Công ty a (trụ sở chính ở hà nội) kinh doanh đồ thủ công mỹ nghệ, muốn có sự hiện diện trên thị trường miền trung để dần mở rộng hoạt kin

Theo Luật thương mại 2005 LTM 2005, hoạt động trung gian thương mại là hoạt động của thương nhân để thực hiện các giao dịch thương mại cho một hoặc một số thương nhân được xác định và ba

TM2.NT1 - 2

Công ty A (trụ sở chính ở Hà Nội) kinh doanh đồ thủ công mỹ nghệ, muốn có sự hiện diện trên thị trường miền Trung để dần mở rộng hoạt kinh doanh tại đây, song không muốn mở chi nhánh hay văn phòng đại diện do băn khoăn về vấn đề kinh phí còn hạn chế

1 Tư vấn cho công ty A giải pháp tiết kiệm nhất để thực hiện được ý định trên đây

2 Trong trường hợp này, hãy tư vấn cho Công ty A lựa chọn một loại hợp đồng phù hợp, hãy trình bày đặc điểm pháp lý của hợp đồng đó

3 Phân tích để thấy rõ, Công ty B, đối tác ký kết hợp đồng với Công ty A trong quan hệ thương mại trên đây, có cần thiết phải có đăng ký kinh doanh đồ thủ công mỹ nghệ hay không? Tại sao?

4 Phân tích phạm vi trách nhiệm của công ty B đối với công ty A và đối với khách hàng (nếu có)

MỤC LỤC A.

CƠ SỞ LÝ LUẬN 2

I KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG TRUNG GIAN THƯƠNG MẠI 2

II CÁC HÌNH THỨC TRUNG GIAN THƯƠNG MẠI 2

1 Đại diện cho thương nhân 2

2 Môi giới thương mại: 3

3 Ủy thác mua bán hàng hóa: 3

4 Đại lý thương mại: 3

B.GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG 4

1.Tư vấn cho công ty A giải pháp tiết kiệm nhất để thực hiện được ý định trên đây 4

2.Trong trường hợp tư vấn cho Công ty A lựa chọn ký kết một hợp đồng, hãy trình bày đặc điểm pháp lý của hợp đồng đó 8

3.Phân tích để thấy rõ, Công ty B, đối tác ký kết hợp đồng với Công ty A trong quan hệ thương mại trên đây, có cần thiết phải có đăng ký kinh doanh đồ thủ công mỹ nghệ hay không? Tại sao? 12

4 Phân tích phạm vi trách nhiệm của công ty B đối với công ty A và đối với khách hàng (nếu có) 14

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

BÀI LÀM

A CƠ SỞ LÝ LUẬN.

I KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG TRUNG GIAN THƯƠNG MẠI.

Trong nền kinh tế sản xuất hàng hóa, hoạt động trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa các thương nhân thông qua mua bán là điều kiện quan trọng cho sự tồn tại và phát triển của

xã hội Khi giao dịch hàng hóa trên thị trường, tùy thuộc vào từng đối tượng giao dịch, thời gian giao dịch, thị trường cũng như tính chất, thời cơ của từng thương vụ, thương

nhân có thể lựa chọn phương thức giao dịch cho phù hợp Theo Luật thương mại 2005 (LTM 2005), hoạt động trung gian thương mại là hoạt động của thương nhân để thực hiện các giao dịch thương mại cho một hoặc một số thương nhân được xác định và bao gồm hoạt động đại diện cho thương nhân, môi giới thương mại, ủy thác mua bán hàng hóa và đại lí thương mại.

