Chi ngân sách Nhà nước: Khoản 2 Điều 2 Luật ngân sách Nhà nước cũng chỉ ra rằng: “Chi ngân sách nhà nước bao gồm các khoản chi phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, b
Trang 1MỤC LỤC
Trang ĐẶT VẤN ĐỀ
NỘI DUNG
1,
Cơ Sở Lí Luận.
1.1 Các khái niệm
1.2 Các quy định của pháp luật hiện hành về ngân sách nhà nước và chi
ngân sách nhà nước
2 Tính hiệu quả trong việc tuân thủ pháp luật về chi Ngân Sách Nhà Nước
năm 2012
2.1 Thực trạng trong việc tuân thủ quy định về các khoản chi cụ thể trong
NSNN năm 2012
2.2 Thực trạng trong việc tuân thủ pháp luật trong điều kiện chi ngân sách
nhà nước năm 2012
a Những kết quả đạt được
b Những điểm bất cập
2.3 Thực trạng trong việc tuân thủ pháp luật về các phương thức cấp phát
kinh phí từ ngân sách nhà nước năm 2012
2.4 Thực trạng trong việc tuân thủ pháp luật về chủ thể chịu trách nhiệm
chính trong việc chi ngân sách theo từng phương thức cấp phát năm 2012
3 Đánh giá pháp lý của nhóm và một số giải pháp nhằm tăng hiệu quả trong
việc tuân thủ các quy định của pháp luật về chi ngân sách nhà nước
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 1 1 1 2 4 4 5
5 6 7 9 10 13 14
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
Chi ngân sách Nhà nước là một bộ phận trong cơ cấu Ngân sách Nhà nước nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước Chi ngân sách Nhà nước là nội dung của chấp hành Ngân sách Nhà nước nên thuộc trách nhiệm và quyền hạn của hệ thống
cơ quan chấp hành và hành chính nhà nước các cấp Trong chu trình quản lý chi NSNN, việc thiết lập một cơ chế kiểm soát chi NSNN khoa học, hợp lý nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi NSNN cũng có vai trò quan trọng góp phần không nhỏ trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính Một vấn đề quan trọng hiện nay là việc tuân thủ pháp luật về chi ngân sách Nhà nước Vậy, vấn
đề này đạt hiệu quả thế nào? Nhóm chúng em xin được làm rõ hơn với đề tài: “Tìm
hiểu về tính hiệu quả trong việc tuân thủ pháp luật về chi ngân sách nhà nước năm 2012 và đưa ra ý kiến đánh giá pháp lý của nhóm thực hiện”.
NỘI DUNG
1, C ơ sở lý luận
1.1 Các khái niệm
Ngân sách Nhà nước (NSNN): Điều 1 Luật ngân sách Nhà nước 2002 đã định nghĩa:
“Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.”
Ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương
Chi ngân sách Nhà nước: Khoản 2 Điều 2 Luật ngân sách Nhà nước cũng chỉ ra rằng:
“Chi ngân sách nhà nước bao gồm các khoản chi phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước; chi trả nợ của Nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật.”
Từ việc liệt kê các khoản chi như trên, ta có thể hiểu một cách khá đầy đủ những nội dung chi cơ bản, mang tính then chốt cho việc đảm bảo các hoạt động của bộ máy nhà nước, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của nhà nước trong các lĩnh vực khác nhau
Trang 3Tóm lại, chi ngân sách nhà nước là phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhà nước theo dự toán ngân sách đã được chủ thể quyền lực quyết định nhằm duy trì sự hoạt động của bộ máy nhà nước và đảm bảo nhà nước thực hiện được các chức năng của mình
Đặc điểm của chi ngân sách nhà nước:
+ Chi ngân sách nhà nước chỉ được tiến hành trên cơ sở pháp luật và theo kế hoạch chi ngân sách cũng như phân bổ ngân sách do cơ quan quyền lực nhà nước quyết định Theo Điều 15 Luật ngân sách nhà nước năm 2002, Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền quyết định về tổng số chi, cơ cấu, nội dung, mức độ các khoản chi ngân sách nhà nước và quyết định phân bổ ngân sách trung ương Điều 25 Luật ngân sách nhà nước 2002 giao cho hội đồng nhân dân các cấp quyền quyết định phân bổ ngân sách cấp mình Mọi hoạt động chi ngân sách phải được thực hiện trên cơ sở các quyết định của Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp
+ Chi ngân sách nhà nước nhằm vào mục tiêu thỏa mãn nhu cầu về tài chính cho sự vận hành của bộ máy nhà nước, bảo đảm cho Nhà nước thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình Như vậy, bên cạnh việc chịu ảnh hưởng của kết quả thu ngân sách nhà nước, mức độ và phạm vi chi ngân sách nhà nước còn phụ thuộc vào quy mô của bộ máy nhà nước cũng như tùy thuộc vào các chức năng, nhiệm vụ mà Nhà nước đảm nhiệm
