sự chuyển hóa bilirubin và ý nghĩa trong chẩn đoán vàng da sinh lý

Bilirubin là gì? Bilirubin là sản phẩm hình thành từ sự thoái hóa của heme trong tế bào hồng cầu. PHẦN II. NỘI DUNG A. NGUỒN GỐC CỦA BILLIRUBIN Quá trình phá hủy HC Quá trình tạo HC không hiệu quả Do có các tự kháng thể Sau một thời gian sống trung bình 120 ngày Sơ đồ chuyển hóa bilirubin Chuyển hóa bilirubin gồm có 4 giai đoạn: +Thu nạp +Liên hợp +Bài tiết +Chuyển hóa tại ruột

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ CHUYỂN HÓA BILIRUBIN VÀ Ý NGHĨA TRONG CHẨN

ĐOÁN BỆNH VÀNG DA

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ CHUYỂN HÓA BILIRUBIN VÀ Ý NGHĨA TRONG CHẨN

ĐOÁN BỆNH VÀNG DA

 Bilirubin là gì?

Bilirubin là sản phẩm hình thành từ sự thoái hóa của heme trong tế bào hồng cầu

Cấu trúc phân tử Billirubin

PHẦN II NỘI DUNG

A NGUỒN GỐC CỦA BILLIRUBIN

- Quá trình tạo HC không hiệu quả

- Do có các tự kháng thể

- Sau một thời gian sống trung bình 120 ngày

Như vậy, Hb được giải phóng từ các HC sẽ tạo ra Hem, sắt và globin:

B Quá trình vận chuyển bilirubin

 Bilirubin GT:Không tan trong nước => Không đào thải qua thận => Không

bao giờ xuất hiện trong nước tiểu

Xảy ra Tại hệ võng nội mạc

HC

Hemoglobin

Hem + globin

Heme oxydase

Biliverdin

Billirubin gián tiếp

BiLi không liên kết

với Albumin

Xảy ra tại máu

Chuyển hóa

Bilirubin:4 gđ

Sơ đồ chuyển hóa Bilirubin

Biliverdin reductase

BiLi liên kết

với Albumin

Ax amin

Billirubin gián tiếp

BiLi liên kết với Albumin

BiLi không liên kết

với Albumin

Nước tiểu Urobillin

Xảy ra tại tế

bào gan

Xảy ra tại

ống tiêu hóa

(Chu trình gan ruột)

Sơ đồ chuyển hóa Bilirubin (tt)

Gan

Men giữ Liagandin

Men Glucuronyl transferase

Billirubin trực tiếp

Mật

Urobilinogen

Bêta-glucuronydase

Xảy ra tại

máu

Stercobillinogen

Ruột Phân(Stercobillin)

10%

Thận

90%

Có 3 loại vàng da

Vàng da trước gan Vàng da tại gan Vàng da sau gan

-Tăng BiLi gián tiếp

do tăng phá hủy HC quá mức:

+tán huyết

+sốt rét,nhiểm độc…

+Di truyền(thiếu men

G6PD,Hbs,Thalassemia

-Giảm khả năng thu nhận Bili GT vào

gan( bẩm sinh,dùng thuốc…)

- Vàng da trẻ sơ sinh

-Tăng BiLi gián tiếp

+ Giảm khả năng liên hợp BiLI(H/C Gilbert, Crigler- Najjar,dùng thuốc,nhiễm trùng huyết…)

-Tăng BiLi trực tiếp do giảm bài tiết Bili

TT vào các tiểu niệu quản mật

-Tăng BiLi toàn phần

( tắc nghẽn đường mật trong gan, H/C

Dubin Johnson , Rotor)

-Tăng BiLi trực tiếp

+Tắc nghẽn đường mật ngoài gan(ống mật chủ)

+Tắc nghẽn 1 nhánh ống gan

NGUYÊN NHÂN GÂY VÀNG DA

Bili TT/TP 20-40 % Bili TT/TP 40-60 % Bili TT/TP >60 %

Nguyên nhân tại gan Nguyên nhân tại gan và sau gan Nguyên nhân sau gan

SO SÁNH TỈ LỆ BILLIRUBIN

Giá trị của billirubin trong chẩn đoán

-Trong thăm dò các thiếu máu

-Đánh giá mức độ nặng của một bệnh lý gan

-Trong  thăm dò các tắc mật (trong và ngoài gan)

Để phân biệt:

- Các vàng da do tan máu( không có Bili)

- Các vàng da do bệnh gan hay do ứ mật

( có Bili)

PHẦN III KẾT LUẬN.

-Xét nghiệm Bilirubin là một trong những xét nghiệm quan trọng giúp chẩn đoán các bệnh lý về gan

-Thông thường việc xét nghiệm bilirubin thường được làm ở những người bệnh được nghi ngờ bệnh gan khi có những dấu hiệu bệnh như : Mệt mỏi, biếng ăn, vàng da, …

=> Vì Vậy xét nghiệm bilirubin là xét nghiệm giúp tính giá tình trạng của gan Qua đó có thể xác định được nguyên nhân gây vàng da : Nồng độ Bilirubin trong máu cao có thể dẫn tới tình trạng vàng da và mắt,

f Bilirubin

gián tiếp

Bilirubin trực tiếp

Bilirubin toàn phần

1- 17 μmol/L 0 - 7 μmol/L Trẻ em < 17μmol/L

Người lớn 3,4 – 17 μmol/L

Tỉ lệ bilirubin trực tiếp/bilirubin toàn phần: < 20%.

Các chỉ số bilirubin bình thường :