Bản thu hoạch lớp bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giảng viên hạng 3 dành cho các giảng viên cao đẳng, đại học. Bản đầy đủ 16 trang A4. Soạn thảo cẩn thận, không hề có một lỗi nhỏ về đánh máy hay chính tả. Chỉ cần download về, thay tên, in và nộp quyển.
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỆN LỰC
BÀI THU HOẠCH CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN
CHỨC DANH GIẢNG VIÊN HẠNG III
Họ và tên: Vũ Thanh Tùng Ngày sinh: 23/10/1983 Nơi sinh: Hà Nội Đơn vị công tác: Trường Đại học Điện lực
Hà Nội – 2019
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
Qua thời gian học tập, bồi dưỡng kiến thức thuộc lớp bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp Giảng viên hạng III được Quý thầy, cô truyền đạt những nội dung kiến thức và kỹ năng cơ bản trong 10 chuyên đề
Đây là những nội dung kiến thức hết sức hay và cần thiết cho người quản lí, giảng viên giảng dạy trong việc thực thi nhiệm vụ tại đơn vị công tác Với 10 chuyên đề đã giúp cho học viên nhận thức được nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn mới trong công tác dạy và học
Qua một thời gian học tập, bản thân đã tiếp thu được nhiều kiến thức bổ ích, qua đó mạnh dạn đưa một số bài học nhằm phục vụ cho quá trình công tác sau này Tuy nhiên do thời gian hoàn thiệm ngắn, việc nghiên cứu chưa được sâu và kinh nghiệm bản thân có hạn, do đó dù đã cố gắng rất nhiều nhưng bài viết này chắc chắn còn những hạn chế, rất mong được sự đóng góp ý kiến của Quý thầy cô
để bài viết được hoàn chỉnh hơn
Trang 3PHẦN I KHÁI QUÁT CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG
1.1 Đối tượng bồi dưỡng
Viên chức giảng dạy hiện đang công tác tại các cơ sở giáo dục đại học (GDĐH) công lập đã được bổ nhiệm và đang làm việc ở vị trí công tác phù hợp với chức trách, nhiệm vụ của chức danh nghề nghiệp Giảng viên (hạng III)
1.2 Nội dung chương trình
Chương trình được cấu trúc theo 3 phần chính:
1.2.1 Phần thứ nhất: Kiến thức về chính trị, về quản lý nhà nước và các kỹ năng chung
Chuyên đề 1: Đường lối, chiến lược, chính sách phát triển giáo dục và GDĐH Việt Nam trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
Mô tả nội dung: chuyên đề 1 trình bày các nội dung về: xu thế phát triển giáo dục và GDĐH trên thế giới cũng như tại Việt Nam; các đường lối, chính sách, chiến lược cùng các giải pháp phát triển giáo dục và GDĐH Việt Nam trong giai đoạn 2011-2020 Cùng với quá trình đổi mới đất nước nói chung, đổi mới nền giáo dục nước nhà, trong đó có giáo dục đại học, luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm Văn kiện Đại hội XI của Đảng khẳng định “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế” Ngày 04-11-2013, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam ra Nghị quyết số 29-NQ/TW về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, trong đó nêu chín giải pháp đổi mới giáo dục toàn diện, tập chung ở một số điểm chỉnh như:
Thứ nhất, xây dựng triết lý giáo dục cho nền giáo dục nước nhà trong giai đoạn hiện nay, đồng thời mỗi trường đại học, mỗi cơ sở giáo dục cũng cần có triết
Trang 4lý giáo dục riêng phù hợp với tôn chỉ, mục đích và hướng tới hội nhập vào dòng chảy phát triển chung của giáo dục quốc tế
Thứ hai, việc đổi mới tư duy giáo dục hiện nay cần “gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; hệ thống giáo dục được chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và mang đậm bản sắc dân tộc
Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ nội dung chương trình và phương pháp dạy học theo hướng hội nhập quốc tế Nội dung chương trình và giáo trình cần được tổ chức xây dựng và triển khai theo hướng mở (cho phép cập nhật thường xuyên về kiến thức trong và ngoài nước, sử dụng giáo trình, học liệu trong nước hoặc ngoài nước một cách linh hoạt để giảng dạy cho người học), nội dung giảng dạy phải gắn chặt và phù hợp với yêu cầu thực tiễn của ngành nghề mà người học đang theo đuổi
