Những ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài là yếu tổ quan trọng nhất trong cơ chế hình thành hành vi phạm tội của con người.

LỜI MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 I – NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 2 1. Cơ chế hình thành hành vi phạm tội 2 2. Môi trường bên ngoài 3 II – VAI TRÒ CỦA MÔI TRƯỜNG BÊN NGOÀI 4 1. Môi trường vi mô 4 2. Môi trường xã hội vĩ mô 11 III – THỰC TIỄN CỦA SỰ ẢNH HƯỞNG TỪ MÔI TRƯỜNG BÊN NGOÀI ĐẾN VIỆC HÌNH THÀNH HÀNH VI PHẠM TỘI 18 KẾT LUẬN 20

LỜI MỞ ĐẦU

Tội phạm luôn là những vấn đề được cả xã hội quan tâm để ý Việcnghiên cứu về các nguyên nhân dẫn đến việc phạm tội sẽ giúp các cơ quan chứcnăng thực hiện tốt chính sách phòng, chống tội phạm Mặc dù môi trường sống

là một nguyên nhân có ảnh hưởng lớn đến việc cá nhân thực hiện hành vi phạmtội, nhưng cũng cần hiểu rằng, nguyên nhân này không phải là tất cả nên khôngthể thể lý giải được hết các loại tội phạm đang tồn tại Mà để có thể lý giảinguyên nhân của tội phạm, chúng ta cần phải nghiên cứu nguyên nhân cả về từphía người cá nhân người phạm tội, cũng như mối quan hệ giữa môi trườngsống và tính độc lập của mỗi cá nhân Cơ chế hình thành hành vi phạm tội củacon người, đây là một trong những nội dung quan trọng để có thể xác định rõhành vi phạm tội của một người được hình thành như thế nào? Tại sao người đólại thực hiện hành vi phạm tội như vậy? Và cho đến bây giờ dường như vẫnchưa có một câu trả lời chính xác cho các câu hỏi trên.Bên cạnh đó, cơ chế hìnhthành hành vi phạm tội chịu ảnh hưởng của các yếu tố nào? Yếu tố nào là quan

trọng nhất? Đã có quan điểm cho rằng “những ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài là yếu tổ quan trọng nhất trong cơ chế hình thành hành vi phạm tội của con người.” Bạn nghĩ sao về quan điểm này.

Bởi tầm quan trọng của vấn đề cũng như cần phải nghiên cứu, làm rõ hơn

về vấn đề nên nhóm đã lựa chọn đề bài: “có quan điểm cho rằng những ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài là yếu tổ quan trọng nhất trong cơ chế hình thành hành vi phạm tội của con người Bằng nhận thức và thực tiễn của mình anh chị hãy trình bày ý kiến của mình về vấn đề này.” Để nghiên cứu và

là nội dung của bài luận

chung lại ta có thể hiểu cơ chế hình thành hành vi phạm tội là sự tổng hòa các yếu tố, các nhân tố mà sự tác động giữa các yếu tố, các nhân tố đó sẽ đưa đến việc thực hiện hành vi phạm tội của người phạm tội.

*Các yếu tố trong cơ chế phát sinh hành vi phạm tội

Sơ đồ cụ thể:

_

-Thứ nhất, Việc hình thành phẩm chất, tâm lý tiêu cực.Đây là một trong những

yếu tố đầu tiên hình thành nên cơ chế phát sinh hành vi phạm tội của một conngười Đầu tiên để người đó có thể thực hiện được hành vi thì trong tâm trí họ,trong con người họ phải hình thành nên những ý nghĩ, những phẩm chất tâm lý

mà cụ thể là phẩm chất tâm lý tiêu cực, những ý nghĩa tiêu cực, sự mất niềm tinvào cuộc sống, sự ghen tị, hám lợi, thù hẳn 1 ai đó và để có thể có được nhữngđiều đó thì môi trường sống, bạn bè người thân có tác động không nhỏ Chẳnghạn từ nhỏ người đó đã phải chịu đựng những nỗi bất công, thấy được sự ăn

Thựchiện

Quyếtđịnh

Hìnhthành ý

Hình thành phẩm

chất, tâm lý tiêu cực

Yếu tố sinh lý giáo

dục môi trường

hiếp, độc ác, luôn phải toan tính, lừa lọc thì mới tồn tại được cùng lối sốngbuông thả Từ đó họ sẽ khó có thể vượt qua những tác động xấu của môitrường, khó vượt qua sự cám dỗ, khó kiềm chế bản thân hơn Tuy nhiên, khôngphải bất cứ một ai khi hình thành “phẩm chất tâm lý tiêu cực” cũng đều dẫn đếnviệc thực hiện hành vi phạm tội Việc phát hình thành hành vi phạm tội là sự kếthợp của nhiều nguyên nhân khác nhau.

