tiết 51 PHƯƠNG TRÌNH TRẠNG THÁI của KHÍ lí TƯỞNG TIẾT 2

5 phút Hình thành kiến thức Hoạt động 2 - Quá trình đẳng áp - Liên hệ giữa thể tích và nhiệt độ tuyệt đối.. - GV tổ chức cho học sinh thiết lập được mối liên hệ giữa thể tích và nhiệt độ

Trường: THPT SỐ 2 TƯ NGHĨA

Lớp: 10

Môn: Vật Lí

Tiết thứ: 51

Ngày: 03/03/2019

BÀI 30: PHƯƠNG TRÌNH TRẠNG THÁI CỦA KHÍ LÍ TƯỞNG

(Tiết 2).

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ:

a Kiến thức

- Nêu được định nghĩa quá trình đẳng áp

- viết được biểu thức liên hệ giữa thể tích và nhiệt độ tuyệt đối trong quá trình đẳng áp Nhận được dạng của đường đẳng áp trong các hệ tọa độ

- Hiểu ý nghĩa của độ không tuyệt đối và trình bày được ưu điểm của nhiệt giai

Kenvin

b Kỹ năng:

- Vận dụng quá trình đẳng áp vào giải các bài tập đơn giản

c Thái độ:

- Tinh thần sinh hoạt nhóm

- Hứng thú trong học tập, tìm hiểu khoa học

- Có tác phong của nhà khoa học

2 Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh

-Năng lực giải quyết vấn đề thông qua các câu lệnh mà GV đặt ra, tóm tắt các thông tin liên quan từ nhiều nguồn khác nhau

-Năng lực tự học, đọc hiểu

-Năng lực hợp tác nhóm: trao đổi thảo luận, trình bày kết quả đã làm được vào bảng

-Năng lực tính toán, trình bày và trao đổi thông tin

II Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Hệ thống câu hỏi hình thành kiến thức cho hs

- Phiếu học tập

2 Chuẩn bị của học sinh

- Sách giáo khoa

- Dụng cụ học tập khác

III.Tổ chức các hoạt động học:

1 Hướng dẫn chung:

Các bước Hoạt động Tên hoạt động Thời lượng

dự kiến

Khởi động Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ, tạo tình huống

có vấn đề về quá trình đẳng áp 5 phút Hình thành kiến thức

Hoạt động 2

- Quá trình đẳng áp

- Liên hệ giữa thể tích và nhiệt

độ tuyệt đối

15 phút

“Độ không tuyệt đối” 5 phút Luyện tập Hoạt động 3 Hệ thống hóa kiến thức Bài tập

về phương trình trạng thái khí lí tưởng và quá trình đẳng áp

5 phút

Tìm tòi mở rộng

2 Hướng dẫn cụ thể từng hoạt động

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ, tạo tình huốngcó vấn đề.

a Mục tiêu:

- Kiểm tra kiến thức đã học.

- Thông qua câu hỏi có vấn đề để tạo mâu thuẫn giữa kiến thức hiện có của học

sinh để học sinh nắm kỹ được lý thuyết

Nội dung hoạt động

- Kiểm tra bài cũ:

Giáo viên nêu câu hỏi và gọi một học sinh lên bảng trả bài:

+ Câu 1: Quá trình đẳng nhiệt là gì? Phát biểu định luật Bôi-lơ - Ma-ri-ốt và viết

biểu thức

+ Câu 2: Quá trình đẳng tích là gì? Phát biểu định luật Sác-lơ và viết biểu thức + Câu 3: Viết biểu thức phương trình trạng thái của khí lí tưởng ?

+ Câu 4: Dựa vào đường biểu diễn các quá trình 2 - 3, 3 - 1, 1 - 2 dưới đây hãy

gọi tên quá trình đã học:

- Đặt vấn đề: Chúng ta chưa học quá trình 1 - 2 song nhìn vào ta có thể thấy được quá trình đó là đẳng quá trình vậy quá trình này thông số trạng thái nào không đổi?Vậy quá trình mà áp suất của một lượng khí không đổi được gọi là gì? Trong quá trình này thể tích và nhiệt độ tuyệt đối có mối liên hệ như thế nào?