+ Chi ngân sách nhà nước là hoạt động được tiến hành bởi hai nhóm chủ thể:
Nhóm chủ thể đại diện cho Nhà nước thực hiện việc quản lí, cấp phát, thanh toán các
khoản chi ngân sách nhà nước
Nhóm chủ thể sử dụng ngân sách nhà nước Đây là nhóm chủ thể được hưởng kinh
phí từ ngân sách nhà nước để trang trải các chi phí trong quá trình thực hiện hoạt động của mình
1.2 Các quy định của pháp luật hiện hành về NSNN và chi NSNN
*
Các điều kiện về chi ngân sách nhà nước :
Theo quy định tại Khoản 2 Điều 5 Luật ngân sách nhà nước năm 2002 thì chi Ngân sách nhà nước chỉ được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây:
Trang 4“a) Đã có trong dự toán ngân sách được giao, trừ trường hợp quy định tại Điều 52
và Điều 59 của luật này;
b) Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định; c) Đã được thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được ủy quyền quyết định chi.
Ngoài các điều kiện quy định tại Khoản 2 Điều này, đối với những khoản chi cho công việc cần phải đấu thầu thì còn phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu.”
Khoản chi dự định thực hiện phải được ghi nhận trong dự toán NSNN phân bổ cho các đơn vị nhận kinh phí
+ Khoản cho phải đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định
+ Các khoản chi được thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được ủy quyền quyết định chi Điều này có nghĩa chỉ người đại diện theo pháp luật và người đại diện theo ủy quyền mới được phép quyết định chi
Tóm lại, pháp luật quy định cụ thể điều kiện chi NSNN đã tạo điều kiện cho các
đơn vị sử dụng ngân sách, cơ quan tài chính, cơ quan kho bạc có đủ căn cứ pháp lý để chấp hành chi.Trường hợp đề nghị các đơn vị sử dụng ngân sách không đáp ứng các điều kiện nêu trên cơ quan kho bạc nhà nướcđược quyền từ chối chi trả Trường hợp khi đã có đủ điều kiện chi và không có lý do chính đáng, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước có quyền khiếu nại nếu lệnh chi bị từ chối
* Kiểm soát chi Ngân sách nhà nước
Kiểm soát chi Ngân sách nhà nước là việc các cơ quan có thẩm quyền thực hiện thẩm định, kiểm tra, soát xét và đánh giá tính hợp pháp, hợp lí của các khoản chi
Kiểm soát chi Ngân sách nhà nước là nhiệm vụ chung của các cấp, các ngành, các địa phương.
Cụ thể:
+ Các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương lập dự toán chi NSNN hằng năm gửi cơ quan tài chính phân phối hạn mức kinh phí quý cho các đơn vị trực thuộc, hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra việc sử dụng ngân sách và xét duyệt báo cáo quyết toán chi NSNN của các đơn vị trực thuộc, tổng hợp và lập báo cáo quyết toán NSNN của
cơ quan mình để báo cáo cơ quan tài chính
Trang 5+ Cơ quan tài chính lập và tổng hợp dự toán chi NSNN của các bộ, ngành, địa phương; thẩm tra việc phân bổ dự toán ngân sách cho các đơn vị sử dụng NSNN; Kiểm tra mục đích, tính chất của từng khoản chi, kiểm tra điều kiện chi trước khi ra lệnh xuất quỹ; cơ quan tài chính còn có quyền kiểm tra quá trình cấp phát, phân phối
và sử dụng NSNN của các cơ quan cấp phát và kiểm tra việc sử dụng kinh phí ở các đơn vị sử dụng NSNN
+ Kho bạc nhà nước kiểm tra hồ sơ chi của đơn vị sử dụng kinh phí NSNN gồm: kiểm tra xem khoản chi có thỏa mãn các điều kiện cấp phát, thanh toán theo quy định của luật NSNN; kiểm tra, đối chiếu các khoản chi với dự toán để đảm bảo các khoản chi có trong dự toán; kiểm tra đối chiếu các khoản chi với hạn mức kinh phí được cơ quan tài chính hoặc cơ quan có thẩm quyền thong báo; kiểm tra, kiểm soát các hồ sơ, chứng từ; kiểm tra, kiểm soát các khoản chi đúng định mức, chế độ chi tiêu tài chính nhà nước Ngoài ra còn Kiểm tra, kiểm soát các yếu tố hạch toán;kiểm tra con dấu,chữ ký của người quyết định chi, kế toán trưởng đảm bảo khớp với mẫu dấu, chữ
ký đã đăng ký tại kho bạc nhà nước
- Kiểm soát chi Ngân sách nhà nước được tiến hành trong suốt quá trình chi.