Khi sử dụng hình thức trung gian thương mại thì thương nhân không cần phải mở chi nhánh hay văn phòng của mình nữa Với hình thức này thì thương nhân trung gian thường hiểu biết, nắm vững tình hình thị trường, pháp luật và tập quán địa phương Do

đó, họ có khả năng đẩy mạnh việc giao lưu buôn bán, hạn chế rủi ro và nhiều khi mua bán được hàng hóa, cung ứng dịch vụ với giá cả có lợi hơn cho bên thuê dịch vụ của họ Thương nhân trung gian thường là những tổ chức, cá nhân có những điều kiện nhất định

về cơ sở vật chất, đội ngũ nhân việc thực hiện các giao dịch kinh doanh chuyên nghiệp, như thế sẽ giảm bớt được các chi phí để mở rộng phát triển kinh doanh Cũng từ đó, các nhà kinh doanh có thể hình thành mạng lưới buôn bán, tiêu thụ, cung cấp các loại dịch vụ trên một phạm vi rộng, tạo điều kiện cho việc chiếm lĩnh và mở rộng thị trường, đồng thời hoạt động trung gian thương mại giúp cho khối lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường tăng lên, giao lưu kinh tế giữa các địa phương được đẩy mạnh

II CÁC HÌNH THỨC TRUNG GIAN THƯƠNG MẠI.

1 Đại diện cho thương nhân.

Theo Điều 141 LTM 2005 thì đại diện cho thương nhân là việc một thương nhân

nhận ủy nhiệm (gọi là bên đại diện) của thương nhân khác (gọi là bên giao đại diện) để

thực hiện các hoạt động thương mại với danh nghĩa, theo sự chỉ dẫn của thương nhân đó

và được hưởng thù lao về việc đại diện Trong trường hợp thương nhân cử người của

mình làm đại diện cho mình thì áp dụng quy định tại Điều 139 BLDS 2005 Quan hệ đại

diện cho thương nhân phát sinh giữa các bên đại diện và bên giao đại diện Nội dung được quy định trong hợp đồng với phạm vi một phần hoặc toàn phần Hợp đồng này là một dạng của hợp đồng ủy quyền trong dân sự Nghĩa vụ của bên đại diện được quy định

tại Điều 145 LTM Nghĩa vụ của bên giao đại diện được quy định tại Điều 146 LTM.

2 Môi giới thương mại:

Môi giới thương mại là hoạt động thương mại, theo đó một thương nhân làm trung gian (gọi là bên môi giới) cho các bên mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ (gọi là bên được môi giới) trong việc đàm phán, giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa, dịch vụ và được hưởng thù lao theo hợp đồng môi giới Chủ thể của môi giới thương mại là bên môi giới và bên được môi giới, trong đó bên môi giới phải là thương nhân và phải có giấy phép đăng kí kinh doanh môi giới ngành nghề cần môi giới đó Nội dung bao gồm tìm kiếm và cung cấp thông tin cần thiết về đối tác cho bên được môi giới, tiến hành các hoạt động giới thiệu về hàng hóa, dịch vụ cần môi giới,…Quan hệ môi giới thương mại được thực hiện trên cơ sở hợp đồng môi giới thương mại Quyền và nghĩa vụ của bên môi giới

và bên được môi giới lần lượt được quy định tại Điều 151 và Điều 152 LTM.

3 Ủy thác mua bán hàng hóa:

Ủy thác mua bán hàng hóa là hoạt động thương mại, theo đó bên nhận ủy thác thực hiện việc mua bán hàng hóa với danh nghĩa của mình theo những điều kiện đã thỏa thuận với bên ủy thác và được nhận thù lao ủy thác Quan hệ ủy thác hàng hóa được thiết lập giữa bên ủy thác và nhận ủy thác hàng hóa Nội dung của hoạt động ủy thác mua bán hàng hóa bao gồm việc giao kết, thực hiện hợp đồng ủy thác giữa các bên Việc ủy thác mua bán hàng hóa được thiết lập và đảm bảo bằng hợp đồng Quyền và nghĩa vụ của bên

ủy thác và bên nhận ủy thác được lần lượt quy định tại Điều 162, 163, 164, 165 LTM.