để làm rõ vấn đề này ta sang bài 31: Phương trình trạng thái khí lí tưởng ( tiết 2)

b Gợi ý tổ chức hoạt động:

- Giáo viên gọi học sinh kiểm tra bài cũ

- Giáo viên đặt câu hỏi 1,2 gọi học sinh trả lời

- Học sinh nghe và trả lời câu hỏi

c Sản phẩm hoạt động:

- Kiểm tra kiến thức cũ của học sinh

- Tạo được tình huống có vấn đề

Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1 Quá trình đẳng áp Liên hệ giữa thể tích và nhiệt độ tuyệt đối trong quá trình đẳng áp:

a Mục tiêu hoạt động:

- Hiểu được thế nào là quá trình đẳng áp

- Tìm được mối liên hệ giữa thể tích và nhiệt độ tuyệt đối trong quá trình đẳng áp

- Hiểu được khái niệm và biểu diễn đường đẳng áp trong các hệ tọa độ

Nội dung hoạt động:

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh bằng phiếu trả lời câu hỏi của GV

- GV tổ chức cho học sinh thiết lập được mối liên hệ giữa thể tích và nhiệt độ tuyệt đối trong quá trình đẳng áp

- Dưới sự hướng dẫn của giáo viên các nhóm thực hiện theo những yêu cầu sau:

+ Câu 1: Từ khái niệm về đẳng quá trình, nêu khái niệm về quá trình đẳng áp?

+ Câu 2: Viết các thông số trạng thái của hai trạng thái trong quá trình đẳng áp? + Câu 3: Giữa các thông số trạng thái của hai trạng thái này có quan hệ với nhau thế

nào? Có thể tìm được mối quan hệ này không?

b Gợi ý tổ chức hoat động:

- Giáo viên đặt vấn đề bằng cách tạo tình huống xuất phát dựa trên kiến thức đã có của học sinh về các đẳng quá trình, hướng dẫn học sinh đọc Sgk thực hiện nhiệm vụ học tập, học sinh ghi vào vở

c Sản phẩm hoạt động:

- Báo cáo kết quả hoạt động nhóm và ghi nội dung vào vở

- Quá trình biến đổi trạng thái có áp suất không đổi gọi là quá trình đẳng áp

- Trạng thái 1: p, V1, T1

Trạng thái 2: p, V2, T2

- Mối quan hệ của thể tích và nhiệt độ tuyệt đối trong quá trình đẳng áp là:

V/T = const

2 Đường đẳng áp

a Mục tiêu hoạt động:

- Nhận được dạng của đường đẳng áp trong hệ tọa độ (V, T).và một số tọa độ khác

Nội dung:

- Giáo viên hướng dẫn học sinh nghiên cứu tài liệu (SGK) và vận dụng kiến thức đã học

để tự lĩnh hội các kiến thức liên quan như: khái niệm đường đẳng áp, đường đẳng áp

có dạng hình gì trong tọa độ (V,T), ứng với áp suất khác nhau đường đẳng áp sẽ như thế nào?

- Dưới sự hướng dẫn của giáo viên các nhóm thực hiện theo những yêu cầu sau:

+ Câu 1: : Quá trình đẳng áp của một lượng khí xác định được biểu diễn bằng đường

gì? Vậy thế nào là đường đẳng áp?

+ Câu 2: Đối với một lượng khí xác định, thì Ta đã được học quá trình nào có hai

thông số tỉ lệ thuận với nhau? Đường biểu diễn của quá trình đó như thế nào?

+ Câu 3:Tương tự như vậy, ta có trong quá trình đẳng áp của một lượng khí nhất định,

thể tích tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối thì đường biểu diễn của nó trong tọa độ (V,T) sẽ như thế nào?

+ Câu 4: vẽ đường đẳng áp trong tọa độ (V,T)?

b Gợi ý tổ chức hoạt động

- GV đặt vấn đề bằng cách cho các em liên hệ với kiến thức đã có về đường đẳng tích, hướng dẫn học sinh đọc thêm SGK thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS ghi nhiệm vụ chuyển giao của GV vào vở, ghi vào vở ý kiến của mình Thảo luận nhóm để đưa ra báo cáo của nhóm, thống nhất cách trình bày kết quả thảo luận nhóm, ghi vào vở các ý kiến của nhóm

- Trong quá trình hoạt động nhóm, GV quan sát học sinh tự học, thảo luận, trợ giúp kịp thời các em cần hỗ trợ Ghi nhận kết quả làm việc của cá nhân hoặc nhóm học sinh

c Sản phẩm hoạt động:

- Báo cáo kết quả hoạt động nhóm và ghi nội dung vào vở

- Quá trình biến đổi trạng thái của một lượng khí xác định khi giữ áp suất không đổi sẽ được biểu diễn bằng đường đẳng áp

- Đường đẳng áp trong hệ tọa độ (V, T) là một đường thẳng kéo dài đi qua gốc tọa độ

3 “Độ không tuyệt đối”

a Mục tiêu hoạt động

- Tìm hiểu về nhiệt giai Kenvin

- Biết ý nghĩa của “độ không tuyệt đối”

Nội dung

- Dựa vào các câu hỏi của giáo viên đặt ra các nhóm cho biết ý nghĩa của “độ không tuyệt đối”

b Gợi ý tổ chức hoạt động

- GV đặt vấn đề nghiên cứu, giao nhiệm vụ

+ Quan sát hình 31.4 SGK, cho biết khi T = 0 thì V,p sẽ như thế nào?

- HS ghi nhận nhiệm vụ, tìm tòi đọc hiểu qua các kênh thông tin từ SGK…, từ đó hoàn thiện kết quả, ghi vào vở ý kiến của mình, sau đó thảo luận nhóm, ghi ý kiến các bạn vào vở mình, thảo luận nhóm và ghi kết quả thảo luận của nhóm

- Trong quá trình hoạt động nhóm, GV quan sát học sinh tự học, thảo luận trợ giúp các

em kịp thời, hướng dẫn học sinh tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau

c Sản phẩm hoạt động:

- Ghi kết hoạt động nhóm và nội dung vào vở

- Không thể đạt được nhiệt độ 0 K và 0 K được gọi là độ không tuyệt đối

*Hoạt động 3: Hệ thống hóa kiến thức, bài tập về phương trình trạng thái khí lí tưởng và bài tập về quá trình đẳng áp.

a Mục tiêu hoạt động:

- Thảo luận nhóm để chuẩn hóa kiến thức và luyện tập

Nội dung:

+ Giải được các bài toán về phương trình trạng thái khí lí tưởng và bài tập về quá trình đẳng áp

+ Giao cho HS luyện tập theo một số câu hỏi, bài tập

b Gợi ý tổ chức hoạt động:

- GV chuyển giao nhiệm vụ ( câu hỏi, bài tập ) bằng phiếu học tập

- Củng cố kiến thức bằng cách làm các câu hỏi và bài tập trong phiếu học tập

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: CỦNG CỐ KIẾN THỨC

Nhóm…

1 Trong hệ tọa độ (V,T) đường biểu diễn nào sau đây là đường đẳng áp ?

A Đường hyperbol

B Đường thẳng không qua gốc tọa độ

C Đường thẳng song song với trục tung

D Đường thẳng kéo dài qua gốc tọa độ

2 Tìm phát biểu sai :

A trong quá trình đẳng áp của một lượng khí xác định, thể tích và nhiệt độ tuyệt đối tỉ

lệ thuận với nhau

B trong quá trình đẳng áp của một lượng khí xác định, thể tích tăng 5 lần thì nhiệt độ tuyệt đối giảm 5 lần

C trong quá trình đẳng áp của một lượng khí xác định, thể tích tăng 5 lần thì nhiệt độ tuyệt đối tăng 5 lần

D trong quá trình đẳng áp của một lượng khí xác định, thể tích tăng bao nhiêu lầnthì nhiệt độ tuyệt đối giảm bấy nhiêu lần

3 Áp suất trong quá trình đẳng áp như thế nào ?

A.Thay đổi C Giảm xuống

B.Tăng lên D Không đổi

4 Trong quá trình đằg áp, biểu thức nào sau đây là đúng:

A C

B D

5 Hiện tượng nào sau đây, cả ba thông số trạng thái của một lượng khí xác định đều thay đổi:

A Không khí bị nung nóng trong một bình đậy kín

B Không khí trong một quả bóng bàn bị một học sinh dung tay bóp bẹp

C Không khí trong một ống xilanh được nung nóng, dãn nở và đẩy pit-tông dịch chuyển

D Cả 3 hiện tượng trên

6 Hệ thức nào sau đây phù hợp với phương trình trạng thái khí lí tưởng:

A C

C D

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Nhóm……

Bài 1 Ở 270C thể tích của một lượng khí xác định là 6 lít Thể tích của lượng khí đó ở 2270C khi áp suất không đổi là bao nhiêu?

Bài 2 Trong xilanh của một động cơ đốt trong có 2dm3 hỗn hợp khí dưới áp suất 1 atm và nhiệt độ 470C Pít tông nén xuống làm cho thể tích của hỗn hợp khí chỉ còn 0,2 dm3 và áp suất tăng lên tới 15 atm Tính nhiệt độ hỗn hợp khí nén

Bài 3 Một khối khí lí tưởng có thể tích 10 lít ở 270C, áp suất 1 atm, biến đổi qua hai quá trình:

- Quá trình 1: Đẳng tích, áp suất tăng gấp 2 lần

- Quá trình 2: Đẳng áp, thể tích sau cùng là 15 lít

Tìm nhiệt độ sau cùng của khối khí (6270C)

- HS ghi nhận nhiệm vụ, thảo luận nhóm và đưa ra báo cáo kết quả của nhóm, ghi vào

vở kết quả của các nhóm

- Trong quá trình hoạt động nhóm GV quan sát, hổ trợ kịp thời và hướng dẫn hs tự đánh giá GV hệ thống và cùng HS chốt kiến thức

c Sản phẩm hoạt động:

Bài giải của HS

Hoạt động 4: Vận dụng, tìm tòi mở rộng

a Mục tiêu hoạt động:

- Giúp học sinh tự vận dụng, tìm tòi mở rộng các kiến thức trong bài học và tương tác với cộng đồng Tùy theo năng lực mà các em sẽ thực hiện ở các mức độ khác nhau

Nội dung: Chọn các câu hỏi và bài tập để tự tìm hiểu ở ngoài lớp học.

- Tìm các ví dụ về quá trình đẳng áp trong thực tế?

- Đun nóng một lượng khí trong 1 chiếc thùng nhôm, sau đó làm lạnh nhanh bằng nước đá thì thùng bị bóp méo Giải thích hiện tượng trên?

b Gợi ý tổ chức hoạt động:

- GV đặt vấn đề chuyển giao nhiệm vụ đã nêu trong sách tài liệu để thực hiện ngoài lớp học

- HS ghi nhiệm vụ chuyển giao của HS vào vở Sau đó được thảo luận nhóm để đưa ra cách thực hiện về những nhiệm vụ này ở ngoài lớp học

- GV ghi nhận kết quả cam kết của cá nhân hoặc nhóm học sinh Hướng dẫn, gợi ý cách thực hiện cho HS, hướng dẫn HS tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau (nếu có điều kiện)

c Sản phẩm hoạt động:

Báo cáo kết quả hoạt động nhóm và nội dung vở ghi của HS

IV Rút kinh nghiệm:

………

………

………

………

………

………

………

Tư Nghĩa, ngày….tháng… năm 2019 Sinh viên thực hiện Giáo viên hướng dẫn

TRẦN THỊ NGỌC ÁNH PHẠM THỊ MỸ TRANG