Châu kim huynh (33 tuổi) vay của chị dâu mình là trần thị nga 1,9 tỷ đồng để lấy vốn làm ăn do làm ăn thua lỗ, hạn cho vay đã hết và chị nga ráo riết

Căn cứ vào quy định tại khoản 3 Điều 8 BLHS, hãy phân loại tội phạm đối với trường hợp phạm tội của Huynh Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội, có lỗi, trái pháp luật hình sự và phải

MỤC LỤC

Trang

1 Căn cứ vào quy định tại khoản 3 Điều 8 BLHS, hãy phân loại tội

phạm đối với trường hợp phạm tội của Huynh

3

2 Khách thể của tội phạm và đối tượng tác động của tội phạm

trong trường hợp này là gì? Hãy giải thích

4

3 Phát biểu sau đây về vụ án này là đúng hay sai? Hãy giải thích:

Nếu toà án tuyên phạt 15 năm tù đối với Huynh thì có nghĩa là

Huynh phạm tội rất nghiêm trọng

6

4 Giả sử Châu Kim Huynh là người có quốc tịch Trung Quốc và vụ

án trên xảy ra tại Hải Phòng thì Huynh có thể phải chịu trách nhiệm

hình sự theo luật hình sự Việt Nam không? Tại sao?

7

Châu Kim Huynh (33 tuổi) vay của chị dâu mình là Trần Thị Nga 1,9 tỷ đồng để lấy vốn làm ăn Do làm ăn thua lỗ, hạn cho vay đã hết và chị Nga ráo riết đòi nợ

mà Huynh không có tiền trả, Huynh đã dùng dao giết chết chị dâu mình để không phải trả nợ Tội giết người mà Huynh đã phạm được quy định tại khoản 1 Điều 93 BLHS

1 Căn cứ vào quy định tại khoản 3 Điều 8 BLHS, hãy phân loại tội phạm đối với

trường hợp phạm tội của Huynh

2 Khách thể của tội phạm và đối tượng tác động của tội phạm trong trường hợp

này là gì? Hãy giải thích

3 Phát biểu sau đây về vụ án này là đúng hay sai? Hãy giải thích: Nếu toà án tuyên

phạt 15 năm tù đối với Huynh thì có nghĩa là Huynh phạm tội rất nghiêm trọng

4 Giả sử Châu Kim Huynh là người có quốc tịch Trung Quốc và vụ án trên xảy ra

tại Hải Phòng thì Huynh có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo luật hình sự Việt Nam không? Tại sao?

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Thực trạng tội phạm trong xã hội ta hiện nay ngày một đáng báo động Trong thời gian gần đây, hàng loạt những vụ án giết người đã được đưa lên mặt báo, gây nhiều xôn xao trong dư luận Đây là một vấn đề cần phải được các cơ quan chức năng

giải quyết ngay và triệt để nhằm đảm bảo trật tự an toàn xã hội, đảm bảo cuộc sống yên bình cho nhân dân Tình huống sau đây là một ví dụ về tội giết người Giải quyết tình huống sau đây cho ta một cái nhìn rõ hơn về loại tội phạm này

II Giải quyết vấn đề

1 Căn cứ vào quy định tại khoản 3 Điều 8 BLHS, hãy phân loại tội phạm đối với trường hợp phạm tội của Huynh

Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội, có lỗi, trái pháp luật hình sự và phải chịu hình phạt Tội phạm tuy có chung dấu hiệu nhưng nhưng hành vi phạm tội cụ thể có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội khác nhau Những hành vi phạm tội cụ thể không những có sự khác nhau về nguyên nhân điều kiện phát sinh,

về tính chất của các quan hệ xã hội bị xâm hại mà còn có sự khác nhau ngay ở tính chất và mức độ nguy hiểm mà hành vi phạm tội gây ra hoặc đe dọa gây ra cũng như ở nhiều tình tiết khách quan và chủ quan khác Vì vậy việc phân loại tội phạm

là một vấn đề rất quan trọng, là cơ sở cho việc xây dựng khung hình phạt cụ thể

Bộ luật Hình sự của nước ta đã phân loại tội phạm thành các nhóm tội cụ thể trong

khoản 3, Điều 8: “Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại không lớn

cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến ba năm tù; tội phạm nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến bảy năm tù; tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến mười lăm năm tù; tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm gây ra nguy hại đặc biệt lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là trên mười lăm năm tù, chung thân hoặc tử hình.”

Trong tình huống trên, Huynh là cầm dao giết chết chị dâu của mình là Trần Thị Nga để không phải trả nợ Hành vi này của Huynh đã đủ cấu thành nên tội giết

người được quy định tại khoản 1 Điều 93 BLHS

Khoản 1, Điều 93 BLHS quy định rõ: “ Người nào giết người thuộc một trong các

trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ mười hai đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết nhiều người

b) Giết phụ nữ mà biết là có thai

c) Giết trẻ em

d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân

đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy, cô giáo của mình

………”

Khung hình phạt cao nhất trong khoản này lên đến hai mươi năm, chung thân hoặc tử hình Vậy căn cứ vào khoản 3, Điều 8 BLHS thì đây là tội đặc biệt nghiêm

trọng Chính vì vậy,trường hợp phạm tội của Huynh là tội đặc biệt nghiêm trọng

đối với xã hội

2 Khách thể của tội phạm và đối tượng tác động của tội phạm trong trường hợp này là gì? Hãy giải thích

Khách thể của tội phạm là một trong bốn yếu tố cấu thành tội phạm có vị trí

đặc biệt, là quan hệ xã hội cụ thể được Luật Hình sự bảo vệ và bị tội phạm xâm hại Nó được cụ thể hơn ở lĩnh vực bị xâm phạm hoặc đe dọa bị xâm phạm, hoặc

đã bị gây thiệt hại Trong đó, những quan hệ xã hội được coi là khách thể của tội

phạm được quy định trong Điều 8 BLHS năm 1999 “ xâm phạm độc lập, chủ

quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân

phẩm, tự do,, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa” Khách thể trực tiếp

của tội phạm là quan hệ xã hội cụ thể hoặc một nhóm quan hệ xã hội cụ thể được một quy phạm pháp luật hình sự bảo vệ và bị tội phạm trực tiếp xâm hại Việc xác định khách thể trực tiếp có ý nghĩa quan trọng đối với việc đánh giá đúng đắn về chính trị, xã hội và việc xác định tội danh hành vi phạm tội Một hành vi có thể xâm phạm tới một hoặc nhiều khách thể được Luật hình sự bảo vê

Vậy với hành vi trong tình huống đặt ra, mục đích của Châu Kim Huynh có

thể khẳng định khách thể của tội phạm trong tình huống này là quan hệ nhân

thân Châu Kim Huynh thực hiện hành vi dùng dao giết chết Trần Thị Nga, hành

vi này được quy định trong khoản 1 Điều 93 BLHS về tội giết người Hành vi của Huynh đã trực tiếp xâm hại đến quan hệ nhân thân mà cụ thể là quyền được sống, được bảo vệ tính mạng của Trần Thị Nga Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, tuy tội phạm Châu Kim Huynh có hành vi giết chị dâu mình để trốn nợ nhưng số tiền 1,9 tỷ đồng không được xem là khách thể của tội phạm (quan hệ tài sản) mà khách thể trực tiếp ở đây là quan hệ nhân thân, phạm tội cố ý giết người được quy định tại khoản 1 Điều 93

Đối tượng tác động của tội phạm là bộ phận của khách thể của tội phạm, bị

hành vi phạm tội tác động đến để gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại cho những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ Sự gây thiệt hại cho khách thể dù ở bất kì hình thức cụ thể nào cũng luôn luôn diễn ra trên cơ sở hành vi phạm tội làm biến đổi tình trạng của các đối tượng tác động Có một số loại đối tượng tác động của tội phạm như: con người, các đối tượng vật chất, hoạt động bình thường của chủ thể Đối tượng tác động của tội phạm có thể là căn cứ để định tội; hoặc có thể được phản ánh trong cấu thành tội phạm tăng nặng là những tình tiết định khung, quyết định khung hình phạt

Trong tình huống trên,khi khách thể được xác định là quan hệ nhân thân thì đối tượng tác động chính là con người Mục tiêu mà Châu Kim Huynh nhắm đến là tước đoạt tính mạng của chị dâu mình Hành vi phạm tội được quy định trong khoản 1 Điều 93 BLHS có đối tượng tác động chính là con người, làm biến đổi tình trạng bình thường của con người mà cụ thể là chị Trần Thị Nga

Như vậy, có thể thấy hành vi phạm tội của Châu Kim Huynh, vì trốn nợ mà

tước đoạt tính mạng của chị dâu, có khách thể là quan hệ nhân thân và đối tượng

tác động là con người (Trần Thị Nga).

3 Phát biểu sau đây về vụ án này là đúng hay sai? Hãy giải thích: Nếu toà án tuyên phạt 15 năm tù đối với Huynh thì có nghĩa là Huynh phạm tội rất nghiêm trọng

Phát biểu này là sai

Bởi căn cứ theo quy định của khoản 3 Điều 8 thì để xác định tội phạm cần

căn cứ vào mức cao nhất của khung hình phạt , tính chất, mức độ nguy hiểm cho

xã hội của hành vi Vì vậy, hình phạt mà Tòa án tuyên không phải là căn cứ để xác định tội phạm Từ những phân tích trên, áp dụng vào tình huống đề bài ra sẽ xác định tội phạm mà Kim Huynh thực hiện Tình huống này Kim Huynh đã có hành

vi giết chị dâu mình để không phải trả nợ, tức là Huynh đã giết người đã cho vay ,

mượn tài sản để trốn tránh trả nợ (giết ân nhân của mình) Mà theo Nghị quyết số

04/HĐTP ngày 29/11/1986 của hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao hướng

dẫn áp dụng một số quy định trong các phần tội phạm của BLHS thì giết người vì

động cơ đê hèn là “giết người vì tính ích kỉ cao, phản trắc, bội bạc (ví dụ: giết

người để cướp vợ hoặc chồng nạn nhân; giết tình nhân đã có thai với mình để trốn tránh trách nhiệm; giết người đã cho vay, giúp đỡ khắc phục khó khăn, hoạn nạn

nhằm trốn nợ v.v…)” Đối chiếu với trường hợp giết người của Huynh thì Huynh

phạm tội giết người vì động cơ đê hèn Và tội này được quy định tại khoản 1 Điều 93BLHS Theo khoản 1 Điều 93 với tội mà mình phạm phải thì Huynh có thể bị phạt tù từ 12 đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình Đối chiếu mức cao nhất của khung hình phạt dành cho Huynh là 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình với mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội đặc biệt nghiêm trọng quy định tại khoản 3 Điều 8 BLHS là trên mười lăm năm tù, tù chung thân hoặc tử hình thì tội

mà Huynh phạm phải là tội đặc biệt nghiêm trọng

Việc Huynh bị Tòa án tuyên phạt Huynh ở mức 15 năm tù có thể là do tòa căn

cứ vào khung hình phạt của tội đó, đồng thời căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm của hành động phạm tội của Huynh, vào nhân thân và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, chứ không có nghĩa là do Huynh phạm vào tội rất nghiêm trọng

Vậy phát biểu “nếu tòa tuyên phạt 15 năm tù đối với Huynh thì có nghĩa là Huynh phạm tội rất nghiêm trọng” là sai

4 Giả sử Châu Kim Huynh là người có quốc tịch Trung Quốc và vụ án trên xảy ra tại Hải Phòng thì Huynh có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo luật hình sự Việt Nam.

Huynh vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự theo luật hình sự Việt Nam

Căn cứ vào quy định tại Điều 5 BLHS:

“1 Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội thực hiện trên

lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2 Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều

ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề chịu trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao”.

Theo đó tất cả những hành vi phạm tội được thực hiện trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đều chịu tác động của BLHS của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Theo quy định của Hiến pháp năm 1992 và các văn bản pháp luật hiện hành thì lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm vùng đất (vùng đất liền có biên giới với các nước khác, các hải đảo), vùng nước( vùng nước nội thủy, phần lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa), vùng dưới lòng đất(vùng dưới lòng đất, dưới vùng nước), vùng trời( vùng trên vùng đất, vùng trên các vùng nước) Bên cạnh đó theo luật pháp quốc tế, lãnh thổ Việt Nam còn được hiểu theo góc độ chủ quyền quốc gia bao gồm các loại tàu của Việt Nam trên biển, các loại máy bay của Việt Nam đang hoạt động trên vùng trời hoặc đang ở nước ngoài ( lãnh thổ mở rộng) Mọi tội phạm được coi là thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam khi những hành vi phạm tội chỉ cần có một giai đoạn tội phạm được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam Như vậy,

theo nguyên tắc lãnh thổ, luật hình sự của mỗi quốc gia có hiệu lực với mọi hành

vi phạm tội thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam không kể người thực hiện là công dân Việt Nam hay người nước ngoài, người không quốc tịch

Tuy nhiên ở khoản 2 Điều 5, “đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh

thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nhĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia hoặc theo tập quán quốc tế thì vấn đề trách nhiệm hình

sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao.”

Theo luật quốc tế và pháp luật của Việt Nam thì những người được hưởng đặc quyền ngoại giao hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ lãnh sự là những người đứng đầu

các cơ quan ngoại giao như Đại sứ, Tham tán kinh tế, văn hóa, bí thư, tùy viên

Sứ quán hoặc những người trong các đoàn đại biểu của chính phủ các nước sang thăm Việt Nam, các phái đoàn ngoại giao đại diện cho các quốc gia sang Việt Nam tham dự hội nghị quốc tế , khu vực tổ chức tại Việt Nam Ngoài các đối tượng nêu trên khoản 2 Điều 5 BLHS còn căn cứ vào tập quán quốc tế để xác định những người được hưởng các quyền ưu đãi về ngoại giao Thông thường những đối tượng này chúng ta giải quyết thông qua con đường ngoại giao của họ đặt tại Việt Nam thông qua đại sứ quán

Đây là trường hợp miễn trách nhiệm hình sự theo luật hình sự Việt Nam có điều kiện, điều kiện đó là do họ có thân phận ngoại giao hoặc theo thông lệ, tập quán quốc tế Tuy nhiên nói như vậy không có nghĩa là họ hoàn toàn không phải chịu trách nhiệm pháp lý về những hành vi phạm tội của mình gây ra ở Việt Nam

mà họ vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo pháp luật của nước mà họ mang quốc tịch

Với những đối tượng này thông thường chúng ta phải căn cứ vào các văn bản

ký kết giữa nước ta với nhà nước có công dân phạm tội, thông qua đại sứ quán của

họ tại Việt Nam

Ngoài ra, theo nguyên tắc phổ cập, luật hình sự của quốc gia sẽ có hiệu lực

đối với tội phạm xảy ra bên ngoài lãnh thổ và do người không phải là công dân của quốc gia mình thực hiện nếu tội phạm đó là tội phạm mà quốc gia có nghĩa vụ phải chống theo cam kết của quốc gia trong các điều ước quốc tế

Đối chiếu với tình huống đã nêu trong bài tập giả sử Huynh có quốc tịch Trung Quốc gây ra vị án giết chị dâu trên địa bàn thành phố Hải Phòng và thuộc trường hợp được hưởng các quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo quy định của pháp luật Việt Nam cũng như theo thông lệ quốc tế thì Huynh không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người theo quy định của luật hình sự Việt Nam mà Huynh vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo pháp luật của nước mà

Huynh mang quốc tịch Nếu Huynh có quốc tịch Trung Quốc nhưng không

thuộc trường hợp trên thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người theo luật hình sự Việt Nam.

III Kết luận

Thông qua việc phân tích và trả lời các câu hỏi mà tình huống đề bài đã nêu ra nhóm chúng em mong rằng mọi người có thể hiểu được hết tính chất nguy hiểm trong hành vi của loại tội phạm giết người Qua đó có thể đề ra các giải pháp phòng chống loại tội phạm này nhằm đảm bảo an ninh, trật tự, kỉ cương xã hội, đảm bảo thực hiện các quyền công dân được Hiến pháp và pháp luật bảo vệ

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Luật Hình sự 1 – Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb CAND, 2010

2 Bộ luật Hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009

3 TS.Trần Minh Hưởng, Học viện cảnh sát nhân dân, hệ thống pháp luật hình

sự Việt Nam, tập I,

4 Bình luận khoa học bộ luật hình sự đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009, Nxb.lao động, Hà Nội- 2009

5 Nghị quyết số 04/HĐTP ngày 29/11/1986 của Hội đồng thẩm phán tòa án

nhân dân tối cao