bài thu hoạch chức danh nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II. Dành cho giáo viên viết bài thu hoạch cuối khóa. Các giáo viên tham gia khóa học thang hạng có thể tham khảo bài viết này. Thầy cô tham gia khóa học thăng hạng chức danh nghề nghiệp tham khảo bài viết để làm bài thu hoạch cuối khóa.
Trang 2BÀI THU HOẠCH CUỐI KHÓA
TÊN ĐỀ TÀI: “MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỔ CHUYÊN
MÔN TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ”
A MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Tổ chuyên môn là một bộ phận, một đơn vị trong hệ thống cơ cấu tổ chức của nhà trường Là nơi trực tiếp triển khai các mặt hoạt động của nhà trường, trong đó hoạt động trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học
Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của nhà trường THCS Các tổ nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức đoàn thể trong việc thực hiện các nhiệm vụ của tổ, của nhà trường nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra
Tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai các hoạt động của nhà trường, trong đó trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học
Tổ chuyên môn là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục của giáo viên
Tổ chuyên môn là một môi trường trong đó có các mối quan hệ đồng nghiệp gắn
bó, đoàn kết, cùng nhau chia sẻ tâm tư, tình cảm và những khó khăn trong đời sống của giáo viên, kịp thời động viên, giúp đỡ giáo viên trong tổ hoàn thành tốt nhiệm vụ của người giáo viên trong trường trung học
Vì thế việc nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn là một công việc hết
sức cần thiết Vì những lý do trên nên tôi chọn đề tài cho mình là “Giải phát nâng cao
chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trong trường THCS”
Trang 3B NỘI DUNG
1 Về lý luận
a/ Hoạt động của tổ chuyên môn
Sinh hoạt chuyên môn là hoạt động thường xuyên trong nhà trường, là dịp để giáo viên trao đổi chuyên môn nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy - học Mục đích của sinh hoạt chuyên môn là nhằm cập nhật các thông báo, văn bản chỉ đạo, đồng thời bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, giúp giáo viên chủ động lựa chọn nội dung,
phương pháp dạy học cho phù hợp với từng đối tượng học sinh của mình
Tổ chuyên môn là đầu mối mà hiệu trưởng dựa vào đó để quản lý các hoạt động của tổ, cơ bản nhất là hoạt động dạy của giáo viên Tổ chuyên môn có chức năng giúp hiệu trưởng điều hành các hoạt động sư phạm, trực tiếp quản lý lao động của giáo viên trong tổ
Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong trong bộ máy tổ chức, quản lý của
trường THCS Trong trường các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác như Ban bồi dưỡng chuyên môn, hội đồng khen thưởng - kỷ luật và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các
hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục
Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trong việc xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong tổ với các tổ chức khác của nhà trường:
- Cập nhật các thông báo, văn bản chỉ đạo bổ sung, tổ chức học tập, kiến tập, dự giờ nâng cao chất lượng dạy - học theo các chuyên đề đã xác định trong kế hoạch năm học nhằm nâng cao chất lượng dạy - học