4 Đại lý thương mại:

Đại lý thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên giao đại lý và bên đại lý thỏa thuận việc bên đại lý nhân danh chính mình mua, bán hàng hóa cho bên giao đại lý hoặc cung ứng dịch vụ của bên giao đại lý cho khách hàng để hưởng thù lao Quan hệ đại

lý mua bán hàng hóa phát sinh giữa bên giao đại lý và bên đại lý Nội dung của hoạt động đại lý bao gồm việc giao kết, thực hiện hợp đồng đại lý giữa các bên đại lý và bên giao đại lý và giao kết, thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa, hoặc cung ứng dịch vụ giữa bên đại lý với bên thứ ba theo yêu cầu của bên giao đại lý Quan hệ đại lí thương mại được thực hiện bằng hợp đồng giữa thương nhân làm đại lý và thương nhân giao đại lý

Quyền và nghĩa vụ của bên giao đại diện và bên đại diện lần lượt được quy định tại Điều

172, 173, 174, 175 LTM.

B GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

1 Tư vấn cho công ty A giải pháp tiết kiệm nhất để thực hiện được ý định trên đây.

Công ty A trụ sở chính ở Hà Nội, kinh doanh đồ thủ công mỹ nghệ, muốn có sự hiện diện trên thị trường miền Trung để dần mở rộng hoạt động kinh doanh ở đây, song không muốn mở chi nhánh hay văn phòng đại diện do băn khoăn về vấn đề kinh phí còn hạn chế Do vậy, để thực hiện được ý định mở rộng sản xuất kinh doanh với giải pháp tiết

kiệm nhất thì công ty A sẽ phải lựa chọn một trong số các hoạt động trung gian thương mại để tiếp cận người tiêu dùng một cách nhanh chóng hơn và hạn chế rủi ro.

LTM 2005 quy định các loại trung gian thương mại sau: đại diện cho thương nhân, môi giới thương mại, ủy thác mua bán hàng hóa, đại lí thương mại Vậy, trong các

hình thức trung gian thương mại trên, loại hình trung gian nào là ít chi phí nhất và phù hợp nhất với trường hợp của công ty A, bài viết sau đây sẽ làm rõ

Thứ nhất, hình thức trung gian đại diện cho thương nhân.

Theo Điều 141 LTM 2005, đại diện cho thương nhân là việc một thương nhân nhận uỷ nhiệm (gọi là bên đại diện) của thương nhân khác (gọi là bên giao đại diện) để thực hiện các hoạt động thương mại với danh nghĩa, theo sự chỉ dẫn của thương nhân đó

và được hưởng thù lao về việc đại diện. Trong quan hệ đại diện thương mại, bên đại diện thực hiện hoạt động thương mại với danh nghĩa và vì lợi ích của bên giao đại diện Các hoạt động thương mại bên đại diện được giao thường là tìm kiếm các cơ hội kinh doanh, lựa chọn bên thứ ba có nhiều khả năng trở thành đối tác kinh doanh của bên giao đại diện, tiến hành giao kết hợp đồng với bên thứ ba Trong phạm vi đại diện, bên đại diện thực hiện các hoạt động thương mại nói trên nhân danh bên giao đại diện chứ không được nhân danh mình Công ty A (trụ sở chính ở Hà Nội) muốn có sự hiện diện của mình ở thị trường miền Trung để dần mở rộng hoạt động kinh doanh ở đây, và không muốn mở chi nhánh hay văn phòng đại diện do vấn đề kinh phí thì lựa chọn phương án ký hợp đồng đại diện thương mại với một thương nhân khác (thương nhân B) tại miền Trung là hợp lý Bởi với hợp đồng đại diện, thương nhân B (bên đại diện) sẽ nhân danh công ty A thực hiện hoạt động thương mại, nên công ty A có thể xuất hiện trên thị trường miền Trung Mặt khác, phương án ký hợp đồng đại diện thương mại với công ty B cũng tiết kiệm chi

phí rất nhiều so với mở chi nhánh hay văn phòng đại diện Qua đó, ta thấy hình thức đại diện cho thương nhân khá hợp lý với yêu cầu của công ty A.

Thứ hai, hình thức trung gian môi giới thương mại có phải là lựa chọn tốt?

