quảkhảosát 38

2.3.1 Thực trạng hoạt động dạy họcmôn Tiếng Anh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnhĐiệnBiên 38

2.3.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường phổthông dân tộc bán trú tiểu học, huyện Nậm Pồ - tỉnhĐiện Biên 48

2.3.3 Thựctrạngcác yếu tố ảnhhưởngđến quản lýhoạt độngdạy họcmônTiếngAnhởcáctrườngphổthôngdân tộc bán trútiểuhọchuyệnNậmPồ,tỉnhĐiệnBiên 60

2.3.4 Đánh giá chung vềthựctrạng 62

Tiểu kếtchương2 65

Chương 3:BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNGANH Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌCHUYỆN NẬM PỒ, TỈNHĐIỆNBIÊN 66

3.1 Các nguyên tắc đề xuấtbiệnpháp 66

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tínhđồngbộ 66

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tínhthựctiễn 66

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo chất lượng và tínhhiệuquả 66

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa vàpháttriển 66

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tínhkhảthi 67

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường phổthông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnhĐiện Biên 67

3.2.1 Chỉ đạo xây dựng kế hoạch dạy học môn Tiếng Anh ở trường PTDTBTphù hợp với tình hìnhthực tiễn 67

3.2.2 Chỉ đạo triển khai sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lựcdạy học mônTiếngAnh 69

3.2.3 Chỉ đạo đổi mới nội dung và phương phápdạyhọc môn Tiếng Anh ở cáctrường PTDTBT tiểu học theo hướng phát triển năng lựchọcsinh 72

3.2.4 Chỉ đạo đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập mônTiếng Anh ở trường PTDTBTtiểuhọc 75

3.2.5 Chỉ đạo tăng cường các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuậtphục vụ dạy học môn Tiếng Anh ở trường PTDTBTtiểu học 77

3.3 Mối quan hệ giữa cácbiệnpháp 79

3.4 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của cácbiệnpháp 80

3.4.1 Mục đích khảonghiệm 80

3.4.2 Nội dungkhảonghiệm 80

3.4.3 Phương phápkhảonghiệm 80

3.4.4 Kết quảkhảo nghiệm 80

Tiểu kếtchương3 85

KẾT LUẬN VÀKHUYẾNNGHỊ 86

1 Kếtluận 86

2 Khuyếnnghị 87

TÀI LIỆUTHAMKHẢO 89

PHỤLỤC 91

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ

Bảng2.1 Mạng lưới trường lớp HS, GV Tiểu học huyện Nậm Pồ năm

học2016- 2017 35Bảng2.2 Tình hình CSVC tại các trường PTDTBT tiểu họchuyện Nậm

Pồ,tỉnhĐiệnBiên 36Bảng2.3 Bảng tổng hợp đối tượng và số lượng phiếukhảosát 37Bảng2.4 Nhận thức của CBQL, giáo viên, học sinh về tầm quan trọng củaHĐDH

môn Tiếng Anh ở trường PTDTBTtiểuhọc 38Bảng2.5 ĐánhgiácủaCBQLvàgiáo viênvềmứcđộthực hiệnvàkết

quảđạtđượcđốivớinộidungdạyhọcmôntiếngởcáctrườngPTDTBTtiểuhọc 41Bảng2.6 Đánh giá của CBQL và giáo viên về mức độ thực hiện và hiệu

quảđạtđượccủaviệcsửdụngphươngphápdạyhọcmônTiếngAnhở

các trường PTDTBTtiểuhọc 44Bảng2.7 Đánh giá học sinh về mức độ thực hiện của việc sử dụng phươngpháp

dạy tiếng Anh ở các trường PTDTBTtiểuhọc 45Bảng2.8 Kết quả học tập môn Tiếng Anh của học sinh các

trườngPTDTBTtiểuhọc 47Bảng2.9 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp xây dựng kế hoạchquản

lý hoạt động dạy học mônTiếngAnh 49Bảng 2.10 Ý kiến đánh giá của CBQL và giáo viên về việc tổ chức thực hiệnhoạt

động dạy học môn Tiếng Anhở các trường PTDTBTtiểuhọc 52Bảng 2.11 Ý kiến đánh giá của CBQL và giáo viên về thực trạng chỉ đạo hoạtđộng

dạy học môn Tiếng Anhở các trường PTDTBTtiểuhọc 55Bảng 2.12 Ý kiến đánh giá của CBQL và giáo viên về kiểm tra, đánh giá kếtquả

dạy học môn Tiếng Anhở các trường PTDTBTtiểuhọc 58Bảng 2.13 Ý kiến đánh giá của CBQL và giáo viên vềcác yếu tố ảnh hưởng đếnquản

lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường PTDTBTtiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnhĐiệnBiên 60Bảng3.1 Kết quả khảo sát mức độ cần thiết của các biện pháp quản lí hoạtđộng

dạy học môn Tiếng Anh ở các trường PTDTBTtiểuhọc 81Bảng3.2 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp quản lí hoạt động dạyhọc

môn Tiếng Anh của các trường PTDTBTtiểuhọc 83

Vậy làm thế nào để quản lý tốt việc dạy tiếng Anh nói chung và dạy tiếng Anhnói riêng trong các trường Tiểu học? Đây là câu hỏi không dễ trả lời cho các nhà quản

lý giáo dục Vì thế cần quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh trong trường Tiểuhọc trên cơ sở quản lý hoạt động dạy của giáo viên, đảm bảo các hoạt động dạy họctích cực được sử dụng đúng yêu cầu, quy trình đề ra và đạt hiệu quả cao nhất; quản lýviệc học của học sinh sao cho các em được tạo hứng thú và các điều kiện học tập tốtnhất Song song với quản lý giáo viên và học sinh thì việc quản lý tốt chương trình,sách giáo khoa, cơ sở vật chất phục vụ cho dạy học tiếng Anh cũng là yếu tố giúp choviệc dạy tiếng Anh ở trường Tiểu học đạt hiệu quảcao

Hiện nay, đổi mới quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh trong trường Tiểu học làmột xu thế tất yếu nhằm đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của xã hội về chấtlượng đào tạo tiếng Anh, góp phần cho sự thành công về đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục và đào tạo

Sự nghiệp giáo dục và đào tạo của huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên những nămqua được các cấp uỷ Đảng, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo và nhân dân các dân tộctrong huyện chăm lo phát triển đồng bộ cả về quy mô và chất lượng Hệ thống trườnglớp học được củng cố, xây dựng ở các cấp học; cơ sở vật chất nhà trường ngày càngđược cải thiện, số phòng học kiên cố ngày càng tăng Đội ngũ giáo viên từng bướcđược ổn định về số lượng và nâng cao dần về chất lượng Công tác xã hội hoá giáo dụcđược quan tâm Chất lượng dạy và học từng bước đã được nâng lên Qua thực tế dự giờtại đơn vị trường tiểu học trên địa bàn huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên, tôi nhận thấyhọc sinh người dân tộc thiểu số khi học Tiếng Anh gặp một số khó khăn sau:

Thứ nhất, học sinh trường Tiểu học trên địa bàn huyện, đa số là con em dân tộc thiểusố,việcđược tiếp cận với công nghệ thông tin là một vấn đề khó khăn Chính vì vậy màvốn từ, kiến thức, kĩ năng của các em rất hạn chế, ảnh hưởng đến quá trìnhhọctiếngAnh mới Thứ hai, đa số học sinh là dân tộc thiểu số, sự tiếp xúc với môitrường xã hội còn hạn chế, nên rất nhút nhát, sự hiểu biết cũng nhiều hạn chế, đặc biệtvốn từtiếngViệt còn hạn chế, với các em TiếngViệtđã là ngôn ngữ thứ hai do vậykỹnăng giaotiếpvàlĩnhhộithôngtinchưađượctốt,nênviệcdạy-họctiếngAnhđốivớigiáoviênvàhọc sinh còn nhiều khó khăn Thứ ba, các chủ đề trong sách giáo khoa tiếngAnhmớituyrấtphùhợpvớilứatuổihọcsinhnhưngcómộtsốkiếnthứccònkháxalạ với học sinhdân tộc thiểu số nên việcgiaotiếp còn gặp khó khăn Một tiết học bao gồm nhiều lượngkiến thứckhác nhaunên giáoviênkhá vất vả để truyền tải đượchết,học sinh cũng khó tiếpthu hơn Thứ tư, để học tốt môn Tiếng Anh người học phảithườngxuyêntraudồikiếnthứckếthợpvớithựchànhgiaotiếp.Nhưngđasốhọcsinh chỉ học tạicác tiết họctrênlớp, chưa có ý thức tự học ngoài giờ, chưa có ý thức thựchànhgiao tiếpTiếng Anh với các bạn Điều này ảnh hưởng không nhỏ tới các tiếtdạy.Thứ 5, đội ngũgiáo viên tiếng Anh hiện nay còn chưa đồng đều về trình độ; khả nănggiaotiếp, sử dụngtiếng Anh, phương pháp giảng dạy của một bộ phận giáo viên chưađápứngcáctiêuchuẩndoBộGD&ĐTyêucầudẫnđếnhiệuquảdạyhọcchưacao.

Xuất phát từ những điều nêu trên, chúng tôi lựa chọn vấn đề:“Quản lý

hoạtđộng dạy học môn Tiếng Anh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên”làm đề tài luận văn để nghiên cứu.