+ Kiểm soát trước khi chi (kiểm tra, xác nhận chi) là việc kiểm tra, kiểm soát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về các điều kiện chi trước khi thực hiện việc thanh toán, chi trả từ quỹ NSNN cho các đơn vị thụ hưởng kinh phí Các điều kiện chi: khoản chi phải có trong dự toán được duyệt đúng chế độ,Tiêu chuẩn, định mức chi tiêu, đã có lệnh chi, có đầy đủ hồ sơ…
+ Kiểm soát trong khi chi là quá trình kiểm soát việc thanh toán các khoản chi của NSNN cho các đơn vị thụ hưởng Kiểm soát trong khi chi phải đảm bảo việc xuất quỹ NSNN thanh toán trực tiếp cho đối tượng đích thực Kiểm soát trong khi chi là bước xác định phương thức cấp phát, thanh toán, đơn vị thụ hưởng NSNN được hưởng phương thức chi nào
+ Kiểm soát sau khi chi là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra trình hình
sử dụng kinh phí NSNN của các cơ quan, đơn vị sử dụng NSNN thong qua các báo cáo kế toán, quyết toán Là giai đoạn kiểm tra việc chấp hành pháp luật NSNN, kiểm tra hoạt động quản lý tài chính ở các đơn vị sử dụng ngân sách, tính hợp pháp, hợp lý, đúng đắn và trung thực trong việc chi tiêu của các đơn vị sử dụng ngân sách Việc kiểm soát sau khi chi nhằm chấn chỉnh việc sử dụng kinh phí của các đơn vị sử dụng
Trang 6ngân sách đảm bảo việc sử dụng đúng mục đích đồng thời ngăn chặn tham ô, lãng phí làm thất thoát tài sản của nhà nước
- Kiểm soát chi Ngân sách nhà nước được tiến hành trong quá trình hạch toán kế toán và báo cáo chi Ngân sách nhà nước.
Căn cứ vào chế độ hạch toán nhà nước hiện hành Kho bạc nhà nước tổ chức thực hiện hạch toán kế toán chi NSNN
Định kỳ tháng, quý, năm các đơn vị sử dụng NSNN lập báo cáo tình hình thực hiện dự toán chi ngân sách đã được giao có xác nhận của Kho bạc nhà nước nơi giao dịch để gửi cơ quan chủ quản tổng hợp gửi cơ quan tài chính đồng cấp
Kho bạc nhà nước cũng lập báo cáo chi NSNN theo định kỳ quỹ, tháng, năm gửi
cơ quan tài chính đồng cấp và Kho bạc nhà nước cấp trên Kho bạc nhà nước trung ương sẽ tổng hợp báo cáo chi NSNN gửi bộ tài chính
Thông qua việc hạch toán kế toán chi NSNN việc xác nhận và báo cáo thực hiện
dự toán chi của các đơn vị sử dụng ngân sách cũng như thong qua việc lập báo cáo chi NSNN, Kho bạc nhà nước có thể tiến hành kiểm soát một lần nữa những khoản cấp phát, thanh toán từ quỹ NSNN Để đảm bảo tính đúng đắn và hợp pháp báo cáo chi NSNN còn được kiểm soát lần cuối bởi kiểm toán nhà nước khi các cơ quan này tiến hành rà soát báo cáo quyết toán NSNN các cấp trước khi trình Quốc hội phê chuẩn
2, Tính hiệu quả trong việc tuân thủ pháp luật về chi Ngân Sách Nhà Nước năm 2012