Thứ hai, hình thành ý định phạm tội, như vậy, qua quá trình sống của một

con người sẽ tạo nên cách sống, lối suy nghĩ tiêu cực.Thông qua cuộc sống cứmãi tiếp diễn như vậy, ở họ xuất hiện những ý nghĩ tiêu cực, dần dần hình thànhnên ý định phạm tội Họ bắt đầu đề ra các ý định, các cách để thực hiện hành viphạm tội, tuy nhiên ở đây chỉ mới là ý định chứ chưa có được biểu hiện ra bênngoài hành động

Thứ ba, Quyết định thực hiện, một khi đã hình thành nên những ý định phạm

tội thì việc đưa ra quyết định thực hiện chỉ còn là việc đơn giản Khi đó ở họluôn chuẩn bị mọi công cụ, phương tiện, lập ra kế hoạch cụ thể, cách thực hiệntội phạm như thế nào và sau khi thực hiện hành vi thì sẽ che giấu nó ra sao,

Và tất nhiên, chỉ cần đợi cơ hội đến việc đó sẽ được tiến hành

Cuối cùng, thực hiện hành vi phạm tội.Đó là khi thời cơ đến, khi mọi thứ đãchuẩn bị sẵn sàng và chắc chắn cho việc thực hiện hành vi không có sai xót gìxảy ra thì người phạm tội sẽ tiến hành thực hiện hành vi phạm tội đó

2 Môi trường bên ngoài

Môi trường là một tổ hợp các yếu tố tự nhiên và xã hội bao quanh bên ngoài

của một hệ thống hoặc một cá thể, sự vật nào đó Chúng tác động lên hệ thốngnày và xác định xu hướng và tình trạng tồn tại của nó Môi trường có thể coi làmột tập hợp, trong đó hệ thống đang xem xét là một tập hợp con

Ở đây ta nghiên cứu về môi trường xã hội loại người và việc ảnh hưởng củamôi trường bên ngoài đó ảnh hưởng như thế nào đến việc hình thành nhân cáchcon người Sự hình thành, phát triển nhân cách cá nhân với tính chất là thực thể

xã hội bắt đầu từ khi con người được sinh ra và trải qua các giai đoạn khácnhau, mỗi giai đoạn đều có những nhân tố thuận lợi và bất lợi từ môi trườngsống bên ngoài Những nhân tố có thể ảnh hưởng đến việc phát triển nhân cách

cá nhân bao gồm: 1) bản thân con người; 2) các tiểu môi trường mà cá nhânđang sống hoặc giao tiếp thường xuyên (gia đình, trường học, nơi làm việc, nơi

cư trú); 3) Môi trường vĩ mô (chính sách pháp luật, phương tiện thông tin đạichúng…)

Tuy nhiên trong phạm vi bài nghiên cứu này chỉ giới hạn những nhân tố(không thuận lợi) từ môi trường sống có thể ảnh hưởng đến nhân cách lệch lạccủa cá nhân Cụ thể là: Các tiểu môi trường mà cá nhân đang sống và giao tiếpthường xuyên; môi trường xã hội vĩ mô

II – VAI TRÒ CỦA MÔI TRƯỜNG BÊN NGOÀI

1 Môi trường vi mô

1.1 Môi trường gia đình

Ở góc độ xã hội như chúng ta đã biết thì giáo dục và nuôi dưỡng là hai nhân

tố hình thành nên nhân cách của mỗi mỗi một cá nhân Nói đến yếu tố nuôidưỡng là nói đến gia đình-cái nôi sinh hoạt của con cái, là mái ấm của con cũngnhư là ngôi trường đầu tiên của trẻ khi chào đời Chính vì vậy cho nên gia đìnhđóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dục và hình thành nhân cáchcủa mỗi người Nơi đây diễn ra những mối quan hệ xã hội đầu tiên của conngười Những mối quan hệ trực tiếp giữa đứa trẻ và cha mẹ cũng như các thànhviên khác trong gia đình bước đầu hình thành nên nhân cách của con ngườilànhững tác động qua lại đầu tiên trong đời sống xã hội của chính con người đó Xét dưới góc độ tội phạm học, nguyên nhân của tội phạm là tổng hợp cácnhân tố mà sự tác động qua lại giữa chúng đưa đến việc thực hiện tội phạm của