2 Mục đích nghiêncứu

Trêncơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, luận văn đề xuất mộtsốbiệnphápquảnlí hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường phổ thông dân tộcbán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên, góp phầnnângcao chất lượng dạy họcmônTiếng Anhởcáctrườngtiểuhọc,đápứngyêucầuđổimớigiáodụchiệnnay

3 Kháchthể và đối tượng nghiêncứu

3.1 Khách thể nghiêncứu

Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường phổ thông dân tộc bán trútiểu học

3.2 Đối tượng nghiêncứu

Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường phổ thôngdân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

4 Giả thuyết khoahọc

Hoạt độngdạyhọc mônTiếngAnhở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu họchuyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên còn có những hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng được yêucầu về đổi mới giáo dục hiện nay, chưa phát huy được tính tích cực, độc lập, sáng tạocủa học sinh…Nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý phù hợp vớitình hình thực tiễn thì sẽ nâng cao được hiệu quả của hoạt động dạy học môn TiếngAnh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh ĐiệnBiên

5 Nhiệm vụ nghiêncứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở

trường phổ thông dân tộc bán trú tiểuhọc

5.2 Khảosát vàđánh giáthựctrạngvềquản lý hoạtđộngdạy họcmônTiếngAnhở

các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh ĐiệnBiên

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở

các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh ĐiệnBiên

6 Phạm vi nghiêncứu

6.1 Về nộidung

Luận văn chỉ đi sâu nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệutrưởng đối với hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường phổ thông dân tộc bántrú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

6.2 Về Khách thể điều tra và địa bàn khảosát

- Khách thể điềutra:Gồm 325 khách thể, trong đó có 125 cán bộquảnlývà

giáoviêndạyhọcmôntiếngAnh,200họcsinhtiểuhọcthuộc11trườngđượckhảosát

- Địa bàn khảo sát:Việc khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy

học môn Tiếng Anh được tiến hành tại 11 trường Tiểu học trên địa bàn huyện NậmPồ: trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Nà Khoa, trường Phổ thông dân tộcbántrútiểuhọcTânPhong,trườngPhổthôngdântộcbántrútiểuhọcNàHỳsố2,

trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Phìn Hồ, trường Phổ thông dân tộc bán trútiểu học Nà Bủng, trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Vàng Đán, trường Phổthông dân tộc bán trú tiểu học Nậm Tin, trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Na

Cô Sa, trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Pa Tần, trường Phổ thông dân tộc bántrú tiểu học Chà Tở, trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Chà Nưa

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Các phương pháp nghiên cứu líluận

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa các tài liệu lí luận, sách, báo

có liên quan đến vấn đề quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường tiểu học

và trường PTDTBT tiểu học… để xây dựng khung lí thuyết cho đềtài

7.2 Các phương pháp nghiên cứu thựctiễn

7.2.1 Phương pháp quansát

Tiến hành dự giờ, quan sát hoạt động dạy học của giáo viên và học sinh; quansát cách thức quản lý hoạt động dạy học nhằm thu thập các thông tin cần thiết để đánhgiá thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở cáctrường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên

7.2.2 Phương pháp phỏngvấn

Tiến hành phỏng vấn, trao đổi với một số cán bộ quản lý, giáo viên và học sinhtại các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học được khảo sát để làm rõ hơn nhữngkết quả thu được qua phiếu hỏi, đồng thời bổ sung thêm những thông tin cần thiết phục

vụ cho việc nghiên cứu đề tài

7.2.3 Phương pháp điều tra bằng bảnghỏi

Tiến hànhxâydựngphiếu hỏi dànhchođốitượnglà cánbộquản lý, giáo viênvàhọcsinhnhằmthuthậpnhữngthôngtincầnthiết phụcvụchoviệcphân tích, đánhgiáthực trạngdạyhọcvàquảnlýhoạt độngdạy họcmôn Tiếng Anhởcáctrườngphổ thông dân tộc bántrútiểuhọchuyệnNậmPồ, tỉnh ĐiệnBiên

7.2.4 Phương pháp chuyêngia

Xin ý kiến chuyên gia trong việc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạyhọc môn Tiếng Anh ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học huyện Nậm Pồ,tỉnh Điện Biên

7.3 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

Sử dụng các phương pháp thống kê toán học như tính giữ nguyên, tính phần trăm

để tính toán, xử lý số liệu thu được qua quá trình khảo sát

8 Cấu trúc luậnvăn

Ngoài phần Mở đầu; Kết luận và Khuyến nghị; Tài liệu tham khảo; Phụ lục, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lí luận về quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở

trường phổ thông dân tộc bán trútiểuhọc

Chương 2 Thực trạng quản lí hoạt độngdạyhọc môn Tiếng Anh ở các trường phổthôngdântộcbántrútiểuhọchuyệnNậmPồ,tỉnhĐiệnBiên

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường phổthôngdântộcbántrútiểuhọchuyệnNậmPồ,tỉnhĐiệnBiên

Á ASEAN… và được sử dụng như ngôn ngữ giao tiếp chung trong các sự kiện vănhóa, thể thao, chính trị, kinh tế quốc tế.

Hiện nay quá trình toàn cầu hóa đang diễn ra một cách mạnh mẽ ở tất cả các quốc gia,các lĩnh vực và mọi ngành nghề Trong quá trình hội nhập quốc tế, việc trao đổi giữacác quốc gia khác nhau đẩy yêu cầu giao tiếp, vốn là điều kiện bắt buộc để thực hiệnmọi hoạt động giao lưu trong xã hội lên tầm quan trọng mới Với nhiều đặc điểm ưuviệt về ngôn ngữ và tầm ảnh hưởng của các nước có tiếng mẹ đẻ là tiếng Anh, nhiềuquốc gia đã lựa chọn tiếng Anh là ngôn ngữ chung, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữthông dụng nhất hiện nay Để đáp ứng nhu cầu từ xu hướng quốc tế, tiếng Anh đã trởthành nội dung bắt buộc trong nền giáo dục phổ thông của hầu hết các nước trên thếgiới

Các nước nói tiếng Anh, hay chi tiết hơn, các nước sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữchính thức (ngôn ngữ duy nhất hoặc cùng các loại ngôn ngữ khác) và các nước sử dụngchung thống nhất là tiếng anh, giáo dục tiếng anh được thực hiện bắt buộc trong cácnhà trường phổ thông từ cấp tiểu học Tiếng Anh đã thay đổi đáng kể doảnhh ư ở n g c ủ a c á c n g ô n n g ữ k h á c , n g ư ờ i d â n b ả n đ ị a đ ã c ó s ự “ đ ị a p h ư ơ n g h ó a

”

tiếng Anh theo các đặc điểm của tiếng mẹ đẻ Trong tác phẩm “Language Myths andthe History of English” [22] và “Language Contact, Creolization, and GeneticLinguistics” [21], các tác giả cho rằng tiếng Anh có thể được xem là một ngôn ngữ hỗnhợp hoặc ngôn ngữ “Creole” - thuật ngữ nói về loại ngôn ngữ được sử dụng bởi mộtcộng đồng nhất định, được sinh ra do sự tiếp xúc của hai hay nhiều ngôn ngữ khác củanhững cá thể trong cộng đồng ấy Các ảnh hưởng to lớn của các ngôn ngữ khác, đặcbiệt là tiếng Bắc Âu cổ và tiếng Pháp Norman, lên từ vựng và ngữ pháp tiếng Anh làđiều hiển nhiên, tuy nhiên đa số các chuyên gia không xem tiếng Anh là ngôn ngữ hỗnhợp thực sự [23]; [24] Do mỗi quốc gia có sự khác biệt riêng trong ngôn ngữ tiếng anhcủa mình, phương pháp và nội dung chương trình giáo dục tiếng anh ở mỗi nước cũng

có điểm khác nhau

Ý thức được tầm quan trọng của dạy học và quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh,nhiều nước nói tiếng anh đã thành lập các viện nghiên cứu để nghiên cứu tìm hiểu vềphương pháp giảng dạy và nội dung chương trình học tiếng anh phù hợp cho nền giáodục quốc gia, đặc biệt là cho cấp học đầu tiên - cấp tiểu học Nhiều trường đại học củanước Anh đã phát hành các giáo trình giảng dạy cho cấp tiểu học như “Kids Box” củaĐại học Cambridge [27], giáo trình “Family and Friends” và “Let’s Go” của Đại họcOxford [22], giáo trình “Gogo loves English” và “Academy stars” của Nhà xuất bảnMacmillan [28] và nhiều tài liệu khác Các giáo trình này đều được xây dựng cùng tàiliệu đào tạo, hướng dẫn giáo viên trên cùng một chương trình dạy tiếng anh hoànchỉnh Các tổ chức trên luôn thực hiện nghiên cứu thêm, cập nhật và thay đổi nội dungbài học, phương pháp dạy trong các giáo trình để nâng cao chất lượng giáo dục tiếngAnh

Cùng với các giáo trình giảng dạy được đầu tư công phu, các nhà nghiên cứu còn đisâu vào các phương pháp giảng dạy cho giáo viên từ rất sớm Trong cuốn “TeachingEnglish in the Primary Classroom”, tác giả Susan Halliwell đã phân tích cách dạy họcvới học sinh tiểu học và đưa ra các đề nghị về phương pháp giảng dạy phù hợp Trong

đó bà đã đưa ra một số hướng dẫn về cách xây dựng bài giảng và nhấn mạnh việc giảithích nghĩa, cách dùng từ vựng mới thông qua các hoạt động trong lớp[24]

Vấnđề kinhnghiệmdạyhọcngoạingữởmộtsốnước trênthế giới vàtrongkhu vựctrongđó

cócôngtác quảnlý đãđượcđềcậpđến khá chitiết trong“Đề ándạyvàhọc ngoạingữtronghệthống giáodục quốc dân giaiđoạn 2008- 2020”.HàNội,2008[3].Cácvấnđềvềquảnlý,quảnlýgiáodục,quảnlýnhàtrường,phươngphápg

iảngdạytiếngAnhđãđược nhiều nhànghiêncứukhoa họcnghiêncứuvàtổng hợpthànhcáclíluậnliên quan tới quản lý vàgiảngdạytiếng Anh.Cóthể kể đếnmộtsốcôngtrìnhtiêubiểunhư:“Teaching English Cambridge University Press,1995”củaAdrianDoff[23];"English Brainstormers"củaJack Umstatter, "The LearnerCentered Curriculum"củaNunanD[20],"ApproachesandMethodsinLanguageTeaching"củaRichards,J.C anRogers[19],…

Các công trình nghiên cứu trên mặc dù đề cập đến các cách tiếp cận khác nhau vềphương án tổ chức lớp học tiếng Anh ở cấp tiểu học nhưng đều dựa trên quan điểm lấyhọc sinh là trung tâm, áp dụng phương pháp tổ chức các hoạt động trực tiếp trong lớp

