bt cá nhân hình sự 1(8 điểm) sáng ngày 2752009, nguyễn văn c (sinh năm 1987) điều khiển xe bò từ nhà mình ra bến sông để lấy cát t và l (đều sinh n

BÀI LÀM

1 Hình thức phạm tội của C là hành động phạm tội hay không hành động phạm tội? (2.5 điểm)

Hình thức phạm tội của C là không hành động phạm tội Có thể khẳng định

như vậy là do:

Mặt khách quan của tội phạm có dấu hiệu bắt buộc là hành vi khách quan gây nguy hiểm cho xã hội Hành vi khách quan của tội phạm có thể được thực hiện qua hành động hoặc không hành động

Cụ thể ở trường hợp của C có hình thức thể hiện của hành vi là không hành

động “Không hành động (phạm tội) là hình thức của hành vi khách quan làm biến đổi tình trạng bình thường của đối tượng tác động của tội phạm, gây thiệt hại cho khách thể của tội phạm qua việc chủ thể không làm một việc mà pháp luật yêu cầu phải làm mặc dù có điều kiện để làm”.

Đối với trường hợp trên, hình thức không hành động của C trái pháp luật hình sự thể hiện ở chỗ việc mà pháp luật quy định phải làm ở đây là cứu hai cháu T và

L bị rơi xuống sông sắp chết đuối (cứu giúp người đang trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng) thì C lại không làm trong khi C hoàn toàn có đủ điều kiện

cứu giúp (C biết bơi nhưng lại bơi theo con bò để kéo bò ra khỏi xe) Đây là nghĩa vụ pháp lý của C phải thực hiện việc làm nhất định, cần thiết cho xã hội do luật hình sự trực tiếp quy định (Điều 102 BLHS) do C không thực hiện (hành vi không hành động) nên đã làm biến đổi tình trạng bình thường của đối tượng tác động, gây thiệt hại cho quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ mà ở đây chính là dẫn đến hậu quả làm hai cháu T và L chết đuối, đồng nghĩa với việc hành vi không hành động của C đã trái pháp luật hình sự

2 Hãy phân tích lỗi của C trong trường hợp này? (2.5 điểm)

Lỗi là thái độ tâm lý của con người đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội của mình và đối với hậu quả do hành vi đó gây ra được biểu hiện dưới hình thức cố ý hoặc vô ý Lỗi là nội dung biểu hiện của mặt chủ quan được phản ánh trong tất cả các cấu thành tội phạm

Trong trường hợp này, lỗi của C là lỗi cố ý gián tiếp Bởi vì:

Lỗi cố ý gián tiếp là lỗi của người khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó, tuy không mong muốn nhưng có ý thức để mặc cho hậu quả đó xảy ra (Điều 9 BLHS)

Trong trường hợp trên, C đã thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội thể hiện qua hành vi không hành động là không cứu giúp người đang gặp nguy hiểm đến tính mạng - hai cháu T và L đang bị rơi xuống chơi sắp chết đuối trong khi C hoàn toàn có đủ điều kiện để cứu giúp Đây là hành vi nguy hiểm cho xã hội và trái pháp luật hình sự C đã nhận thức rõ được hành vi của mình là hành vi nguy hiểm-thấy T và L đang trong tình trạng sắp chết đuối mà không cứu giúp và nhận thức trước được hậu quả của hành vi đó là T và L sẽ chết đuối (C đã nhận thấy rõ T và

L không biết bơi ) Mặc dù không mong muốn T và L sẽ chết nhưng C có ý thức để mặc cho hậu quả là cái chết của T và L xảy ra Có thể thấy:

- Về lí trí: C nhận thức được hành vi không cứu giúp T và L của mình là nguy hiểm, có thể dẫn đến cái chết của T và L nhưng vẫn không cứu giúp

- Về ý chí: C không mong muốn T và L phải chết nhưng nếu T và L chết cũng chấp nhận và để mặc cho việc đó xảy ra Điều đó thể hiện rõ qua hành động ngay khi T và L bị rơi xuống nước, C thấy T và L “đều không biết bơi, hai tay đập vẫy, chới với trên mặt nước” mà lại chỉ cách C khoảng 2m nhưng C đã không cứu ngay mà C lại bơi theo cứu con bò; đồng thời sau khi cứu bò và cột xe bò xong C cũng không quay lại tìm hai cháu T và L mà dắt bò về nhà ngay Như vậy, C hoàn toàn để mặc cho việc T và L chết đuối xảy ra

Như vậy, lỗi của C trong tình huống này là lỗi cố ý gián tiếp

3 Giả sử C là người chưa thành niên thì C có phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi đã thực hiện hay không? (2 điểm)

Điều 18 Bộ luật Dân sự 2005 quy định: “ Người từ đủ 18 tuổi trở lên là người chưa thành niên Người chưa đủ 18 tuổi là người chưa thành niên” Như vậy, Việt

Nam quy định tuổi của người chưa thành niên là dưới 18 tuổi và quy định riêng những chế định pháp luật đối với người chưa thành niên trong từng lĩnh vực cụ thể Đối với trường hợp này ta xét trong lĩnh vực luật hình sự

Ở tình huống trên, giả sử C là người chưa thành niên tức là C dưới 18 tuổi thì việc C có phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi trên hay không sẽ được chia làm hai trường hợp cụ thể:

* Trường hợp 1: Nếu C từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi thì C bắt buộc phải chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi đã thực hiện ở trên Vì căn cứ

theo khoản 1 Điều 12 BLHS quy định “Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm”.

* Trường hợp 2: Nếu C dưới 16 tuổi thì C không phải chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi đã thực hiện ở trên Bởi vì:

- Hành vi của C trong trường hợp trên đã vi phạm vào mục a khoản 2 Điều

102 BLHS “Người không cứu giúp là người đã vô ý gây ra tình trạng nguy hiểm”

(vì C mặc dù thấy hai cháu T và L đang ngồi trên xe bò nhưng cũng không bảo hai cháu xuống mà vẫn cố tình cho bò uống nước ở mép sông dễ sạt lở đất mặc dù biết như thế là nguy hiểm, đó là nguyên nhân dẫn đến T và L ngã xuống sông và chết đuối )

Khung hình phạt của khoản này là “bị phạt tù từ một đến năm năm” Như vậy,

mức cao nhất của khung hình phạt ở đây là năm năm Theo khoản 3 Điều 8 BLHS

về phân loại tội phạm thì đây là loại tội nghiêm trọng “tội phạm nghiêm trọng là tội gây nguy hại lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến bảy năm tù” Vậy tội mà C thực hiện ở đây là loại tội phạm nghiêm

trọng

- Mà theo khoản 2 Điều 12 BLHS quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình

sự “người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý và tội đặc biệt nghiêm trọng” Đồng

nghĩa với dưới 14 tuổi thì không phải chịu trách nhiệm hình sự với bất cứ tội nào Như vậy, với loại tội nghiêm trọng như đã phân tích ở trên thì với trường hợp C dưới 16 tuổi thì C sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi mình đã thực hiện

Trên đây là cách giải quyết tình huống đối với đề bài số 3 của em, em mong được sự góp ý từ các thầy cô để bài làm của em được hoàn thiện hơn

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.Luật hình sự Việt Nam 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009);

2.Giáo trình luật hình sự Việt Nam (tập 1), Trường đại học Luật Hà Nội, Nxb CAND, Hà Nội, 2009