BT lớn lý luận nhà nước và pháp luật tình trạng vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên ngày nay

Tuy nhiên, do đặc điểm phát triển về tâm, sinh lý của lứa tuổi này là nhân cách chưa hoàn chỉnh, nông nổi, dễ bị kích động, khó kiềm chế và đặc biệt là hiểu biết về pháp luật chưa sâu sắ

MỤC LỤC

Trang

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận

1.1 Khái niệm vi phạm pháp luật 2 1.2 Đặc điểm của vi phạm pháp luật

2 1.3 Cấu thành vi phạm pháp luật

3 1.4 Phân loại vi phạm pháp luật

3

2 Tình hình vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên hiện nay

2.1 Tội phạm ( vi phạm hình sự)

4 2.2 Vi phạm hành chính

5 2.3 Vi phạm dân sự

5 2.4 Vi phạm kỉ luật

6

3 Nguyên nhân

3.1 Nguyên nhân về mặt xã hội

6 3.2 Nguyên nhân từ phía gia đình

6 3.3 Nguyên nhân kinh tế

7

PHỤ LỤC 11

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong những năm qua, cùng với việc xây dựng chủ trương, chính sách phát triển trên tất cả các lĩnh vực, Đảng và Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm, chăm lo về mọi mặt cho trẻ em và người thành niên Phần lớn các em đáp ứng được sự mong mỏi của gia đình và xã hội, sống có lý tưởng, không ngừng tu dưỡng về đạo đức, nỗ lực học tập, tiếp thu kiến thức nhằm cống hiến sức lực, trí tuệ của mình cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Tuy nhiên, do đặc điểm phát triển về tâm, sinh lý của lứa tuổi này là nhân cách chưa hoàn chỉnh, nông nổi, dễ bị kích động, khó kiềm chế và đặc biệt là hiểu biết về pháp luật chưa sâu sắc, chưa toàn diện nên một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên ở độ tuổi chưa thành niên sống buông thả, đua đòi dẫn đến thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, thậm chí có nhiều trường hợp đã có hành vi phạm các tội phạm hình

sự - đã và đang là vấn đề gây nhức nhối trong xã hội

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Cơ sở lý luận

1.1 Định nghĩa vi phạm pháp luật

Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có lỗi do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

1.2 Đặc điểm của vi phạm pháp luật

Thứ nhất, vi phạm pháp luật là hành vi xác định của con người Vi phạm pháp luật trước hết là hành vi của con người hoặc là hoạt động của

các cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội Vi phạm pháp luật được chia làm hai loại là hành động ( chủ thể thực hiện hành vi bằng những thao tác nhất định) và không hành động ( chủ thể thực hiện nó bằng cách không tiến hành các thao tác nhất định)

Thứ hai, vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật Đây là những hành vi không làm những việc pháp luật yêu cầu; làm những việc mà pháp luật cấm…

Thứ ba, vi phạm pháp luật là hành vi có lỗi của chủ thể Lỗi là trạng thái tâm lí bên trong, tiêu cực của chủ thể đối với hành vi và hậu quả do hành vi của mình gây nên Lỗi là yếu tố chủ quan thể hiện thái độ của chủ thể đối với hành vi trái pháp luật của mình

Thứ tư, chủ thể thực hiện hành vi vi phạm pháp luật phải là người

có năng lực trách nhiệm pháp lí Năng lực trách nhiệm pháp lí là khả năng phải chịu trách nhiệm pháp lí của chủ thể đối với hành vi của mình

1.3 Cấu thành vi phạm pháp luật

Thứ nhất là mặt khách quan của vi phạm pháp luật Đây là những yếu tố biểu hiện ra bên ngoài của vi phạm pháp luật Mặt khách quan của

vi phạm pháp luật bao gồm hành vi trái pháp luật, hậu quả, mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả, thời gian thực hiện hành vi…

Thứ hai là mặt chủ quan của vi phạm pháp luật Đây là những biểu hiện tâm lí bên trong của chủ thể vi phạm pháp luật Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật bao gồm lỗi của chủ thể vi phạm pháp luật ( lỗi cố ý và lỗi vô ý), động cơ vi phạm và mục đích vi phạm