2.1 Thực trạng trong việc tuân thủ quy định về các khoản chi cụ thể trong NSNN.
Căn cứ theo khoản 2, Điều 2, Luật Ngân sách nhà nước thì chi NSNN bao gồm các khoản chi sau: chi phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước; chi trả nợ của Nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật
Cơ cấu các khoản chi NSNN thể hiện những nhiệm vụ kinh tế, chính trị và xã hội
mà nhà nước phải gánh vác trong từng giai đoạn lịch sử Đồng thời là căn cứ để đánh giá tính tích cực, tiến bộ của ngân sách từng quốc gia Ở Việt Nam, vấn đề này được thể hiện ở những năm gần đây như sau:
Trong lĩnh vực chi phát triển kinh tế - xã hội: Thông qua các khoản chi Ngân sách
vào lĩnh vực này nhà nước thể hiện vai trò quản lí nền kinh tế đất nước Trong những
Trang 7năm gần đây chúng ta thấy rằng Nhà nước ta đã giảm dần chi vào đầu tư phát triển để dần thu hút sự tham gia của các chủ thể khác vào lĩnh vực này một nhiều hơn, cụ thể chúng ta đã giữ mức từ 18.7% năm 2010, năm 2011 chiếm 18,52%, đến năm 2012 chiếm 18,13% tổng số chi ngân sách trưng ương mặc dù nền kinh tế của chúng ta đang trong giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, tốc độ phát triển cao (giữ mức 7% - 8% trong gần 10 năm qua) điều đó có thể cho thấy được mặc dù yêu cầu đầu tư của nền kinh tế rất lớn nhưng với việc thực hiện chính sách cải cách chúng ta đã thu hút sự đầu tư của các chủ thể khác vào đầu tư phát triển từ đó giảm bớt một phần ngân sách nước nước Đặc biệt trong một số lĩnh vực như chi đầu tư xây dựng cơ bản, là một lĩnh vực quan trọng nhất, chiếm tỷ lệ chi nhiều nhất trong đầu tư phát triển chúng ta
đã giảm được mức chi trong lĩnh vực này từ 17.3% năm 2010 xuống còn 16.97% năm 2011,đến năm 2012 chiếm 17.01% Chi vào việc bù chênh lệch lãi xuất tín dụng nhà nước từ 0,99% năm 2010 đến 1.057% năm 2011 đến năm 2012 giảm xuống còn 0.77%
Chi bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước.
Trong những năm qua chúng ta đã tăng cường chi ngân sách cho quốc phòng an ninh nhằm thực hiện những biện pháp bảo vệ, củng cố nền c hính trị, kinh tế quốc gia, chi quốc phòng 11.53% năm 2010, năm 2012 ngân sách chi cho quốc phòng khoảng 3.1
tỉ USD, tăng hơn 35% so với năm 2011
Chi trả nợ Nhà nước Theo bảng thống kê chúng ta thấy được rằng trong những năm
gần đây khoản chi trả nợ tăng từ 18.73% năm 2010 lên 19.98% năm 2011 và giảm xuống còn 18.79% năm 2012 Như vậy, Chính phủ ta sử dụng biện pháp chi trả nợ đã góp một phần không nhỏ để cân đối thu, chi ngân sách
2.2 Thực trạng trong việc tuân thủ pháp luật trong điều kiện chi ngân sách nhà nước
*
Những kết quả đạt được:
Nhìn chung, việc chi ngân sách nhà nước đã đạt được rất nhiều thành tựu đáng kể
trong những năm vừa qua
Qua bản báo cáo đánh giá tình hình thực hiện NSNN 2012, hoạt động chi NSNN
đã tương đối đảm bảo được các điều kiện cơ bản của chi NSNN
Năm 2012, mặc dù nền kinh tế gặp nhiều khó khăn nhưng tình hình kinh tế trong nước chuyển biến tích cực đã tạo điều kiện để tăng thu NSNN Thu ngân nhà nước
Trang 8năm 2012 ước đạt 740.500 tỷ đồng, vượt 12,44% so với năm 2011, và đạt tỷ lệ động viên vào NSNN là 26% Tổng chi cân đối NSNN ước đạt 637.200 tỷ đồng, tăng 9,4%
so với dự toán và tăng 9% so với thực hiện năm 2009 Bội chi ngân sách năm 2012 ước khoảng 140.200 tỷ đồng, bằng khoảng 4.8% GDP, giảm so với năm 2011 (5.3%)
và năm 2011(6.2%) và cũng giảm so với kế hoạch đề ra (6,2%)
Chi NSNN đã từng bước được cơ cấu lại theo hướng xóa bỏ bao cấp, thực hiện
cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm, tăng cho đầu tư phát triển xã hội và cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực, xóa đói giảm nghèo, phát triển nông nghiệp và nông thôn, bảo vệ môi trường, nâng cao năng lực quản lý, đảm bảo chi ngân sách ngày càng tiết kiệm và đạt hiệu quả cao Ví dụ, theo số liệu thống kê thì năm 2012 bội chi ngân sách
đã giảm từ 5.3% xuống 4.8% Đó là những kết quả rất đáng khích lệ trong bối cảnh nền kinh tế vừa trải qua cơn suy giảm
Đến năm 2012 tổng chi cân đối ngân sách địa phương 6 tháng đầu năm 2012 là 2.144.354 triệu đồng, đạt 42,3% dự toán năm và tăng 22,9% so cùng kỳ Trong đó, chi ngân sách tỉnh 898.434 triệu đồng và ngân sách huyện, thị xã, thành phố 1.245.820 triệu đồng Việc điều hành chi ngân sách của các cấp chính quyền địa phương trong 6 tháng đầu năm đã thực hiện theo hướng triệt để tiết kiệm trong khả năng cân đối nguồn thu của địa phương và bám sát dự toán HĐND giao đầu năm Trong đó: chi đầu tư phát triển 391.554 triệu đồng, chi thường xuyên 1.573.300 triệu đồng, chi theo mục tiêu 179.500 triệu đồng…
b, Những hạn chế
Dù đạt được những kết quả như đã nêu trên, nhưng thực tế vẫn còn tồn tại những điểm bất cập như tình trạng bội chi NSNN, thất thoát NSNN
Tình trạng bội chi là vấn đề đáng quan ngại Chính Ủy ban Kinh tế - Ngân sách
đã thừa nhận, dự toán chi ngân sách chưa được thực hiện nghiêm nên hiệu quả thấp Ngoài ra, tình hình giải ngân xây dựng cơ bản cũng được tiến hành rất chậm Lý do cho tình trạng này là trong điều hành NSNN đã phát sinh một số khoản chưa có nguồn thanh toán Ủy ban Tài chính - Ngân sách Quốc hội cũng nhận định, Chính phủ
đã kiên quyết trong quản lý NSNN, hạn chế thất thoát lãng phí nhưng việc quản lý chi theo dự toán còn chưa được coi trọng Tổng cục Thống kê vừa công bố con số không mấy sáng sủa về thu - chi ngân sách nhà nước (NSNN) ước thực hiện từ đầu năm đến 15.10.2012 Theo cơ quan này, do tình hình khó khăn chung của cả nền kinh tế, thu
Trang 9nội địa và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu, dầu thô chỉ đạt dưới 70% dự toán, trong khi đó chi ngân sách đạt 75,1% dự toán năm Điều đáng ngại, bội chi ngân sách ước 155.000 tỉ đồng, vượt hơn 10,7% kế hoạch bội chi cả năm 2012
Theo Ủy ban Tài chính ngân sách (TCNS), thu ngân sách tính đến hết tháng 9.2012 vẫn chủ yếu phụ thuộc vào tài nguyên (dầu khí), còn thu nội địa và thu cân đối xuất nhập khẩu giảm mạnh (tổng số giảm 25.500 tỉ đồng) Nếu không có dầu thô tăng giá bù đắp chắc chắn thu ngân sách sẽ không đạt được như dự toán Hình ảnh này hoàn toàn trái ngược với những năm trước đó khi nguồn thu luôn vượt dự toán rất cao
Ngoài ra chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi NSNN còn thiếu, chưa tương xứng với tình hình thực tế, gây khó khăn trong việc cấp phát, kiểm tra, kiểm soát trong chi NSNN
Bên cạnh đó vẫn còn sự lỏng lẻo trong kỉ luật tài chính ,thiếu nghiêm túc trong chi tiêu,đây là một vấn đề nổi cộm và đáng lưu tâm Kể từ đầu năm đến nay, hệ thống Kho bạc nhà nước phát hiện 39.800 khoản chi sai, 18.400 đơn vị chưa chấp hành đúng thủ tục chi tiêu theo chế độ quy định Tình trạng này biểu hiện rõ nhất trong chi thường xuyên, đặc biệt chi cho lễ hội, khánh tiết, hội họp, đi công tác nước ngoài… Khi mà nguồn lực hạn chế, còn nhu cầu “vô biên” thì sự thiếu kỷ luật, thiếu giám sát chặt chẽ sẽ dẫn tới hành vi “vung tay quá trán”, tiêu xài hoang phí, lạm chi
Vấn đề sử dụng vốn và tài sản tại các doanh nghiệp Nhà nước cũng còn hạn chế
Nợ xấu trong hệ thống ngân hàng thương mại ở mức cao ảnh hưởng không thuận tới
sự phát triển bền vững nền kinh tế
Có nhiều nguyên nhân khác nhau của sự tồn tại trên như: Các đơn vị sử dụng ngân sách khi nhận được nguồn kinh phí chưa quan tâm đúng mức đến thực tiễn nhiệm vụ được giao và luôn tìm cách để nâng cao dự toán chỉ để có thể sử dụng kinh phí một cách thoải mái… Quy mô của nền kinh tế cũng có tác động nhất định đến việc đảm bảo điều kiện chi NSNN, khi quy mô nền kinh tế tăng dần lên, nhu cầu tăng chi để thúc đẩy phát triển kinh tế đang đặt ra rất cấp bách, từ đó gây sức ép căng thẳng cho NSNN, quy mô ngân sách cũng phải lớn lên và tiềm ẩn những rủi ro trong các khoản chi NSNN như tình trạng thất thoát, lãng phí, tham nhũng…
2.3 Thực trạng trong việc tuân thủ pháp luật về các phương thức cấp phát kinh phí từ ngân sách nhà nước.
Trang 10Theo quy định của pháp luật hiện hành, có hai phương thức , đó là phương thức cấp phát theo dự toán kinh phí và phương thức cấp phát bằng lệnh chi tiền
• Phương thức cấp phát theo dự toán kinh phí: là phương thức áp dụng đối với khoản
chi mà cơ quan tài chính không cấp phát trực tiếp Phương thúc này được áp dụng cho chi thường xuyên của các đối tượng thường xuyên sử dụng kinh phí từ NSNN để thực hiện nhiệm vụ được giao Khi có nhu cầu thực tế, đại diện hợp pháp của đơn vị sử dụng ngân sách phát hành giấy rút dự toán NSNN cùng các chứng từ hợp pháp, yêu cầu kho bạc quản lí tài khoản thanh toán Kho bạc nhà nước thực hiện chi trả theo đúng mục chi thực tế sau khi đã kiểm tra các điều kiện và quy định
Ưu điểm của phương thức này là tạo điều kiện cho kho bạc Nhà nước dễ dàng chủ động trong quá trình kiểm soát chi ngân sách, chủ động sử dụng nguồn kinh phí với hiệu suất cao nhất.Tuy nhiên hạn chế là đơn vị sử dụng ngân sách bị chi phối về tính chủ động trong quá trình sử dụng kinh phí, có thể thực hiện hành vi tiêu cực; cần phải loại trừ
• Phương thức cấp phát bằng lệnh chi tiền: phương thức này áp dụng đối với những
khoản chỉ do cơ quan tài chính cấp phát trực tiếp cho đơn vị sử dụng ngân sách Lệnh chi tiền quyết định chỉ do cơ quan tài chính phát hành, gửi kho bạc nhà nước, yêu cầu kho bạc chi trả , thanh toán một số tiền cho đơn vị sử dụng ngân sách theo đúng nội dung của lệnh chi Nhận được lệnh chi hợp lệ, kho bạc xuất quỹ cho đơn vị sử dụng ngân sách Đơn vị thụ hưởng ngân sách toàn quyến sử dụng nguồn kinh phí đã được chuyển giao Phương thức này có ưu điểm là tạo sự chủ động tối đa cho đơn vị thụ hưởng, nâng cao trách nhiệm của các đơn vị này, đồng thời gắn trách nhiệm trực tiếp của các cơ quan tài chính vào quá trình cấp phát Bên cạnh đó sự tham gia của kho bạc nhà nước cũng có ý nghĩa nhất định
Tổ chức quản lý chi ngân sách Nhà nước cũng còn nhiều sơ hở Cơ chế chuyển vốn xây dựng cơ bản thông qua Ngân hàng đầu tư phát triển bằng phương thức cấp phát lệnh chi tiền và cấp phát kinh phí hành chính sự nghiệp thông qua kho bạc bằng phương thức hạn mức kinh phí không theo nguyên tắc thanh toán trực tiếp Khi đã nhận vốn hoặc đã có hạn mức, đơn vị kiến thiết hoặc đơn vị dự toán tự tổ chức việc chi trả, thanh toán, thoát ly sự kiểm tra, giám sát của các cơ quan Ngân hàng, Tài chính và Kho bạc