người phạm tội Việc một người thực hiện hành vi phạm tội không mang tínhchất ngẫu nhiên mà nó chứa đựng cơ chế hình thành hành vi phạm tội Theoquan điểm của Mác-Lênin thì con người là một thực thể tự nhiên mang tính xãhội chính vì vậy mà sự hình thành và phát triển nhân cách cá nhân bắt đầu từkhi cá nhân đó được sinh ra, lớn lên và trải qua hàng loạt cách giai đoạn khácnhau dưới sự tác động của các yếu tố khác nhau Trong các yếu tố đó phải kểđến là yếu tố bên ngoài môi trường sống Các yếu tố bên ngoài môi trường sốngnày được xem như là nguyên nhân từ môi trường sống Đây những nguyên nhânkhách quan từ bên ngoài xã hội, xung quanh cuộc sống của cá nhân đó, ảnhhưởng tới việc hình thành và phát triển nhân cách cá nhân có thể kể đến: Cáctiểu môi trường mà cá nhân đang sống và giao tiếp thường xuyên như gia đình,trường học, nơi làm việc, cư trú, sinh sống… ; Môi trường xã hội vĩ mô như:chính sách, pháp luật, phương tiện thông tin đại chúng, phim ảnh, truyện, báochí, tác động ảnh hưởng của những hiện tượng tiêu cực trong xã hội mà ngườiphạm tội chứng kiến hoặc nghe kể, vấn đề thất nghiệp, bất bình đẳng trong xãhội…

Trong các tiểu môi trường mà cá nhân đang sống và giao tiếp thường xuyênphải kể đến đó là môi trường gia đình Có thể nói đây là yếu tố có hảnh hưởnglớn nhất đến việc hình thành nhân cách của mỗi cá nhân trong thời kì thơ ấu.Để

lí giải cho điều này thì con người kể từ khi mới sinh ra, gia đình là môi trườngđầu tiên mà những đứa trẻ sinh sống, nhận thức của chúng mới bước đầu dầnđược hình thành, do đó, những đứa trẻ sẽ học hỏi, bắt chước những hành vi củanhững người xung quanh nó, bao gồm cả những hành vi tốt hay không tốt

Thông thường, quá trình học hỏi, bắt chước hành vi xấu của trẻ diễn ranhanh hơn, dễ dàng hơn so với bắt chước hành vi tốt Càng lớn, đứa trẻ càngkhao khát khám phá thế giới xung quanh, vì vậy quá trình nhận thức cũng nhưhọc hỏi, bắt chước dần dần mở rộng phạm vi không còn dừng lại ở các thànhviên trong gia đình nữa mà bắt đầu vươn ra thế giới bên ngoài, tuy nhiên nhận

thức, lối sống của trẻ vẫn mang dấu ấn của việc ảnh hưởng từ các thành viêntrong gia đình.

Do đó, nếu như đứa trẻ sống trong môi trường gia đình an toàn, lành mạnh,luôn chú trọng vào giáo dục nhân cách cho trẻ, hướng trẻ sống thiện, trung thực,nhân hậu, vươn lên trong học tập, công việc thì sẽ hạn chế hiệu quả việc hìnhthành nhân cách lệch lạc của cá nhân Ngược lại, sống trong môi trường giađình không an toàn, không lành mạnh thì có thể tác động, ảnh hưởng, dẫn đếnviệc hình thành nhân cách lệch lạc của cá nhân

Ví dụ: Trong các mô hình gia đình, mô hình gia đình trí thức, bố mẹ có trình

độ học vấn, có văn hoá, gia đình hoà thuận, đầm ấm và hạnh phúc và đặc biệtgia đình là nơi để các con cảm thấy thật sự an toàn khi sống ở đó sẽ có ảnhhưởng một cách tích cực đến định hướng giá trị nhân cách của các em Các em

sẽ có định hướng giá trị nhân cách đúng đắn theo sự định hướng của bố mẹ vàphát triển nhân cách của mình đúng với mong muốn của xã hội

Tuy nhiên không thể tuyêt đối hóa điều này bởi lẽ một số ít học sinh phảisống trong môi trường gia đình khó khăn về kinh tế, bố mẹ thiếu trình độ vănhoá, không có hình thức giáo dục con cái tích cực song vẫn trở thành học sinhngoan, học giỏi, do sự tự học hỏi, sự nỗ lực và ý chí quyết tâm cao của bản thân