Thứ ba là chủ thể của vi phạm pháp luật Chủ thể của vi phạm pháp luật có thể là cá nhân hoặc tổ chức có năng lực trách nhiệm pháp lí; xác định trách nhiệm pháp lí dựa vào độ tuổi, khả năng nhận thức, xác lập, kiểm soát hành vi, tình trạng sức khỏe…

Thứ tư là khách thể của vi phạm pháp luật Đây là những quan hệ

xã hội được pháp luật bảo vệ nhưng bị chủ thể vi phạm pháp luật xâm phạm

1.4 Phân loại vi phạm pháp luật

Hiện tượng vi phạm pháp luật rất đa dạng, do vậy cũng có rất nhiều cách để phân loại chúng ( căn cứ vào đối tượng, căn cứ vào mức độ nguy hiểm cho xã hội của vi phạm pháp luật, căn cứ vào tính chất và đặc điểm của chủ thể, khách thể vi phạm pháp luật)

Thông thường, chúng ta căn cứ vào tính chất và đặc điểm của chủ thể, khách thể vi phạm pháp luật để chia vi phạm pháp luật thành bốn nhóm cơ bản sau:

Thứ nhất, tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được pháp luật hình sự quy định, do chủ thể có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội…

Thứ hai, vi phạm hành chính là hành vi do các chủ thể có năng lực trách nhiệm hành chính thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm các quy tắc quản lí nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính

Thứ ba, vi phạm dân sự là những hành vi trái pháp luật, có lỗi do các chủ thể có năng lực trách nhiệm dân sự thực hiện, xâm hại tới những quan hệ tài sản, quan hệ nhân than có liên quan tới tài sản, quan hệ phi tài sản…

Thứ tư, vi phạm kỉ luật là những hành vi có lỗi của những chủ thể

có năng lực trách nhiệm kỉ luật trái với những quy định pháp luật xác lập trật tự trong cơ quan, tổ chức của nhà nước

2 Tình hình vi phạm pháp luật của thanh, thiếu niên Việt

Nam hiện nay

2.1 Tội phạm ( vi phạm hình sự)

Theo Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Quý Ngọ: Tình hình tội phạm năm 2011 vẫn diễn biến phức tạp với gần 75.000 vụ phạm tội các loại Trong đó, nổi lên là tội phạm giết người; cướp, cướp giật tài sản; tội phạm hoạt động theo kiểu xã hội đen: đâm thuê, chém mướn, bảo kê, xiết

nợ, đòi nợ thuê… Tội phạm vị thành niên cũng tăng với gần 12.000 thanh thiếu niên phạm tội Đáng chú ý, tội phạm trộm cắp xảy ra nhiều, chiếm 51% tổng số vụ phạm pháp hình sự, phát sinh nhiều vụ sử dụng công nghệ cao trộm cắp tiền trong tài khoản cơ quan, cá nhân, trạm ATM Tội phạm sử dụng vũ khí quân dụng tăng 68,6% (500 vụ) với hành vi gây án ngày càng nghiêm trọng, manh động và liều lĩnh Đáng lo ngại là nhiều đối tượng hình sự trong các băng nhóm đã triệt phá trước đây có biểu hiện hoạt động trở lại dưới hình thức thành lập doanh nghiệp, dịch vụ, nhà hàng, vũ trường, quán bar, cầm đồ để cho vay nặng lãi, tổ chức bảo

kê hoạt động cờ bạc, cá độ bóng đá

Đối tượng phạm tội ngày càng trẻ hóa và hành vi phạm tội cũng như tính chất mức độ phạm tội ngày càng nghiêm trọng hơn (Theo thổng

kế của Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, trong 6 tháng đầu năm

2011, Cục đã xử lý 15.000 vụ phạm pháp hình sự, xử lý trên 22.000 đối tượng, trong đó có hơn 75% là thanh thiếu niên) Nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng như vụ án Lê Văn Luyện tại Bắc Giang, vụ án Đào Văn Tài tại Vĩnh Phúc,

