Hoàn thiện hợp tác xã theo luật hợp tác xã năm 2012 tại hợp tác xã xã côn minh huyện nà rì tỉnh bắc kạn

Qua qua đó có nhiều vấn đề lớn cần đặt ra như: phát triển cácdoanh nghiệp nông nghiệp, các HTX Côn Minh theo hướng nào cho hợp lý,phù hợp với điều kiện cụ thể của từng vùng, từng thời đi

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

-TÕNG VĂN TIÊNKHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

T ên đề t à i :

HOÀN THIỆN HTX THEO LUẬT HTX NĂM 2012 TẠI HTX

XÃ CÔN MINH, HUYỆN NÀ RÌ, TỈNH BẮC KẠN

Hệ đào tạo : Chính quy Định hướng đề tài : Hướng nghiên cứu Chuyên ngành : Phát triển nông thôn Khoa : Kinh tế & PTNT Khóa học : 2014 – 2018

Thái Nguyên, năm 2018

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

-TÕNG VĂN TIÊNKHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

T ên đề t à i :

HOÀN THIỆN HTX THEO LUẬT HTX NĂM 2012 TẠI HTX

XÃ CÔN MINH, HUYỆN NÀ RÌ, TỈNH BẮC KẠN

Hệ đào tạo : Chính quy Định hướng đề tài : Hướng nghiên cứu Chuyên ngành : Phát triển nông thôn Khoa : Kinh tế & PTNT Khóa học : 2014 – 2018

Giảng viên hướng dẫn : TS Hà Quang Trung

Thái Nguyên, năm 2018

LỜI CẢM ƠN

Thực hiện phương trâm “ Học đi đôi với hành, lý thuyết gắn với thựctiễn ’’ của các chuyên nghiệp nói chung và trường Đại Học Nông Lâm TháiNguyên nói riêng Thực tập tốt nghiệp là bước quan trọng của sinh viên cuốikhóa Đây là giai đoạn rất quan trọng nhằm củng cố kiến thức đã học trên ghếnhà trường đồng thời nâng cao kĩ năng thực hành

Được sự nhất trí của ban giám hiệu trường Đại Học Nông Thái nguyên,ban chủ nhiệm khoa kinh tế & Phát triển nông thôn, tôi đã tiến hành thực hiện

đề tài “ Hoàn thiện hợp tác xã theo luật hợp tác xã năm 2012 tại hợp tác

xã xã Côn Minh, huyện Nà Rì, tỉnh Bắc Kạn ’’ Trong thời gian thực hiện

đề tài của mình, với lòng biết ơn sâu sắc tôi xin chân thành cảm ơn tới:

Ban giám hiệu trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, ban chủnhiệm koa Kinh tế & Phát triển nông thôn cùng toàn thể các thầy cô giáo đãtận tình giảng dậy, dìu dắt tôi trong quá trình học tập và rèn luyện tại trường

TS Hà Quan Trung đã không ngừng hướng dẫn và hướng dẫn tôi hoànthành bản báo cáo khóa luận

Các bộ tại Ủy ban nhân xã Côn Minh đã cho phép và tạo diều kiện chotôi thực hiện nghiên cứu đề tài

Tôi chân thành cảm ơn ban lãnh đạo, các cô chú, anh chị trong UBND

xã Côn Minh, huyện Nà Rì, Bắc Kạn, đặc biệt là Chú Hà văn Đoan đã giúp đỡtôi trong quá trình thực tập

Tôi cũng xin gửi lời cảm tới toàn thể bạn bè, gia đình và các cô chútrong các hợp tác xã đã giúp đỡ tôi trong thời gian qua

Cuối cùng em xin chúc các thầy cô giáo luôn luôn mạnh mạnh khỏe,hạnh phúc và thành công trong sự nghiệp trồng người cững như sự nghiệpnghiên cứu khoa học

Thái Nguyên, năm 2018

Sinh Viên

DANH MỤC CÁC BẢNG Tòng Văn Tiên

Bảng 4.1: Hiện trạng sử dụng đất năm 2017 của xã Côn Minh 22

Bảng 4.3: Phân loại HTX điều tra theo trụ sở riêng 28

Bảng 4.4: Một số thông tin chung của các HTX điều tra 28

Bảng 4.5: Một số thông tin chung của giám đốc HTX trên địa bàn xã Côn Minh, huyện Na Rì, Bắc Kạn 30

Bảng 4.6: Diện tích đất nông nghiệp quản lý của HTX 32

Bảng 4.7: Giới tính của thành viên và lao động trong HTX Côn Minh 33

Bảng 4.8: Trình độ chuyên môn của thành viên và lao động trong HTX Côn Minh 34

Bảng 4.9: Độ tuổi của thành viên và lao động trong HTX Côn Minh 35

Bảng 4.10: Ngành sản xuất kinh doanh chính của các HTX 36

Bảng 4.11: Hoạt động chủ yếu của các HTX Côn Minh 37

Bảng 4.12: Những khó khăn của các HTX trên địa bàn xã Côn Minh 38

Bảng 4.13 Đánh giá hiệu quả hoạt động của HTX xã Côn Minh 40

Bảng 4.14: Trình độ học vấn của các thành viên trong HTX Côn Minh điều tra 45

DANH MỤC CÁC TỪ CỤM TỪ VIẾT TẮT

BHXH : Bảo hiểm xã hội

BHYT : Bảo hiểm y tế

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

DANH MỤC CÁC TỪ CỤM TỪ VIẾT TẮT iii

MỤC LỤC iv

Phần 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.4 Ý nghĩa của đề tài 2

1.4.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học 2

1.4.2 Ý nghĩa trong thực tiễn 3

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài 4

2.1.1 Cơ sở khoa học 4

2.1.2 Cơ sở thực tiễn 12

Phần 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15

3.1 Đối tượng nghiên cứu 15

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành nghiên cứu 15

3.3 Nội dung nghiên cứu 15

3.4 Phương pháp nghiên cứu 15

3.4.1 Phương pháp thu thập thông tin 15

3.4.2 Phương pháp phân tích và xử lý số liệu 17

3.5 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 17

3.5.3 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sản xuất của HTX 17

Phần 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 19

4.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 19

4.1.1 Đặc điểm tự nhiên 19

4.1.2 Đặc điểm xã hội 23

4.1.3 Đặc điểm kinh tế 24

4.1.4 Thực trạng phát triển HTX theo luật HTX năm 2012 27

4.1.5 Những thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện luật HTX năm 2012 40

4.2 Các giải pháp phát triển hoàn thiện HTX 50

4.2.1 Nhóm các giải pháp về phía hợp tác xã 50

4.2.2 Giải pháp về phía cơ quan nhà nước 59

Phần 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 61

5.1 Kết luận 61

5.2 kiến nghị 61

TÀI LIỆU THAM KHẢO 63

1.1 Đặt vấn đề

Phần 1

MỞ ĐẦU

Phát triển kinh tế là mục tiêu của tất cả các quốc gia trên thế giới trong

đó có Việt Nam Sau hơn 20 năm thực hiện đường lối đổi mới của đảng, nềnkinh tế nước ta đã có bước tiến vượt bậc Sang giai đoạn phát triển mới, đẩymạnh sự CNH – HĐH đất nước, đặc biệt đối với lĩnh vực được coi là thếmạnh của Việt Nam Phát triển nông nghiệp, nông thôn là chủ trương lớn củaĐảng và Nhà nước ta Trải qua một thời gian dài tồn tại và phát triển, hìnhthức kinh tế HTX trong nông nghiệp ngày càng khẳng định được vị trí đíchthực của nó trong nền kinh tế quốc dân nói chung và nền sản xuất nôngnghiệp nói riêng, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho ngườidân Tuy nhiên trước sự biến động không ngừng của nền kinh tế, nhu cầungày càng cao của thị trường và quan trọng là hình thức và cơ chế hoạt độngcủa các loại hình kinh tế HTX theo luật HTX năm 2003, luật HTX năm 2012sửa đổi là một tất yếu khách quan