để học sinh hiểu được nghĩa và thực hành, đồng thời xây dựng các hoạt động sáng tạo,phong phú để học sinh hứng thú tham gia họctập

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu đã đạt được những thành tựu nhất định về lýluận cũng như thực tiễn Tuy nhiên, việc áp dụng kết quả nghiên cứu sẽ còn phụ thuộcnhiều vào điều kiện thực tế của các trường tiểu học đặc biệt là các trường PTDTBTtiểu học ở Việt Nam

1.1.2 ỞViệt Nam

Học sinh tiểu học Việt Nam bắt đầu tiếp xúc với tiếng Anh từ những năm 1990 tại cáctrung tâm ngoại ngữ hoặc các CLB ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh(Theo Bộ GD&ĐT, 2000) Đến năm 2003, Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành chươngtrình môn Tiếng Anh tiểu học bắt đầu từ lớp 3, mỗi tuần 2 tiết cho các trường lớp 2buổi/ngày [3]

Do nhiều nguyên nhân tác động, chất lượng dạy học tiếng anh ở nước ta chưa đạt hiệuquả như mong muốn Nội dung, phương pháp dạy và học chưa toàn diện, chưa đáp ứngđược các kỹ năng (nghe, nói, đọc, viết) sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ công cụgiao tiếp Trong nghiên cứu khảo sát năng lực Anh ngữ năm 2017, Tổ chức Giáo dụcquốc tế Education Fist (EF) đánh giá trình độ tiếng Anh của học

sinh, sinh viên, người lao động Việt Nam chưa đạt chuẩn tương ứng với năng lực ngoạingữ [3] Việc học và kiểm tra, đánh giá chủ yếu qua lý thuyết, quá chú trọng vào hìnhthức viết không thực hành nghe nói nhiều, đa số HS có trình độ ngoại ngữ không thểgiao tiếp và không thể sử dụng thông thạo tiếng Anh Chất lượng và hiệu quả của việcdạy và học tiếng Anh hiện rất thấp so với yêu cầu của xã hội Hiệu quả thấp này thểhiện ở khả năng đáp ứng đòi hỏi của công việc, giao dịch, nghiên cứu và học tập bằngtiếng Anh của đa số người Việt Nam còn hạnchế.

Để thay đổi tình trạng này, nhiều nhà giáo dục học và nghiên cứu đã tiến hành các côngtrình nghiên cứu về việc quản lý giáo dục nói chung và hoạt động dạy học bộ mônTiếng Anh nói riêng

Các công trình nghiên của các tác giả như “Những vấn đề cơ bản của khoa họcquảnlýgiáo dục” của tác giảTrầnKiểm [9]; “Một số vấn đề lí luận và thực tiễn” của NguyễnQuốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc [2]; “Đại cương khoa học quản lý” củaĐặngXuânHải[6],đãđưaracáclýluậnvềquảnlýgiáodụctrongnhàtrường,cácnộidung

vềquảnlýnóichungvàquảnlýdạyhọcnóiriêngđượcđềcậpđếnnhưthànhtốquyếtđịnhphươnghướngvàquátrìnhthựchiệngiảngdạytiếnganhởnhàtrường

Vấn đề quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh đã được đề cập đến trong một sốcông trình nghiên cứu của các tác giả như “Quản lý quá trình sư phạm” của tác giả VũTrọngRỹ[15], “Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học cấp Trung học cơ sở ở huyệnGiao Thuỷ tỉnh Nam Định đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay”của tác giả Phùng Văn Hà [5], “Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trườngTHCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh” của tác giả Bùi Thị Thanh Huyền [8] …Những công trình này đã phân tích chi tiết về các hoạt độngdạyhọc tiếng Anh trongnhà trường phổ thông ở Việt Nam, đưa ra các vấn đề cần giải quyết và đề xuất cáchướng giảiquyết

Các nghiên cứu trên tuy được thực hiện với nhiều cách tiếp cận khác nhau nhưng đềuquan tâm đến vai trò của các biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm đạt đến mụctiêu giáo dục Có nhiều đề tài luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục nghiên cứu về các biệnpháp quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường tiểu học nói chung và hoạt động dạyhọc môn Tiếng Anh nói riêng Các nghiên cứu của các tác giả trên

đều đã đạt được những thành tựu nhất định về lý luận và thực tiễn Tuy nhiên, việc ápdụng kết quả nghiên cứu còn phụ thuộc vào điều kiện thực tế của các nhà trường tiểuhọc ở từng địa bàn cụ thể.

Ở nước ta, việc đổi mới, nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh tại các trường tiểu họccòn nhiều khó khăn, đặc biệt ở tại các trường phổ thông dân tộc bán trú việc thực hiệndạy học tiếng Anh còn rất nhiều vấn đề cần giải quyết Các yếu tố xã hội, nhận thức vàvăn hóa địa phương đã tạo một rào cản không nhỏ cho công tác thực hiện dạy học vàquản lý hoạt động dạy học tiếng Anh tại nhà trường Với các đặc điểm riêng, việc dạyhọc tiếng Anh tại nhà trường phổ thông dân tộc bán trú cần được nghiên cứu riêng, đưa

ra các biện pháp quản lý phù hợp với tình hình nhà trường và đặc điểm kinh tế, vănhóa, xã hội tại địa phương nhằm nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, đáp ứng đượcmục tiêu chung của giáo dục tiểu học trong nước và bắt kịp với tiêu chuẩn quốctế.Tuy nhiên cho đến nay, có rất ít công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề quản lý hoạtđộng dạy học môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học, đặc biệt là các trường phổ thôngdân tộc bán trú tiểu học Chúng tôi nhận thấy, vấn đề này cần được nghiên cứu mộtcách đầy đủhơn

1.2 Cáckhái niệm cơbản

1.2.1 Quảnlý

Harold Koontz, Cyril Odonnell và Heinz Weihrich cho rằng: “Quản lý là hoạt độngđảm bảo sự phối hợp giữa nỗ lực các cá nhân nhằm đảm bảo mục tiêu quản lý trongđiều kiện chi phí thời gian, công sức, tài lực, vật lực ít nhất đạt được kết quả caonhất”[7]

Theo tác giả Phạm Minh Châu - Trần Thị Sinh thì “Quản lý là sự tác động có mụcđích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (tập thể người lao động)nhằm thực hiện mục tiêu đề ra [1]

Trong giáo trình: Khoa học quản lý (Tập 1 NXB Khoa học kỹ thuật - Hà nội, 1999) đãghi rõ: "Quản lý là các hoạt động thực hiện nhằm bảo đảm sự hoàn thành công việc quanhững nỗ lực của người khác Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt độngcủa những người cộng sự khác cùng chung một nhóm quản lý là một

hoạt động thiết yếu đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của tổ chức”[4].

Vậy có thể hiểu:Quản lý là sự tác động một cách có hệ thống, có tính hướngđích của chủ thể quản lý lên các đối tượng được quản lý trong tổ chức, giúp cho tổ chức vận hành hiệu quả và đạt được các mục tiêu đã đề ra.

1.2.2 Dạy học, hoạt động dạyhọc

* Dạyhọc:

Theo tác giả Thái Duy Tuyên: “Dạy học là một bộ phận của quá trình giáo dục (nghĩarộng), là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh nhằm truyền thụ và lĩnhhội những kinh nghiệm lịch sử xã hội loài người (kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo…) để pháttriển những năng lực và phẩm chất của người học theo mục đích giáo dục” [16]

Như vậy, có thể hiểu:Dạy học là một quá trình, trong đó dưới sự lãnh đạo, tổchức, điều khiển của người giáo viên, người học tự giác tích cực, chủ động tự tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức - học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ họctập.

* Hoạt động dạyhọc:

Dạy học được xem như một hoạt động HĐDH là một hệ thống toàn vẹn baogồm nhiều thành tố tham gia, các thành tố này tương tác với nhau để thực hiện nhiệm vụ của quá trình dạy học Các thành tố của hoạt động dạy học bao gồm: Mục tiêu, Nội dung, Phương pháp, Phương tiện dạy học; Hình thức tổ chức dạy học; Giáo viên; Học sinh và Kết quả dạy học[12].

Như vậy, để đạt được được mục tiêu của Giáo dục - Đào tạo thì HĐDH cần diễn ra mộtcách khoa học, các thành tố cấu trúc của DH được thực hiện nghiêm túc và phối hợpchặt chẽ

Hoạt động dạy học có thể tách thành hai hoạt động đó là hoạt động dạy và hoạt độnghọc Hai hoạt động này luôn gắn bó mật thiết với nhau, tồn tại cùng nhau để tạo nênhiệu quả cho quá trình dạy học

Để thực hiện vai trò của người hướng dẫn, giáo viên cần phải có sự chuẩn bị chu đáo,

kỹ lưỡng về nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học

và dự kiến cả “Kịch bản dạy học” Sự chuẩn bị càng chu đáo thì HĐDH càng đạt hiệuquả cao Còn học sinh không thể thụ động mà các em phải suy nghĩ và thực hiện cácnhiệm vụ thực tiễn được giáo viên giao sao cho đạt hiệu quả cao nhất Quá trình thựchiện nhiệm vụ chính là quá trình khám phá và rèn luyện kỹ năng cần thiết, kết quả họctập ở đây không chỉ là kiến thức vàkỹnăng học tập mà còn cả sự vận dụng hiệu quảkiến thức vàkỹnăng vào cuộcsống.

1.2.3 Hoạt động dạy học môn TiếngAnh

- Bước đầu hình thành cho học sinh cáckỹnăng giao tiếp cơ bản, đơn giảnbằng tiếng Anh trong giao tiếp hàng ngày ở nhà trường và gia đình: kỹ năng nghe,nói, đọc, viết; trong đó nhấn mạnh haikỹnăng nghe vànói

- Cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản, đơn giản về tiếng Anh, giúphọc sinh bước đầu có những hiểu biết về đất nước, con người, nền văn hóa của một sốnước nói tiếngAnh

- Góp phần hình thành cho học sinh thái độ tích cực đối với tiếng Anh, thôngqua việc học tiếng Anh học sinh có thêm hiểu biết và tình yêu đối với tiếng Việt Việcdạy học môn Tiếng Anh cũng góp phần hình thành phương pháp học tập và phát triểnnhân cách, trí tuệ của họcsinh

Như vậy, đối với bậc tiểu học, môn Tiếng Anh là một môn học tự chọn trongchương trình giáo dục tiểu học Môn học này cung cấp cho học sinh tiểu học những kiến thức và kỹ năng giao tiếp cơ bản, đơn giản bằng ngôn ngữ tiếng Anh.

* Hoạt động dạy học môn TiếngAnh

Hoạt động dạy học môn Tiếng Anh bao gồm hoạt động dạy môn Tiếng Anhcủa giáo viên và hoạt động học môn Tiếng Anh của học sinh Với bậc Tiểu học, hoạt độngdạyhọcmônTiếngAnhlàquátrìnhtươngtácgiữagiáoviênvàhọcsinhtrong

nhà trường tiểu học nhằm giúp học sinh lĩnh hội những kiến thức, kĩ năng cơ

bản,đơn giản ban đầu về ngôn ngữ tiếngAnh.

Hoạt động giảng dạy môn Tiếng Anh ở trường tiểu học là một phần trong chương trìnhgiáo dục tiểu học, bám sát mục tiêu chung của tiểu học, thực hiện giảng dạy theo quyđịnh phân bố nội dung Bộ GD&ĐT, nhằm giúp HS đạt được các kiến thức, kỹ năngtrong mục tiêu đã đề ra

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học môn TiếngAnh

Từ các khái niệm: Quản lý, hoạt động dạy học, hoạt động dạy học môn Tiếng

Anh đã nêu ở trên, có thể hiểu:Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh là nhữngtác động có mục đích của hiệu trưởng đến hoạt động dạy học môn Tiếng Anh (gồm hoạt động dạy môn Tiếng Anh của giáo viên và hoạt động học môn Tiếng Anh của học sinh) nhằm làm cho hoạt động này diễn ra có hiệu quả, đạt được mục đích của quá trình dạyhọc.

Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh được thể hiện qua việc thực hiện 4 chứcnăng của Hiệu trưởng: Lập kế hoạch quản lý việc dạy học môn Tiếng Anh, tổ chứcviệc thực hiện dạy học môn Tiếng Anh, chỉ đạo việc dạy học môn Tiếng Anh và kiểmtra đánh giá kết quả dạy học môn Tiếng Anh

Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường TH là những tác động có mục đích, hợpquy luật khách quan của hiệu trưởng nhằm điều khiển quá trìnhdạyhọc tiếng Anh củagiáo viên và học sinh thực hiện có hiệu quả các mục tiêu dạy học tiếng Anh đề ra đó làhình thành ở học sinh kiến thức, kĩ năng nghe, nói, đọc viết bằng tiếng Anh và có thái

độ tích cực sử dụng tiếng Anh trong học tập, giaotiếp

1.3 Một số vấn đề cơ bản về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở

trường phổ thông dân tộc bán trú tiểuhọc

1.3.1 HoạtđộngdạyhọcmônTiếngAnhởtrườngphổthôngdântộcbántrútiểuhọc

1.3.1.1 Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểuhọc

a, Khái niệm trường phổ thông dân tộc bán trú

Theo Thông tư số 24/2010/TT-BGDĐT về Quy chế tổ chức và hoạt động của trườngphổ thông dân tộc bán trú [18] được ban hành năm 2010, khái niệm trường PTDTBTđược nêu rõ như sau:

(1) Trường PTDTBT là trường chuyên biệt, được Nhà nước thành lập cho con

em các dân tộc thiểu số, con em gia đình các dân tộc định cư lâu dài tại vùng có điềukiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn nhằm góp phần tạo nguồn đào tạo cán bộ chocác vùng này Trường PTDTBT có số lượng học sinh bán trú theo quyđịnh

(2) Học sinh bán trú là học sinh ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệtkhó khăn, được cấp có thẩm quyền cho phép ở lại trường để học tập trong tuần, dokhông thể đi đến trường và trở về nhà trongngày

b, Nhiệm vụ trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học

* Ngoài nhiệm vụ chung của nhà trường tiểu học được nêu trong điều 3,chương 1 của Điều lệ trường tiểu học [17], trường PTDTBT tiểu học còn có cácnhiệm vụ riêng được quy định ở Điều 3 của Thông tư số 24/2010/TT-BGDĐT [21],nhưsau:

Trường PTDTBT thực hiện các nhiệm vụ quy định tại Điều lệ trường phổ thông và cácnhiệm vụ sau:

1 Hằngnămđề xuất chỉ tiêu, lậpkế hoạchvàthamgia xétduyệt họcsinh bántrú;

2 Giáo dục học sinh về chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước,bản sắc văn hoá và truyền thống tốt đẹp của các dântộc;

3 Tổ chức các hoạt động dạy học, giáo dục, lao động, văn hóa thể thao và tổchức nuôi dưỡng phù hợp với học sinh bántrú

* Nhiệm vụ của Hiệu trưởng và giáo viên trường PTDTBT tiểuhọc

- Nhiệm vụ của Hiệutrưởng

Hiệu trưởng trường PTDTBT thực hiện các nhiệm vụ quy định tại Điều lệ trường phổthông, ngoài ra còn có các nhiệm vụ sau:

(1) Nắm vữngchínhsáchdântộc củaĐảngvàNhànước,cóhiểubiếtvềphongtục,tập quán các dântộcthiểusố vàđặcđiểm tâmlýhọc sinhdântộccủa địaphương;

(2) Biết sử dụng ít nhất một tiếng dân tộc thiểu số ở địa phương để giao tiếpvới học sinh và cộngđồng;

(3) Phối hợp với chính quyền, các cơ quan đoàn thể, tổ chức xã hội ở địaphương trong quản lí, chăm sóc học sinh bántrú

- Nhiệm vụ của giáoviên

Giáo viên trường PTDTBT thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn quy định tại Điều lệtrường phổ thông và các nhiệm vụ sau:

(1) Biết sử dụng ít nhất một tiếng dân tộc thiểu số ở địa phương để giao tiếpvới học sinh và cộngđồng;

(2) Tìm hiểu, nắm vững phong tục tập quán và đặc điểm tâm lý học sinh cácdân tộc nơi côngtác;

(3) Vận dụng phương pháp dạy học phù hợp đối tượng học sinh dân tộc; thamgia quản lý, giáo dục học sinh ngoài giờ lênlớp

c Đặc điểm của trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học

* Về họcsinh

Học sinh trường PTDTBT tiểu học chiếm trên 90% là con em các dân tộc thiểu số, con

em gia đình các dân tộc định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệtkhó khăn Đa số các các em học sinh người dân tộc thiểu số đều là con em thuộc những

hộ gia đình nghèo, việc lo cái ăn, cái mặc đã rất vất vả nên ít nhiều ảnh hưởng tới việchọc tập của cácem

Khác với học sinh người Kinh, trước khi đến trường, đa số học sinh người dân tộcthiểu số còn rất hạn chế về kĩ năng sử dụng tiếng Việt Tuy được trải qua sự chăm sóccủa vườn trẻ, nhưng những kỹ năng cơ bản như nghe, nói mà trường Mầm non trang bịcho các em lại chưa thực sự phát huy tác dụng khi vào lớp 1 Do trong sinh hoạt giađình, cộng đồng chủ yếu các em chỉ sử dụng tiếng mẹ đẻ nên khi bước vào môi trườnggiáo dục phổ thông, tiếng Việt trở thành là ngôn ngữ thứ hai của các em Việc giao tiếpthông thường với thầy cô đã khó khăn, việc nghe giảng các kiến thức của các môn họckhác nhau bằng tiếng Việt càng khó khăn bội phần với các em học sinh người dân tộcthiểu số trong trường PTDTBT tiểu học

Học sinh người dân tộc thiểu số nói chung sống gần gũi, hòa đồng với thiên nhiên nên

tư duy của các em thường mang tính hình tượng, cụ thể; tư duy trừu tượng, khả nănglập luận, óc phê phán của các em đa phần còn hạn chế

Trong trường PTDTBT tiểu học, học sinh còn có hoạt động rất đặc thù đó là hoạt động

tự quản Sau giờ học chính khóa và các hoạt động ngoại khóa dưới sự

hướng dẫn của giáo viên thì các em lại tham gia vào các hoạt động tự quản trong việc

tự học và sinh hoạt ở khu vực nội trú của nhà trường Vì vậy cần giáo dục cho các emkhả năng tự quản và tinh thần tập thể cao để các em có thể kiểm tra, nhắc nhở nhaucùng nhau thi đua thực hiện tốt các nhiệm vụ mà nhà trường đã đề ra

Những khác biệt về ngôn ngữ trong giao tiếp, lối sống, tập quán sinh hoạt đã tạo ranhững khoảng cách nhất định giữa học sinh người dân tộc thiểu số với học sinh ngườikinh, giữa học sinh người dân tộc thiểu số với thầy cô giáo mà một phần là người Kinh.Điều này góp phần làm hạn chế khả năng tiếp thu kiến thức văn hóa, gây ra mặc cảm,

tự ti cho học sinh người dân tộc thiểu số

* Về hoạt động dạyhọc

Trường PTDTBT tổ chức hoạt động dạy và học theo quy định tại Điều lệ trường phổthông Nội dung chương trình sách giáo khoa là nội dung chương trình sách giáo khoadùng chung cho các trường tiểu học trong cả nước Hoạt động dạy và học của trườngPTDTBT tiểu học phải hướng vào việc cải tiến nội dung và phương pháp giảng dạyphù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý học sinh người dân tộc thiểu số