Một ví dụ điển hình, đó là: Ngày 20-9, Tòa án nhân dân Thành phố

Hồ Chí Minh xét xử sơ thẩm đã tuyên phạt Nguyễn Văn Dư ( sinh năm

1995, học sinh Trường Trung học nghề Nam Sài Gòn, quận 8) 8 năm tù

về tội giết người Nguyên nhân dẫn đến việc phạm tội của Dư chỉ vì muốn chứng tỏ mình trước mặt bạn bè Nghe N.H.N là bạn học cùng Trường Trung học nghề Nam Sài Gòn, kể về chuyện N.P.N.U, bạn bè quen biết từ trước có mâu thuẫn và bị Đ.H.T (Trường THPT Lê Thị Hồng Gấm, quận 3) đòi đánh, Dư nói với N để Dư đi gặp nhóm của T giảng hòa Trước khi đi, Dư về nhà lấy theo con dao lê giấu trong cặp để đề phòng bị đánh Đến nơi, Dư thấy T đi cùng bạn nên xuống xe hỏi: “Bữa hôm trước, bạn ngoắt và chửi ai vậy?’’ Không thèm trả lời, T xông vào đánh kẻ dám can thiệp vào chuyện người khác Dư rút dao đâm một nhát vào ngực trái của T gây tử vong

Ví dụ trên cho chúng ta thấy tình hình vi phạm pháp luật của thanh, thiếu niên hiện nay ngày càng nghiêm trọng hơn với các vụ án phức tạp

và tần số các vụ việc ngày càng lớn

2.2 Vi phạm hành chính

Cùng với vi phạm hình sự, vi phạm hành chính trong độ tuổi thanh thiếu niên hiện nay cũng ngày càng gia tăng, điển hình là các vụ vi phạm luật giao thông đường bộ của học sinh, sinh viên tăng đột biến trong những năm gần đây Theo thống kê của công an Thành phố Hồ Chí Minh, trong năm học 2010 - 2011 và 2011 - 2012 có 972 trường hợp học sinh vi phạt luật giao thông Còn từ tháng 9/2012 đến nay, con số này là 240 trường hợp

Theo số liệu từ Phòng Cảnh sát giao thông Công an Thành phố Hà Nội cho biết: Khảo sát bình quân mỗi trường có trên 40 học sinh điều khiển xe môtô đi học hàng ngày, phần lớn không có Giấy phép lái xe Tình hình học sinh vi phạm Luật Giao thông trên địa bàn 10 quận nội thành cho thấy, khoảng trên dưới 5.000 học sinh hàng ngày điều khiển xe môtô tham gia giao thông thường vi phạm Trật tự an toàn giao thông với các lỗi như: Điều khiển xe mô tô không có giấy phép lái xe; không đội

mũ bảo hiểm; chở quá số người quy định; vượt đèn đỏ; lạng lách, đánh võng; đi vào đường cấm, đường ngược chiều Những vi phạm này, học sinh thường dùng nhiều hình thức để trốn tránh cảnh sát giao thông và các lực lượng chức năng xử lý vi phạm như: Khi phát hiện học sinh vi phạm, ghi hình thì số học sinh thường quay đầu xe hoặc rẽ vào các ngõ nhỏ, tăng tốc vượt lên để tránh việc bị xử lí Tình hình gây tai nạn giao thông liên quan đến học sinh độ tuổi dưới 18 tuổi chiếm tỉ lệ khá cao Theo Đại tá Nguyễn Đức Chung, Phó Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội: Tại địa bàn Hà Nội những năm qua vẫn thường xảy ra tình trạng một số thanh niên, trong đó có học sinh

tụ tập nhau tổ chức đua xe trái phép tại một số tuyến phố, thường diễn ra vào các dịp lễ hội, tết, các giải bóng đá Công an thành phố đã bắt giữ,

xử lý hình sự 8 vụ, 67 bị can về các hành vi đua xe, gây rối trật tự công cộng (trong đó có 24 học sinh) tham gia

2.3 Vi phạm dân sự

Số lượng các vụ vi phạm dân sự trong lứa tuổi thanh thiếu niên hiện nay cũng tăng lên một cách nhanh chóng Theo thống kê, năm 2011, Thành phố Hồ Chí Minh xảy ra 2.764 vụ trộm cắp, trong đó trộm cắp xe máy chiếm 1.360 vụ (giảm 389 vụ so với năm trước) Hai tháng đầu năm

2012 xảy ra 388 vụ trộm cắp thì trộm cắp xe máy chiếm 171 vụ Như vậy, trung bình mỗi tháng xảy ra trên dưới 100 vụ mất trộm xe máy và mỗi ngày tối thiểu phải có khoảng 3 - 4 xe bị mất cắp