Đặc biệt phát triển HTX có vai trò rất quan trọng là cầu nối giữa cácthành viên và bà con nông dân tiếp cận với các chủ trương, đường lối, chínhsách phát triển nông nghiệp của Đảng và Nhà nước ta Đồng thời là nơi tổchức, hướng dẫn, tư vấn cung cấp các dịch vụ hỗ trợ sản xuất cho thành viên

hộ nông dân như:Thủy lợi, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật bảo tiêusản phẩm, thú y, Tuy nhiên, để hoàn thành công cuộc CNH – HĐH đất nước

mà Đảng và Nhà nước ta đã đề ra chúng ta phải trải qua nhiều thách thứctrong đó có nhiều vấn đề liên quan đến phát triển HTX Côn Minh như: Hiệntại HTX nông nghiệp nước ta phát triển còn chậm, các HTX xã điển hình tiêntiến, làm ăn có lãi trong nông nghiệp còn ít, số HTX hoạt động đáp ứng nhucầu thiết thực và mang lại hiệu quả thực sự chưa nhiều, trong đó số HTX xãyếu kém còn chiếm tỷ lệ cao Trong đó đáng lưu ý là một số HTX đang hoạt

một số HTX thành lập mới không xuất phát từ nhu cầu thực tiễn mà ra đời vớimục đích để hưởng chính sách vốn ưu đãi hoặc các trương trình tài trợ củahuyện,tỉnh còn khá nhiều Vì thế, khi phải bước vào hoạt động và hạch toánđộc lập thì các HTX này còn tỏ ra lúng túng và bị rơi vào tình trạng hoạt độngcầm chừng Qua qua đó có nhiều vấn đề lớn cần đặt ra như: phát triển cácdoanh nghiệp nông nghiệp, các HTX Côn Minh theo hướng nào cho hợp lý,phù hợp với điều kiện cụ thể của từng vùng, từng thời điểm của Việt Nam.

Từ thực tiễn trên tôi lựa chọn Đề tài nghiên cứu “ Hoàn thiện hợp tác

xã theo luật HTX năm 2012 tại HTX xã Côn Minh, huyện Nà Rì, tỉnh Bắc Kạn’’ để nghiên cứu nhằm hiểu rõ về thực trạng hoạt động hiện nay của HTX

, những hạn chế còn tồn tại, từ đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quảhoạt động của các hợp tác xã để phát triển kinh tế - xã hội cho xã Côn Minh,huyện Nà Rì, tỉnh Bắc Kạn

1.2 Mục đích nghiên cứu

Tình hình hoạt động của HTX theo luật HTX năm 2012 Từ đó, đề xuấtmột số giải pháp nhằm phát triển HTX, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xãhội của xã Côn Minh, huyện Nà Rì , tỉnh Bắc Kạn

1.3 Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về kinh tế hợp tác và hình

thức tổ chức HTX theo luật HTX năm 2012

- Tình hình hoạt động của HTX và phân tích các nguyên nhân ảnhhưởng tới sự hoàn thiện HTX theo luật HTX năm 2012

- Đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy HTX Côn Minh, huyện Nà

Rì, tỉnh Bắc Kạn trong thời gian tới

1.4 Ý nghĩa của đề tài

1.4.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học

Củng cố kiến thức từ cơ sở đến chuyên ngành đã học trong trường, ứngdụng kiến thức đó vào thực tiễn

Là kết quả tham khảo cho việc tìm hiểu về tình hình phát triển kinh tế

và các giải pháp nhằm phát triển kinh HTX

1.4.2.Ý nghĩa trong thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể đánh giá được tình hình hoạtđộng, các khó khăn gặp phải ảnh hưởng đến sự hoàn thiện HTX theo luậtHTX năm 2012

Giúp sinh viên được tham gia tìm hiểu, nghiên cứu và nâng cao kiếnthức về mô hình HTX cũng như kiến thức chuyên ngành

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài

2.1.1 Cơ sở khoa học

Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, con người trải các hìnhthái kinh tế xã hội khác nhau và ở mỗi hình thái kinh tế xã hội đó sự phát triểncủa lực lượng sản xuất luôn đi cùng là một quan hệ sản xuất phù hợp Chính

vì vậy sự hợp tác giữa con người với con người trong quá trình sản xuất làmột tất yếu khách quan xuất phát từ nhu cầu của sản xuất, từ nhu cầu củacuộc sống để nương tựa lẫn nhau, hỗ trợ nhau và bảo vệ nhau trong cuộc sốngcũng như trong sản xuất [1]

Bởi lẽ, thông qua hợp tác sức lực của các cá nhân sẽ kết hợp lại lớnmạnh hơn để nhằm thực hiện các công việc mà mỗi cá nhân, đơn vị hoạt độngriêng rẽ rất khó khăn mà thậm trí là không thể làm được Chính vì vậy, cùngvới tiến trình phát triển của xã hội loài người, quá trình phân công lao động vàchuyên môn hoá trong sản xuất cả về chiều sâu lẫn bề rộng đã thúc đẩy quátrình hợp tác ngày càng tăng Sự hợp tác không chỉ được giới hạn ở phạm vivùng, quốc gia mà còn được mở rộng ra phạm vi toàn cầu Minh chứng cụ thểcho quá trình hợp tác tất yếu phải diễn ra trên phạm vi thế giới đó là quá trìnhhội nhập ngày càng sâu rộng của các quốc gia trên tất cả các lĩnh vực: Kinh

tế, chính trị, văn hoá - xã hội… đã làm cho sức cạnh tranh ngày càng gay gắtkhông chỉ diễn ra ở phạm vi quốc gia mà còn diễn ra trên phạm vi toàn cầukhiến cho các HTX đều phải thay đổi chiến lược sản xuất kinh doanh củamình cho phù hợp với xu thế mới [1]

Có thể nói kinh tế hợp tác là phương thức hoạt động kinh tế, tồn tại

khách quan và có vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Do vậy, Kinh

tế hợp tác là một quan hệ kinh tế tự nguyện, phối hợp, hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau giữa các chủ thể kinh tế, kết hợp sức mạnh của từng thành viên với ưu

kinh doanh và đời sống kinh tế, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và lợi ích của mỗi thành viên [11].

Khái niệm về hợp tác xã

Ngày 23 tháng 9 năm 1945, Đại hội liên minh hợp tác xã quốc tế (ICA)lần thứ 31 tổ chức tại Manchester - Vương quốc Anh đã định nghĩa về hợp tác

xã như sau: "Hợp tác xã là hiệp hội hay là tổ chức tự chủ của cá nhân liên kết

với nhau một cách tự nguyện nhằm đáp ứng các nhu cầu và nguyện vọng chung về kinh tế, xã hội và văn hóa thông qua một tổ chức kinh tế cùng nhau làm chủ chung và kiểm tra dân chủ"[5]

Ở Việt Nam, Luật hợp tác xã năm 1996 định nghĩa về hợp tác xã như

sau: "Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tự chủ do những người lao động có nhu

cầu, lợi ích chung, tự nguyện cùng góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của pháp luật để phát huy sức mạnh của tập thể và của từng xã viên nhằm giúp nhau thực hiện có hiệu quả hơn các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ

và cải thiện đời sống, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”[6].

Luật hợp tác xã năm 2003 đã kế thừa quy định của Luật hợp tác xã năm

1996, tiếp tục khẳng định vai trò của kinh tế hợp tác xã, là một tổ chức kinh tếmang tính cộng đồng và xã hội sâu sắc Việc thành lập nên hợp tác xã dựatrên nhu cầu, lợi ích chung của các thành viên nhằm phát huy sức mạnh tậpthể, cùng giúp nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao đời sốngvật chất cho xã viên và góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước Tuynhiên, so với Luật hợp tác xã năm 1996, thì ở Luật hợp tác xã năm 2003 đã

mở rộng hơn về đối tượng tham gia hợp tác xã đó là cá nhân, hộ gia đình,pháp nhân và được coi như một loại hình doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân,

tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điều

lệ, vốn tích luỹ và các nguồn vốn khác của hợp tác xã theo quy định của phápluật Điều này cũng tạo điều kiện cho kinh tế HTX phát triển về số lượng và

Luật Hợp tác xã 2012 đã khẳng định rõ hợp tác xã không phải là doanhnghiệp, điều này cũng đã có những tranh luận gay gắt giữa các nhà làm LuậtViệt Nam với các chuyên gia trong và ngoài nước trước khi Luật được thôngqua.

Như vậy ta có thể hiểu: “Hợp tác xã nông nghiệp là tổ chức kinh tế tập

thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ,

tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã” [7]

Vai trò Hợp tác xã trong phát triển nông thôn

Ở những nước nông nghiệp như nước ta thì HTX là tổ chức kinh tế hợptác của các hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất kinh doanh, các dịch

vụ cung ứng đầu vào, đầu ra phục vụ sản xuất trong các lĩnh vực trồng trọt,chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, diêm nghiệp Vì vậy hoạt động của HTXCôn Minh có tác động to lớn, tích cực đến hoạt động sản xuất của hộ nôngnghiệp, nông dân Nhờ có hoạt động của HTX các yếu tố đầu vào và các khâudịch vụ cho hoạt động sản xuất nông nghiệp được cung cấp kịp thời đầy đủđảm bảo chất lượng, các khâu sản xuất tiếp theo được đảm bảo làm cho hiệuquả sản xuất của hộ nông dân được nâng lên Thông qua hoạt động dịch vụvai trò điều tiết của HTX Côn Minh được thực hiện, sản xuất của hộ nôngdân được thực hiện theo hướng tập trung, tạo điều kiện hình thành các vùngsản xuất tập trung chuyên môn hoá Ví dụ dịch vụ làm đất, dịch vụ thuỷ lợi,dịch vụ bảo vệ thực vật… đòi hỏi sản xuất của hộ nông dân phải được thựchiện thống nhất trên từng cánh đồng và chủng loại giống, về thời vụ gieotrồng và chăm sóc

HTX là nơi tiếp nhận những trợ giúp của Nhà nước tới hộ nông dân, vìvậy hoạt động của HTX có vai trò làm cầu nối giữa Nhà nước với hộ nôngdân một cách có hiệu quả trong một số trường hợp, khi có nhiều tổ chức tham

gia hoạt động dịch vụ cho hộ nông dân hoạt động của HTX là đối trọng buộccác đối tượng phải phục vụ tốt cho nông dân [1].

Một số văn bản pháp lý liên quan đến nội dung thực tập

* Các văn bản liên quan đến HTX

- Luật số 23/2012/QH13, ngày 20/11/2012 của Quốc Hội căn cứ hiếnpháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã được sửa đổi,

bổ sung một số điều theo nghị quyết số 51/2001/GH10

- Quy định về nguyên tắc tổ chức và hoạt động của HTX cụ thể như sau:

Một là: Cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân tự nguyện thành lập, gia nhập,

ra khỏi hợp tác xã Hợp tác xã tự nguyện thành lập, gia nhập, ra khỏi liên hiệphợp tác xã

Hai là: Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã kết nạp rộng rãi thành viên, hợp

tác xã thành viên

Ba là: Thành viên, hợp tác xã thành viên có quyền bình đẳng, biểu

quyết ngang nhau không phụ thuộc vốn góp trong việc quyết định tổ chức,quản lý và hoạt động của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; được cung cấpthông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác về hoạt động sản xuất, kinh doanh, tàichính, phân phối thu nhập và những nội dung khác theo quy định của điều lệ

Bốn là: Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tự chủ, tự chịu trách nhiệm về

hoạt động của mình trước pháp luật

Năm là: Thành viên, hợp tác xã thành viên và hợp tác xã, liên hiệp hợp

tác xã có trách nhiệm thực hiện cam kết theo hợp đồng dịch vụ và theo quyđịnh của điều lệ Thu nhập của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được phânphối chủ yếu theo mức độ sử dụng sản phẩm, dịch vụ của thành viên, hợp tác

xã thành viên hoặc theo công sức lao động đóng góp của thành viên đối vớihợp tác xã tạo việc làm

Sáu là: Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi

dưỡng cho thành viên, hợp tác xã thành viên, cán bộ quản lý, người lao động

trong hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và thông tin về bản chất, lợi ích của hợptác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Bảy là: Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã chăm lo phát triển bền vững

cộng đồng thành viên, hợp tác xã thành viên và hợp tác với nhau nhằm pháttriển phong trào hợp tác xã trên quy mô địa phương, vùng, quốc gia và quốctế[7]

* Nghị định 193/2013/NĐ-CP của chính phủ ngày 21/11/2013 hướngdẫn Luật HTX 2012, là nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật hợptác xã 2012

Tại điều 32 chương 6 nghị định 193/2013/NĐ-CP có quy định về tổchức lại hoạt động hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã như sau:

Một là: Rà soát lại điều lệ, tổ chức quản lý hoạt động của hợp tác xã,

liên hiệp hợp tác xã bảo đảm phù hợp với quy định của Luật hợp tác xã số23/2012/QH13 ngày 20 tháng 11 năm 2012

Hai là: Trường hợp cần đăng ký thay đổi, giải thể hoặc chuyển đổi hình

thức hoạt động thì tiến hành đại hội thành viên để quyết định việc đăng kýthay đổi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, giải thể tự nguyện hoặc chuyển đổisang loại hình tổ chức khác theo quy định của pháp luật

Ba là: Trường hợp hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã bảo đảm thực hiện

đầy đủ các quy định của Luật hợp tác xã thì không phải đăng ký thay đổi [3]

*Thông tư 03/2014/TT-BKHĐT hướng dẫn về đăng ký hợp tác xã vàchế độ báo cáo tình hình hoạt động của hợp tác xã do Bộ trưởng Bộ kế hoạch

và Đầu tư ban hành

Tại điều 25 chương 3 Có quy định về Chế độ báo cáo về tình hình hoạtđộng của hợp tác xã

Một là: Chậm nhất vào ngày 15 tháng 01 hàng năm, hợp tác xã báo cáo

trung thực, đầy đủ, chính xác bằng văn bản tình hình hoạt động của hợp tác xãcủa năm trước đó với cơ quan đăng ký hợp tác xã theo mẫu quy định tại Phụlục I-18

Hai là: Chậm nhất vào ngày 28 tháng 02 hàng năm, cơ quan đăng ký

hợp tác xã cấp huyện tổng hợp, báo cáo tình hình hoạt động của hợp tác xãcủa năm trước đó trên địa bàn huyện theo mẫu quy định tại Phụ lục II-13 gửi

cơ quan đăng ký hợp tác xã cấp tỉnh

Ba là: Chậm nhất vào ngày 31 tháng 03 hàng năm, cơ quan đăng ký

hợp tác xã cấp tỉnh tổng hợp, báo cáo tình hình hoạt động của hợp tác xã, liênhiệp hợp tác xã của năm trước đó trên địa bàn tỉnh theo mẫu quy định tại Phụlục II-14 gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Bốn là: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cơ quan đăng ký hợp tác xã cấp tỉnh,

cấp huyện tổng hợp, gửi các cơ quan có liên quan cùng cấp [10]

*Các chính sách hỗ trợ, ưu đãi của nhà nước

Tại luật số 23/2012/QH 13 điều 6 thì nhà nước có một số ưu đãi và hỗtrợ đối với HTX như sau:

- Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực

- Xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường

- Ứng dụng khoa học, kỹ thuật và công nghệ mới

- Tiếp cận vốn và quỹ hộ trợ phát triển HTX

- Tạo điều kiện tham gia các chương trình mục tiêu, chương trình pháttriển kinh tế- xã hội

- Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và các loại thuế khác theo quyđịnh của pháp luật về thuế

- Ưu đãi về lệ phí đăng kí HTX , liên hiệp HTX theo quy định của phápluật về phí và lệ phí

- Đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nôngnghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp, ngoài việc được hưởng chínhsách hỗ trợ, ưu đãi quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này còn được hưởngchính sách hỗ trợ, ưu đãi sau đây: Đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, giao đất,cho thuê đất để phục vụ hoạt động của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo

quy định của pháp luật về đất đai, Ưu đãi về tín dụng, Vốn, giống khi gặp khókhăn do thiên tai, dịch bệnh, Chế biến sản phẩm [7].

Nghị định 193/2013/NĐ-CP có quy định về Chính sách hỗ trợ, ưu đãiđối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp,lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp

Tại điều 25 quy định như sau:

Một là: Hỗ trợ đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng

Hai là: Chính sách giao đất, cho thuê đất để phục vụ hoạt động của hợp

tác xã, liên hiệp hợp tác xã, việc hỗ trợ đất đai đối với hợp tác xã, liên hiệphợp tác xã được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai

Ba là: Chính sách ưu đãi về tín dụng Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã

thành lập mới hoặc có dự án đầu tư mới, đầu tư mở rộng năng lực sản xuất,kinh doanh được ưu tiên vay vốn từ các tổ chức tín dụng theo quy định củapháp luật hiện hành

Bốn là: Chính sách hỗ trợ vốn, giống khi gặp khó khăn do thiên tai, dịch

bệnh

Năm là: Chính sách hỗ trợ chế biến sản phẩm Hợp tác xã, liên hiệp hợptác xã có nhu cầu chế biến sản phẩm được hỗ trợ nghiên cứu xây dựng dự ánđầu tư chế biến sản phẩm quy định tại Điểm b, Khoản 3, Điều 24 Nghị địnhnày [3]

* Nghị định số 88/2005/NĐ- CP của chính phủ về một số chính sách hỗtrợ, khuyến khích phát triển hợp tác xã nó bao gồm các nội dung sau:

- Hỗ trợ xúc tiến thương mại

- Hỗ trợ ứng dụng đổi mới, nâng cao trình độ công nghệ, khuyến nông,

khuyến ngư và khuyên công

- Hỗ trợ hợp tác xã đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, đời sống củacộng đồng xã viên và tham gia các chương trình phát triển kinh tế - xã hội]

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của các HTX ( theo luật HTX năm 2012 )

1 Cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân tự nguyện thành lập, gia nhập, rakhỏi HTX

2 HTX, liên hiệp HTX kết nạp rộng rãi thành viên, hợp tác xã thàn viên

3 Thành viên, HTX thành viên có quyền bình đẳng, biểu quyết ngangnhau không phụ thuộc vốn góp trong việc quyết định tổ chức, quản lý và hoạtđộng của HTX, liên hiệp HTX, được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời,chính xác về hoạt động sản xuất, kinh doanh, tài chính, phân phối thu nhập vànhững nội dung khác theo quy định của luật lệ

4 HTX, liên hiệp HTX tự chủ, tự chịu trách nhiệm về hoạt động củamình trước pháp luật

5 Thành viên , HTX thành viên và HTX,liên hiệp HTX có trách nhiệmthực hiện cam kết theo hợp đồng dịch vụ và theo quy định của điều lệ Thunhập của HTX, liên hiệp HTX được phân phối chủ yếu theo mức độ sủ dụngsản phẩm, dịch vụ của thành viên, HTX thành viên hoặc theo công sức laođộng đóng góp của thành viên đối với HTX tạo việc làm

6 HTX, liên hiệp HTX quan tâm gióa dục, đào tạo, bồi dương chothành viên, HTX thành viên, cán bộ quản lý, người lao động trong HTX, liênhiệp HTX và thông tin về bản chất, lợi ích HTX liên hiệp HTX

7 HTX, liên hiệp HTX chăm lo phát triển bền vững cộng đồng thànhviên, HTX thành viên và hợp tác với nhau nhằm phát triển phông trào HTXtrên quy mô địa phương, vùng quốc gia và quốc tế

2.1.2 Cơ sở thực tiễn

2.1.2.1 Tình hình phát triển HTX tại Việt Nam

Theo số liệu thống kê của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, tínhđến hết năm 2015 cả nước có 19 liên hiệp HTX trong lĩnh vực nông nghiệp(03 liên hiệp HTX trồng trọt, 01 liên hiệp HTX xã chăn nuôi, 01 liên hiệpHTX thủy lợi và nước sinh hoạt, 03 liên hiệp HTX nuôi và khai thác thuỷ sản,

11 liên hiệp HTX dịch vụ tổng hợp); có 10.902 HTX nông nghiệp, chiếm55,5% tổng số HTX trong cả nước, tập trung nhiều nhất là ở vùng Đồng bằngsông Hồng (33,5%), tiếp đến là Bắc Trung bộ (19,7%) và Đông Bắc bộ(16,9%), thấp nhất là Đồng bằng sông Cửu Long (11,2%) Đa số các HTXnông nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực kinh doanh tổng hợp (khoảng 8.036hợp tác xã, chiếm 73,7%) Số lượng các hợp tác xã chuyên ngành khôngnhiều (khoảng 2.866 hợp tác xã, chiếm 26,3%), trong đó: 1.242 HTX trồngtrọt, 362 HTX chăn nuôi, 457 HTX thủy lợi và nước sinh hoạt, 151 HTX lâmnghiệp, 601 HTX thuỷ sản, 53 HTX diêm nghiệp Tuy số lượng HTX nôngnghiệp thành lập mới hiện nay trên phạm vi cả nước mỗi năm khá cao,khoảng 800 hợp tác xã/năm, song do số lượng HTX nông nghiệp giải thể vìnghiệp tăng trung bình chỉ khoảng 250 HTX/năm [14]

2.1.2.2 Một số kết quả và kinh nghiệm phát triển HTX của một số địa phương

2.1.2.2.1 HTX trên địa bàn tỉnh Bắc Giang

Tính đến thời điểm này, trên địa bàn tỉnh có 563 HTX, trong đó 107HTX chuyển đổi, 456 HTX thành lập mới với tổng số vốn đăng ký kinhdoanh đạt gần 380 tỷ đồng, thu hút gần 8 nghìn xã viên tham gia và trên 86nghìn hộ gia đình tham gia HTX Quá trình đổi mới, phát triển và nâng caohiệu quả kinh tế tập thể nói chung và kinh tế hợp tác xã nói riêng đã góp phầngiải quyết việc làm cho lao động, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thônmới, củng cố quan hệ kinh tế nông thôn

Trong số các loại hình HTX này thì khối HTX dịch vụ nông nghiệp

chiếm gần 50% tổng số các hợp tác xã trong tỉnh Qua khảo sát cho thấy về cơbản các HTX nông nghiệp thời gian qua đã tích cực vận động nông dân

chuyển dịch cơ cấu mùa vụ, phát triển kinh tế trang trại, đưa các tiến bộ khoa học kỹ thuật áp dụng vào trồng trọt, chăn nuôi Số các HTX phi nông nghiệp thì nguồn vốn của loại hình này đã được hình thành từ tài sản của cá nhân hợp tác với nhau tạo thành thế mạnh để hoạt động vì vậy bộ máy quản lý gọn nhẹ, Chủ nhiệm HTX chủ động giải quyết, xử lý thông tin trong quá trình sản xuất kinh doanh nên hoạt động kinh doanh hiệu quả [15]

2.1.2.2.2 Trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn

Thời điểm 31/12/2015 trên địa bàn tỉnh có 212 HTX, giảm 9 HTX sovới năm 2014, hiện tại số HTX tạm ngừng hoạt động là 40 HTX Đến nay,trên địa bàn có 26 HTX hoạt động theo đúng Luật HTX năm 2012 (đăng kýlại 7, thành lập mới là 19), chiếm 12,3% tổng số HTX hiện có Trong đó:

+ Lĩnh vực Nông, lâm nghiệp có 113 HTX (trong đó: Chăn nuôi có 12HTX; chế biến nông, lâm sản có 33 HTX; nông nghiệp, dịch vụ nông nghiệp

có 68 HTX)

+ Lĩnh vực Phi nông nghiệp có 99 HTX (trong đó: HTX công nghiệp tiểu thủ công nghiệp 43 HTX; xây dựng 25 HTX; giao thông vận tải 4 HTX;thương mại, dịch vụ 11 HTX và hoạt động trong lĩnh vực khác 16 HTX)

HTX hoạt động hiệu quả: 41 HTX; chiếm 19,3%; (trong đó HTX NN: 27);

- HTX trung bình có: 131 HTX; chiếm 61,8%; (trong đó HTX NN: 70);

- HTX hoạt động không hiệu quả: 40 HTX, chiếm 18,9 %; (trong đóHTX NN là: 16) [13]

2.1.2.2.3 Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Kết quả phát triển HTX, trang trại trong địa bàn tỉnh Thái Nguyên tínhđến năm 2010

- Tình hình phát triển trang trại:

Toàn tỉnh hiện có 702 trang trại (tăng 314 trang trại so với năm 2001),

trong đó có 14 trang trại trồng cây lâu năm, 434 trang trại chăn nuôi, 69 trangtrại lâm nghiệp, 10 trang trại nuôi trồng thuỷ sản và 175 trang trại kinh doanhtổng hợp Trang trại tập trung chủ yếu ở thành phố Thái Nguyên 196 trangtrại, Đồng Hỷ 88 trang trại, Phổ Yên 78 trang trại, Phú Bình 129 trang trại,Đại Từ 56 trang trại, ngoài ra còn rải rác ở các huyện khác.

Các trang trại sử dụng 3.132 ha đất nông nghiệp, trung bình mỗi trangtrại có 5,3 ha đất Thường xuyên giải quyết việc làm cho 1.812 lao động, bìnhquân có 3 lao động/1trang trại, lao động thuê ngoài chiếm 17,6% (319 người)còn lại là lao động của hộ gia đình chủ trang trại

Thực tế, kinh tế trang trại trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã tạo ra các

mô hình có hiệu quả, giải quyết các vấn đề về tổ chức sản xuất như: tích tụruộng đất, tích luỹ vốn, áp dụng nhanh tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất,định hướng rõ ràng là sản xuất hàng hoá Tạo ra sự liên kết hợp tác dịch vụ sảnxuất, thu hút vốn nhàn rỗi của nhiều cá nhân, doanh nghiệp, tiếp cận thị trường,tiêu thụ sản phẩm những vấn đề mà kinh tế hộ khó giải quyết được Đónggóp xây dựng cơ sở hạ tầng vùng nông thôn như đường giao thông, thông tinliên lạc, nước sinh hoạt, thuỷ lợi, khai hoang phục hoá diện tích đất trống, đồitrọc

- Hợp tác xã nông nghiệp

Hiện nay có 123 hợp tác xã nông nghiệp với ngành nghề kinh doanh rất

đa dạng trong đó số HTX chuyển đổi là 71 HTX, thành lập mới có 47 HTX

Số HTX được cấp giấy phép kinh doanh là 94 HTX, còn lại số HTX chưađược cấp giấy phép kinh doanh do cơ chế hoạt động còn nhiều vướng mắc,chưa có vốn hoạt động

Nhìn chung kinh tế HTX đã khắc phục được một số tồn tại yếu kémtrước đây, nhu cầu hợp tác của người dân ngày càng rõ nét, bản thân các HTXcũng nỗ lực phấn đấu vươn lên, nhiều HTX đã từng bước trưởng thành trong cơchế thị trường Tuy đã có chuyển biến tích cực ở một số HTX nhưng đến nayvẫn còn

70% HTX chưa thoát khỏi tình trạng yếu kém, năng lực hiệu quả hạn

chế

Phần 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Các HTX tại xã Côn Minh, huyện Nà Rì, tỉnh Bắc Kạn

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành nghiên cứu

Địa điểm: tại các HTX xã Côn Minh, huyện Nà Rì, tỉnh Bắc Kạn Thời gian tiến hành nghiên cứu: Từ tháng 8 đến tháng 12 năm 2017

3.3 Nội dung nghiên cứu

- Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của xã Côn Minh

- Khảo sát, đánh giá thực trạng, hoạt động và hoàn thiện HTX theo luật

HTX năm 2012 tại các HTX xã Côn minh

- Phân tích nguyên nhân và những hạn chế còn tồn tại của HTX tại xã

Côn Minh

- Giải pháp nhằm phát triển HTX tại xã Côn Minh, huyện Nà Rì, tỉnh

Bắc Kạn trong thời gian tới

3.4 Phương pháp nghiên cứu

3.4.1 phương pháp thu thập thông tin

3.4.1.1 Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp

Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp là các phương pháp thu thậpthông tin, số liệu có sẵn hoặc từ các số liệu đã được công bố, đảm bảo tính đạidiện và khách quan của đề tài nghiên cứu Các thông tin này thường được thuthập từ các cơ quan, tổ chức, văn phòng, dự ạn các tài liệu internet,

Trong phạm vi đề tài này, phương pháp thu thập thông tin thứ cấp sửdụng để có được các số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã CônMinh, tình hình hoạt đông của các HTX của xã Côn Minh qua các năm; Báocáo của liên minh HTX; Báo cáo của UBND xã Côn Minh về HTX

3.4.1.2 Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp

Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp là phương thu thập thông tin, sốliệu chưa từng được công bố ở bất kỳ tài liệu nào, người thu thập có đượcthông tin qua tiếp xúc trực tiếp với đối tượng nghiên cứu bằng các phươngkhác nhau như: Tìm hiểu, quan sát thực tế, phỏng vấn trực tiếp, phỏng vấnbằng bảng hỏi, phỏng vấn sâu, phỏng vấn bán cấu trúc,

Trong phạm vi đề tài này, để thu thập được các thông tin sơ cấp phục

vụ cho kết quả nghiên cứu, tôi tiến hành phỏng vấn trực tiếp các giám đốcHTX, ban quản lý HTX, tổ trưởng THT, ban quản lý THT, thành viên bằngbảng hỏi, với bộ câu hỏi này số liệu thu thập trong quá trình điều tra đượctổng hợp bằng bảng biểu

Phương pháp phỏng vấn KIP: Là phương pháp phỏng vấn để thu thậpthông tin ở những người nắm thông tin chủ chốt, thông tin quan trọng vàchung nhất của thực trạng vấn đề, những thuận lợi, khó khăn cũng như một sốgợi ý cho định hướng và giải pháp của vấn đề nghiên cứu

Phỏng vấn bán cấu trúc : Là phương pháp phỏng vấn sử dụng một bảnghỏi sơ thảo chưa hoàn thiện làm công cụ và người phỏng vấn được quyền đưathêm các câu hỏi phụ để hỗ trợ thêm trong quá trình phỏng vấn

Chọn mẫu điều tra : Phương pháp chọn mẫu điều tra là không tiến hànhđiều tra hết các đơn vị của tổng thể, mà chỉ điều tra trên một số đơn vị đểnhằm tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí Từ những đặc điểm và tính chấtcủa mẫu ta có thể suy ra được đặc điểm và tính chất của tổng đó Nhưng vẫnđảm bảo cho tổng thể mẫu phải có khả năng đại diện cho tổng thể chung

Do số lượng mẫu quá nhỏ nên tôi không sử dụng công thức tính cỡ mẫu

để chọn mẫu nghiên cứu mà tôi tiến hành lựa chọn ra ngẫu nhiên 2 HTX

Xây dựng phiếu điều tra : Phiếu điều tra được xây dựng cho cácHTX cần điều tra, nội dung của phiếu điều tra bao gồm những thông tinchủ yếu về tình hình cơ bản của HTX ( tên HTX về quyền lợi, trách nhiệm

của bản thân và các nhâ tố ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và sự phát triển của hợp tác xã.

3.4.2 Phương pháp phân tích và xử lý số liệu đơn giản

- Xử lý số liệu đã công bố: Dựa vào các số liệu đã được công bố, tôinghiên cứu, chọn lọc và tổng hợp, đối chiếu để chọn ra những thông tin phùhợp với hướng nghiên cứu của đề tài

-Xử lý số liệu điều tra: Sử dụng phần mềm MICROSOFT EXCEL đểtập hơp, phân tích xử lý thông tin Phân tích các chỉ tiêu về tình hình sản xuấtkinh doanh, kết quả sản xuất kinh doanh, bộ máy quản lý, các khó khăn chủyếu của HTX,

3.5 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu

- Khái niệm: Cơ cấu ngành kinh tế là tổng hợp các ngành kinh tế và

mối quan hệ tỷ lệ giữa các ngành thể hiện ở vị trí và tỷ trọng của mỗi ngànhtrong tổng thể nền kinh tế Cơ cấu ngành phản ánh phần nào trình độ phâncông lao động xã hội chung của nền kinh tế và trình độ phát triển chung củalực lượng sản xuất

3.5.3 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sản xuất của HTX

- Giá trị sản xuất (GO)

- Chi phí trung gian (IC)

- Giá trị tăng thêm (VA)

- Thu nhập hỗn hợp (MI)

- Lợi nhuận (Pr)

3.5.4 Những chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh tế

- Chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sản xuất/một đơn vị diện tích

Tổng giá trị sản xuất/ha (GO/ha)

Giá trị gia tăng/ha (VA/ha)

- Chỉ tiêu phản ánh hiệu quả dựa trên chi phí

Chi phí trung gian IC/1kg sản phẩm

- Chỉ tiêu hiệu quả vốn

Tổng giá trị sản xuất/ chi phí trung gian (GO/IC)

Giá trị gia tăng/ chi phí trung gian (VA/IC)

- Về giá trị sử dụng trong tính toán: Sử dụng giá bình quân trên thịtrường trong thời gian nghiên cứu

Phần 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 4.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu

4.1.1 Đặc điểm tự nhiên

a.Vị trí địa lý

Xã Côn Minh là xã miền núi cao nằm tây nam huyện Na Rì cách trungtâm thị xã Bắc Kạn 37km và cách trung tâm huyện Na Rì 32km xã có tổngdiện tích tự nhiên là 6.356,11 ha, có vị trí tương đối thuận lợi về giao thông cótrục đường quốc lộ 3B đia qua trung tâm xã và có đường liên xã và huyênBạch Thông cùng với những tiềm năng và thế mạnh của xã nếu được đầu tưkhai thác và phát triển thì trong tương lai không xa xã Côn Minh có điều kiện

để trở thành trung tâm giao lưu hàng hóa kinh tế văn hóa khu vực trong huyện

và ngoài huyện

Ranh giới hành chính của xã được xá định như sau:

- Phía Bắc giáp với xã Kim Hỷ huyện Na Rì và xã Cao Sơn huyệnBạch Thông

-Phía Nam giáp với xã Quang Phong huyện Na Rì và xã Tân Sơnhuyện Chợ Mới

- Phía Đông giáp với xã Hữu Thác và xã Văn Minh, xã Ân Tình huyện

Na Rì

- Phía Tây giáp xã Mỹ Thanh huyện Bạch Thông

b Đặc điểm khí hậu, thủy văn

* Khí hậu

Xã Côn Minh có khí hậu nằm tong vùng nhiệt đới gió mùa , mùa nóngmưa nhiều từ tháng 4 đến tháng 10, mùa lạnh từ tháng 11 đến tháng 3 nămsau Do vi trí địa lý nên hàng năm chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc vàomùa khô, nhiệt độ và đọ ẩm tương đối thấp

+ Nhiệt độ trung bình năm là 22.5 0C

+ Nhiệt độ cao nhất 370C, thấp nhất là 50C

+ Lượng mưa bình quân trong năm là 1600mm

+ Lượng nước bốc hơi từ 700mm – 800mm

Khí hậu được chia làm hai mùa rõ rệt:

Mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 9 trong đó mưa lớn tập trung ở cáctháng 6,7,8 kèm theo nắng nông và lũ quét ngây ngập úng đất bị xói mònmạnh, yếu tố khí hậu và điều kiện địa hình đã gây ra nhũng khó khăn nhấtđịnh cho sản xuất nông nghiệp

Mùa khô từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, trong thời gian này nhiệt độthấp lượng mưa nhỏ thường gây ra khô hạn đồng thời có các đợt rét đậm, réthại kèm theo gió mùa Đông Bắc cùng với sự xuất hiện sương muối ở thunglũng Đây là điều kiện tự nhiên không thuận lợi cho hoạt động sản xuất cũngnhư trong chăn nuôi gia súc , gia cầm

Độ ẩm không khí bình quân trong năm 84% thấp nhất là 79% và tháng11,12,1, cao nhất vào tháng 6 là 87%

Số giờ nắng trung bình 1.450 giờ, tháng 8 có giờ cao nhất là 185 giờ,tháng 2 có giờ nắng thấp là 55 giờ

Lượng bốc hơi trung bình hàng năm 854mm, thấp hơn vào tháng 2 có65mm cao nhất và tháng 4 77mm

Nhìn chung khí hậu xã Côn Minh thuận lợi cho việc sản xuất Nông –Lâm nghiệp Tuy nhiên vào thời gian chuyển tiếp giũa các mùa có sự biếnđộng về thời tiết như giông tố, lốc , sương mù, sương muối, mưa lũ ảnhhưởng đến sản xuất, chăn nuôi của nhân dân

* Thuỷ lợi – Phòng chống thiên tai.

Các công trình thuỷ lợi thường xuyên tu sửa đảm bảo nước lưu thôngphục vụ cho sản xuất Thường xuyên kiện toàn Ban chỉ đạo phòng chống thiêntai và tìm kiếm cứu nạn, chủ động xây dựng phương án phòng chống tiên tai,phân công nhiệm vụ cho các thành viên bám sát địa bàn thôn khi có thiên taisảy ra Trong năm không có các vụ thiên tai đáng kể sảy ra trên địa bàn

c Đặc điểm địa hình, đất đai

là hai dãy thung lũng tạo thành khu cánh đồng nhỏ hẹp

+ Đất feralit biến đổi do trồng lúa được hình thành do quá trình cải tạotrồng lúa nước, loại đất này thích hợp cho việc trồng lúa và các cây nôngnghiệp

+ Đất feralit màu vàng trên múi cao là loại đất phát triển nhiều loại đá

mẹ khác nhau chủ yếu là Gralit và biến chất địa hình hiểm trở, đọ ẩm cao,tầng đất mỏng, tỷ lệ mùn cao cường độ phân giải các chất hữu cơ và feralityếu thành phần cơ giới thịt nặng phần lớn đất này phù hợp phát triển rừng

+ Đất vàng nâu phát triển trên phiến sa thạch (Fq) tập trung ở các khu

vực đồi núi, đây là loại đất có diện tích lớn, nghèo dinh dưỡng, dễ bị xói mònrửa trôi Loại đất này phù hợp với việc phát triển cây lâm nghiệp

Xã có điều kiện về thổ nhưỡng phù hợp thuận lợi cho phát triển nôngnghiệp và các loại cây công nghiệp ngắn ngày như cây dong giềng, cây lâunăm như cây hồi, cây chè

Bảng 4.1: Hiện trạng sử dụng đất năm 2017 của xã Côn Minh

2.5 Đất sông suối, mặt nước chuyên dùng 45.72 0.72

(Nguồn: UBND xã Côn Minh năm 2017)

4.1.2 Đặc điểm xã hội

a Đặc điểm dân số và lao động

- Tổng số hộ 657 hộ với 2.783 nhân hẩu; số trẻ sinh trong năm 32 trẻ;

số người chết trong năm 11 người

- Công tác bảo vệ chăm sóc trẻ em: Toàn xã có 635 trẻ em từ 0 đếndưới 16 tuổi, trong đó có 8 em có hoàn cảnh đặc biệt và 284 trẻ em nghèo.Nhân ngày Tết thiếu nhi 01/6/2016, ngày rằm trung 15/8 có 14/14 thôn bảnđược tổ chức cho các em long trọng, vui vẻ, các em được sinh hoạt hè tại cácthôn bản mỗi tuần một buổi

Hội đồng chấm điểm xã đạt 900/1000 điểm, xã phường, trị trấn phùhợp với trẻ em năm 2016

b Đặc điểm văn hóa, y tế, giáo dục, cơ sở hạ tầng

thực hiện VSATTP được 40 cơ sở, nhắc nhở 03 cơ sở, không có cơ sở nào viphạm phải phạt tiền hoặc bị đình chỉ kinh doanh, trong năm qua không có cangộ độc nào sảy ra trên địa bàn.

Vệ sinh môi trường: Tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện tốt 3công trình vệ sinh như: nhà tiêu, nhà tắm, giếng nước, kiểm tra giám sát tại

14 thôn có: số nhà tiêu hợp vệ sinh 463/657 hộ đạt 70,47%; nhà tắm hợp vệsinh 446 hộ đạt 67,88%; số hộ sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh 630 hộ đạt95%

 Cơ sở hạ tầng

Năm 2017 xã xây dựng được 1 cầu cống, đầu tư cơ sở hạ tầng với sốvốn đầu tư 2 tỷ rưỡi trong đó xây dựng công trình giao thông 1 tỷ 382, chi xâydựng cơ bản cơ sở hạ tầng, kỹ thuật 1086 ( xây dựng trường mần non) còn lạikiên cố hóa kênh mương nội đồng 100 triệu

Xã đã đạt được 10/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới Hiên tại xã CônMinh đã có 13/14 thôn có điện có một thôn đang xây dựng đó là thôn LùngVạng giáp Cao Sơn

4.1.3 Đặc điểm kinh tế

4.1.3.1 Sản xuất nông, lâm nghiệp và chăn nuôi

a, Trồng trọt

Tổng diện tích gieo trồng cả năm thực hiện được là 501,19

ha/596,30KH, đạt 84,05 %, so với cùng kỳ tăng 10,15 ha, trong đó diện tíchcây lương thực có hạt là 377,17/340,0 ha KH huyện giao, đạt 110,93%, sảnlượng lương thực có hạt đạt 1.923/1.618 tấn đạt 118,85 % KH, bình quânlương thực đầu người đạt 731 kg/ người/ năm, so với cùng kỳ tăng 40 kg/người/năm; hệ số sử dụng đất ruộng đạt 1,97 lần, so với cùng kỳ gữi nguyên

Cụ thể các cây trồng như sau:

Cây Lúa cả năm thực hiện được 208,93/190,0 ha đạt 109,96 % KH, so

với cùng kỳ giảm 2,55 ha, năng suất lúa bình quân cả năm đạt 52,6 tạ/ha, sản

lượng đạt 1.099/982 tấn đạt 111,91% KH huyện giao; Cây ngô cả năm thực

hiện được 168,24/150,0 ha đạt 112,16% KH huyện giao, so với cùng kỳ tăng14,67 ha, năng suất bình quân cả năm đạt 49,0 tạ/ ha, sản lượng đạt824,0/636,0 tấn, đạt 129,56% KH; Cây dong riềng thực hiện được 76,18ha/150,0 ha đạt 50,79% KH, năng suất đạt 70 tấn/ha, đạt 100% KH, so vớicùng kỳ tăng 0,80 ha, sản lượng đạt 5.332/10.500 tấn, đạt 50,69 % KH; Câykhoai môn thực hiện được 1,57 ha/1,0 ha KH đạt 157,0%, năng suất đạt84,0tạ/ ha, so với cùng kỳ tăng 0,57 ha, sản lượng đạt 13,1 tấn; Cây sắn thựchiện được 2,12/2,0 ha đạt 106,0% KH, so với cùng kỳ giảm 0,23 ha; cây gừngthực hiện được 19,71/9,50 ha đạt 207,47% KH, so với cùng kỳ tăng 9,82 ha,

năng suất bình quân ước đạt 180,0 tạ/ha, sản lượng ước đạt 354,0 tấn; Cây

khoai lang thực hiện được 0,9 ha/1,0 ha đạt 90,0 % KH; Cây đậu tương thựchiện được 5,20 ha/6,50 ha đạt 80,0% KH, so với cùng kỳ tăng 0,64 ha, năngsuất bình quân cả năm đạt 10,0 tạ/ha, sản lượng đạt 5,4/7,2 tấn đạt 75,0% KH;Cây lạc thực hiện được 7,55/10,50 ha đạt 71,90 % KH huyÖn giao, so vớicùng kỳ tăng 0,36 ha, năng suất đạt bình quân cả năm đạt 17,2 tạ/ha, sảnlượng đạt 13,0/13,1 tấn đạt 99,24% KH

Bảng 4.2: Biểu tổng hợp diện tích, năng xuất, sản lượng các cây

trồng chính

TT Các chỉ tiêu Diện tích

trồng (ha)

Diện tích thực thu (ha)

Năng suất (tạ/ha)

Sản lượng (tấn)

(Nguồn: Niên giám thống kê xã Côn Minh năm 2016)

b, Chăn nuôi - thú y

Tổng đàn tại thời điểm báo cáo, đàn trâu có 766/620 con đạt 123,55%

KH, so với cùng kỳ tăng 168 con; bò có 48/50 con đạt 96,0% KH, so vớicùng kỳ tăng 08 con; ngựa 48/55 con đạt 87,27% KH, so với cùng kỳ giảm 09con; đàn dê có 289/150 con đạt 193,0% KH, so với cùng kỳ tăng 139 con; lợn2.104/1.580 con đạt 133,0% KH, so với cùng kỳ tăng 385 con; gia cầm, thủycầm 16.617/18.450 con đạt 90,0 % KH, so với cùng kỳ tăng 1.542 con

Số con xuất bán, giết mổ thực hiện đến ngày14/11/2016: Trâu 195/165con, đạt 118,0% KH; bò 10/10 đạt 100% KH; ngựa 17/12 con đạt 142,0%KH; dê 23/20 con đạt 115% KH; lợn bán, giết thịt 1.370/1.920 con đạt 71,0%KH; gia cầm 10.814/17.000 con đạt 64,0 % KH

Tổ chức tiêm phòng thú y (02 đợt) kết quả: Đợt 1,vắc xin tụ huyếttrùng, vắc xin LMLM cho đàn trâu và bò được 418 liều/766 con đạt 59,45%;tiêm phòng cho đàn lợn được vắc xin Lép tô được 100 liều, THT được 30liều, dịch tả được 170 liều, tiêm phòng dại được 170 con Phun thuốc khửtrùng tiêu độc cho 1.270 lượt hộ tham gia 3 lượt phun

Đợt 2, Vắc xin tụ huyết trùng, vắc xin LMLM cho đàn trâu và bò được

350 liều/ 642 con đạt 54,52 %

Diện tích thủy sản 10,5/ ha, toàn bộ là diện tích ao

4.1.4 Thực trạng phát triển HTX theo luật HTX năm 2012

4.1.4.1 Tình hình cơ bản của HTX điều tra

- Phát triển HTX được xếp theo 4 mức sau:

HTX hoạt động tốt có tổng số điểm đạt từ 80 điểm đến 100 điểm; HTXhoạt động khá có tổng số điểm đạt từ 65 điểm đến dưới 80 điểm; HTX hoạtđộng trung bình có tổng số điểm đạt từ 50 điểm đến dưới 65 điểm và HTXhoạt động yếu có tổng số điểm đạt dưới 50 điểm hoặc trong năm bị cơ quan

có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động của HTX

Bảng 4.3: Phân loại HTX điều tra theo trụ sở riêng

( Đánh giá:đạt hay chưa đạt)

(Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra)

Qua bảng 4.3: Thực tế điều tra cho thấy theo luật HTX năm 2012 thìHTX bắt buộc phải có trụ sở riêng nhưng trong tổng số 02 HTX điều tra thực

tế cả 2 HTX không có trụ sở riêng và hầu hết các HTX này đều xếp từ loạitrung bình trở lên Cụ thể là có 2 HTX xếp loại trung bình chiếm 100%, điềunày cho thấy 2 HTX không có trụ sở riêng các hoạt động sản xuất kinh doanhdiễn ra không thuận lợi do HTX Côn Minh mới được thành lập tháng 04 năm

2017 và HTX sản xuất miến dong mới tổ chức hoạt động lại.Số lượng thànhviên của 2 HTX đã đạt chỉ tiêu yêu cầu theo luật HTX năm 2012 đưa ra

Bảng 4.4: Một số thông tin chung của các HTX điều tra

Nội dung Đóng BHXH cho lao động Xuất, nhập khẩu hàng hóa

Số lượng Cơ cấu (%) Số lượng Cơ cấu (%)

Qua bảng 4.4: Cả 2 HTX đều hoạt động trong quy mô thôn và sảnphẩm chủ yếu là được bán tại địa phương trong địa bàn, 2 HTX chưa đóngBHXH cho thành viên và lao động trong HTX.

4.1.4.2 Phân tích nguồn lực của HTX

4.1.4.2.1 Nguồn nhân lực

Nguồn nhân lực là một yếu tố quan trọng trong việc lựa chọn sinh kếcho người dân trong huyện bởi lẽ trong bất kỳ loại hình sản xuất kinh tế nàothì yếu tố con người luôn là sự quan tâm hàng đầu Con người là trung tâm, lànguồn vốn vô tận để tạo ra của cải vật chất trong xã hội, chính con ngườiquyết định nên hình thức lao động Yếu tố con người trong quá trình sản xuấtkinh doanh cũng được đánh giá trên nhiểu khía cạnh như: Độ tuổi, giới tính,trình độ chuyên môn,

Độ tuổi của thành viên và người lao động trong HTX cũng ảnh hưởng rấtlớn đến chất lượng lao động cũng như hình thức lao động Đặc biệt lao động ởnông thôn nói chung và lao động trong các HTX nói riêng thì cần nguồn laođộng trẻ, có sức khỏe tốt, cần cù chịu khó vì hầu hết những công việc ở trongcác HTX đều là những công việc nặng nhọc Giám đốc HTX là người trụ cộttrong HTX , là người đứng lên tổ chức, điều hành và quyết định mọi việctrong HTX vì thế độ tuổi của giám đốc HTX cũng có ảnh hưởng đến việc lựachọn loại hình sản xuất kinh doanh cho HTX Qua số liệu điều tra cho thấy độtuổi trung bình của các giám đốc HTX là từ 30-45 tuổi Với kết cấu độ tuổinhư vậy thì người trụ cột trong các HTX sẽ có kinh nghiệm hơn trong việcquản lý và điều hành HTX

Trình độ học vấn là một khía cạnh rất quan trọng để đánh giá chấtlượng của nguồn nhân lực Một nguồn nhân lực được xem là có chất lượngcao khi trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, kỹ năng lao động thành thạo.Trong đó trình độ lao động là yếu tố rất đáng quan tâm, nó không chỉ giúpngười lao động nắm bắt được những kiến thức mới mà nó còn là một công cụ

giúp người lao động tiếp cận được những tri thức mới, nâng cao khả năng tư duy sáng tạo của người lao động.

Bảng 4.5: Một số thông tin chung của giám đốc HTX trên địa bàn xã Côn

Minh, huyện Na Rì, Bắc Kạn Thông tin

Độ tuổi Giới tính

Trình độ chuyên môn được đào tạo

(Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra năm 2017)

Qua bảng 4.5: Cho ta thấy rõ rệt nhất là tỷ lệ về giới tính của giám đốcHTX xã Côn Minh trên địa bàn là cả 2 giám đốc HTX đều là nữ giới (chiếm100%) Độ tuổi của thành viên trong HTX được bầu làm giám đốc của HTX

là 100% trên 30 tuổi bởi vì: Người dân trong địa bàn quan niệm rằng chỉ cónhững người đủ chững trạc, có kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp, cónăng lực, phẩm chất đạo đức và được nhiều thành viên ủng hộ bầu lên thì mớiđược giữ chức vụ giám đốc HTX Có những thành viên trẻ có trình độ chuyênmôn đã qua đào tạo, có sức khỏe, tinh thần nhiệt huyết, có ý tưởng sản xuấtkinh doanh mới nhưng vẫn chưa thực sự được ủng hộ vì lý do thành viên đócòn trẻ, chưa tích lũy đủ kinh nghiệm trong thực tế cần được dồi dưỡng thêmkiến thức thực tế nên chủ yếu là những thành viên trẻ tham gia vào ban quản

lý HTX Trong tổng số 2 giám đốc HTX thì cả 2 giám đốc HTX (chiếm100%) là lao động phổ thông Các giám đốc HTX xã Côn Minh trong địa bàncần được mở thêm đào tạo, tập huấn về mô hình HTX kiểu mới cụ thể theo

mô hình luật HTX năm 2012 để có thể góp phần hình thành những ý tưởngsản xuất, kinh doanh mới thúc đẩy các HTX xã Côn Minh phát triển hơn nữatrong tương lai

4.1.4.2.2 Nguồn lực tài chính

Nguồn lực tài chính như là một đòn bẩy góp phần phát huy các nguồnlực khác Nguồn lực tài chính được thể hiện ở chỗ khả năng huy động vốn củacác HTX xã Côn Minh, bao gồm tiền tiếp kiệm, vốn điều lệ, tiền vay,

Trong sản xuất nói chung và sản xuất nông nghiệp nói riêng, vốn làđiều kiện đảm bảo cho HTX về tư liệu sản xuất, vật tư nguyên liệu cũng nhưthuê nhân công để tiến hành sản xuất Vốn là điều kiện không thể thiếu, là yếu

tố cơ bản của quá trình sản xuất và lưu thông hàng hóa

Thực tế cho thấy, việc thiếu vốn để đầu tư vào sản xuất kinh doanhtrong các HTX dẫn đến tình hình phát triển kinh tế HTX chậm cải thiện vìkhó có khả năng tiếp cận và áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vàosản xuất, làm chậm tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn

Tổng giá trị tài sản của HTX xã Côn Minh chủ yếu là các tài sản cốđịnh do các thành viên trong HTX đóng góp và chủ yếu là đất sản xuất nôngnghiệp Các HTX xã Côn Minh đối với diện tích đất nông nghiệp quản lý100% là đất cả cá thể (thành viên trong HTX) Trung bình một HTX CônMinh có 3,5 ha đất nông nghiệp

Tổng số vốn góp (vốn điều lệ) của các HTX: Đối với HTX xã CônMinh thì bình quân vốn góp là 10 triệu đồng/thành viên Tổng số vốn hoạtđộng của HTX xã Côn Minh dựa theo số vốn góp từ các thành viên trongHTX Hầu hết các HTX Côn Minh trong địa bàn nghiên cứu đều không phảitrả thuế cho Nhà nước Tỷ lệ các HTX xã Côn Minh vay vốn ngân hàng chínhsách xã hội là rất thấp, hầu như là không có Điều này cho thấy khả năng tiếpcận các nguồn vốn chính thức của các HTX Côn Minh còn rất hạn chế Cácnhân tố có thể ảnh hưởng đến nhu cầu tín dụng của các HTX Côn Minh trong

xã Côn Minh có thể là: Trình độ học vấn của các giám đốc HTX, số thànhviên trong HTX, xếp loại HTX, loại hình nghề nghiệp của HTX và diện tíchđất của các HTX Kết quả sản xuất kinh doanh, dịch vụ của các HTX xã CônMinh: Các HTX Côn Minh hiện tại đang hoạt động mang tính chất phục vụcác thành viên trong HTX, thu bao nhiêu và chi hết bấy nhiêu không có lãi

Thực tế điều tra cho thấy 100% số HTX được điều tra đều khẳng địnhvốn có vai trò rất quan trọng Tuy thấy rõ được vai trò quan trọng của vốn đốivới việc sản xuất kinh doanh nhưng mẫu thuẫn giữa tâm lý sợ rủi ro, chưa cóphương pháp sản xuất kinh doanh hiệu quả, chưa giám mạnh dạn vay vốn đểđầu tư vào sản xuất Do đó hiện trạng trong xã Côn Minh các HTX chưa thực

sự đem lại hiệu quả cao (không có lãi)

4.1.4.2.3 Nguồn vật lực

 Đất đai:

Sản xuất chủ yếu của các HTX là đất nông nghiệp Đất đai là yếu tốquan trọng nhất trong các tư liệu sản xuất của HTX Sự tồn tại của các HTXCôn Minh gắn liền với ruộng đất Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt và khôngthể thay thế được trong quá trình sản xuất Do vậy quy mô đất đai, địa hình vàtính chất nông hóa thổ nhưỡng có liên quan mật thiết tới từng loại nông sảnphẩm, tới số lượng và chất lượng sản phẩm, tới giá trị sản phẩm và lợi nhuậnthu được

Đất nông nghiệp là một trong những nguồn lực vật chất quý giá giúpcho các HTX Côn Minh phát triển kinh tế Đất nông nghiệp quản lí bao gồmđất ruộng, đất vườn, đất khác,

Bảng 4.6: Diện tích đất nông nghiệp quản lý của HTX

(Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra năm 2017)

Qua bảng 4.6: Cho thấy có đến 100% số HTX được điều tra đều có đất vườn Điều này cho thấy đất vườn là đất sản xuất chính của các HTX tuy