Trang 4- Thảo luận các nội dung chuyên môn có liên quan giữa hai lần sinh hoạt chuyên môn định kỳ Nội dung sinh hoạt chuyên môn phải cụ thể, thiết thực và do chính giáo viên, cán bộ quản lí giáo dục đề xuất, thống nhất và thực hiện
- Thảo luận các bài học trong sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn học, hướng dẫn hoạt động giáo dục, thống nhất những nội dung cần điều chỉnh, làm cho nội dung các bài học trong sách giáo khoa, tài liệu học cập nhật, phù hợp với đặc điểm của học sinh, phù hợp với vùng miền; nâng cao năng lực sư phạm, năng lực nghề nghiệp cho giáo viên
- Thảo luận về việc hướng dẫn học sinh sắp xếp các dụng cụ học tập (có sẵn hoặc
tự làm) để bổ sung hoặc thay thế các dụng cụ học tập, trang trí, sắp xếp dụng cụ học tập trong góc học tập (nếu có)
- Trao đổi kinh nghiệm tổ chức các hoạt động phát huy vai trò chủ động tích cực của học sinh
- Trao đổi kinh nghiệm đánh giá quá trình và kết quả học tập của học sinh
- Các hoạt động hành chính, sự vụ, khác trong nội dung hoạt động của tổ chuyên môn theo quy định của điều lệ, quy chế nhà trường
- Xây dựng chương trình, tài liệu dạy học môn chuyên, nghiên cứu, áp dụng các phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra - đánh giá tiên tiến vào giảng dạy, đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, bồi dưỡng học sinh tham gia các kỳ thi học sinh giỏi và các cuộc thi về năng khiếu khác liên quan đến chuyên môn của tổ
- Xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, tổng kết, áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, tự làm thiết bị dạy học hàng năm của giáo viên, nhân viên và hoạt động nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật của học sinh; hướng dẫn học sinh làm quen với nghiên cứu khoa học
Trang 5- Hỗ trợ giáo viên, học sinh tham gia nghiên cứu khoa học, tổng kết, áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, tự làm thiết bị dạy học, sáng tạo kỹ thuật
- Xây dựng đội ngũ giáo viên cốt cán của tổ, nhóm chuyên môn làm nòng cốt cho các hoạt động chuyên môn của nhà trường
- Tổ chức việc bồi dưỡng phát triển năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của các thành viên trong tổ
Để làm được các vấn đề nêu ra thì Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch, điều hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếp loại và
đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo viên thuộc tổ mình quản lý
Do đó, tổ trưởng chuyên môn phải là người có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng nghiệp, học sinh Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử
b/ Tổ chuyên môn với hoạt động chuyên môn và bồi dưỡng giáo viên
b 1 Tạo lập môi trường tự học, tự bồi dưỡng và hợp tác chia sẻ
Tổ chuyên môn với hoạt động tổ chức môi trường tự học có thể tổ chức thông qua dưới hình thức chuyên đề (đối với cấp tổ, cấp trường) hoặc tổ chức Hội thảo (đôi với câp cụm) thông qua yêu cầu các giáo viên phải tự tìm tòi các kiến thức chuyên môn đáp ứng yêu cầu của xã hội
Các giải pháp thực hiên:
- Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị
+ Giáo viên thuộc các tổ chuyên môn cần nghiên cứu kĩ các chuyên đề liên quan
Trang 6đến chuyên môn cần thiết để liệt kê danh sách dự kiến những nội dung chuyên môn, báo cáo danh sách này cho Tổ trưởng chuyên môn