Một ví dụ cụ thể, đó là N.T.Cường ( 25 tuổi, Bến Tre), là sinh viên năm 2 trường Đại học Tây Đô Năm 2006, tại quán Internet, Cường quen với anh Huy ( là Việt kiều Úc) Năm 2009, anh Huy về thăm quê và trú tại huyện Chợ Lách, Bến Tre Đúng lúc này, Cường không có tiền đóng học phí, nhiều lần nhà trường nhắc nhở 1/2/2009, Cường đến nhà anh Huy chơi và ở lại đêm 2/2/2009, lợi dụng lúc anh Huy đi vắng, tủ không khóa, Cường đã lấy đi của anh 1 chiếc điện thoại nokia trị giá 500.000 đồng

Vụ việc trên đã cảnh báo tình trạng trộm cắp vi phạm dân sự trong giới trẻ ngày nay, đặc biệt là đối tượng sinh viên

2.4 Vi phạm kỉ luật

Cùng với vi phạm hình sự, hành chính, dân sự, vi phạm kỉ luật trong thanh thiếu niên hiện nay cũng là một vấn đề nhức nhối trong toàn xã hội Theo thống kê, trong đợt 1 kì thi Đại học năm 2012 vừa qua, toàn quốc có

129 thí sinh vi phạm Quy chế bị xử lý kỷ luật, tăng 3 trường hợp so với cùng kỳ 2011 (khiển trách 27; cảnh cáo 6; đình chỉ 92 và 4 thí sinh đến muộn không được dự thi Bên cạnh đó, ở trong đợt 2 kì thi Đại học 2012

đã có 203 thí sinh vi phạm Quy chế bị xử lý kỷ luật (khiển trách 36; cảnh cáo 7; đình chỉ 160), trong số thí sinh bị đình chỉ thi có 56 thí sinh bị đình

chỉ do mang điện thoại di động vào phòng thi Có thể thấy, số lượng thí sinh vi phạm kỉ luật, vi phạm Quy chế của kì thi đã tăng một cách rất nhanh trong đợt 2 so với đợt 1 của kì thi tuyển sinh Đại học 2012

3 Nguyên nhân

3.1 Nguyên nhân về mặt xã hội

Nền kinh tế phát triển làm cho xã hội có nhiều biến đổi, trong đó là

sự xuất hiện của các loại hình kinh doanh như các quán internet, các câu lạc bộ bia, vũ trường, quán bar… Những khu vực này nếu không được sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước thì sẽ ảnh hưởng không tốt đến giới trẻ hiện nay nhân cách và việc hoàn thiện nhân cách của trẻ em bị méo mó,

mà trẻ vị thành niên thường rất hiếu động, thích thể hiện, tò mò, muốn tìm hiểu khám phá, thích đua đòi

3.2 Nguyên nhân từ phía gia đình

Trong xã hội hiện nay, một số bậc phụ huynh không có nhiều thời gian để quan tâm, chăm sóc đến con em của mình Vì vậy, chúng sẽ cảm thấy mình bị lạc long và bị bỏ rơi nên nên lao vào con đường nghiện game online, các trò chơi điện tử, các tệ nạn xã hội… với mục đích tìm các cảm giác lạ, tìm các niềm vui mới trong xã hội vốn đã đầy rẫy sự phức tạp với vô vàn các tác động xấu

3.3 Nguyên nhân kinh tế

Xã hội càng phát triển thì sự chênh lệch về giàu nghèo ngày càng lớn, trong khi đó lạikhông điều chỉnh được tỷ lệ di dân tự do từ các vùng nông thôn lên các thành phố lớn để làm ăn và sinh sống với nhiều ngành nghề khác nhau đã tạo ra các sức ép lớn gây mất trật tự trị an, tình hình các tội phạm về trộm cắp tài sản, buôn bán ma tuý, mại dâm… ngày càng gia tăng