TrườngPTDTBTtiểuhọcsửdụngquỹthờigianngoàigiờlênlớpđểtổchứcôntập,củng cố, hệthống hoá kiến thức, bổ sung và mở rộngkiếnthức cho học sinh kết hợp lồng ghép giáodục kỹ năng sống cho các em Giáo viên phụ trách lớp căn cứvàohướngdẫnthựchiệnchươngtrìnhcáccấplênkếhoạchsửdụngthờigianngoàigiờlênlớp để tổchức cho họcsinhhọc tập, ôn tập dưới sự hướng dẫn củagiáoviên Trongthờigian ngoàigiờ lên lớp trường PTDTBT tiểu học còn tổ chức lao động công ích vàlaođộngsảnxuấtđểcảithiệnđiềukiệnăn,ở,họctậpcủahọcsinh

Ngoài ra, trong hoạt động tự quản trường PTDTBT tiểu học rất chú trọng các hoạtđộng văn nghệ, thể dục thể thao, khai thác vốn văn nghệ truyền thống của các dân tộc,

tổ chức cho học sinh người dân tộc thiểu số sinh hoạt văn nghệ, tham gia các hoạt độngthể dục thể thao; tham quan, lễ hội, tết dân tộc, giao lưu văn hóa khác nhằm góp phầnbảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá của các dân tộc, xoá bỏ các tập tục lạchậu

1.3.1.2 Vai trò của môn Tiếng Anh trong chương trình dạy học ở trường phổ

thôngdân tộc bán trú tiểuhọc

Nhận thức được vị trí và vai trò quan trọng của môn Tiếng Anh trong giáo dục phổthông ở giai đoạn hiện nay, Bộ GD&ĐT đang dần đưa Tiếng Anh trở thành môn họcbắt buộc thay vì học tự chọn ở bậc Tiểu học như trước đây Năm 2010, Bộ GD&ĐT đãban hành chương trình thí điểm tiếng Anh tiểu học [13] với mục tiêu đưa tiếng Anhthành môn học bắt buộc trong tiểu học từ HS lớp 3 Đồng thời, Đảng và Nhà nước đã

có nhiều Nghị quyết, Chỉ thị, Thông tư về việc đổi mới và không ngừng nâng cao chấtlượng dạy học ngoại ngữ trong các cấp học

Trong quyết định số 3321/QĐ-BGDĐT của bộ GD&ĐT đã nêu rõ vị trí, vai trò và ýnghĩa quan trọng của môn Tiếng Anh ở trường tiểuhọc

- Học tiếng Anh ở tiểu học giúp học sinh hình thành và phát triển năng lựcgiao tiếp thông qua các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết, đồng thời là một trong nhữngđiểm khởi đầu quan trọng góp phần vào việc hình thành và phát triển kĩ năng học tậpsuốt đời, năng lực làm việc trong tương lai và khả năng tham gia các hoạt động vănhóa - xãhội

- Học tiếng Anh ở tiểu học còn tạo nền tảng cho việc tiếp tục học tiếng Anh ởcác cấp học tiếp theo cũng như trang bị những kĩ năng học ngoại ngữ cơ bản để họccác ngôn ngữ khác trong tươnglai

- Ngoài ra, việc học tiếng Anh còn giúp học sinh hình thành năng lực diễn đạt

ý tưởng cá nhân một cách tự tin, độc lập và sáng tạo Chương trình tiếng Anh tiểu họcđược xây dựng dựa vào nhu cầu của xã hội Việt Nam và đặc điểm tâm sinh lí của họcsinh tiểuhọc

Tiếng Anh là một trong những ngôn ngữ quốc tế thông dụng nhất trên thế giới hiệnnay Việc học tiếng Anh là hình thành một công cụ giao tiếp mới để trao đổi những trithức khoa học kĩ thuật tiên tiến, tìm hiểu các nền văn hóa, qua đó góp phần tạo dựng sựhiểu biết lẫn nhau, hình thành ý thức công dân toàn cầu, góp phần vào việc phát triểnphẩm chất và năng lực cá nhân Thông qua việc học ngôn ngữ và tìm hiểu nền văn hóakhác nhau, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về ngôn ngữ và nền văn hóa của dân tộc mình

1.3.1.3 Đặc điểm của dạy học môn Tiếng Anh ở trường phổ thông dân tộc bán

Ngoài các mục tiêu chung ở trên đối với trường PTDTBT tiểu học còn cần giúp họcsinh có thái độ tự tin, mạnh dạn hơn trong giao tiếp đơn giản bằng tiếng Anh Đặc biệt

là cần có những giải pháp cải thiệnkỹnăng phát âm cho học sinh, bởi với các em họcsinh người dân tộc thiểu số thì việc học tiếng Việt đã là ngôn ngữ thứ hai của cácem

- Mục tiêu cụthể

Sau khi kết thúc chương trình tiếng Anh tiểu học, học sinh có thể:

• Giao tiếp đơn giản bằng tiếng Anh thông qua bốn kĩ năng nghe, nói, đọc,viết, trong đó chủ yếu là hai kĩ năng nghe và nói Đối với học sinh người dân tộcthiểu số cần đặc biệt tập trung vào khả năng phát âm của cácem

• Có kiến thức cơ bản và tối thiểu về ngôn ngữ tiếng Anh bao gồm ngữ âm, từvựng, ngữ pháp, và thông qua tiếng Anh có những hiểu biết ban đầu về đất nước, conngười và nền văn hóa của các nước nói tiếngAnh

• Có thái độ tích cực đối với việc học tiếng Anh, từ đó tăng thêm sự hiểu biết

và tình cảm trân trọng đối với ngôn ngữ và văn hóa của dân tộcmình

• Hình thành các cách học tiếng Anh một cách có hiệu quả, tạo cơ sở cho việchọc các ngoại ngữ khác trong tươnglai

Về tổng thể, sau khi học xong Chương trình tiếng Anh tiểu học, học sinh có thể đạtđược trình độ tiếng Anh tương đương Cấp độ A1 của Khung Tham chiếu Chung Châu

Âu về Ngôn ngữ Cụ thểlà:

“Có thể hiểu và sử dụng các kiểu diễn đạt quen thuộc hằng ngày và những cụm từ đơngiản nhằm thỏa mãn nhu cầu giao tiếp cụ thể Có thể tự giới thiệu mình hoặc

ngườikhác, có thể hỏi và trả lời các câu hỏi về thông tin cá nhân như nơi ở,nhữngngườimàmìnhbiếtvànhữngthứmìnhcó.Cóthểgiaotiếpmộtcáchđơngiảnvớiđiềukiệnngườicùnggiaotiếpnóichậm,rõràngvàsẵnsàngtrợgiúp.”[18].

b NộidungdạyhọcmônTiếngAnhởtrườngphổthôngdântộcbántrútiểuhọc

* Về chương trình:

Chương trình dạy học tiếng anh tiểu học bao gồm 4 chủ điểm (Themes): Me and MyFriends, Me and My School, Me and My Family, Me and the World Around được lặplại qua mỗi lớp với các chủ đề nội dung (Topics) mở rộng và nhiều kiến thức hơn ở cáclớp sau Chương trình được thiết kế với các yêu cầu chi tiết về 2 nội dung năng lựcgiao tiếp (Communicative Competences) và kiến thức ngôn ngữ (LinguisticKnowledge), với mục tiêu học sinh sẽ đạt chuẩn A1 theo khung tham chiếu châu Âu(theo 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết) sau khi hoàn thành chương trình tiểuhọc

- Nội dung dạy học tiếng Anh lớp 3,4,5:

Bộ sách tiếng Anh lớp 3,4,5 Unit do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam biên soạn, mỗilớp gồm hai cuốn tập một và tập hai Ở mỗi lớp mỗi tập gồm 10 Unit với 3 Lesson mỗiUnit Như vậy học sinh sẽ được học 60 tiết tiếng Anh trong một năm học ở từng lớp3,4,5 cùng với một số tiết ôn tập

Sách giáo khoa tiếng Anh lớp 3,4,5 tập một gồm 10 Unit, từ Unit 1 đến Unit

10 Tập hai gồm 10 Unit, từ Unit 11 đến Unit 20 Mỗi Unit đều có cấu trúc chung là 3Lesson/Unit và kiến thức gồm 4 phần: Competences (Năng lực), Sentence patterns(mẫu câu), Vocabulary (từ vựng) và Phonics (ngữ âm) Tại mỗi Lesson học sinh đềuđược rèn luyện các kỹ năng nghe - nói - đọc -viết

* Về nội dung dạy học cụ thể:

- Năng lực giao tiếp (Communicative Competences)

Năng lực giao tiếp là khả năng sử dụng kiến thức ngôn ngữ để tham gia vào quá trìnhgiao tiếp một cách phù hợp trong tình huống giao tiếp cụ thể Năng lực giao tiếp trongchương trình tiếng Anh tiểu học được thiết kế theo các chức năng và nhiệm vụ giaotiếp và là cơ sở để xây dựng các đơn vị bài học Năng lực giao tiếp được thể hiện thôngqua bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết, cụ thể là:

• Nghe (Listening):nghe hiểu các từ/cụm từ, các câu ngắn, đơn giản; nội dung

chính các đoạn hội thoại, đoạn văn ngắn, đơn giản trong phạm vi các chủ điểm và chủ

đề đãhọc

• Nói (Speaking):hỏi và trả lời các câu ngắn, đơn giản về các chủ điểm và chủ

đề đã học; sử dụng các từ, cụm từ, câu cơ bản đã học để nói về bản thân, gia đình, bạn

bè và các hoạt động học tập, vuichơi

• Đọc(Reading):đọc hiểu nộidung chínhcác bàiđọcliên quanđếncácchủđiểm

vàchủđềđãhọc;đọcvànhậnbiếtmộtsốthôngtincụthểcủanộidungbàiđọc

• Viết (Writing):viết các câu, đoạn văn ngắn liên quan đến chủ điểm và chủ đề

và tình huống giao tiếp trong phạm vi ngôn ngữ đã học; điền các phiếu đơn giản vềthông tin cá nhân, bưu thiếp, thời khoá biểu,…

- Kiến thức ngôn ngữ(Linguistic Knowledge)

Kiến thức ngôn ngữ có vai trò như một phương tiện để giúp học sinh hình thành vàphát triển năng lực giao tiếp thông qua bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết Kiến thức ngônngữ bao gồm:

• Ngữ âm (Pronunciation):Ngữ âm được thể hiện trong cả hai lĩnh vực khẩu

ngữ (nghe và nói) và bút ngữ (đọc vàviết)

Trong lĩnh vực khẩu ngữ, ngữ âm bao gồm khả năng phát âm đúng các nguyên âm, phụ

âm (trong đó chú trọng đến các âm khó, không có trong tiếng Việt) và một số tổ hợpphụ âm; nói đúng trọng âm từ và ngữ điệu câu trong tiếng Anh

Trong lĩnh vựcbútngữ, ngữâmbaogồmkhả năng nhậnbiếtmốiquanhệtươngứnggiữaâmthanhvàchữ viết đểđánhvần, đọcvàviếtđúngnhữngtừngữđãhọc

• Từ vựng (Vocabulary):Từ vựng cũng được thể hiện trong cả lĩnh vực khẩu

ngữ và bútngữ

Số lượng từ vựng cần dạy học ở tiểu học khoảng 500 - 700 từ Đó là những từ thôngdụng trong tiếng Anh phục vụ cho các tình huống giao tiếp trong phạm vi hệ thống chủđiểm và chủ đề của chương trình Số lượng từ vựng thụ động (cần thiết cho các kĩ năngthu nhận ngôn ngữ) có thể nhiều hơn số lượng từ vựng tích cực (cần thiết cho các kĩnăng sản sinh ngôn ngữ)

• Ngữ pháp (Grammar):Nội dung ngữ pháp tiếng Anh trong chương trình tiểu

c Phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường phổ thông dân tộc bán trútiểuhọc

Để hình thành và phát triển kỹ năng nghe, nói, đọc, viết thông qua luyện tập các kiếnthức ngôn ngữ như ngữ âm, từ vựng ngữ pháp, cần quán triệt các phương pháp dạy -học cơ bản sau:

- Phương pháp dạy học theo nhóm: Trong hoạt động nhóm, giáo viên chia lớpthành các nhóm nhỏ (mỗi nhóm từ 4 đến 5 học sinh) Dưới sự điều tiết của giáo viêntất cả các nhóm cùng làm việc một lúc Tuy nhiên nhiệm vụ của mỗi nhóm có thểkhác nhau và các thành viên trong nhóm tương tácđểcùng hoàn thành nhiệm vụ họctập đã đượcgiao

- Phương pháp tổ chức trò chơi: Thông qua việc tổ chức các trò chơi giúp họcsinh củng cố vốn từ, kỹ năng sử dụng mẫu câu một cách hứng thú, nó giúp chokhông khí học tập sôi nổi và học sinh ghi nhớ nội dung bài tốthơn

- Phương pháp đóng vai: Đóng vai là phương pháp tổ chức cho HS thực hành,

“làm thử” một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định Đây làphươngphápnhằm giúp HS suy nghĩ sâu sắc về một vấn đề bằng cách tập trung vàomột sựviệccụ thể mà các em vừa thực hiện hoặc quan sát được.Việc“diễn”khôngphảilàphầnchínhcủaphươngphápnàymàđiềuquantrọnglàsựthảoluậnsauphầndiễnấy

- Phương pháp xử lý tình huống: là việc dạy học dựa trên tình huống có thậthoặc giống như thật, đòi hỏi người học phải tìm hiểu, suy nghĩ, đề ra được quyết địnhthích hợpnhất

- Phương pháp sử dụng tiếng mẹ đẻ như là một ngôn ngữ thứ hai: việc sử dụngphương pháp này một cách linh hoạt và hợp lý sẽ giúp học sinh rèn luyện và nâng caonăng lực tiếng Anh của mình.

- Phương pháp động não: là hoạt động có chủ định của giáo viên, trong đó giáoviên đưa ra những câu hỏi, vấn đề đòi hỏi học sinh suy nghĩ và thu thập câu trả lời.Học sinh tái hiện những kiến thức đã có để giải quyết các vấn đề được đặtra

- Phương pháp dạy học nêu vấn đề: là việc giáo viên đặt câu hỏi hoặc nêu vấn

đề và bài tập có vấn đề, còn học sinh thì tự lực suy nghĩ, thảo luận, giải đáp dưới sựđịnh hướng của giáo viên Quá trình suy nghĩ, thảo luận, giải đáp là điều kiện tốt đểkích thích tính năng động sáng tạo, sự độc lập suy nghĩ, học sinh dần dần tiếp thukinh nghiệm hoạt động sáng tạo hình thành phong cách học tập và làm việcmới

Có nhiều phương pháp dạy học có thể ápdụngtrong dạy học tiếng Anh ởtrườngtiểuhọc,nhưngvớiđặcthùlàtrườngPTDTBTtiểuhọc,nơicótrên90%làhọcsinhngười dântộc thiểu số thì các phương pháp: phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp tổchức trò chơi và phương phápđóngvai lại thực sự phát huy hiệuquả.Bởi nó giúp họcsinh người dân tộc thiểu số tự tin hơn trong không khí học tập vui vẻquađócácemsẽhòađồngcùngtậpthểvàtiếpthukiếnthứcmớitốthơn

Với đặc thù của trường PTDTBT tiểu học, các em học sinh còn nhút nhát, tự ti vì vậygiáo viên cần để việc học của các em trở lên nhẹ nhàng đừng gây bất kỳ áp lực nào chocác em trong việc học đặc biệt là với môn Tiếng Anh vì đây là ngôn ngữ mới mà vớicác em người dân tộc thiểu số thì tiếng Việt đã là ngôn ngữ thứ hai, rất cần thời gian đểcác em tiếp thu GV tổ chức và hướng dẫn HS tham gia tích cực vào quá trình học tậpthông qua các hoạt động cá nhân, theo cặp và nhóm GV cần kết hợp hài hòa cácphương pháp và kỹ thuật dạy - học, sử dụng hiệu quả các thiết bị đồ dùng dạy học vàcác tài liệu hỗ trợ nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh Giáo viên cần sử dụng tiếng

mẹ đẻ một cách hợp lý và có hiệu quả trong quá trình dạy học

Học sinh là chủ thể của hoạt động học tập Học sinh tham gia học tập và hoạt độnggiao tiếp tích cực, chủ động, sáng tạo và với tinh thần hợp tác cao Học sinh cần luyệntập thực hành giao tiếp một cách có ý thức trong hoạt động học tập trên lớp và tự học

Việc lựa chọn các phương pháp dạy - học cần phù hợp với mục tiêu, nội dung chươngtrình, đối tượng đào tạo Phải kết hợp nhiều phương pháp và luôn sáng tạo để phù hợpvới từng tiết dạy GV phải tìm cách dẫn dắt HS thâm nhập vào môi trường ngôn ngữ,nhận thức các hiện tượng và hành vi ngôn ngữ để từ đó hình thành các kỹ năng nói,nghe, đọc, viết.

Xét trong phạm vi môn học tiếng Anh, để nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học, giáoviên cần lựa các phương pháp dạy học phù hợp với từng phần nội dung trong môn học,

cụ thể:

- Kỹ năng: Khi tiến hành một bài dạykỹnăng cần tiến hành theo 3 bước: trướckhi vào bài (pre- task), trong khi thực hiện bài (while- task) và sau khi thực hiện bài(post- task) Mỗi bước có những mục đích khác nhau giúp học sinh hiểu bài và thựchành cáckỹnăng một cách thấu đáo và có suy nghĩhơn

- Ngữ liệu: Về dạy ngữ liệu mới không đơn giản chỉ là giải thích vềnghĩa,quytắc ngữ pháp mà phải giới thiệu trong ngữ cảnh cụ thể như sử dụng môitrường, đồ vật thật trong lớp, trường, sử dụng các tình huống có thực trong lớp hoặctrong đời sống của học sinh, sử dụng tranhảnh

- Ngữ pháp: Quy trình dạy cấu trúc ngữ pháp cũng được tuân thủ theo 3 bước:giới thiệu (presentation), luyện tập (practice) và vận dụng (production) Khi thực hiệnquy trình này giáo viên cho học sinh liên hệ lại tình huống hay ngữ cảnh đã xuất hiện

ở các đơn vị trước để từ đó học sinh tự làm rõ ngữ liệu và hệ thống hóa kiến thức.Lúc này giáo viên cũng có thể làm rõ hơn các đơn vị ngữ pháp, tóm lại và khắc sâukiến thức cho họcsinh

d Các hình thức tổ chức dạy học môn Tiếng Anh ở trường PTDTBT tiểuhọc

Có nhiều hình thức tổ chức dạy học khác nhau ở cấp tiểu học, tuy nhiên với đặc thùcủa trường PTDTBT tiểu học với đa số là học sinh người dân tộc thiểu số thì việc lựachọn các hình thức tổ chức dạy học phù hợp sẽ đem lại hiệu quả giáo dục cao hơn Cóthể kể đến một số hình thức tổ chức dạy họcnhư:

- Hoạt động cả lớp: Giáo viên trực tiếp lãnh đạo tổ chức, điều khiển hoạt độngnhận thức của học sinh cả lớp chú ý đến đặc điểm riêng của từng họcsinh

- Tổ chức cho học sinh học tập, luyện tập kiến thức thông qua hình thức hoạtđộng nhóm: Thông thường khi giới thiệu ngữ liệu việc sử dụng trực quan: tranh ảnhhoặc tình huống cụ thể rất hữu hiệu Khi tổ chức cho học sinh luyện tập các ngữ liệumới, ngoài cách tổ chức cho học sinh luyện theo cặp (pair work) thì hình thức hoạtđộng nhóm (group work) cũng rất hiệuquả.

