Thực trạng pháp luật về tiền lương tối thiểu ở nước ta hiện nay.

Tiền lương tối thiểu là vấn đề rất quan trọng trọng đối với đời sống của người lao động ở nước ta hiện nay và ảnh hưởng rất lớn đến cả nền kinh tế đất nước, xã hội. Nó được coi như là một cái lưới an toàn cho người lao động trước những biến động của nền kinh tế. Qua đây cũng hy vọng cơ quan nhà nước có thẩm quyền và các nhà làm luật sẽ có sự quan tâm điều chỉnh hơn nữa đối với vần đề tiền lương cơ bản để bảo vệ quyền lợi của người lao động cũng như bên sử dụng lao động nhằm hài hòa mọi mặt và làm cuộc sống con người trở nên tốt đẹp hơn.

A MỞ ĐẦU

Những năm qua, nền kinh tế nước ta đã không ngừng tăng trưởng một cách nhanh chóng, tốc độ tăng trưởng cao, nhiều năm đều vượt chỉ tiêu đề ra Cùng với đó, sự hội nhập cũng giúp Việt Nam tiếp cận được với nhiều những thành tựu khoa học trên thế giới để góp phần giúp khoa học kỹ thuật đất nước không ngừng tăng nhanh, bắt kịp với khoa học thế giới

Xu thế hội nhập đã tạo nhiều điều kiện để nước ta phát triển nhưng mức sống cuả người dân vẫn còn thấp, và tình trạng lạm phát vẫn còn tồn tại làm giảm giá trị đồng tiền Trong tình hình hội nhập hiện nay, có rất nhiều công ty nước ngoài

đã đến đầu tư kinh doanh tại Việt Nam, để có được những lao động có trình độ cao và tay nghề tốt phục vụ cho mình, họ đã đưa ra được rất nhiều những mức lương hấp dẫn đước người lao động làm cho các doanh nghiệp trong nước gặp nhiều khó khăn trong chính sách thu hút tuyển dụng lao động Mức thu nhập thấp cũng chính là lý do gây ra hiện tượng chảy máu chất xám Đây là vấn đề quan trọng đối với nước ta, và Việt Nam đã là thành viên của WTO thì phải tuân thủ theo các nguyên tắc thị trường và bình đẳng cạnh tranh, đặt ra vấn đề ngày càng hoàn thiện đối với quy định về tiền lương tối thiểu Trước những bất cập nhu vậy, để phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong nước và tình hình chung của thế giới, Đảng và Nhà nước đã đổi mới và ban hành mới các quy định về tiền lương tối thiểu

Em xin chọn đề tài “ thực trạng pháp luật về tiền lương tối thiểu ở nước ta” để thấy được những hiệu quả và bất cập của các quy định này, đồng thời có những kiến nghị chủ quan đóng góp để hoàn thiện hơn quy định của pháp luật về tiền lương tối thiểu qua đó bảo vệ quyền lợi của người lao động một cách tốt hơn

B NỘI DUNG

I Khái quát về tiền lương tối thiểu

1 Tiền lương

“Tiền lương là khoản tiền mà người sử dụng trả cho người lao động để thực hiện công việc theo thỏa thuận” là khái niệm được quy định theo khoản 1 điều 90 Bộ luật lao động 2012

Bản chất của tiền lương là giá cả của sức lao động, được hình thành trên cơ sở sức lao động, thông qua sự thoản thuận giữa người có sức lao động và người thuê mướn, sử dụng sức lao động, đồng thời chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế trong đó nổi bật lên là quy luật cung cầu

2 Tiền lương tối thiểu

a Khái niệm tiền lương tối thiểu

Theo Khoản 1, Điều 91 Bộ luật Lao động 2012: " Tiền lương tối thiểu là mức thấp nhất trả cho người lao động làm công việc đơn giản nhất, trong điều kiện lao động bình thường và phải đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ."

Như vậy chúng ta có thể thấy tiền lương tối thiểu có các dấu hiệu đặc trưng sau:

- Tiền lương tối thiểu được xác định tương ứng với trình độ lao động giản đơn nhất, chưa qua đào tạo nghề

- Tiền lương tối thiểu tương ứng với cường độ lao động nhẹ nhàng nhất, không đòi hỏi tiêu hao nhiều năng lượng thần kinh, cơ bắp

- Tiền lương tối thiểu được tính tương ứng với môi trường và điều kiện lao động bình thường, không có tác động xấu của các yếu tố điều kiện lao động

- Tiền lương tối thiểu được tính tương ứng với nhu cầu tiêu dùng ở mức độ tối thiểu cần thiết

- Tiền lương tối thiểu phải tương ứng với mức giá tư liệu sinh hoạt chủ yếu cở vùng có mức giá trung bình

- Tiền lương tối thiểu phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia

Trong kết cấu tiền lương tối thiểu không bao gồm tiền lương làm thêm giờ, phụ cấp làm việc ban đêm, phụ cấp trách nhiệm hay chức vụ, tiền ăn giữa ca và các khoản tiền lương khác ngoài tiền lương thông thường hàng tháng do Chính phủ quy định Mức lương tối thiểu chung là căn cứ và nền thấp nhất để xây dựng các mức tiền lương tối thiểu vùng, ngành

b Các loại tiền lương tối thiểu

* Tiền lương tối thiểu chung

Tiền lương tối thiểu chung là mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định áp dụng chung cho người lao động làm việc trong mọi ngành nghề, mọi khu vực trong cả nước Tiền lương tối thiểu chung là loại tiền lương phổ cập được áp dụng thống nhất trên toàn lãnh thổ quốc gia, không phân biệt vùng, ngành kinh

tế cũng như quan hệ lao động Mọi mức lương kể cả mức lương tối thiểu khác cũng không được thấp hơn mức lương tối thiểu chung

* Tiền lương tối thiểu theo ngành

Tiền lương tối thiểu theo ngành là loại tiền lương tối thiểu do Nhà nước quy định để áp dụng cho người lao động trong một ngành hoặc một nhóm ngành có tính chất kỹ thuật tương đồng trên cơ sở tiền lương tối thiểu chung và có tính đến các yếu tố lao động đặc thù của từng ngành nghề đó sao cho tiền lương tối thiểu theo ngành ít nhất cũng phải bằng hoặc phải cao hơn tiền lương tối thiểu chung

*Tiền lương tối thiểu vùng

Tiền lương tối thiểu vùng là mức lương tối thiểu được áp dụng cho từng vùng lãnh thổ nhất định, căn cứ trên mức lương tối thiểu chung và có tính đến những yếu tố đặc thù vùng lãnh thổ đó như điều kiện kinh tế của vùng, trình độ phát triển kinh tế của vùng, mức thu nhập bình quân trên đầu người của từng vùng, mức chi tiêu tối thiểu chung của vùng và các yếu tố có liên quan khác như điều kiện làm việc, ăn ở, đi lại, yếu tố địa lý…

c Ý nghĩa và vai trò của tiền lương tối thiểu

* Đối với người lao động

Tiền lương tối thiểu là sự đảm bảo có tính pháp lý của Nhà nước đối với người lao động trong mọi ngành nghề, khu vực có tồn tại quan hệ lao động, bảo đảm cho người lao động có cuộc sống phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội ở từng thời kỳ Mục tiêu của chính sách tiền lương tối thiểu là nhằm bảo vệ người lao động, bảo đảm cho người lao động tái sản xuất sức lao động

Chính sách tiền lương tối thiểu còn có ý nghĩa trong việc loại trừ khả năng bóc lột có thể xảy ra đối với người lao động trước sức ép của thị trường Trong điều kiện kinh tế thị trường thì sức lao động được coi là một loại hàng hóa và cũng được tự do mua bán theo thỏa thuận của người lao động và người sử dụng lao động Hiện nay tình trạng thất nghiệp vẫn còn cao, cung lao động vượt cầu lao động nếu không có "giải pháp an toàn" là tiền lương tối thiểu do Nhà nước quy định và đảm bảo thực hiện thì người sử dụng lao động có thể lợi dụng, gây sức

ép nhằm trả công theo ý muốn và thường thì sẽ trả một mức lương thấp hơn so với mức lương mà người lao động đáng được hưởng

* Đối với nền kinh tế

Lương tối thiểu là công cụ điều tiết của Nhà nước trên phạm vi toàn xã hội và trong từng cơ sở kinh tế nhằm:

- Bảo vệ sức mua cho các mức tiền lương trước sự gia tăng của lạm phát và các yếu tố kinh tế khác

- Loại bỏ sự cạnh tranh không công bằng của thị trường lao động

- Thiết lập mối quan hệ ràng buộc kinh tế trong lĩnh vực sử dụng lao động, tăng cường trách nhiệm của các bên trong quản lý và sử dụng lao động

- Tiền lương tối thiểu không chỉ có chức năng bảo vệ lợi ích của người lao động

và còn đảm bảo lợi ích của người sử dụng lao động, có chức năng khuyến khích đầu tư trong nước và thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy phân công lao động quốc tế trong xu thế toàn cầu hóa

Cuối cùng tiền lương tối thiểu là sự đảm bảo có tính pháp lý của nhà nước đối với người lao động có tham gia quan hệ lao động trong mọi khu vực kinh tế Nó

là cơ sở để xây dựng hệ thống thang, bảng lương và còn là căn cứ để các bên thỏa thuận tiền lương phù hợp với điều kiện, khả năng, lợi ích của các bên trong quan hệ lao động

d Cơ sở xác định tiền lương tối thiểu

Tiền lương tối thiểu là một công cụ điều tiết kinh tế của Nhà nước, không tự nhiên mà nó lại sinh ra Việc xác định tiền lương tối thiểu có ý nghĩa rất quan trọng, nó ảnh hưởng tới quyền lợi của người lao động và người sử dụng lao động

và ảnh hưởng đến sự phát triển chung của nền kinh tế xã hội

Việc xác định tiền lương tối thiểu phải dựa trên các cơ sở sau:

- Nhu cầu của người lao động và gia đình của họ: Mục đích của tiền lương tối thiểu đó là đảm bảo cho người lao động có thể duy trì cuộc sống của mình và tiếp tục tái sản xuất ra sức lao động Do đó tiền lương tối thiểu phải đáp ứng được các nhu cầu tối thiểu của người lao động và gia đình họ bao gồm nhu cầu sinh học và nhu cầu xã hội như: ăn, mặc, ở, đi lại, học tập,

- Mức tiền lương chung của cả nước Việc xác định tiền lương tối thiểu phải dựa trên căn cứ này đảm bảo tiền lương tối thiểu không quá thấp hoặc không quá cao

so với giá cả chung của thị trường sức lao động đồng thời góp phần vừa bảo vệ người lao động vừa bảo vệ được người sử dụng lao động và đảm bảo cho nền kinh tế phát triển ổn định, bền vững

- Chí phí và sự biến động của giá cả sinh hoạt Mức lương tối thiểu thường phải phù hợp với giá cả sinh hoạt để đảm bảo duy trì cuộc sống của người lao động Hiện nay tình trạng lạm phát diễn ra khiến giá cả các mặt hàng sinh hoạt luôn

tăng lên Điều đó đòi hỏi tiền lương tối thiểu cần phải luôn nắm bắt kịp thời để

có những sự điều chỉnh phù hợp

- Mối tương quan về điều kiện sống của các tầng lớp dân cư trong xã hội Dựa trên căn cứ này không chỉ có ý nghĩa đối với việc đảm bảo công bằng trong việc trả công trong xã hội, mà còn hạn chế sự phân hóa giàu nghèo giữa các tầng lớp dân cư Đồng thời sự chênh lệch về mức sống giữ các tầng lớp dân cư ở các vùng miền cũng căn cứ để xác minh mức lương tối thiểu vùng , mức lương tối thiểu ngành một cách phù hợp

- Các nhân tố kinh tế như tốc độ tăng trưởng và mức năng xuất lao động Là một căn cứ quan trọng thể hiện nguyên tắc trả lương phải phù hợp với hoàn cảnh chung của nền kinh tế để đảm bảo bình đẳng cạnh tranh đồng thời căn cứ trên năng xuất lao động chính là việc dựa trên mức độ tiêu hao sức lao động của người lao động bởi bản chất của người sử dụng lao động là trả tiền để mua hàng hóa đặc biệt chính là sức lao động Như thế có nghĩa là năng suất lao động càng cao thì mức lương cũng sẽ tăng theo dù nhiều hay ít để phù hợp với sức lao động

mà người lao động bỏ ra

- Sự đạt được và giữ vững về mức độ có việc làm trên phạm vi vùng và quốc gia

e Hệ thống tiền lương tối thiểu

- Tiền lương tối thiếu quốc gia do nhà nước quy định và được áp dụng trên phạm

vi toàn quốc với tất cả mọi người lao động, nó còn được gọi là “lưới an toàn” chung cho mọi người lao động Nó giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động trước những biến động của nền kinh tế

- Tiền lương tối thiểu theo khu vực kinh tế có sự phân biệt giữa tiền lương tối thiểu của khu vực đầu tư nước ngoài và khu vực kinh tế trong nước Việc phân biệt như vậy giúp chúng ta thực hiện tốt nguyên tắc bình đẳng trong cạnh tranh, đảm bảo quyền lợi cho các doanh nghiệp trong nước không bị chèn ép, vừa đảm bảo quyền lợi cho những người lao động trong khu vực có vốn đầu tư nước ngoài được hưởng mức lương phù hợp với công sức lao động của mình

- Tiền lương tối thiểu theo khu vực địa lý (vùng, địa phương) do có sự chênh lệch về giá cả sinh hoạt giữa các địa phương mà tiền lương tối thiểu giữa các địa phương có thể được quy định khác nhau

- Tiền lương tối thiểu của đơn vị sử dụng lao động, của ngành kinh tế được hình thành trên cơ sở thỏa thuận của các bên và thông thường được ghi nhận trong thỏa ước tập thể

3 Quá trình hình thành và phát triển của chế độ tiền lương tối thiểu ở Việt Nam

a Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1960

Ngày 12/3/1947 Hồ Chủ tịch đã ký công bố Sắc lệnh số 29-SL quy định chế độ lao động trong toàn cõi Việt Nam Điều thứ 58 của Sắc lệnh đã định nghĩa về

"tiền công tối thiểu" Theo định nghĩa này thì tiền công tối thiểu cũng có các tính chất, đặc trưng như tiền lương tối thiểu theo quan niệm hiện nay Theo đó, "Tiền công tối thiểu là số tiền công do Chính phủ ấn định theo giá sinh hoạt để một công nhân không chuyên nghiệp sinh sống một mình trong một ngày ở một khu vực nhất định"

Sắc lệnh chỉ rõ căn cứ để xác định tiền công tối thiểu là theo giá sinh hoạt để đảm bảo cuộc sống cho một công nhân và xác định trách nhiệm của các bên trong lĩnh vực trả công lao động Đồng thời sắc lệnh còn quy định thẩm quyền của các cơ quan trong việc ấn định, công bố mức lương tối thiểu

b Giai đoạn từ năm 1960 đến năm 1985

Năm 1960, Đại hội toàn quốc lần thứ III của Đảng đã được triệu tập Đại hội đã định nền kinh tế nước ta phát triển hoàn toàn theo hướng kế hoạch hoá, mọi vấn

đề về lao động đều theo kế hoạch trực tiếp của Nhà nước và được triển khai thực hiện bằng mệnh lệnh hành chính Đặc biệt trong lĩnh vực trả công, mức tiền lương cụ thể cho trong loại công việc, thời gian trả, hình thức trả lương, nâng bậc lương và các vấn đề khác liên quan đều do Nhà nước định sẵn thông qua hệ thống các bậc lương và hoàn toàn phụ thuộc vào ngân sách Nhà nước Các văn bản pháp luật lao động trong suốt thời gian đó không còn đề cập và quy định về tiền lương tối thiểu mà Nhà nước đã giới hạn trực tiếp bằng việc quy định cụ thể các mức lương trong các ngành Trong mỗi ngành đều có mức lương thấp nhất,

đó chính là mức lương khởi điểm của ngành được trả cho người lao động ứng với công việc đòi hỏi trình độ lao động thấp nhất, cường độ lao động nhẹ nhàng nhất, người ta gọi đó là lương bậc một Và lương bậc một được xác định trong thời gian đó là 27 đồng 3 hào

Như vậy, trong cơ chế kinh tế kế hoạch hoá tập trung, tiền lương tối thiểu không được quan tâm và đề cập đến Trên thực tế, người ta quan niệm và coi lương bậc một của ngành là mức lương tối thiểu

c Giai đọan từ năm 1985 đến năm 1992

Với chủ trương chuyển nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước theo định hướng XHCN, tự do kinh doanh

đã trở thành nguyên tắc hiến định trong đường lối quản lý kinh tế của đất nước

Yêu cầu phải tạo ra một khuôn khổ pháp luật để giới hạn hành vi của các cá nhân, tổ chức khi tham gia quan hệ pháp luật ở mọi lĩnh vực trong đó có vấn đề trả lương cho người lao động Tiền lương tối thiểu sau một thời gian dài không cần thiết tồn tại nay lại xuất hiện trong pháp luật lao động Việt Nam với đầy đủ

ý nghĩa của nó được quy định trong Nghị định số 235/NĐ-HĐBT ngày

18/09/1985 về cải tiến chế độ tiền lương của công nhân, viên chức và các lực lượng vũ trang Theo đó, mức lương tối thiểu là 220 đồng/tháng

Nghị định số 235-HĐBT ngày 18/09/1985 ra đời, cuộc sống của người lao động

đã được cải thiện đáng kể Tính đến tháng 9/1985, tiền lương của người lao động tăng 64% Nhưng với nền kinh tế khó khăn, tổng thu nhập quốc dân tính trên đầu người thấp, tình trạng lạm phát đã làm cho giá trị của đồng lương sút giảm nhanh chóng và lương không đánh giá đúng giá trị thực tế sức lao động của người lao động Mặt khác, tới năm 1986, cuộc đổi mới toàn diện đất nước do Đại hội lần VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đề xướng đòi hỏi tiền lương tối thiểu phải có sự thay đổi để phù hợp với thực tế

Ngày 28/12/1988, Hội đồng Bộ trưởng ra Quyết định số 202-HĐBT về tiền lương công nhân, viên chức sản xuất kinh doanh khu vực quốc doanh và công tư hợp doanh và Quyết định số 203-HĐBT về tiền lương công nhân, viên chức hành chính sự nghiệp, lực lượng vũ trang và các đối tượng hưởng chính sách xã hội Theo đó, tiền lương tối thiểu là 22.500 đồng/tháng

Năm 1987, Quốc hội thông qua Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam Từ đó nước ta xuất hiện thêm một thành phần kinh tế đó là kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài So với các lao động làm việc trong các doanh nghiệp trong nước thì lao động làm việc trong khu vực có vốn đầu tư nước ngoài phải chịu áp lực cao hơn, đòi hỏi trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và cường độ lao động cao hơn Để đánh giá đúng giá trị sức lao động mà người lao động bỏ ra và bảo đảm sự công bằng, đòi hỏi phải có quy định riêng về tiền lương tối thiểu cho các lao động làm việc trong khu vực này Ngày 5/5/1992 Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ra Quyết định số 242/LĐTBXH-QĐ về mức lương tối thiểu của các lao động trong các xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Theo đó, mức lương tối thiểu trong khu vực có vốn đầu tư nước ngoài là từ 30 đến 35 USD/tháng tuỳ thuộc vào từng địa phương và đặc trưng của từng ngành nghề

d Giai đoạn từ năm 1993 đến nay

Sau khủng hoảng ở Đông Âu và Liên Xô cũ, nền kinh tế nước ta chịu nhiều ảnh hưởng nên hết sức khó khăn, tỷ lệ lạm phát tăng cao (năm 1990 là 70%, năm

1991 là 67.5% và năm 1992 là 16.7%) Tiền lương không đảm bảo đời sống của

người lao động và được tiền tệ hoá ở mức thấp Trước tình hình đó, Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 Quốc hội khoá IX đã đề ra nhiệm vụ cải cách chính sách tiền lương với mục tiêu chính sách tiền lương mới phải làm cho tiền lương trở thành thước đo giá trị sức lao động, áp dụng ở mọi thành phần kinh tế có quan hệ lao động theo thị trường Ngày 23/5/1993 Chính phủ ban hành Nghị định số 26/CP quy định tạm thời chế độ tiền lương mới trong các doanh nghiệp và Nghị định số 25/CP quy định tạm thời chế độ tiền lương mới của công chức, viên chức hành chính-sự nghiệp và lực lượng vũ trang Theo đó, mức lương tối thiểu áp dụng thống nhất cho các đối tượng trên là 120.000 đồng/tháng

Ngày 23/06/1994, Quốc hội khoá IX, kỳ họp thứ 5 đã thông qua Bộ luật lao động, đánh dấu một mốc quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam Lần đầu tiên tiền lương tối thiểu đã được ghi nhận một cách đầy đủ, toàn diện nhất trong văn bản pháp lý có hiệu lực cao là Bộ luật Để cụ thể hoá

và hướng dẫn thi hành các quy định về tiền lương tối thiểu, ngày

31/12/1994 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 197/CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ lao động về tiền lương Trên cơ sở đó,

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ra Thông tư số 11/LĐTBXH-TT ngày 03/05/1995 để hướng dẫn Nghị định số 197/ CP

Sau một thời gian thực hiện chính sách tiền lương mới năm 1993, ngày

21/1/1997 Chính phủ đẫ ban hành Nghị định số 06/CP về việc giải quyết tiển lương và trợ cấp năm 1997 đối với công chức, viên chức hành chính, sự nghiệp, người nghỉ hưu, người mất sức, lực lượng vũ trang; cán bộ xã phường và một số đối tượng chính sách xã hôi, nâng mức tiền lương tối thiểu từ 120.000 đồng/ tháng lên 144.000/tháng

Sau đó, ngày 15/12/1999, Chính phủ tiếp tục điều chỉnh mức lương tối thiểu cho các đối tương hưởng lương từ ngân sách nhà nước từ 144.000 đòng/tháng lên 180.000 đồng/tháng( theo nghị định số 175/1999/NĐ-CP) Đến 15/12/2000, mức tiền lương tối thiểu được điều chỉnh lên 210.000 đồng/tháng, áp dụng cho cả khu vực doanh nghiệp và hành chính, sự nghiệp và hành chính, sự nghiệp( Nghị định

số 77/2000/NĐ-CP)

Ở khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, được sự uỷ quyền của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ra Quyết định số

708/1999/QĐ-BLĐTBXH quy định mức lương tối thiểu áp dụng cho lao động trong khu vực này là từ 417.000 đồng đến 626.000 đồng/tháng tuỳ thuộc vào từng địa phương và đặc trưng của từng ngành nghề

Tháng 12/2002, Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khoá XI đã ra các Nghị quyết số

09/2002/QH11 về dự toán “ngân sách nhà nước năm 2003” và Nghị quyết số 14/2002/QH11 về “nhiệm vụ năm 2003” Theo đó, tiền lương phải được thay đổi một cách toàn diện với tất cả các đối tượng lao động Trên cơ sở đó, ngày

15/01/2003, Chính phủ ra Nghị định số 03/2003/NĐ-CP về việc điều chỉnh tiền lương, trợ cấp xã hội và đổi mới một bước cơ chế quản lý tiền lương Nghị định này quy định mức lương tối thiểu là 290.00 đồng/tháng

Ngày 14/12/2004, Chính phủ ra Nghị định số 203/2004/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu tăng lên 310.000 đồng/tháng Tiếp đó, theo đề nghị của Bộ

trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Bộ trưởng Bộ Tài chính, ngày 15/09/2005 Chính phủ ra Nghị định số

118/2005/NĐ-CP điều chỉnh mức lương tối thiểu chung lên 350.000 đồng/tháng

Từ đó đến nay Nhà nước cũng đã nhiều lần điều chỉnh mức lương tối thiểu chung, cụ thể:

Từ 01/10/2006 là 450.000 đồng/tháng (Nghị định số 94/2006/NĐ-CP ngày 7/9/2006) Từ 01/01/2008 là 540.000 đồng/tháng (Nghị định số 166/ NĐ- CP ngày 16/11/2007) Từ 01/01/2008 là 650.000 đồng/tháng (Nghị định số

33/2009/NĐ-CP ngày 6/4/2009) Từ 01/5/2010 là 730.000 đồng/ tháng (Nghị định số 28/2010/ NĐ-CP ngày 25/3/2010) Từ 01/5/2011 là 830.000 đồng/tháng (Nghị định 22/2011/ NĐ- CP ngày 04/4/2011) Từ 01/01/2012 là 1.050.000 đồng/tháng (Nghị định 31/2012/ NĐ- CP ngày 12/4/2012) Từ 01/7/2013 là 1.150.000 đồng / tháng (Nghị định 66/2013/NĐ-CP ngày 27/6/2012) Từ

1/5/2016 là 1.210.000 đồng/ tháng (Nghị quyết 47/2016/ NĐ-CP)

4 Quy định của pháp luật Việt nam hiện hành về lương tối thiểu

a Tiền lương tối thiểu chung

Theo Điều 3 của Nghị định 47/2016/NĐ-CP theo đó, từ ngày 1/5/2016 thực hiện điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu chung từ 1.150.000 đồng/tháng lên

1.210.000 đồng/tháng đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang b.Tiền lương tối thiểu vùng

Mức lương tối thiểu vùng năm 2016 áp dụng đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các cơ quan, tổ chức có sử dụng lao động theo hợp đồng lao động được Chính phủ ban hành Theo Nghị định 122/2015/NĐ-CP

c Xử lý vi phạm pháp luật về tiền lương tối thiểu

Nhằm bảo đảm cho việc thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về tiền lương tối thiểu, bảo đảm mức sống tối thiểu cho người lao động, bảo vệ người lao động khỏi sự bóc lột sức lao động của người sử dụng lao động, Nhà nước không chỉ quy định mức tiền lương tối thiểu áp dụng trong từng thời kỳ buộc người sử dụng lao động phải thực hiện mà Nhà nước còn có các chế tài áp dụng đối với những hành vi vi phạm pháp luật về tiền lương tối thiểu

Điều 1 Nghị định 88/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt hành chính

về hành vi vi phạm pháp luật lao động quy định về xử phạt vi phạm hành chính

về tiền lương tối thiểu

5 Thực tiễn áp dụng chế độ tiền lương tối thiểu ở nước ta

a Về việc thực hiện quy định về tiền lương tối thiểu chung

- Những tích cực đạt được: Những năm gần đây mức lương tối thiểu ở nước ta vẫn luôn được điều chỉnh thường xuyên Điều này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đến việc đảm bảo mức sống tối thiểu cho người lao động cho phù hợp với từng thời kỳ Với mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định hiện nay thì cũng khá phù hợp với tốc độ t ăng trưởng kinh

tế của đất nước và khả năng chi trả của các doanh nghiệp, nhờ đó mà gần như hầu hết các doanh nghiệp hiện nay đều thực hiện theo đúng quy định

về mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định

- Những vấn đề còn tồn tại: Cho đến nay, mặc dù mức lương tối thiểu chung đã tăng lên nhưng do giá cả sinh hoạt vẫn đang ngày càng tăng lên và vẫn chưa thể đáp ứng được đến mức sống tối thiểu của người lao động Theo Bộ Lao động Thương binh và xã hội thì đến năm 2016 mức lương tối thiểu sẽ chỉ đáp ứng được 80% mức sống tối thiểu của người lao động Việc điều chỉnh lương sẽ làm ảnh hưởng không nhỏ đến ngân sách Do đó, để đảm bảo mức lương tối thiểu đáp ứng nhu cầu của người lao động hiện nay vẫn còn cần phải mất thêm nhiều thời gian nữa

b Về việc tực hiện quy định về lương tối thiểu vùng

Những tích cực đạt được: Các mức lương tối thiểu vùng hiện nay được xác định trên cơ sở chỉ số giá sinh hoạt, khả năng chi trả của doanh nghiệp theo từng vùng , bảo đảm sức mua của các mức tiền lương tối thiểu tại các vùng với các yếu tố tự nhiên , kinh tế xã hội và biến động giá cả khác nhau, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng giữa các vùng và khuyến khích thu hút đầu tư vào các vùng kém phát triển, vào khu vực nông thôn Việc áp dụng nức lương tối thiểu