Trong hoạt động môi giới thương mại, bên môi giới không được nhân danh bên được môi giới để giao dịch với bên thứ ba và thường không đứng ra để giao kết các hợp đồng với bên thứ ba, mà sau khi được bên môi giới giới thiệu, các bên được môi giới trực tiếp giao kết hợp đồng với nhau Như vậy, bên môi giới chỉ là bên giúp các bên được môi giới tiếp xúc, hiểu biết về nhau; do đó quan hệ giữa bên môi giới và bên được môi giới có thể là quan hệ theo từng vụ việc hoặc quan hệ lâu dài theo nhu cầu tìm kiếm cơ hội để giao kết hợp đồng thương mại của bên được môi giới Nếu sử dụng biện pháp này, công

ty A vẫn phải trực tiếp kí kết hợp đồng với bên thứ ba Do trụ sở ở Hà Nội mà muốn mở rộng thị trường tại miền Trung thì công ty A ngoài thù lao môi giới còn phải tốn các chi phí phục vụ cho việc trực tiếp kí hợp đồng với bên thứ 3 Như vậy, theo đánh giá của

nhóm môi giới thương mại sẽ không phải là hình thức trung gian phù hợp với tiêu chí

mà công ty A đặt ra.

Thứ ba, hình thức trung gian ủy thác mua bán hàng hóa.

Trong quan hệ ủy thác mua bán hàng hóa, bên nhận ủy thác nhân danh chính mình

để giao dịch với bên thứ ba Do đó, mặc dù hoạt động vì lợi ích của bên uỷ thác nhưng bên nhận uỷ thác không phải là đại diện cho bên uỷ thác trong các quan hệ với bên thứ ba.Quan hệ uỷ thác thường phát sinh trong từng vụ việc cụ thể, thời gian tồn tại không dài và bên uỷ thác sẽ có ít quyền kiểm soát hoạt động của bên nhận uỷ thác hơn so với

bên giao đại diện trong quan hệ đạị diện cho thương nhân Đồng thời, theo LTM 2005

hoạt động uỷ thác chỉ được thực hiện trong lĩnh vực mua bán hàng hoá Như vậy, với hình thức ủy thác, thương nhân B nhận ủy thác của công ty A không nhân danh công ty A thực hiện hoạt động thương mại như hình thức đại diện Hoạt động ủy thác cũng chỉ bó hẹp trong việc thực hiện mua bán hàng hóa Như vậy việc xác lập hợp đồng cung ứng dịch vụ và các hoạt động thương mại khác không được thực hiện Mục đích mở rộng thị trường của công ty A không được thực hiện hiệu quả Việc giám sát của công ty A với

bên nhận ủy thác cũng không thể chặt chẽ Vậy, ủy thác mua bán hàng hóa cũng không

phải là hình thức trung gian phù hợp.

Thứ tư, có nên lựa chọn đại lý thương mại?

Trong quan hệ đại lý thương mại, bên đại lý nhân danh chính mình và trực tiếp thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ với bên thứ ba Đại lý thương mại cũng được mở rộng trong cả hoạt động mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ Tuy nhiên, đại lý chỉ là người nhận hàng rồi tiếp tục bán cho bên thứ ba Chỉ khi hàng hóa được bán, quyền sở hữu hàng hóa mới chuyển từ bên giao đại lý cho bên đại lý Như vậy, việc bán được hàng hay không phụ thuộc rất nhiều vào bên đại lý Nếu bên đại lý thực hiện kém hiệu quả sẽ dẫn đến hàng tồn kho, giảm chất lượng Điều này sẽ ảnh hưởng đến việc kinh doanh của công ty A Mặt khác, hình thức đại lý trung gian thường chú trọng tới việc bán hàng hơn là cung ứng các dịch vụ thương mại Như vậy, nếu chọn hình thức trung gian là đại lý thương mại thì hiểu đơn giản nhất là công ty A chọn người làm nhiệm

vụ bán hàng thay mình chứ mục tiêu ban đầu của công ty sẽ không đạt được Vậy, đại lý

thương mại cũng sẽ không được nhóm lựa chọn là hình thức trung gian hợp lý nhất cho công ty A.

Như vậy, qua phân tích trên theo quan điểm của nhóm, đại diện cho thương nhân

là hình thức trung gian được đánh giá là giải pháp hữu hiệu và tiết kiệm để công ty A thực hiện ý định mở rộng thị trường kinh doanh của mình Lý do nào khiến nhóm lựa chọn đại diện cho thương nhân mà không phải là hình thức trung gian khác? Bởi lẽ giải pháp này có những ưu điểm vượt trội so với các hình thức còn lại Cụ thể như sau:

Thứ nhất, bản chất của hoạt động đại diện thương mại là bên giao đại diện ủy

quyền cho bên đại diện thay mặt và nhân danh bên giao đại diện thực hiện một số giao dịch thương mại và bên đại diện sẽ được hưởng thù lao sau khi hoàn thành công việc được giao Trong hoạt động đại diện thương mại, sự đại diện là yếu tố cơ bản, bên đại diện (bên được uỷ quyền) không hành động cho mình, không nhân danh mình mà nhân danh và vì lợi ích của bên uỷ quyền (bên giao đại diện) Trong phạm vi được uỷ quyền, bên đại diện hành động trên danh nghĩa, vị trí của bên giao đại diện, vì vậy, khi bên đại diện giao dịch với bên thứ ba (trong phạm vi được uỷ quyền) thì về mặt pháp lý được xem như chính bên giao đại diện giao dịch với bên thứ ba Như vậy, với việc công ty A

ủy quyền cho một thương nhân khác, thương nhân này sẽ thực hiện hành vi trên danh nghĩa của công ty A, vì lợi ích của công ty A Họ thường hiểu biết, nắm vững tình hình thị trường, pháp luật và tập quán địa phương Do đó, họ có khả năng đẩy mạnh giao lưu buôn bán, hạn chế rủi ro, cung ứng dịch vụ với giá cả có lợi hơn cho bên đại diện Có sự ràng buộc khá chặt chẽ giữa công ty A và bên đại diện

Thứ hai, hoạt động đại diện cho thương nhân có phạm vi rộng bao gồm tìm kiếm

các cơ hội kinh doanh cho thương nhân giao đại diện và được tiến hành trong suốt thời gian đại diện, không giới hạn vào một vụ việc cụ thể mà tồn tại trong quan hệ hợp tác lâu dài giữa hai bên Bên đại diện có thể được ủy quyền tiến hành các hoạt động nghiên cứu thị trường, lựa chọn đối tác, đàm phán, giao kết hợp đồng với bên thứ ba trên danh nghĩa của bên giao đại diện Cùng một lúc, bên đại diện có thể tiến hành hoạt động này cho nhiều thương nhân trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác Như vậy, khi công ty A ủy

quyền cho thương nhân khác đại diện thực hiện các hành vi thương mại Bên đại diện sẽ tiến hành các hoạt động tìm kiếm, xác lập quan hệ mua bán, cung ứng dịch vụ thương mại với bên thứ ba Bên thương nhân có thể cùng lúc lựa chọn, giao kết hợp đồng với nhiều đối tác trên danh nghĩa của công ty A Vì vậy, hàng hóa của công ty A sẽ nhanh chóng lan rộng ra thị trường mà không phải tốn nhiều chi phí cho việc giao dịch trực tiếp với từng đối tác

Thứ ba, hoạt động đại diện rất có lợi cho cả bên giao đại diện và bên thứ ba, ở chỗ:

bên giao đại diện vẫn có thể mở rộng hoạt động kinh doanh với bên thứ ba mà không cần quan hệ trực tiếp với họ, còn bên thứ ba thì rất yên tâm tin tưởng rằng mình đã quan hệ với bên giao đại diện (thường là bên có uy tín trong kinh doanh) thông qua bên đại diện Khi thương nhân đại diện cho công ty A kí kết các hợp đồng với bên thứ ba, thương hiệu, danh tiếng của công ty A sẽ đến với các đối tác Qua khâu trung gian này, việc ký kết hợp đồng với các đối tác tại thị trường mới – miền Trung sẽ dễ dàng hơn Công ty A không phải tốn các chi phí để tìm hiểu thị trường, ký kết hợp đồng, cung ứng dịch vụ tại thị trường mới Chi phí thù lao cho bên đại diện cũng nhỏ hơn rất nhiều so với các chi phí

mở rộng , phát triển thị trường khi công ty A lập chi nhánh, trụ sở hay sử dụng các hình thức trung gian khác