-Tổ chức cho học sinh luyện tập kiến thức thông qua các trò chơi: Ở trường PTDTBT

tiểu học việc hướng dẫn các em luyện tập ngữ liệu mới thông qua các trò chơi là vôcùng hiệu quả Để các em "Học mà chơi - chơi mà học" tạo cho các em thấy thoải mái,nhẹ nhàng khiến các em nhớ kiến thức lâuhơn

- Tổ chức cho học sinh luyện tập kiến thức thông qua hình thức đóng kịch:Bên cạnh các hình thức hoạt động theo cặp, theo nhóm giáo viên còn cóthểtổ chứccho học sinh đóng kịch để học sinh nhớ bài lâu hơn, giúp các em được "Học đi đôivớihành"

- Tổ chức cho học sinh luyện tập kiến thức thông qua mô hình "phiếu học tập":Ngoài các bài tập đóng vai như vừa nêu trên giáo viên có thể sáng tạo nhiều hình thứchoạt động giao tiếp khác giúp học sinh vận dụng các kiến thức vừa học trong giaotiếp như mô hình "Phiếu họctập"

1.3.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường phổ thông dântộc bán trú tiểuhọc

1.3.2.1 Lập kế hoạch quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường phổ

thôngdân tộc bán trú tiểuhọc

Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên của quá trình QL Là quá trình xác định các mụctiêu và xác định quy trình, các bước đi, biện pháp thực hiện và đảm bảo nguồn lực đểđạt được mụctiêu

Kếhoạchquản lý hoạtđộngdạyhọc mônTiếngAnh làcơ sởđịnh hướngcho mọihoạtđộngcủaquá trìnhQL vàhuy độngtốiđacácnguồnlực, xác địnhnhiệmvụcủatừngbộphận trongnhà trường trongtừnggiaiđoạn làm việc cụ thể để phục vụ chohoạt độngdạyhọc mônTiếngAnh;đồng thời kếhoạchlàcăncứ đểkiểmtrađánhgiáquá trìnhthựchiệnnhiệm vụđãđềra củahoạtđộngdạyhọcmôn Tiếng Anh

Các nội dung thực hiện:

- Xác định mục tiêu và phân tích mục tiêu của quản lý hoạt động dạy học mônTiếngAnh

- Xây dựng kế hoạch để thực hiện mục tiêu của quản lý hoạt động dạy họcmôn TiếngAnh

- Điều chỉnh nếu cần thiết trong quá trình thực hiện kế hoạch quản lý hoạtđộng dạy học môn TiếngAnh

Để lập được kế hoạch quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học, Hiệutrưởng là chủ thể quản lý nhà trường phải đánh giá đúng thực trạng của hoạt động dạyhọc tiếng Anh trong nhà trường, xây dựng các mục tiêu và giải pháp thực hiện để hoànthành mục tiêu Chủ thể quản lý của nhà trường phải nghiên cứu, tìm hiểu và xác địnhđược các nội dung sau:

- Mục tiêu của dạy học môn Tiếng Anh ở trường PTDTBT tiểuhọc

- Thuận lợi và khó khăn khi thực hiện mục tiêu dạy học môn Tiếng Anh ởtrường PTDTBT tiểuhọc

- Các nguồn lực cần huy động nhằm phục vụ hoạt động dạy học môn TiếngAnh ở trường PTDTBT tiểu học như dự kiến đội ngũ giáo viên tham giadạyhọc mônTiếng Anh, các điều kiện về cơ sở vậtchất

Sản phẩm của chức năng lập kế hoạch là một hệ thống các bản kế hoạch bao trùm toàn

bộ quản lý, bao gồm các kế hoạch như:

- Kế hoạch chiến lược: Tương đương các kế hoạch dài hạn từ 3-5năm

- Kế hoạch hành động: Kế hoạch chi tiết các hành động cụ thể trong một thờigian ngắn như: Kế hoạch năm, kế hoạch học kỳ, kế hoạchtháng,…

Trong quá trình thực hiện kế hoạch, nếu cần điều chỉnh thì điều chỉnh như thế nào, xácđịnh lại các yếu tố:

- Mục tiêu: Hạ thấp haybỏ

- Giải pháp: Cần tăng cường, bổ sung, thaythế

- Nguồn lực: Bổ sung, thaythế

Như vậy, bản kế hoạch quản lý của hiệu trưởng là sự cụ thể hóa toàn bộ quá trình quản

lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh, kế hoạch được lập càng chi tiết và chính xác thìquá trình làm việc của giáo viên và học sinh càng thuận lợi

1.3.2.2 Tổ chức triển khai hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường phổ thông dântộc bán trú tiểu học

Tổ chức triển khai kế hoạch chính là chức năng tổ chức trong quản lý, là quá trình phânphối, sắp xếp nguồn nhân lực theo một cách thức hợp lý để phát huy tối đa khả năngnhân lực, nhằm thực hiện kế hoạch, đảm bảo hoàn thành mục tiêu đề ra

Các nội dung tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ởcác trường PTDTBT baogồm:

- Xácđịnh cấutrúc tổchứccủa chủ thểQLtươngứng với cácđốitượngcầnQLtrongquảnlýhoạtđộngdạyhọcmônTiếngAnh

- Xây dựng và phát triển đội ngũ nhân sự (GV và công nhân viên) phục vụcông tác dạy học môn TiếngAnh

- Xác định cơ chế hoạt động và các mối quan hệ của nhà trường PTDTBTtrong công tác dạy học môn TiếngAnh

- Tổ chức một cách khoa học công tác quản lý nhà trường PTDTBT của chủthể quản lý nhằm nâng cao hoạt động dạy học môn TiếngAnh

- Tổ chức, xây dựng trang thiết bị, sách giáo khoa phục vụ hoạt động dạy họcmôn TiếngAnh

Nội dung quan trọng nhất trong tổ chứcquảnlý nhà trường là hình thành một cấu trúc tổchức tối ưu của hệ thống QL và phối hợp tốt nhất các hệ thống QL với hệ thống bị QL.Cấu trúc tổ chức là tổng hợp các bộ phận, đơn vị và cánhânkhác nhau, có mối quan hệphụ thuộc lẫn nhau được chuyên môn hóa, có quyền hạn và trách nhiệm nhất định được

bố trí theo các cấp và các khâu khác nhau, nhưng cùng nhằm đảm bảo thực hiện cácchức năng QL và cùng hướng vào mục tiêu chung Trong nhàtrườngcónhiềucơcấutổchứcnhưBangiámhiệu,cáctổchuyênmôn,đơnvịkhốilớp

vì vậy, hiệu trưởngphảixác định chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị trong nhàtrường và mối quan hệ giữa các đơn vịnày,cùng với mối quan hệ giữa nhà trường vớicác đơn vịkhácđể xây dựng cấutrúctổ chức hợp lý với kế hoạch đã đềra.

Saukhixácđịnhđượccấutrúctổchức,hiệutrưởngcầnxâydựngpháttriểnđội ngũ giáo viên giảngdạy môn Tiếng Anh, bao gồm các nội dung: Phâncôngnhiệm vụ giảngdạy,bồi dưỡngnăng lực dạy học cho giáo viên giảng dạy môn Tiếng Anh, kiểm tra đánh giá kết quảgiảng dạy môn Tiếng Anh Mục tiêu của quátrìnhnày là nhàtrườngsẽcómộtđộingũGVđápứngyêucầuvềchuyênmôn,nghiệpvụ

Trong hoạt động quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường PTDTBTtiểu học cần chú trọng công tác phối kết hợp giữa Phòng Giáo dục và Đào tạo huyệnvới Ban giám hiệu và Tổ chuyên môn của nhà trường trong việc điều chỉnh nội dunggiảng dạy gắn thực tiễn của nhà trường, đồng thời tham mưu điều chỉnh, bổ sungnhững cơ chế, chính sách phù hợp với đội ngũ GV dạy tiếng Anh cấp Tiểu học theohướng: tuyển dụng và bố trí đầy đủ về số lượng GV cho vùng đặc biệt khó khăn; cóchính sách phù hợp trong tuyển dụng và bồi dưỡng GV tiếng Anh thực hiện giảng dạyđảm bảo chất lượng (theo chuẩn kiến thức, kĩ năng) và tính ổn định trong giảng dạytiếng Anh cho đối tượng HS vùng dân tộc thiểu số, vùng đặc biệt khó khăn; tăng cườngđầu tư cơ sở vật chất; trang thiết bị phục vụ việc dạy và học tiếng Anh; đáp ứng danhmục tối thiểu phục vụ cho việcdạyvà học tiếngAnh

Trong quá trình triển khai kế hoạch, hiệu trưởng cần đảm bảo các mối quan hệ trong tổchức, giữa các bộ phận trong nhà trường và các bộ phận trong nhà trường với bênngoài hài hòa và ổn định, đảm bảo phát huy tối đa khả năng khả năng của các bộ phận

và hiệuquả

Đối với việc thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động giảng dạy môn Tiếng Anhởtrường ti ểu học, c hứ cn ăn g chỉđạ ol à q u á tr ìn h tác đ ộ n g và ản h h ư ở n g của h iệu

trưởng đến quá trìnhdạyhọc và QL dạy học tiếng Anh cùng với các thành phần thamgia nhằm biến những yêu cầu - mục tiêu của hoạt động giảng dạy tiếng Anh của nềngiáo dục nói chung và nhà trường nói riêng, thành nhu cầu từng GV, cán bộ nhân viêntrong trường Trên cơ sở đó, mọi nhân sự tích cực, tự giác làm việc hết khả năng, pháthuy tối đa các động lực nhằm thực hiện việc QL hiệuquả.

Các nội dung hiệu trưởng cần thực hiện bao gồm:

- Chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ dạy học môn Tiếng Anh theo kếhoạch

- Thường xuyên đôn đốc, động viên và khích lệ giáo viên, học sinh tích cựctrong quá trình dạy học để thực hiện mục tiêuchung

- Giám sát, điều chỉnh những sai lệch để vận hành đúng kế hoạch đề ra vànâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh trong nhàtrường

- Chỉ đạo giáo viên đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh theo hướngphát huy tính tích cực, độc lập của họcsinh

Chức năng chỉ đạo củahiệutrưởng được thựchiệnxuyên suốt trong quá trìnhtriển khaikếhoạch QL Bắt đầu từ hoạt động thực hiện quyền chỉ huy (giao việc)vàhướngdẫnnhiệmvụcụthểtớicácthànhviênkhác,đảmbảonhiệmvụđượcphâncông phù hợp vớikhả năng và trình độ của từng thành viên; thực hiện giám sát quá trình thực hiện nhiệm vụ củacấpdưới,thường xuyên đôn đốc, động viên tạo động lực cho GV và có sự điều chỉnh khicần thiết; tạo điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị dạy họccũngnhư các điều kiệnkhácđể

hỗ trợ GV phát triển, đổi mới PPDH, nâng cao chấtlượngdạyhọc

1.3.2.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường phổ thôngdân tộc bán trú tiểuhọc

Chức năng kiểm tra, đánh giá có vai trò giúp người quản lý nắm được kết quả thực hiệncông việc của đối tượng bị quản lý ở mức độ tốt hay xấu, các kết quả đạt được trongtừng giai đoạn hoạt động có phù hợp với mục tiêu đã đề ra và thực tế hoạt động haykhông, từ đó có sự điều chỉnh các hoạt động và cấu trúc tổ chức trong nhà trường đểđảm bảo đạt được mục tiêu dạy học đã đề ra

Chức năng kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng không chỉ có vai trò quan trọng trongquá trình quản lý hoạt động trong dạy học môn Tiếng Anh của trường PTDTBT

tiểu học, mà còn là cơ sở cho việc lập kế hoạch và triển khai các quá trình quản lý tiếptheo của nhà trường Hiệu trưởng phải thực hiện kiểm tra, đánh giá các hoạt động giảngdạy tiếng Anh thường xuyên để nắm bắt cụ thể tình hình hoạt động dạy học, đây là căn

cứ để Hiệu trưởng thực hiện các chỉ đạo sát sao đến từng đối tượng được quản lý, đưa

ra sự hỗ trợ hoặc thúc đẩy phù hợp tới các cá nhân hoặc tập thể GV, đảm bảo quá trìnhhoạt động dạy học môn Tiếng Anh của nhà trường đi theo đúnghướng

Các nội dung hiệu trưởng cần quan tâm bao gồm:

- Xác định đúng thực trạng: Thu thập thông tin, so sánh kết quả thực hiện với các chuẩn mực, mục tiêu đềra

- Đánh giá mức độ thực hiện công việc của các đối tượng được quảnlý

- Điều chỉnh: Nhắc nhở, sửa chữa khi có sai lệch, động viên khích lệ khi có nhân sự thực hiện tốt, cảnh cáo hoặc xử phạt nếu có saiphạm

Để kiểm tra, đánh giá có hiệu quả đối với hoạt động dạy học môn Tiếng Anh, hiệu trưởng cần lưu ý các khía cạnh sau đây:

- Xác định nội dung kiểm tra hoạt động dạy học môn TiếngAnh

- XâydựngcáctiêutríđánhgiáhoạtđộngdạyhọcmônTiếngAnhcủagiáoviên

- Xây dựng và tổ chức lực lượng kiểm tra hoạt động dạy học môn TiếngAnh

- Kiểm tra hoạt động dạy của giáo viên (việc lên lớp, nội dung dạy học,

phương pháp giảng dạy, kiểm tra hoạt động học của họcsinh)

1.3.3.1 Quy định về chương trình mônhọc

Chương trình giảng dạy tiếng Anh trong nhà trường tiểu học phải tuân theo quy địnhcủa bộ GD&ĐT, và kế hoạch dạy học tiếng Anh thì phải được xây dựng phù hợp vớichương trình, phù hợp với thực tế từng đối tượng, có thể linh hoạt thay đổi kế hoạchdạy học cho phù hợp với vùng miền và trình độ học sinh Việc tuân thủ đúng chươngtrình, kế hoạch rất quan trọng trong hoạt động dạy học cũng như quản lýv i ệ c

dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học Chương trình, kế hoạch sẽ quy định nội dung dạycủa thầy và trò, có vai trò quyết định chất lượng hoạt động dạy học, vì vậy hoạt độngdạy tiếng Anh cũng như QL hoạt động giảng dạy tiếng Anh trong nhà trường bị ảnhhưởng rất nhiều bởi chương trình, kế hoạch dạy học tiếng Anh.

1.3.3.2 Điều kiện kinh tế - xã hội của địaphương

Môi trường bên trong là bản thân CBQL, GV và các lực lượng bên trong nhà trườngcần có sự liên hệ, phối hợp với môi trường bên ngoài là các tổ chức phối kết hợp vớinhà trường như trung tâm ngoại ngữ, tổ chức phi chính phủ, đoàn thanh niên xã,UBND xã, tổ dân cư… để cùng thực hiện các hoạt động dạy học môn Tiếng Anh trong

và ngoài nhà trường Nếu tất cả các lực lượng đều nhận thức về tầm quan trọng củatiếng Anh, có sự hỗ trợ, tương tác tốt sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học tiếngAnh Yếu tố này hỗ trợ việc QL dạy học hiệu quả một cách toàn diện, ngược lại, nếukhông có yếu tố này, hoạt động DH cũng như quản lý hoạt động DH môn Tiếng Anh ởtrường tiểu học sẽ bị hạn chế rất nhiều

1.3.3.3 Năng lực của giáo viên và họcsinh

+Năng lực của giáo viên

Giáo viên là người trực tiếp tham gia vào các hoạt động dạy học cũng như quản lý hoạtđộng dạy học, là thành tố trực tiếp quyết định chất lượng của HĐ giáo dục Để HĐ dạyhọc có hiệu quả, thì người GV phải có kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ sư phạmgiỏi, tận tâm và cố gắng vớinghề

+ Năng lực của học sinh

Tiểu học là cấp học đầu tiên của HS, có sự thay đổi đột ngột từ giai đoạn “chơi mà học,học mà chơi” ở mầm non sang môi trường học tập chính thức Ở lứa tuổi này HS chưahình thành khả năng tư duy và nhận thức chính xác, đồng thời đặc điểm tâm lý của trẻtrong giai đoạn này cũng rất cần được quan tâm Do vậy, hoạt động dạy học cũng nhưquản lý việc dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học bị ảnh hưởng rất lớn cả mặt tốt vàmặt hạn chế từ yếu tố này Yếu tố này yêu cầu GV cần lựa chọn phương pháp dạy học

và có chương trình, nội dung dạy học phù hợp, cũng như những hiểu biết về tâm lý HS

để HĐ dạy học có hiệu quả

1.3.3.4 Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạyhọc

CSVC và TBDH là một trong những thành tố cấu thành của quá trình dạy học Đặc biệtvới môn học ngoại ngữ như tiếng Anh, các thiết bị công nghệ thông tin, hỗ trợ nghenhìn là một điều kiện rất quan trọng để đổi mới nội dung, chương trình, PPDH nhằmnâng cao chất lượng GD Hiện nay hoạt động giảng dạy tiếng Ạnh trong nhà trườngđược áp dụng các PPDH tích cực, giảm bớt vai trò của GV, GV chỉ có vai trò hướngdẫn, gợi mở vấn đề, để làm được điều đó, GV cần sự hỗ trợ rất lớn từ các thiết bị hỗ trợtrong lớp học Ngoài ra, việc ứng dụng các thiết bị hỗ trợ trực quan sẽ khơi gợi hứngthú của HS, nâng cao hiệu quả học ngoại ngữ khi HS được tiếp nhận trực tiếp kiến thứcnghe, nói, đọc, viết từ nhiều nguồn thông tin

1.3.3.5 Năng lực của Hiệu trưởng và cán bộ quảnlý

CBQL là người điều hành và chỉ đạo HĐ dạy học trong nhà trường, quyết định hướng

đi và kiểm soát quá trình HĐ của nhà trường CBQL và GV phải có sự kết hợp tốt thì

HĐ dạy học mới được vận hành thuận lợi, đảm bảo HĐ dạy học đạt kết quả tốt Với xuhướng đổi mới liên tục của GD hiện nay, CBQL và đội ngũ GV phải luôn học hỏi, tựbồi dưỡng năng lực bản thân và cập nhật các tri thức mới về PP, HĐ dạy học tiếng Anh

để đảm bảo chất lượng GD

Tiểu kết chương 1

Trên cơ sở các tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước cũng như tình hình phát triểnchung của thế giới hiện nay, dễ dàng nhận thấy tầm quan trọng của tiếng Anh đối vớimọi người dân, cũng như giảng dạy tiếng Anh trong giáo dục phổ thông Điều này đãmang đến yêu cầu thay đổi, cập nhật việc dạy học tiếng Anh đối với nền giáo dục, đặcbiệt là giáo dục tiểu học

Để nâng cao chất lượng giáo dục tiếng Anh, nhà trường cần tập trung vào các công tácquản lý hoạt động dạy học dưới định hướng chung của Đảng và Nhà nước, có sự điềuchỉnh phù hợp với đặc điểm, tình hình của địa phương và nhà trường để đạt được cácmục tiêu trong giáo dục tiếngAnh

QL hoạt động dạy học tiếng Anh trong nhà trường tiểu học là quá trình hành động cóchủ đích của CBQL tác động vào GV, HS và các khâu trong quá trình QL nhằm vậnhành quá trìnhdạyhọc tiếng Anh một cách có kế hoạch, có tổ chức, có điều khiển, điềuchỉnh nhằm đạt đến mục tiêu xácđịnh

Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở trường tiểu học bao gồm: Lập kế hoạch QL, tổchức triển khai kế hoạch QL, chỉ đạo thực hiện QL và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện

QL Để hoàn thành tốt các nội dung này, CBQL mà chủ chốt là Hiệu trưởng, cần nắmvững lý luận về quản lý hoạt động dạy học nói chung và quản lý hoạt động giảng dạytiếng Anh ở trường tiểu học nói riêng, từ đó tìm hiểu, nghiên cứu, áp dụng vào thựctiễn nhà trường để đề ra các biện pháp quản lý phùhợp

Đặc biệt với các trường PTDTBT, còn nhiều khó khăn và các đặc trưng riêng mangtính văn hóa, xã hội địa phương, CBQL và các GV nhà trường cần tìm ra các biện phápquản lý thích hợp với tình hình cụ thể của nhà trường để đạt được mục tiêu về chấtlượng dạy học tiếng Anh đã đặt ra của ngành Giáo dục