Để làm được điều này thì bố mẹ trong gia đình phải có phương pháp giáo dụcphù hợp và kích thích tiềm năng phát triển của các em

Với những gia đình mà bố mẹ có cách giáo dục sai lệch thiếu khoa học nhưbạo lực, độc đoán, lạnh lùng, thiếu sâu sát, quan tâm , gia đình mà cha mẹ cónhững hành vi lệch chuẩn thì định hướng giá trị nhân cách của các em cũngthiên về sự phát triển lệch lạc

Thực tế cho thấy hành vi phạm tội của một số em học sinh bắt nguồn từ giađình Do cha mẹ đánh đập, chửi mắng, thiếu quan tâm, hoặc cha mẹ là nhữngngười nghiên ma tuý, cờ bạc, làm ăn phi pháp

Như vậy, gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến sự lựa chọn các giá trị của các

em, trước hết là nhân cách của bố mẹ, anh chị em, cách thức giáo dục và chămsóc của bố mẹ, lối sống của gia đình Do vậy, việc xây dựng một lối sống, sựquan tâm đúng mực của gia đình và sự gương mẫu của bố mẹ là điều kiện cầnthiết để hình thành định hướng giá trị nhân cách đúng đắn của các em

Có thể kể ra một số nhân tố có thể tác động đến việc hình thành nhân cáchlệch lạc của cá nhân:

+ Cha và (hoặc) mẹ buông lỏng việc giáo dục con cái, để mặc con cái phát triển

tự nhiên hoặc phó thách việc giáo dục trẻ con cho nhà trưởng và xã hội Khiphát hiện trẻ có những biểu hiện sai trái đã không uốn nắn kịp thời mà vẫn thờ

ơ, không quan tâm, thậm chí còn dung túng Sự quá nuông chiều, thỏa mãn mọinhu cầu con cái của bố mẹ sẽ tạo nên thói quen đòi gì được nấy Bên cạnh sựnuông chiều, cha mẹ bao bọc mọi việc khiến con trẻ hình thành tính ỷ lại, dựadẫm, sống ích kỷ, lười nhác, không ý thức về trách nhiệm, luôn đòi hỏi đượcphục vụ, được hưởng thụ Đến một lúc nào đó, khi gia đình không thỏa mãnnhững yêu sách hoặc không có điều kiện phục vụ thì con cái trở nên bất mãn,thậm chí thù ghét bố mẹ

+ Cha và (hoặc) mẹ quá nuông chiều hoặc quá hà khắc trong giáo dục con cáiđều có thể ảnh hưởng đến việc hình thành nhân cách của trẻ Theo số liệu điềutra trong 2.209 học viên các trường giáo dưỡng, có tới 49,81% trong số nàysống trong cảnh bị đối xử hà khắc, thô bạo, độc ác của bố mẹ Số em bị bố đánhchiếm 23% (gấp sáu lần mẹ đánh); bị dì ghẻ, bố dượng đánh chiếm 20,3%.+ Cha và (hoặc) mẹ không gương mẫu trong lối sống như có hành vi phạm tội,

sa đà vào tệ nạn xã hội như nghiện hút, cờ bạc, mại dâm hoặc có lối sống quáthực dụng chỉ biết coi trọng đồng tiền mà coi nhẹ giá trị đạo đức; hoặc đứa trẻlớn lên trong gia đình mà bạo lực gia đình luôn tồn tại… Theo số liệu thống kêtội phạm học, trẻ em phạm pháp có nguồn gốc gia đình làm nghề buôn bán bất

hợp pháp chiếm 51,94%, gia đình có người phạm tội hình sự chiếm 40%, 30%trẻ phạm tội có bố, mẹ hoặc cả hai nghiện hút Có trường hợp bố mẹ trực tiếpđẩy con ra đường, xúi giục chúng làm những điều bất chính khiến trẻ bỏ nhà đihoang, sống bụi, trộm cắp Theo số liệu của VKSND TP Hà Nội, tỉ lệ ngườichưa thành niên có hành vi trộm cắp tài sản đồng phạm với bố mẹ là 5%.

+ Cha và (hoặc) mẹ dạy con lối sống thực dụng, thậm chí xúi giục, dụ dỗ, éobuộc con vào con đường phạm tội

+ Các nhân tố khác như: trong gia đình có nhiều thành viên phạm tội, Cha và(hoặc) mẹ ngoại tình; đứa trẻ lớn lên tỏng môi trường thiếu cả cha lân mẹ hoặcthiếu cha hoặc thiếu mẹ, trong gia đình có nhiều thành viên ưa lối hành xử bạolực, côn đồ, ngang ngược,… Số liệu thống kê của VKSND Tối cao cho thấy71% trẻ vị thành niên phạm pháp là do không được quan tâm chăm sóc đến nơiđến chốn Một nghiên cứu mới đây của Bộ Công an cũng chỉ ra nguyên nhânphạm tội của trẻ vị thành niên xuất phát từ gia đình: 8% trẻ phạm tội có bố mẹ

ly hôn, 28% phàn nàn bố mẹ không đáp ứng nhu cầu cơ bản của các em, 49%phàn nàn về cách đối xử của bố mẹ

Như vậy, một lần nữa có thể khẳng định môi trường gia đình là một yếu tốcực kì quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách cá nhân

Từ đó nó sẽ chi phối đến các nhân tố khác, là tiền đề cho các nhân tố khác trongquá trình hình thành nhân cách Và việc thực hiện hành vi phạm tôi hay khôngthực hiện hành vi phạm tội sẽ được xuất phát từ các cơ chế hình thành này

1.2 Môi trường trường học

Quá trình lớn lên và dần trưởng thành, con người ta càng có khao khát khámphá thế giới xung quanh, vì vậy quá trình nhận thức cũng như học hỏi của cánhân dần dần mở rộng phạm vi, không còn dừng lại ở các thành viên trong giađình nữa mà bắt đầu sang môi trường khác trong đó có môi trường trường học

Do đó nếu trong môi trường trường học tồn tại nhiều nhân tố không lành mạnh

thì những nhân tố này cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành và pháttriển nhân cách lệch lạc của cá nhân Những nhân tố không lành mạnh đó có thể

kể đến như:

+ Kỉ luật nhà trường lỏng lẻo, không nghiêm, việc xử lí những biểu hiện saitrái trong học sinh (hoặc sinh viên) còn chưa triệt để dẫn đến những hiện tượngtiêu cực trong nhà trường có nguy cơ lan rộng Điều này có thể ảnh hưởng, dẫnđến việc suy giảm, thậm chí mất niềm tin vào sự công bằng trong nhà trườngcủa các em làm cho một số em chản nản, sa sút học hành, dễ bị lôi kéo tham giavào các hoạt động tiêu cực, không lành mạnh

+ Kết bạn, giao du với bạn bè xấu (những đối tượng lười học, ham ăn chơi,đua đòi, hay bỏ học, hỗn láo với thày cô giáo và bố mẹ, sa đà vào tệ nạn xã hội,

…) Do kết bạn, giao tiếp thường xuyên với những đối tượng này, đứa trẻ dầndần ảnh hưởng và có thể bị tiêm nhiễm và bắt chước những hành vi xấu củanhững đối tượng này như thường xuyên bỏ học, tụ tập ăn chơi, về nhà hồn láovới bố mẹ, bỏ nhà đi hoang,… và dần dần đi vào con đường phạm tội

+ Một số ít cán bộ, giáo viên trong nhà trường không gương mẫu trong lốisống, thiếu đạo đức trong hành xử với học sinh (hoặc sinh viên), thậm chí loikéo các em vào lối sống không lành mạnh hoặc con đường phạm tội như cóhành vi dụ dỗ học sinh nữ vào quan hệ tình dục khi các em còn nhỏ tuổi, dụ dỗcác em môi giới mại dâm,…

1.3 Môi trường cá nhân làm việc hoặc cư trú

Cũng như môi trường gia đình và môi trường trường học, môi trường nơi cánhân làm việc và cư trú có vai trò rất lớn trong quá trình nhận thức và hìnhthành nhận thức, năng lực chuyên môn, lối sống cũng như hình thành phẩm chấtđạo đức, nhân cách của một cá nhân

Một cá nhân, khi sinh sống và làm việc trong một môi trường tập thể, lànhmạnh, phẩm chất đạo đức của mọi người đều tốt không chưa đựng những phẩm

chất tâm lý tiêu cực, thì qua quá trình sinh sống, lao động cá nhân đó sẽ dẫn dầntiếp thu những phẩm chất tích cực từ đó hình thành một nhân cách tốt, quanđiểm sống tích cực, từ đó đưa ra những quyết định đúng đắn trong các tìnhhuống để không thực hiện hành vi phạm tội

Ví dụ, một cá nhân, làm việc trong môi trường doanh nghiệp X, mọi nhân

viên đều đi làm đúng giờ, cư xử hòa nhã với nhau, khi có vấn đề sẽ thảo luận đểđưa ra quyết định, không ganh ghét nhau, không giải quyết xung đột bằng vũlực Như vậy, khi cá nhân đó làm việc trong môi trường của doanh nghiệp X thìsau một thời gian người đó sẽ hình thành tính cách hòa đồng, đối thoại để giảiquyết xung đột thay vì dùng vũ lực đồng thời biết tôn trọng thành quả lao độngcủa bản thân và của những người khác Như vậy, trong một số tình huống họ sẽkhông trở thành chủ thể của tội cố ý gây thương tích hoặc những tội xâm phạmtính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc những tội xâm phạm sởhữu

Còn đối với một cá nhân, khi làm việc trong môi trường có nhiều nhân tố tiêucực như có nhiều người sống bê tha, lười lao động, chỉ rượu chè, cờ bạc, ưa bạolực,… thì tiềm ẩn trong đó là nguy cơ bị lôi kéo hoặc tác động xấu, từ đó sẽhình thành những tâm lý tiêu cực và trong những tình huống cụ thể họ có thể sẽhình thành hành vi phạm tội

Ví dụ, một thanh niên 16 tuổi sống tại một khu phố mà phần lớn thanh niên đều

bỏ học, suốt ngày tụ tập bạn bè cờ bạc, rượu chè thậm chí là sử dụng chất matúy thì trong quá trình sinh sống đó, người thanh niên sẽ tiếp xúc với những cánhân đó và có thể bị họ rủ rê, bỏ học để đi chơi (nếu họ dễ bị tác động thì sẽ tụtập với nhóm thanh niên đó), khi tụ tập ăn chơi thì sẽ nảy sinh nhu cầu kiếm tiền

để tiêu xài Tuy nhiên là một thanh niên 16 tuổi thì sẽ không thể nào có tiền đểphục vụ cho nhu cầu ăn chơi đó được và một khi đã ăn chơi như vậy thì sẽkhông có nhu cầu được lao động, được kiếm tiền bằng sức lao động của mình

mà thay vào đó sẽ là tìm cách chiếm đoạt tài sản của người khác, khi họ gặp

điều kiện thuận lợi hoặc túng quẫn thì sẽ đi tới việc quyết định thực hiện hành

vi phạm tội

Môi trường làm việc hoặc cư trú sẽ ảnh hưởng phần nào đến đặc điểm tâm lýcủa người phạm tội, trong một môi trường sống tiêu cực, sẽ hình thành nênnhững tâm lý tiêu cực (ích kỷ, tham lam, lười lao động, ) Mà những tâm lýtiêu cực này cũng là một trong những yếu tố trong cơ chế hình thành hành viphạm tội

Môi trường làm việc hoặc cư trú của một cá nhân sẽ góp phần hình thànhnhân cách của cá nhân, hình thành nên đặc điểm tâm lý của cá nhân (đặc điểmtâm lý tiêu cực hoặc tích cực), tuy nhien trong những tình huống nhất định thìmỗi người sẽ lựa chọn những cách xử sự khác nhau, khi môi trường đã tác động

để hình thành nên tâm lý tích cực thì trong những tình huống nhất định họ sẽ lựachọn cách xử sự phù hợp với quy định của pháp luật, không trái đạo đức xã hội

và ngược lại Như vậy, mặc dù tình huống có thể trực tiếp tác động đến chủ thểlàm chủ thể hình thành động cơ phạm tội và quyết định thực hiện hành vi phạmtội hoặc tạo điều kiện thuận lợi cho người phạm tội thực hiện hành vi phạm tộituy nhiên việc quyết định thực hiện hành vi phạm tội hay không lại phụ thuộcvào nhân cách của người đó và cách xử sự mà họ lựa chọn, trong khi đó việchình thành nhân cách cũng như việc quyết định xử sự như thế nào lại chịu sự tácđộng của môi trường mà người đó tiếp xúc, trong đó có môi trường làm việchoặc cư trú

Do đó, chúng ta có thể thấy, môi trường mà cá nhân sinh sống làm việckhông chỉ có tác động đến việc hình thành tâm lý của một cá nhân mà còn ảnhhưởng đến động cơ phạm tội cũng như quyết định thực hiện hành vi phạm tộicủa họ Vì vậy, có thể nói môi trường mà cá nhân làm việc hoặc cư trú nói riêng

và môi trường bên ngoài nói chung là yếu tố quan trọng nhất trong cơ chế hìnhthành hành vi phạm tội của con người