Thứ tư, so với các hình thức trung gian thương mại khác, đại diện cho thương

nhân có những ưu thế vượt trội hơn đáp ứng mục tiêu mở rộng thị trường, tiết kiệm chi phí của công ty A

 Kết luận: đại diện cho thương nhân là phương án tiết kiệm và có hiệu

quả nhất cho công ty A

Tuy nhiên, cũng phải lưu ý rằng việc tiết kiệm chi phí cho công ty còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thù lao trung gian, đặc điểm thị trường, chi phí vận chuyển… mà công ty A cần phải tính toán để hoạt động kinh doanh có hiệu quả nhất

2 Trong trường hợp tư vấn cho Công ty A lựa chọn ký kết một hợp đồng, hãy trình bày đặc điểm pháp lý của hợp đồng đó.

Giải pháp phù hợp và tiết kiệm nhất để công ty A ( trụ sở ở Hà Nội ) hiện diện được ở thị trường miền Trung mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh là lựa chọn hình

thức trung gian thương mại đại diện cho thương nhân như ở phần trên đã trình bày, do

đó nên công ty A phải ký kết một hợp đồng đại diện cho thương nhân với một thương

nhân khác (thương nhân B) làm đại diện cho mình Vì quan hệ đại diện cho thương nhân chỉ phát sinh trên cơ sở hợp đồng đại diện Việc ký kết hợp đồng giữa công ty A và

thương nhân B phải tuân thủ những quy định của pháp luật hay nói cách khác cũng chính là tuân thủ những đặc điểm pháp lý của hợp đồng đại diện cho thương nhân Hợp

đồng đó có những đặc điểm pháp lý như sau :

 Chủ thể tham gia quan hệ hợp đồng đại diện cho thương nhân:

Điều 141 LTM 2005 quy định “đại diện cho thương nhân là việc một thương

nhân nhận ủy nhiệm ( gọi là bên đại diện ) của thương nhân khác(gọi là bên giao đại diện) để thực hiện các hoạt động thương mại ….” Như vậy, điều kiện cần để các chủ thể

tham gia quan hệ hợp đồng này là cả bên giao đại diện và bên đại diện đều phải có tư

cách thương nhân Từ cơ sở pháp lý trên, trong tình huống này thì công ty A (có trụ sở

chính ở Hà nội) kinh doanh đồ thủ công mĩ nghệ đã có tư cách thương nhân, nhưng để hợp đồng giữa các bên có hiệu lực thì bên đại diện cho công ty A (thương nhân B) cũng phải có tư cách thương nhân theo quy định của pháp luật Đó là đặc điểm pháp lý thứ nhất về chủ thể của hợp đồng đại diện mà công ty A cần ký kết Tuy nhiên để xác định chủ thể tham gia quan hệ đại diện cho thương nhân, ngoài điều kiện cần (cả hai bên đều phải là thương nhân) còn phải xem xét các điều kiện đủ là thương nhân B – bên đại diện phải có đăng ký kinh doanh dịch vụ trung gian thương mại (hoặc là đăng ký dịch vụ đại diện thương mại; hoặc đăng ký ngành nghề phù hợp với yêu cầu đại diện)(*)

 Hình thức hợp đồng đại diện cho thương nhân.

Theo Điều 142 LTM, hợp đồng đại diện cho thương nhân phải được lập thành văn

bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương như điện báo, telex, fax, thông điệp dữ liệu và các hình thức khác theo quy định của pháp luât Theo đó, đặc