4 Biện pháp phòng chống

Một là: Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; vận động toàn dân tham gia phòng, chống tội phạm và bài trừ tệ nạn xã hội, nhất là công tác giáo dục nhân cách, đạo đức, văn hoá cho thanh, thiếu niên đến tận cơ

sớ gắn với việc thực hiện các chương trình phát triển kinh tế văn hoá

-xã hội của địa phương

Hai là: Cần phải tiếp tục nghiên cứu, đa dạng hóa các hình thức giáo dục pháp luật cho thanh thiếu niên như: Thường xuyên tổ chức các buổi nói chuyện pháp luật; sinh hoạt chuyên đề pháp luật; sinh hoạt ngoại khóa pháp luật; sinh hoạt câu lạc bộ Thanh thiếu niên với pháp luật; xây dựng các chuyên trang, chuyên mục pháp luật cho Thanh thiếu niên với nội dung thiết thực, sinh động, phong phú trên các phương tiện báo chí, truyền thông…

Lực lượng báo cáo viên pháp luật cho Thanh thiếu niên cần phải được lựa chọn kỹ càng từ những người làm công tác đoàn, những người

có trình độ pháp lý cao; lực lượng này phải được bồi dưỡng kỹ năng, phương pháp phù hợp; việc giáo dục pháp luật phải gắn liền với nhu cầu

và đặc điểm tâm lý của các em Báo cáo viên pháp luật phải chủ động, tận tâm, đi sâu, cập nhật mọi động thái trong đời sống, sinh hoạt, học tập của Thanh thiếu niên để kịp thời có những định hướng hành vi pháp lý cho giới trẻ

Trung tâm Trợ giúp pháp lý và các chi nhánh của Trung tâm cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể xã hội để thực hiện trợ giúp pháp lý cho Thanh thiếu niên Mà đặc biệt là cử người bào chữa, đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các em thuộc diện người được trợ giúp pháp lý tại các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn

Ba là: Các cơ quan Nhà nước, cơ quan bảo vệ pháp luật, nhà trường; các hội, đoàn thể, tổ chức xã hội và toàn dân phải có trách nhiệm cao trong phòng ngừa, ngăn chặn thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật Giữa gia đình, nhà trường và xã hội; các cấp, các ngành,

đoàn thể, tổ chức xã hội cần có sự phân công trách nhiệm rõ ràng và phối hợp đồng bộ để quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên và học sinh, sinh viên

Bốn là: Chính quyền các cấp cần củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức đoàn, đội, hội ở cơ sở, nhất là ở các tổ dân phố, cụm dân cư để quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên; tạo môi trường để các em có điều kiện vui chơi, giải trí lành mạnh

Năm là: Điều tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm Phát động phong trào toàn dân lên án, tố giác tội phạm; cảm hoá, giáo dục, cải tạo người phạm tội tại gia đình và cộng đồng Tăng cường quản lý các cơ sở kinh doanh văn hoá và dịch vụ văn hoá, không để văn hoá phẩm đồi trụy, độc hại xâm nhập vào thanh, thiếu niên, học sinh

Sáu là: Tăng cường và nêu cao vai trò quản lý, giáo dục của gia đình trong công tác phòng ngừa trẻ em phạm tội và mắc các tệ nạn xã hội bằng cách: lựa chọn phương pháp giáo dục đúng, tăng cường trách nhiệm trong giáo dục và quản lý con cái; Hoàn thiện cấu trúc gia đình, để gia đình thực sự là tổ ấm cho các em lớn khôn và trưởng thành; Đảm bảo đời sống kinh tế gia đình để thanh, thiếu niên có được những điều kiện sống tối thiểu như ăn, ở, mặc, sinh hoạt, học hành Mỗi gia đình cần phải thực hiện tối đa vai trò của mình, thực sự là “tế bào của xã hội”, đồng thời chủ động phối hợp chặt chẽ với nhà trường, các tổ chức đoàn thể trong việc định hướng, giáo dục pháp luật cho con em mình Khi có con em vi phạm pháp luật thì gia đình cần phối hợp chặt chẽ với nhà trường, chính quyền, các cơ quan bảo vệ pháp luật và các tổ chức trợ giúp pháp lý để có biện pháp giáo dục, giúp đỡ thích hợp

KẾT LUẬN

Có thể nói, tình trạng vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên ngày nay ngày càng phức tạp, đòi hỏi công tác quản lí của các cơ quan chức năng cần chặt chẽ hơn nữa giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý cho Thanh thiếu niên hiện nay là một nhiệm vụ hết sức quan trọng và cấp