+ Tổ trưởng chuyên môn có thể phân công giáo viên tìm hiểu những nội dung khác nhau và báo cáo trong giờ sinh hoạt nhằm giúp đỡ, bồi dưỡng chuyên môn cho nhau
- Thảo luận, thống nhất nội dung
+ Đối với sinh hoạt chuyên môn cấp Tổ: Các giáo viên cùng trao đổi, thống nhất nội dung tự học với các giáo viên khác trong tổ chuyên môn
+ Đối với sinh hoạt chuyên môn cấp trường: Tổ trưởng chuyên môn báo cáo những nội dung cơ bản đã thống nhất ở tổ Các tổ chuyên môn cùng trao đổi về phương
tổ chức các chuyên đề tìm hiểu sao cho phù hợp với học sinh trong trường, tổ chức xây dựng các tài liệu chuyên môn
+ Đối với sinh hoạt chuyên môn cấp cụm: các trường cùng trao đổi, chia sẻ về kinh nghiệm tự học, tự tìm hiểu, xây dựng tài liệu chuyên môn, tổ chức các chuyên đề tìm hiểu
+ Sinh hoạt chuyên môn về tự học có thể tổ chức dự giờ để thông qua việc quan sát hoạt động dạy học của đồng nghiệp, cùng trao đổi về tính hợp lý hoặc những băn khoăn cần trao đổi thêm khi giảng dạy trong thực tế trong thực tế
Trang 7hiệu quả giáo dục thông qua các bước như sau :
Các giải pháp thực hiện:
- Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị
+ Xây dựng kế hoạch cần tập trung vào nội dung cụ thể mà giáo viên, cán bộ quản lý quan tâm, gặp vướng mắc, khó khăn cần được chia sẻ, hỗ trợ về nội dung phụ huynh và cộng đồng tham gia vào giáo dục Trong kế hoạch cần nêu rõ: lớp, trường được chọn để minh họa cho nội dung sinh hoạt chuyên môn, dự kiến giáo viên, cha mẹ học sinh, các đoàn thể, ban ngành sẽ tham gia giao lưu, chia sẻ trong buổi sinh hoạt chuyên môn
+ Cách tuyên truyền với phụ huynh và cộng đồng để phụ huynh và cộng đồng hiểu rõ và tích cực tham gia vào xây dựng mô hình trường học mới
+ Cách phối họp với phụ huynh và cộng đồng trong việc huy động trẻ đến trường
+ Cách hướng dẫn phụ huynh vào lớp học hoặc tới trường để hỗ trợ con em mình học tập
+ Cách hướng dẫn phụ huynh hỗ trợ con em mình học tập ở nhà (hoạt động ứng dụng)
+ Cách hướng dẫn phụ huynh viết phiếu đánh giá
+ Cách phối hợp với phụ huynh, cộng đồng tham gia xây dựng, bảo quản, sử dụng cơ sở vật chất và tổ chức không gian trong lớp học
+ Cách phối hợp với phụ huynh cộng đồng xây dựng các nội dung học tập liên quan đến nghề nghiệp hoặc nhu cầu thực tiễn của địa phương
+Phân công giáo viên, cán bộ quản lý cấp trường chuẩn bị thuyết minh nội dung
về sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng trong chuyên đề hoặc hội thảo
Trang 8- Tổ chức sinh hoạt chuyên môn về nội dung phụ huynh, cộng đồng tham gia vào giáo
dục, giao lưu với phụ huynh, đại diện cộng đồng
+ Giáo viên, cán bộ quản lý được phân công thuyết minh nội dung đã chuẩn bị +Các phụ huynh, đại điện cộng đồng chia sẻ về cách phối hợp với nhà trường trong hoạt động giáo dục, có thể minh họa rõ hơn về cách thức phối hợp với giáo viên, nhà trường hỗ trợ con em học tập ở trường, cách phối hợp với giáo viên xây dựng và bảo quản các công cụ trong lớp học,
b 2 Tổ nhóm chuyên môn và tổ chức thực hiện mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học và giáo dục
Tổ nhóm chuyên môn và tổ chức thực hiện mục tiêu, nội dung phương pháp dạy học và giáo dục được tổ chức thông qua hoạt động dự giờ, nghiên cứu bài bài học Các giải pháp thực hiên:
- Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị
+ Xây dựng kế hoạch cần tập trung vào nội dung cụ thể mà giáo viên, cán bộ quản
lý quan tâm, gặp vướng mắc, khó khăn cần được chia sẻ, hỗ trợ trong hoạt động dạy học Trong kế hoạch cần nêu rõ: bài dạy minh họa, người dạy minh họa, thời gian và địa điểm dạy, Khuyến khích các giáo viên tự nguyện đăng ký, lựa chọn bài học, chủ động sáng tạo chuẩn bị bài căn cứ vào mục đích cụ thể của buổi sinh hoạt chuyên môn
+ Giáo viên dạy minh họa chuẩn bị bài dạy Trong quá trình chuẩn bị, giáo viên nên trao đổi về kế hoạch bài dạy với các đồng nghiệp cùng tổ, cùng trường hoặc trường bạn Trên cơ sở xác định rõ mục tiêu bài học, đối chiếu mục tiêu bài học với trình độ học sinh, điều kiện trường lớp để dự kiến điều chỉnh nội dung dạy học, tiến trình diễn ra các hoạt động dạy học, phương tiện và đồ dùng dạy học cần thiết,
Trang 9+ Phân công giáo viên, tổ chuyên môn hoặc nhà trường hỗ trợ giáo viên dạy minh họa và chuẩn bị các điều kiện cần thiết khác Lưu ý, không dạy trước cho học sinh bài sẽ dạy minh họa
+ Bố trí lớp dạy minh họa có đủ chỗ ngồi hoặc đứng cho người dự giờ thuận lợi khi quan sát Có thể điều chỉnh số lượng người dự giờ phù hợp với không gian lớp học
- Tổ chức dạy học minh họa, dự giờ và suy ngẫm:
+ Việc tổ chức dạy minh họa và dự giờ cần lưu ý không làm ảnh hưởng đến việc
dạy của giáo viên và việc học của học sinh
+ Khi dự giờ, người dự giờ phải chuyển đối tượng quan sát từ giáo viên sang học sinh, cần quan sát một cách tỉ mỉ thái độ, nét mặt, hành vi, lời nói, cử chỉ, sự quan tâm của học sinh với bài học, mối quan hệ giữa các học sinh, việc làm và sản phẩm học tập của học sinh Người dự giờ cần chọn vị trí thuận lợi để có thể dễ dàng quan sát hoạt động học của học sinh (có thể đứng hai bên lớp, đứng gần học sinh, nhóm học sinh) nhằm trả lời các câu hỏi:
+ Học sinh có nắm được yêu cầu của các hoạt động học tập không?
+ Học sinh có thực sự tự học, có tích cực thực hiện các hoạt động học không?
Trang 10+ Nhóm trưởng điều hành hoạt động học nhóm như thế nào? Các thành viên trong nhóm có tích cực, hợp tác khi học nhóm không?
+ Sản phẩm của từng nhóm, từng học sinh như thế nào?
+ Giáo viên có điều chỉnh tài liệu Hướng dẫn học không? Nếu có điều chỉnh thì điều chỉnh như thế nào?
+ Giáo viên giám sát, hỗ trợ hoạt động học của từng nhóm, từng học sinh như thế nào?
+ Hội đồng tự quản và các công cụ của lớp học (góc học tập, góc thư viện, góc cộng đồng) được phát huy tác dụng như thế nào trong giờ học?
- Nếu dự giờ có quay video, cần chú ý chọn vị trí đặt máy quay hợp lý để có thể bao quát toàn cảnh lớp học, có thể tập trung vào một số học sinh, nhóm học sinh điển hình để có tư liệu chia sẻ và thảo luận
- Thảo luận chung:
+ Các giáo viên cùng chia sẻ suy ngẫm của mình về bài học trên cơ sở lắng nghe
và tôn trọng lẫn nhau Việc thảo luận không tập trung vào đánh giá xếp loại giáo viên, không xếp loại giờ dạy mà chủ yếu nhằm phân tích các tình huống quan sát được từ hoạt động học và kết quả học tập của học sinh trong giờ học Trước hết, cần nhấn mạnh những điểm thành công của giờ học, bên cạnh đó, có thể chỉ ra nguyên nhân học sinh chưa tích cực hoặc chưa đạt được kết quả trong bài học và tìm giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng bài học nhằm tạo cơ hội cho mọi học sinh tham gia vào quá trình học tập