Thứ tư, đổi mới vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước trong tổ chức giáo dục đại học trong điều kiện hội nhập quốc tế Theo đó, về mặt pháp lý, cần tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các quy định về pháp luật đối với các hoạt động giáo dục đại học trong điều kiện hội nhập quốc tế
Thứ năm, tăng cường các hoạt động nghiên cứu và công bố quốc tế, tiến tới quốc tế hóa các tiêu chuẩn đánh giá khoa học và các hoạt động về chuyên môn tại các cơ sở giáo dục đại học
Chuyên đề 2: Những vấn đề cơ bản về nhà nước
Mô tả nội dung: chuyên đề 2 cung cấp những kiến thức cơ bản về Nhà nước, tổ chức bộ máy hành chính nhà nước nói chung và bộ máy hành chính nhà nước của Việt Nam nói riêng; những nội dung cơ bản về cải cách hành chính nhà nước ta giai đoạn 2001-2010 và 2011-2020 Cải cách hành chính nhà nước liên quan tới nhiều yếu tố mang tính nội tại của từng quốc gia trong mỗi giai đoạn, do
đó không có một nền hành chính khuôn mẫu cho tất cả các nước Cải cách hành chính nhà nước phải bắt nguồn từ thực tiễn của mỗi quốc gia, phụ thuộc vào chế
Trang 5độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế- xã hội và cả những yếu tố khác như truyền thống, văn hoá, lịch sử,… của quốc gia đó Tuy nhiên, những kinh nghiệm của các nước khác đều là những bài học quan trọng, có thể tham khảo và vận dụng một cách thích hợp Mô hình “quản lý công mới” xuất hiện trong môi trường các nước phát triển phản ánh một cách rõ nét những gì cần phải làm ở các nước này Tuy nhiên, việc ứng dụng mô hình này vào các nước đang phát triển nói chung và Việt Nam nói riêng vẫn còn là vấn đề phải tranh luận không chỉ trong giới học thuật, mà cả giữa các nhà nghiên cứu hành chính thực tiễn
Các nước phát triển với truyền thống hành chính lâu đời, với hệ thống luật pháp đã tương đối ổn định và đầy đủ, trình độ phát triển kinh tế-xã hội và tương ứng với nó là ý thức dân chủ, ý thức pháp luật của đại bộ phận dân cư cũng như đội ngũ cán bộ, công chức đã đạt tới mức độ tương đối cao khiến cho các giải pháp cải cách hành chính nhà nước được áp dụng sẽ khác với ở các nước đang phát triển Trong điều kiện hiện nay của Việt Nam, cải cách hành chính là một quá trình thay đổi có chủ định nhằm hoàn thiện các bộ phận của nền hành chính
để nâng cao năng lực, hiệu lực và hiệu quả hoạt động của hành chính công trong quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân, góp phần thực hiện thành công công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đảng và Nhà nước ta đã xác định: Cải cách hành chính phải xuất phát từ điều kiện cụ thể của Việt Nam, có tham khảo kinh nghiệm của các nước Việc nghiên cứu, vận dụng những bài học kinh nghiệm từ các cuộc cải cách ở các nước sẽ góp phần quan trọng tạo nên thành công của công cuộc cải cách hành chính ở nước ta hiện nay
Chuyên đề 3: Quản lý nhà nước về GDĐH
Mô tả nội dung: chuyên đề 3 cung cấp những kiến thức cơ bản về: vị trí, vai trò, nhiệm vụ của quản lý nhà nước trong lĩnh vực GDĐH; quản lý nhà nước
và phân cấp quản lý nhà nước về GDĐH trong cơ chế thị trường định hướng XHCN, quản lý cơ sở GDĐH
Trang 6Chuyên đề 4: Một số kỹ năng tự phát triển nghề nghiệp của giảng viên đại học
Mô tả nội dung: chuyên đề 4 trình bày về các kỹ năng cần có của người giảng viên trong thời đại hiện nay bào gồm: kỹ năng tự học, tự nghiên cứu, kỹ năng diễn giảng, seminar khoa học, kỹ năng hợp tác và làm việc nhóm
1.2.2 Phần thứ hai: Kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp chuyên ngành và đạo đức nghề nghiệp
Chuyên đề 5: Phát triển đội ngũ giảng viên trong các cơ sở GDĐH
Mô tả nội dung: chuyên đề 5 bao gồm yêu cầu thực tiễn của việc phát triển năng lực giảng viên; những phẩm chất năng lực cần có, đạo đức nghề nghiệp, chức trách, nhiệm vụ, quyền và nghĩa vụ của người giảng viên; vấn đề tuyển dụng, sử dụng và đánh giá giảng viên; các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên; vấn đề vai trò, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước cơ sở GDĐH trong việc phát triển đội ngũ giảng viên
Chuyên đề 6: Đào tạo đại học và phát triển chương trình đào tạo đại học
Mô tả nội dung: chuyên đề 6 cung cấp những kiến thức cơ bản về đào tạo đại học, quy trình, quy chế đào tạo đại học, phát triển chương trình đào tạo đại học, trên cơ sở đó hình thành cho người học năng lực phát triển chương trình đào tạo đại học và thực hành báo cáo thực tế về tổ chức đào tạo và phát triển chương trình đào tạo đại học
Chuyên đề 7: Hình thức và phương pháp dạy học đại học
Mô tả nội dung: chuyên đề 7 trình bày nội dung cơ bản về: Các khái niệm
cơ bản về hình thức phương pháp và hình thức dạy học đại học; các hình thức, phương pháp dạy học đại học và liên hệ với đặc thù chuyên ngành
Chuyên đề 8: Kiểm định chất lượng giáo dục đại học
Mô tả nội dung: chuyên đề 8 đề cập tới các về kiểm định chất lượng giáo dục đại học, vai trò của hoạt động này trong thực tiễn giáo dục, một số nét khái quát về kiểm định chất lượng của một số nước trên thế giới; hệ thống văn bản quy
Trang 7phạm pháp luật của Việt Nam về kiểm định chất lượng giáo dục; các quy định tiêu chuẩn, quy trình, chu trình kiểm định chất lượng GDĐH của Việt Nam
Chuyên đề 9: Giảng viên với nhiệm vụ NCKH và chuyển giao công nghệ
Mô tả nội dung: chuyên đề 9 trình bày nội dung về: Những vấn đề chung
về khoa học và công nghệ; Những vấn đề cơ bản về nghiên cứ khoa học và phát triển công nghệ; Hoạt động thông tin khoa học và công nghệ, sở hữu trí tuệ; Báo cáo thực tế hoạt động công nghệ của một số cơ sở GDĐH
Chuyên đề 10: Giảng viên với công tác quản lý và tư vấn cho sinh viên
Mô tả nội dung: chuyên đề 10 trình bày những kiến thức cơ bản trong công tác quản lý, tư vấn sinh viên Trên cơ sở đó, người học hình thành và phát triển các kỹ năng quản lý và tư vấn cho sinh viên trong đào tạo theo tín chỉ Đồng thời, chuyên đề hướng dẫn người học quy trình báo cáo kinh nghiệm về công tác quản
lý và tư vấn cho sinh viên để có thể chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp, nhằm nâng cao chất lượng quản lý, tư vấn sinh viên trong các trường đại học
Chuyên đề 11: Hợp tác, liên kết đào tạo và nghiên cứu khoa học
Mô tả nội dung: chuyên đề 11 trình bày các nội dung: Thực trạng công tác kiên kết trong nước, vấn đề chất lượng liên kết đào tạo giữa các cơ sở GDĐH trong nước, vấn đề hợp tác, liên kết giữa cơ sở GDĐH và doanh nghiệp trong đào tạo; Bối cảnh, thời cơ và thách thức và xu hướng liên kết đào tạo với nước ngoài nói chung, với các nước trong khối ASEAN nói riêng; Hợp tác, liên kết trong nghiên cứu khoa học và đào tạo cán bộ khoa học trong nước và quốc tế
Trang 8PHẦN II NHỮNG THU HOẠCH CHÍNH CÓ GIÁ TRỊ TỪ CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG TIÊU CHUẨN CHỨC DANH GIẢNG VIÊN
Giáo dục và đào tạo luôn được xem là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển Do vậy, bất kỳ một quốc gia nào trên thế giới, dù lớn hay nhỏ, dù giàu hay nghèo, dù phát triển hay đang phát triển bao giờ cũng quan tâm đến giáo dục và đào tạo Đây là hoạt động xã hội rộng lớn, có liên quan trực tiếp đến lợi ích, nghĩa vụ và quyền lợi của mọi người dân, mọi tổ chức kinh
tế trong xã hội đồng thời có tác động mạnh mẽ đến tiến trình phát triển nhanh hay chậm của một quốc gia Chính vì thế, quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo đóng vai trò cực kỳ quan trọng hình thành nên hệ thống giáo dục của một quốc gia Thời gian qua, giáo dục và đào tạo ở Việt Nam đã có nhiều bước phát triển đáng tự hào Chất lượng nền giáo dục và trình độ dân trí được nâng lên, góp phần tích cực vào cuộc đào tạo nhân lực đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Tuy nhiên, cũng với những thành tựu đạt được, nền giáo dục nước ta còn phải đối mặt với nhiều khó khăn, yếu kém Chất lượng và khâu quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo, việc đào tạo nguồn nhân lực của hệ thống giáo dục chưa đáo ứng nhu cầu của đổi mới kinh tế, xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế Đảng và Nhà nước ta cũng đã chủ trương đổi mới và nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, đẩy mạnh đổi mới nội dung chương trình và phương pháp giáo dục theo hướng hiện đại cùng với cơ chế quản
lý
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, qua 11 chuyên đề đã được học, phù hợp với công việc của bản thân, chuyên đề về quản lý nhà nước về giáo dục đại học làm hướng nghiên cứu mang tới nhiều hứng thú cho các giảng viên, những nội dung chủ yếu được quan tâm như:
Trang 92.1 Bản chất quản lý nhà nước về giáo dục đại học và quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong cơ chế định hứng XHCN
Định nghĩa
Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo là việc nhà nước thực hiện quyền lực công để điều hành, điều chỉnh toàn bộ các hoạt động giáo dục và đào tạo trong phạm vi toàn xã hội nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của Nhà nứo
Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các hoạt động giáo dục và đào tạo, do các
cơ quan quản lý có trách nhiệm về giáo dục và đào tạo của Nhà nước từ Trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của Nhà nước nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo, duy trì kỷ cương, thỏa mãn nhu cầu giáo dục và đào tạo của người dân, thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo của Nhà nước
Những yếu tố chủ yếu trong quản lý nhà nước về GDĐH
Quản lý nhà nước về giáo dục đại học bao gồm 3 bộ phận chính:
- Chủ thể quản lý nhà nước về GDĐH là các cơ quan có thẩm quyền (cơ quan lập pháp, hành pháp)
- Khách thể quản lý nhà nước về GDĐH là hệ thống các cơ sở GDĐH và mọi hoạt động giáo dục và đào tạo bậc đại học trong phạm vi toàn xã hội
- Mục tiêu giáo dục và đào tạo: về tổng thể đó là việc đảm bảo trật tự kỷ cương trong các hoạt động GDĐH, để thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho xã hội, hoàn thiện và phát triển nhân cách của công dân
Bản chất quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong cơ chế thị trường định hướng XHCN
- Quản lý nhà nước về giáo dục đại học phục tùng và phục vụ nhiệm vụ chính trị, tuân thủ chủ trương, đường lối của Đảng và nhà nước
Trang 10- Nhà nước thống nhất quản lý hệ thống giáo dục quốc dân và toàn bộ các hoạt động giáo dục và đào tạo trên cơ sở hệ thống luật pháp nhằm đảm bảo cân dối về cơ cấu trình độ đào tạo, cơ cấu ngành nghề, cơ cấu vùng miền, tính liên tục
và tính liên thông trong hệ thống giáo dục quốc dân
- Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển sự nghiệp giáo dục, đồng thời huy động các lực lượng xã hội chăm lo sư nghiệp giáo dục, xây dựng phong trào học tập và môi trường giáo dục lành mạnh, phối hợp với nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục
2.2 Quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo
(1) Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển giáo dục và đào tạo
(2) Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục và đào tạo; ban hành Điều lệ nhà trường, ban hành quy định về tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục và đào tạo khác
(3) Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục, tiêu chuẩn nhà giáo, tiêu chuẩn cơ sở vật chất và thiết bị trường học, việc biên soạn, xuất bản, in và phát hành sách giáo khoa, giáo trình, quy chế thi cử và cấp văn bằng
(4) Tổ chức, quản lý việc đảm bảo chất lượng giáo dục và kiểm định chất lượng giáo dục và đào tạo
(5) Thực hiện công tác thống kê, thông tin về tổ chức và hoạt động giáo dục và đào tạo
(6) Tổ chức bộ máy quản lý giáo dục và đào tạo
(7) Tổ chức, chỉ đào việc đào tạo, bồi dưỡng, quản lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo
(8) Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực để phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo