Trường: cao đẳng Đức Trí Khoa : Công Nghệ Sinh Học và Môi Trường Bài báo cáo Chủ đề: ứng dụng của vi sinh vật vào việc chế biến và bảo quản rau quả Sinh viên thực hiện :Nguyễn Thị Đệ Đà
Trang 1Trường: cao đẳng Đức Trí
Khoa : Công Nghệ Sinh Học và Môi Trường
Bài báo cáo
Chủ đề: ứng dụng của vi sinh vật vào việc chế biến và bảo
quản rau quả
Sinh viên thực hiện :Nguyễn Thị Đệ
Đà nẵng tháng 5 năm 2009
Trang 2I.MỤC LỤC
Trang 31.LỜI GIỚI THIỆU
2.SƠ LƯỢC VỀ VI SINH VẬT
3.ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT TRONG CHẾ BIẾN VÀ BẢO QUẢN RAU QUẢ
ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT TRONG CHẾ BIẾN RAU QUẢ
3.1.ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT VÀO LÊN MEN LACTIC
MUỐI CHUA RAU QUẢ 3.2.ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT VÀO LÊN MEN ETHYLIC
SẢN XUẤT RƯỢU VANG SẢN XUẤT NƯỚC QUẢ LÊN MEN TRÁI CÂY NGÂM ĐƯỜNG CHUA NGỌT 3.3.ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT VÀO LÊN MEN ACETIC
SẢN XUẤT GIẤM TRÁI CÂY SẢN XUẤT THẠCH DỪA
ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT TRONG BẢO QUẢN RAU QUẢ
MEN VI SINH HỮU HIỆU EM
4.KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Trang 4II.NỘI DUNG
Trang 51.LỜI GIỚI THIỆU
Để cho các bạn gái ? Để cho buổi dạ hội ? Để cho girl teen? Để cho em thơ những vị ngọt ngào? Để cho sứ Hàn không thể không nhắc tới nó? Để cho môi trường ngày một trong lành và giảm
nguy cơ đi bệnh viện vì ngộ độc thực phẩm? Để cho cả thế
giới… Đó chính là nguồn thực phẩm rau quả,nguồn vitamin
không thể thiếu trong cuộc sống.Ngày nay với công nghệ phát triển tột bậc,chúng tôi không thể nào nói hết những thành tựu
mà thực phẩm rau quả mang lại Dừng lại ở vấn đề rau quả,
chúng tôi xin giới thiệu đến các bạn những thành tựu mà công nghệ vi sinh - một nền công nghệ hiện đại - mang lại cho quá
trình bảo quản và chế biến rau quả.
Trang 62.SƠ LƯỢC VỀ VI SINH VẬT HỌC
Vi sinh vật học là một ngành khoa học có tốc độ phát triển mạnh mẽ, nhiều giải thưởng Nobel đã được trao cho các nhà
vi sinh vật học hoặc những công trình nghiên cứu trên đối
Trang 7Khái niệm vi sinh vật
Vi sinh vật là những sinh vật đơn bào có kích thước nhỏ, không quan sát được bằng mắt
thường mà phải sử dụng kính hiển vi Thuật ngữ vi sinh vật không tương đương với bất kỳ
đơn vị phân loại nào trong phân loại khoa học
Nó bao gồm cả virus , vi khuẩn , archaea ,
vi nấm , vi tảo , động vật nguyên sinh v.v.
Trang 8-Phân bố rộng, chủng loại nhiều.
Trang 93 ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT TRONG CHẾ
BIẾN VÀ BẢO QUẢN RAU QUẢ
Đặc điểm của rau quả:
Rau quả là một loại nông sản tương đối khó bảo quản
vì :
+ lượng nước trong rau quả cao (95%) là điều kiện tốt cho vi khuẩn hoạt động
+Mặt khác thành phần dinh dưỡng rau quả phong
phú, có chứa nhiều loại đường, đạm, muối khoáng,
Trang 10Thành phần hóa học rau quả:
NƯỚC (khoảng 80-85% trọng lượng)
Chất khô hòa tan và chất khô không hòa tan
Trang 11Chính vì những đặc điểm khó bảo quản rau tươi nên con
người đã đưa ra một số biện pháp chế biến và bảo quản rau quả hữu hiệu nhằm lưu giữ lâu hơn ,vẫn đảm bảo chất dinh dưỡng trong rau quả và tăng them những mùi vị khác nhau, thay đổi khẩu vị của con người
Khái niệm chế biến và bảo quản rau quả
Chế biến:Là quá trình sử lý nguyên liệu và làm biến đổi hình dang,trạng thái, mùi vị, màu sắc của nguyên liệu thực phẩm
và nâng cao giá trị dinh dưỡng
Bảo quản: là quá trình giúp giữ trong một khoảng thời gian nhất định các sản phẩm nhầm tồn trữ nhưng vẫn đảm bảo được về mặt dinh duỡng của thực phẩm.
Trong thực tế hai vấn đề này đi liền với nhau trong thực
phẩm,đặc biệt là trong các sản phẩm mà nguyên liệu có tuổi thọ kém.
Trang 12ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT TRONG CHẾ BIẾN RAU QUẢ
3.1.ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT
VÀO LÊN MEN LACTIC RAU QUẢ
Trang 14Thành phẩm đạt yêu cầu
Gây chua, tạo hương vị thơm ngon
Chuyển rau quả về dạng
“chín sinh học”
Trang 153.1.1 Nguyên liệu
Nguyên liệu chính là các loại rau củ quả: rau cải bẹ, bắp cải,
lá và củ của cải củ, su hào, cà rốt, đu đủ xanh, quả sung,
cà bát, cà tím, cà pháo, hành củ, củ kiệu, dọc mùng,
ngó sen, bông súng, súp lơ, bông điên điển, dưa chuột,
dưa gang, dưa hồng, giá đỗ, hành tây, tỏi tây, rau cần nước, rau muống, măng, ớt ngọt …
Trang 17
3.1.2 Quy trình muối chua rau quả
Quy trình chung của muối chua rau quả như sau:
1.Lựa chọn rau quả 2.Xử lý sơ bộ 3.Phơi nắng 4.Cho thêm đường, muối, nước
5.Lên men 6.Muối chua.
7.Bảo quản
Trang 18Quy trình sản xuất salad cà chua
Trang 19Cà chua và các nguyên liệu khác sau
khi xử lý
Trang 20Nguyên liệu
Rửa sạch Cắt lát, tạo hình
Chần Rửa, để ráo Lên men
Xử lý nước lên men
Muối 3%
Trang 22glucose Xilulo
so -5P
ALPG
Pentosoph osphate- ketolase
glycerine
a.pyru vic
a.lactic
Acetyl -CoA
ethylica.acetic
CƠ CHẾ CHUNG CỦA MUỐI CHUA
CO2 PP
Trang 23QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA VI SINH VẬT VÀO
SẢN PHẨM:
Giai đoạn 1:
Muối ăn (NaCl) có nồng độ 2,5 – 3% khi muối
dưa sẽ làm cho môi trường ưu trương đường
và các chất từ tế bào rau quả một phần sẽ
khuếch tán ra môi trường, do đó vi khuẩn
lactic cùng các vi sinh vật khác cùng phát
triển
Trang 24Giai đoạn 2:
Do vi khuẩn lactic phát triển mạnh, nên pH môi
trường giảm xuống 3 – 3,5, làm ức chế các vi khuẩn khác, chỉ còn vi khuẩn lactic phát triển, chúng chiếm
ưu thế tuyệt đối, rau quả trở nên chua, ngon
Đây là giai đoạn quyết định, nếu không tạo được ưu thế của vi khuẩn lactic, thì các vi khuẩn khác sẽ phát triển làm rau, dưa khú
Giai đoạn 3:
Khi rau quả đã chua, pH giảm xuống đến 3, thì
ngay cả vi khuẩn lactic cũng bị ức chế, nếu cứ để tự nhiên như vậy thì các nấm men dại, nấm mốc sẽ bắt đầu phát triển phân giải axit lactic thành CO2 và
H2O, pH tăng lên, sản phẩm bắt đầu có váng (váng dưa, váng cá) và môi trường giảm chua, có mùi
mốc, có nhiều bọt khí (nấm men dại thường có là
Geotrichumcandidum)
Trang 253.1.3 Hệ vi sinh vật trong lên men muối chua
Muối chua rau quả chủ yếu là sự xảy ra do quá trình lên men
lactic tạo thành.
Lên men lactic
Lên men lactic là quá trình chuyển hóa đường thành axit lactic
nhờ vi sinh vật, điển hình là vi khuẩn lactic
Phương trình tóm tắt của quá trình lên men lactic:
C 6 H 12 O 6 -> 2C 3 H 6 O 3 +136 Kj (32,4 Kcal).
Nhóm vi khuẩn lactic
Vi khuẩn lên men lactic thuộc họ Lactobacterium Đây là
những trực khuẩn, cầu khuẩn không tạo bào tử và hầu hết
không di động, hô hấp tuỳ tiện Chúng có khả năng lên men nhiều loại đường đơn và đường đôi nhưng không có khả năng lên men các loại glucid phức tạp và tinh bột
Vi khuẩn lactic được Pasteur tìm ra từ sữa chua, nó có dạng
Trang 26Chủng vi khuẩn lactic dùng trong muối chua rau quả là:
+ Streptobacterium hassice fermentatae: Chúng tồn
tại từng tế bào riêng biệt hoặc ghép thành từng
đôi, hoặc chuỗi ngắn có khi ghép thành từng chuỗi dài hình sợi Khi lên men rau cải chua tạo thành axit lactic, axit axetic, rượu etylic và CO2 Lên
men đường saccarose tốt hơn lên men đường
lactose.
+ Lactobacillus plantarum tham gia vào việc chế
biến rau muối chua.
Trang 273.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật trong muối chua
Trang 283.2.ỨNG DỤNG CỦA VI SINH VẬT VÀO LÊN MEN ETHYLIC
Trang 293.2.1 Nguyên liệu
Sản xuất rượu vang các loại trái cây có
độ đường cao như nho,dứa…
Sản xuất nước quả
lên men Tất cả các loại trái cây như :
xoài,me,cốc,chanh,v ải…
Trang 313.2.2 Quy trình
3.2.2.1.SẢN XUẤT RƯỢU VANG
Một ông vua xứ Ba Tư đã để quên chùm nho trong một vại sành, trên nắp có đề chử “độc dược’.Một bà vợ kế của vua, vì bị ruồng bỏ , đã quyết định tự sát , bà tìm thấy vại sành ,lầm tưởng
đó là độc dược và lấy nước nho ra uống.Vậy là rượu vang ra đời từ đó.