+ Cuối buổi thảo luận, người chủ trì tổng kết các vấn đề nổi bật qua thảo luận và gợi ý các vấn đề cần suy ngẫm để hoạt động học của học sinh được tốt hơn Người tham
dự có thể tự suy nghĩ và lựa chọn biện pháp áp dụng cho các giờ dạy của mình
-Áp dụng vào thực tiễn dạy học:
Trang 11Dựa trên kết quả thảo luận và những điều đã quan sát, học tập được qua dự giờ, các giáo viên (đối với sinh hoạt chuyên môn cấp tổ), các tổ chuyên môn (đối với sinh hoạt chuyên môn cấp trường), các trường (đối với sinh hoạt chuyên môn cấp cụm) nêu
rõ phương hướng áp dụng để đổi mới hoạt động dạy và hoạt động học theo mô hình trường học mới vào thực tiễn dạy học ở lớp, trường mình
b.3 Tổ chuyên môn với công tác bồi dưỡng giáo viên tập sự và bồi dưỡng giáo viên tại trường, tập huấn giáo viên
Đối với công tác bồi dưỡng giáo viên tập sự và bồi dưỡng giáo viên tại trường, tập huấn giáo viên nên tổ chức sinh hoạt chuyên môn thông qua hoạt động dự giờ, góp ý cho đồng nghiệp và tập huấn, báo cáo chuyên đề Cần thực hiện theo quy trình sau:
- Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị:
+ Xây dựng kế hoạch cần tập trung vào các nội dung bồi dưỡng, tập huấn cụ thể
mà giáo viên tập sự cũng như giáo viên trong nhà trường đang quan tâm, gặp vướng mắc, khó khăn cần được chia sẻ, hỗ trợ Trong kế hoạch cần nêu rõ nội dung, bài dạy minh họa, người dạy minh họa, thời gian và địa điểm dạy, Khuyến khích giáo viên tự nguyện đăng ký nội dung để chuẩn bị dạy mẫu cho giáo viên tập sự cũng như giáo viên trong nhà trường có thể dự giờ, học hỏi
+ Giáo viên dạy minh họa chuẩn bị bài dạy hoặc chuẩn bị nội dung sẽ trình bày tại chuyên đề (hoặc Hội thảo) trình bày ý tưởng trước tổ chuyên môn để được góp ý trước khi dạy mẫu
- Tổ chức triển khai:
+Tổ chức dạy minh họa và dự giờ Việc dự giờ tập trung vào nội dung, các phương pháp, kỹ thuật trong dạy học, hoạt động giáo dục của giáo viên và học sinh Giáo viên tập sự và giáo viên trong nhà trường trong khi học hỏi phải trả lời các câu hỏi:
Trang 12+ Giáo viên giám sát, hỗ trợ, đánh giá hoạt động học của từng nhóm / từng học sinh như thế nào?
+ Giáo viên có vận dụng giáo dục kỷ luật tích cực khi nhận xét, đánh giá học sinh không? Cách động viên, khích lệ học sinh hoặc hướng dẫn, hỗ trợ học sinh vượt qua khó khăn trong học tập như thế nào?
+ Các kĩ thuật đánh giá trên lớp nào đã được giáo viên sử dụng?
+ Học sinh có biết cách tự đánh giá và đánh giá bạn hay không?
+ Kết quả đánh giá của giáo viên và kết quả học sinh tự đánh giá và đánh giá về bài dạy như thế nào?
+ Giáo viên ghi nhật ký đánh giá sau giờ dạy như thế nào?
+ Nên điều chỉnh hoạt động dạy học như thế nào sau giờ dạy?
+ Giáo viên tập sự và giáo viên trong nhà trường cần ghi chép lại tiến trình bài học
và hoạt động giáo dục
+ Cách bồi dưỡng, giúp đỡ học sinh nhằm phát huy khả năng của các em và giúp các em tiến bộ trong học tập
+ Cách xây dựng ma trận đề kiểm tra (các mạch kiến thức cần kiểm tra, số câu,
số điểm tương ứng với các mức độ 1, mức độ 2, mức độ 3), cách ra đề kiểm tra, đánh giá định kì kết quả học tập; cách chấm bài kết hợp với sửa lỗi, nhận xét những ưu điểm, hạn chế và góp ý cho học sinh
+ Cách ghi phiếu tổng hợp đánh giá cuối học kì I và cuối năm học
+ Cách hướng dẫn học sinh bình bầu khen thưởng mỗi tiết học và lâu dài là vào cuối học kì I, cuối năm học
- Thảo luận chung: