M Đ UƠ Â
Trong 45 năm qua, ASEAN, cùng v i khu v c Đông Nam Á, đã vớ ự ượt qua nh ngữ thăng tr m c a l ch s , đ a Đông Nam Á t m t khu v c v n nghi k và phânầ ủ ị ử ư ừ ộ ự ố ỵ
c c, tr thành m t Đông Nam Á liên k t và cùng ph n đ u vì các m c tiêu chungự ở ộ ế ấ ấ ụ
là hòa bình, n đ nh, h p tác và phát tri n ASEAN ngày nay, bao g m t t c 10ổ ị ợ ể ồ ấ ả
nước Đông Nam Á và đang cùng hướng t i xây d ng C ng đ ng ASEAN vào 2015,ớ ự ộ ồ
đã có nh ng đóng góp tch c c và đữ ự ược coi là nhân t không th thi u đ i v i hòaố ể ế ố ớ bình, n đ nh và an ninh c a khu v c.V n đ h p tác chinh tr – an ninh c aổ ị ủ ự ấ ê ợ ị ủ Asean là m t trong nh ng nhân t r t quan tr ng vì v y trong khuôn kh bàiộ ữ ố ấ o â ổ nhóm chung em xin căn c vào văn b n pháp li đ ư ả ể ch ng minh đ ứ ượ c ti n trình ế
h p tác chính tr an ninh ASEAN luôn phù h p v i yêu c u h p tác trong ợ ị ợ ớ ầ ợ
t ng th i kì và ngày càng đ ừ ờ ượ c hoàn thi n ệ
N I DUNG Ô
I.Khái quát vê hi p h i các n ệ ộ ướ c Đông Nam Á ASEAN.
Association of Southeast Asian Nations (Vi t t t: ASEAN; ti ng Vi t: Hi p h i cácế ắ ế ệ ệ ộ
qu c gia Đông Nam Á)ố là m t liên minhộ chinh tr ,ị kinh t ,ế văn hóa và xã h iộ c aủ các qu c gia trong khu v cố ự Đông Nam Á
Được thành l p ngàyâ 8-8-1967, các thành viên đ u tiên c a ASEAN làầ ủ Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore và Philippines ASEAN được thành l pâ
nh mằ đ bi u hi n tinh th n đoàn k t gi a các nể ể ệ ầ ế ữ ước trong cùng khu v c v iự ớ nhau, đ ng th i h p tác ch ng tình tr ng b o đ ng và b t n t i nh ng nồ ờ ợ ố ạ ạ ộ ấ ổ ạ ữ ước thành viên
Tinh đ n năm 2012, ASEAN g m có 10 qu c gia thành viên: Thái Lan, Indonesia,ế ồ ố Malaysia, Singapore và Philippines (1967), Brunei (1984), Vi t Nam (1995), Làoệ
và Myanmar (1997) và Campuchia (1999) ASEAN có di n tich h n 4.5 tri u km2ệ ơ ệ
v i dân s kho ng 575 tri u ngớ ố ả ệ ười đây là v tri r t quan tr ng c a châu Á vàị ấ o ủ
th gi i, là c u nói c a hai đ i dế ớ ầ ủ ạ ương l n :Thái Bình Dớ ương và n Đ DÂ ộ ương.Là
Trang 2khu v c án ng hai con đự ữ ường huy t m ch v n chuy n d u m t phế ạ â ể ầ o ừ ương dông
t i các nớ ước phương tây
Hi n chế ương ASEAN được ký k t T11-2007, v i m c tiêu ti n g n h n t i “m tế ớ ụ ế ầ ơ ớ ộ
c ng đ ng ki u Liên minh châu Âu”.ộ ồ ể Hi n chế ương bi n ASEAN thành m t th cế ộ ự
th pháp lý và các m c tiêu t o l p m t khu v c t do thể ụ ạ â ộ ự ự ương m i duy nh t choạ ấ khu v c Đông Nam Á.ự ASEAN đã nh t tri đ y m nh h p tác và tăng cấ ẩ ạ ợ ường liên
k t nh m hế ằ ướng t i xây d ng m t C ng đ ng ASEAN v ng m nh d a trên baớ ự ộ ộ ồ ữ ạ ự
tr c t là Chinh tr -An ninh, Kinh t và Văn hóa-Xã h i vào năm 2015 ụ ộ ị ế ộ
- C ng đ ng Chinh tr -An ninh ASEAN (APSC) nh m m c tiêu t o d ng m t môiộ ồ ị ằ ụ ạ ự ộ
trường hòa bình và an ninh cho phát tri n khu v c Đông Nam Á thông qua vi cể ở ự ệ nâng h p tác chinh tr -an ninh ASEAN lên t m cao m i, v i s tham gia và đóngợ ị ầ ớ ớ ự góp xây d ng c a c các đ i tác bên ngoài.ự ủ ả ố
- C ng đ ng Kinh t ASEAN (ASC) nh m m c tiêu t o ra m t th trộ ồ ế ằ ụ ạ ộ ị ường chung duy nh t và c s s n xu t th ng nh t, trong đó có s l u chuy n t do c aấ ơ ở ả ấ ố ấ ự ư ể ự ủ hàng hóa, d ch v , đ u t , v n và lao đ ng; t đó nâng cao tinh c nh tranh vàị ụ ầ ư ố ộ ừ ạ thuc đ y s th nh vẩ ự ị ượng chung cho c khu v c; t o ra s h p d n v i đ u t -ả ự ạ ự ấ ẫ ớ ầ ư kinh doanh t bên ngoài ừ
- C ng đ ng Văn hóa-Xã h i ASEAN (ASCC) v i m c tiêu t ng quát là ph c v vàộ ồ ộ ớ ụ ổ ụ ụ nâng cao ch t lấ ượng cu c s ng c a ngộ ố ủ ười dân ASEAN, t p trung x lý các v n đâ ử ấ ê liên quan đ n bình đ ng và công b ng xã h i, b n s c văn hóa, môi trế ẳ ằ ộ ả ắ ường, tác
đ ng c a toàn c u hóa và cách m ng khoa h c công ngh ộ ủ ầ ạ o ệ
II S hình thành h p tác chính tr - an ninh c a ASEAN ự ợ ị ủ
1.Hoàn c nh ra đ i a ờ
Hi p h i các Qu c gia Đông Nam á (ASEAN) ra đ i ệ ộ ố ờ trong b i c nh có nhi u bi nố ả ê ế
đ ng đang di n ra trong khu v c và trên th gi i, bao g m c nh ng thay đ i tộ ễ ự ế ớ ồ ả ữ ổ ừ bên ngoài tác đ ng vào khu v c cũng nh nh ng v n đ n y sinh t bên trongộ ự ư ữ ấ ê ả ừ
m i nỗ ước Đ đ i phó v i các thách th c này, xu hể ố ớ ư ướng co c m l i trong m t tụ ạ ộ ổ
Trang 3ch c khu v c v i m t hình th c nào đó đ tăng cư ự ớ ộ ư ể ường s c m nh b n thân đãư ạ ả
xu t hi n và phát tri n trong các nấ ệ ể ước thành viên tương lai c a ASEAN Trủ ước ASEAN, Đôngở Nam á đã có m t vài t ch c khu v c ra đ i và t n t i độ ổ ư ự ờ ồ ạ ược m tộ
th i gian ng n ho c đã manh nha hình thành Đó là Hi p h i Đông Nam á ( Theờ ắ ặ ệ ộ Association of Southeast Asia- ASA) được thành l p ngày 31/7/1961 g m Tháiâ ồ Lan, Phi-lip-pin và Liên bang Ma-lay-a và t ch c MAPHILINDO ra đ i tháng 8ổ ư ờ năm 1963 bao g m Mã Lai, Phi-lip-pin và In-đô-nê-xi-a.ồ
M c dù v y, nh ng n l c theo hặ â ữ ỗ ự ướng trên v n đẫ ược xuc ti n và ngày 8/8/1967ế
B trộ ưởng Ngo i giao các nạ ước In-đô-nê-xi-a, Thái Lan, Phi-lip-pin, Xin-ga-po và Phó Th tủ ướng Ma-lai-xi-a ký t i Băng-c c b n Tuyên b thành l p Hi p h i cácạ ố ả ố â ệ ộ
nước Đông Nam á (ASEAN)
2.Quá trình hình thành
Th nh t, ư ấ tháng 12/1997, nhân k ni m 30 năm ngày thành l p ASEAN và sauỷ ệ â khi Hi p h i đã bao g m c 10 qu c gia Đông Nam Á, Lãnh đ o các nệ ộ ồ ả ố ạ ước ASEAN
đã thông qua văn ki n quan tr ngệ o T m nhìn ASEAN 2020 ầ , v i m c tiêu t ngớ ụ ổ quát là đ a Hi p h i tr thành “m t nhóm hài hoà các dân t c Đông Nam Á, g nư ệ ộ ở ộ ộ ắ
bó trong m t c ng đ ng các xã h i đùm b c l n nhau” Do ch u tác đ ng n ng nộ ộ ồ ộ o ẫ ị ộ ặ ê
c a cu c kh ng ho ng tài chinh khu v c năm 1997-1998, nên h p tác ASEAN nóiủ ộ ủ ả ự ợ chung trong giai đo n này ch y u t p trung vào khôi ph c và thuc đ y tăngạ ủ ế â ụ ẩ
trưởng kinh t cũng nh kh c ph c nh ng h u qu v m t xã h i c a cu cế ư ắ ụ ữ â ả ê ặ ộ ủ ộ
kh ng ho ng ủ ả
Th hai, ứ tháng 10/2003, Lãnh đ o các nạ ước ASEAN đã ký Tuyên b Hòa h pố ợ ASEAN II (hay còn g i là Tuyên b Ba-li II), nh t tri đ ra m c tiêu hình thànho ố ấ ê ụ
C ng đ ng ASEAN vào năm 2020 v i ba tr c t chinh: C ng đ ng An ninh (ASC),ộ ồ ớ ụ ộ ộ ồ
C ng đ ng Kinh t (AEC) và C ng đ ng Văn hóa-Xã h i (ASCC); ASEAN đã đ raộ ồ ế ộ ồ ộ ê
Chương trình Hành đ ng Viên Chăn (VAP) cho giai đo n 2004-2010 ộ ạ
Th ba, ứ đ k p thich ng v i nh ng chuy n bi n nhanh chóng và ph c t p c aể ị ư ớ ữ ể ế ư ạ ủ tình hình qu c t và khu v c cũng nh trên c s nh ng thành t u c a ASEANố ế ự ư ơ ở ữ ự ủ
Trang 4trong 40 năm qua nh t là k t qu th c hi n Chấ ế ả ự ệ ương trình Hành đ ng Viên Chănộ (VAP), Lãnh đ o các nạ ước ASEAN tháng 1/2007 đã quy t tâm đ y nhanh ti nế ẩ ế trình liên k t n i kh i d a trên c s pháp lý là Hi n chế ộ ố ự ơ ở ế ương ASEAN, nh t triấ
m c tiêu hình thành C ng đ ng ASEAN vào năm 2015 (thay vì vào năm 2020 nhụ ộ ồ ư
th a thu n tro â ước đây)
Theo đó, ASEAN đã kh n trẩ ương xuc ti n xây d ng các K ho ch t ng thế ự ế ạ ổ ể (Blueprint) đ xây d ng C ng đ ng Chinh tr -An ninh (APSC), C ng đ ng Kinh tể ự ộ ồ ị ộ ồ ế (AEC) và C ng đ ng Văn hóa-Xã h i (ASCC), trong đó đ ra m c tiêu và th i h nộ ồ ộ ê ụ ờ ạ hoàn thành đ i v i t ng bi n pháp/ho t đ ng c th ố ớ ừ ệ ạ ộ ụ ể
T i H i ngh C p cao ASEAN-13 (tháng 11/2007), Lãnh đ o các nạ ộ ị ấ ạ ước đã ký Hi nế
chương Hi n chế ương đã chinh th c có hi u l c ngày 15/12/2008.ư ệ ự
Th t , ứ ư h i ngh C p cao ASEAN-14 (tháng 2/2009) đã thông qua L trình xâyộ ị ấ ộ
d ng C ng đ ng ASEAN kèm theo 3 K ho ch t ng th xây d ng 3 tr c t C ngự ộ ồ ế ạ ổ ể ự ụ ộ ộ
đ ng ASEAN và K ho ch công tác v IAI giai đo n 2 (2008-2015), đây là m tồ ế ạ ê ạ ộ văn ki n quan tr ng nh m t chệ o ư ộ ương trình hành đ ng t ng th đ ra khuôn khộ ổ ể ê ổ
và các bước tri n khai c th đ ASEAN ti p t c đ y m nh n l c th c hi nể ụ ể ể ế ụ ẩ ạ ỗ ự ự ệ
m c tiêu xây d ng C ng đ ng ASEAN vào năm 2015, k t c Chụ ự ộ ồ ế ụ ương trình Hành
đ ng Viên Chăn (VAP).ộ
III Ti n trình h p tác chính tr an ninh ASEAN luôn phù h p v i yêu c u ế ợ ị ợ ớ ầ
h p tác trong t ng th i kì và ngày càng đ ợ ừ ờ ượ c hoàn thi n Ch ng minh qua ệ ứ
n i dung các văn b n: ộ a
1.Tuyên b Băng C c (1967 ) ố ố
Đây là Tuyên b thành l p Hi p h i các nố â ệ ộ ước Đông Nam á v i m c tiêu đ yớ ụ ẩ
m nh tăng trạ ưởng kinh t , ti n b xã h i, phát tri n văn hoá; tăng cế ế ộ ộ ể ường h pợ tác giup đ l n nhau cũng nh thuc đ y hoà bình, n đ nh trong khu v c ỡ ẫ ư ẩ ổ ị ự Trong Tuyên b Băng C c, không có m t đi u kho n c th , đ c l p ghi nh n v chi nố ố ộ ê ả ụ ể ộ â â ê ế
lược xây d ng và phát tri n tr c t h p tác chinh tr -an ninh Nh ng thông quaự ể ụ ộ ợ ị ư
n i dung tinh th n c a Tuyên b Băng C c thì m c đich hàng đ u c a tuyên bộ ầ ủ ố ố ụ ầ ủ ố
Trang 5này v n là đ a Đông Nam Á tr thành m t c ng đ ng các qu c gia hòa bình vàẫ ư ở ộ ộ ồ ố
th nh vị ượng
2.Tuyên b ZOFPAN (1971) ố
Tháng 11/1971, các nước ASEAN đã đ a ra văn b n quan tr ng đ u tiên làư ả o ầ Tuyên b Cua-la Lăm-p v thi t l p Khu v c Hoà bình, T do và Trung l p ố ơ ê ế â ự ự â ở Đông Nam á g i t t là tuyên b ZOPFAN Tuyên b này đã đ nh ra các m c tiêu co ắ ố ố ị ụ ơ
b n và lâu dài c a ASEAN là xây d ng Đôngả ủ ự Nam á thành m t khu v c hoà bình,ộ ự
t do, và trung l p, không có s can thi p dự â ự ệ ưới b t c hình th c nào c a cácấ ư ư ủ
cường qu c bên ngoài.ố
Tuyên b đ a ra t i th i đi m đó nh m m c đich gi nguyên tr ng tình hình ố ư ạ ờ ể ằ ụ ữ ạ ở Đông nam Á, ngăn ch n s can thi p c a các cặ ự ệ ủ ường qu c m i nh Trung Qu c,ố ớ ư ố
Nh t B n xu ng khu v c Tuyên b này đã bu c các nâ ả ố ự ố ộ ước ngoài Đông nam Á chinh th c cam k t không can thi p vào công vi c n i b c a khu v c và trênư ế ệ ệ ộ ộ ủ ự
th c t , hình th c này cũng d ch p nh n đ i v i các nự ế ư ễ ấ â ố ớ ước ngoài khu v c vàự ngay c đ i v i liên h p qu c ả ố ớ ợ ố
Nh v y ư â ,v i tuyên b ZOPFAN, ASEAN đã b t đ u có ti ng nói chinh tr c aớ ố ắ ầ ế ị ủ mình đ i v i khu v c và qu c t , ch m d t th i kỳ dò d m ban đ uố ớ ự ố ế ấ ư ờ ẫ ầ
3.Tuyên b Bali và Hi p ố ệ ướ c Bali (1976)
Do nh hả ưởng l n t chi n tranh l nh và t tớ ừ ế ạ ư ưởng ch ng l i “s bành trố ạ ự ướng
c a ch nghĩa c ng s n” c a 5 nủ ủ ộ ả ủ ước thành l p ASEAN và s đi u ch nh trongâ ự ê ỉ chinh sách c a các củ ường qu c đ i v i khu v c c a mình thì ch ng có gì khóố ố ớ ự ủ ẳ
hi u khi khái ni m ZOPFAN c a các nể ệ ủ ước ASEAN ra đ i Tuyên b ZOPFAN đờ ố ược thông qua ngày 17/11/1971 Tuyên b kh ng đ nh ố ẳ ị “quyết tâm s d ng nh ng c ử ụ ữ ố
g ng c n thi ắ ầ ết b ướ c đ u đ đ m b o vi c công nh n và tôn tr ng Đông Nam Á là ầ ể ả ả ệ ậ ọ
m t khu v c Hòa bình, T do và Trung l p, không có s can thi p d ộ ự ự ậ ự ệ ướ ấ i b t kỳ hình
th c và ph ứ ươ ng cách nào c a các n ủ ướ c ngoài khu v c Các n ự ướ c Đông Nam Á c n ầ
ph i h p n l c nh m m r ng các lĩnh v c h p tác đ góp ph n tăng c ố ợ ỗ ự ằ ở ộ ự ợ ể ầ ườ ng s c ứ
m nh, tình đoàn k ạ ết, m i quan h g n bó h n n a…” ố ệ ắ ơ ữ Nh theo đu i đờ ổ ường l iố
Trang 6hòa bình, t do, trung l p, ASEAN đã tr thành m t t ch c khu v c có v tri đ cự â ở ộ ổ ư ự ị ộ
l p tâ ương đ i v i tr t t chi n tranh l nh trên th gi i H đã l i d ng tìnhố ớ â ự ế ạ ế ớ o ợ ụ
tr ng chi n tranh l nh nh m t phạ ế ạ ư ộ ương ti n đ đ m b o an ninh và phát tri nệ ể ả ả ể kinh t đ t nế ấ ước mình
Tình hình chi n tranh Đông Dế ương di n bi n r t nhanh v i nh ng ti n tri nễ ế ấ ớ ữ ế ể
c a cách m ng Đông Nam Á bủ ạ ước sang m t th i kỳ m i, quân Mỹ rut kh i Đôngộ ờ ớ o
Dương, t ch c SEATO chu n b gi i th (chinh th c cu n c vào năm 1977).ổ ư ẩ ị ả ể ư ố ờ
Đ ng trư ước tình hình m i c a m t Đông Nam Á hòa bình, c hai phia đ u tinhớ ủ ộ ả ê
đ n vi c đi u ch nh chinh sách khu v c T ngày 23 đ n 24-2-1976, t i Baliế ệ ê ỉ ự ừ ế ạ (Inđônêxia), H i ngh Thộ ị ượng đ nh ASEAN l n th nh t đã đỉ ầ ư ấ ượ ổc t ch c T iư ạ đây, các v đ ng đ u Nhà nị ư ầ ước và Chinh ph các nủ ước thành viên ASEAN đã cùng nhau ký k t 2 văn ki n quan tr ng, trong đó có Hi p ế ệ o ệ ước thân thi n và h p tác ệ ợ ở
Đông Nam Á, còn g i là Hi p ọ ệ ướ c Bali, đ t khuôn kh cho n n hoà bình lâu dàiặ ổ ê khu v c trên c s tôn tr ng đ c l p, ch quy n c a nhau, không can thi p
vào công vi c n i b c a nhau.ệ ộ ộ ủ
Đi u đó cho th y c hai bên đ u có m c đich hê ấ ả ê ụ ướng t i m t Đông Nam Á hòaớ ộ bình, tôn tr ng l n nhau và h p tác cùng phát tri n.o ẫ ợ ể
Hi p ệ ước Bali ra đ i có ý nghĩa r t quan tr ng đ i v i hi p h i các nờ ấ o ố ớ ệ ộ ước ASEAN luc b y giấ ờ
M t là ộ m c đich l n nh t c a ASEAN khi đ a ra hi p đ nh này là đ m b o s nụ ớ ấ ủ ư ệ ị ả ả ự ổ
đ nh chinh tr trong khu v c và hòa bình lâu dài khu v c trên c s tôn tr ngị ị ự ở ự ơ ở o
đ c l p, ch quy n c a các nộ â ủ ê ủ ước, không can thi p vào công vi c n i b c aệ ệ ộ ộ ủ nhau, gi i quy t các tranh ch p b ng bi n pháp hòa bình,…ả ế ấ ằ ệ
Hai là, bên c nh v n đ v an ninh chinh tr , thì v n đ h p tác trên các lĩnh v cạ ấ ê ê ị ấ ê ợ ự kinh t , văn hóa, xã h i đã b t đ u đế ộ ắ ầ ược coi tr ng t o đà cho m t s h p táco ạ ộ ự ợ toàn di n gi a các nệ ữ ước thành viên
Trang 7Ba là, ch m d t tình tr ng đ i đ u c a ASEAN v i 3 nấ ư ạ ố ầ ủ ớ ước Đông Dương , bước
đ u t o m t kh i g n k t gi a Đông Dầ ạ ộ ố ắ ế ữ ương v i các nớ ước trong khu v c ASEANụ
4.Hi p ệ ướ c v khu v c Đông Nam Á không có vũ khí h t nhân SEANWFZ ề ự ạ
Ngày 15/12/1995, Hi p ệ ước SEANWFZ đã được 10 nhà lãnh đ o ASEAN ký t iạ ạ Bangkok (Thái Lan), theo đó các nước ký k t đ m b o không s d ng ho c đeế ả ả ử ụ ặ
d a s d ng vũ khi h t nhân ch ng l i b t kỳ bên nào tham gia hi p o ử ụ ạ ố ạ ấ ệ ước và không s d ng ho c đe d a s d ng vũ khi h t nhân trong SEANWFZ ASEAN kýử ụ ặ o ử ụ ạ
k t Hi p ế ệ ước v khu v c Đông Nam Á không vũ khi h t nhân nh m hê ự ạ ằ ưởng ngư phong trào gi i tr quân b đang di n ra m nh mẽ trên th gi i sau Chi n tranhả ừ ị ễ ạ ế ớ ế
l nh và hi n th c hóa tuyên b ZOPFAN.ạ ệ ự ố
Hi p ệ ước SEANWFZ là m t trong các công c quan tr ng c a ASEAN đóng gópộ ụ o ủ vào b o đ m hòa bình, an ninh và phi vũ khi h t nhân khu v c.ả ả ạ ở ự
Vi c d i ngày ký k t các văn ki n ph n ánh th t b i c a các nệ ờ ế ệ ả ấ ạ ủ ước Đông Nam Á trong vi c thuy t ph c các cệ ế ụ ường qu c h t nhân v n là thành viên thố ạ ố ường tr cự
H i Đ ng B o An Liên Hi p Qu c ng h Hi p ộ ồ ả ệ ố ủ ộ ệ ước SEANWFZ
5.Tuyên b Bali II 2003 ố
K t qu quan tr ng nh t c a H i ngh C p cao ASEAN l n th IX là cácế ả o ấ ủ ộ ị ấ ầ ư Lãnh
đ o ASEAN đã ký Tuyên b Hoà h p ASEAN II (Tuyên b Bali II) ạ ố ợ ố nêu nh ngữ
đ nh hị ướng chi n lế ượ ớc l n c a ASEAN v i m c tiêu thành l p m t c ng đ ngủ ớ ụ â ộ ộ ồ ASEAN liên k t m nh, t cế ạ ự ường vào năm 2020 v i ba tr c t chinh là h p tácớ ụ ộ ợ chinh tr -an ninh (C ng đ ng An ninh ASEAN-ASC), h p tác kinh t (C ng đ ngị ộ ồ ợ ế ộ ồ kinh t ASEAN-AEC), và h p tác xã h i/văn hoá (C ng đ ng xã h i/văn hoáế ợ ộ ộ ồ ộ ASEAN-ASCC) Nh m tri n khai Tuyên b Ba-li II, ASEAN sẽ xây d ng Chằ ể ố ự ương trình Hành đ ng đ thông qua t i C p cao ASEAN-10 t i Viêng-chăn thángộ ể ạ ấ ạ 11/2004
Đ ra khuôn kh cho vi c hình thành C ng đ ng ASEAN, trong đó có C ng đ ngê ổ ệ ộ ồ ộ ồ
An ninh ASEAN (ASC), hướng t i m c tiêu nâng h p tác chinh tr -an ninh ASEANớ ụ ợ ị
Trang 8lên m t t m cao m i và kh ng đ nh xây d ng ASC d a trên các n n t ng c b nộ ầ ớ ẳ ị ự ự ê ả ơ ả
nh :ư
+ Thuc đ y khái ni m an ninh toàn di n, trong đó nh n m nh C ng đ ngẩ ệ ệ ấ ạ ộ ồ
An ninh sẽ bao trùm t t c các khia c nh v chinh tr , kinh t , văn hóa-xã h i;ấ ả ạ ê ị ế ộ
nh n m nh ASC không nh m hình thành m t kh i quân s ho c liên minh quânấ ạ ằ ộ ố ự ặ
s hay hự ướng t i m t chinh sách đ i ngo i chung;ớ ộ ố ạ
+ Tôn tr ng các nguyên t c ch đ o c a ASEAN nh không can thi p, rao ắ ủ ạ ủ ư ệ quy t đ nh b ng đ ng thu n, tôn tr ng đ c l p, ch quy n, không đe d a sế ị ằ ồ â o ộ â ủ ê o ử
d ng vũ l c, gi i quy t hòa bình các tranh ch p…;ụ ự ả ế ấ
+ Ti p t c đ cao và phát huy các c ch và công c s n có c a ASEAN vế ụ ê ơ ế ụ ẵ ủ ê
h p tác chinh tr -an ninh nh Tuyên b ZOPFAN, Hi p ợ ị ư ố ệ ước TAC, Hi p ệ ước SEANWFZ, Di n đàn ARF…ễ
+ ASC sẽ là m t c ng đ ng r ng m , ASEAN s n sàng m r ng quan h h pộ ộ ồ ộ ở ẵ ở ộ ệ ợ tác v i các nớ ước bè b n và các bên đ i tác nh m thuc đ y hòa bình và n đ nhạ ố ằ ẩ ổ ị trong khu v c;ự
+ Xác đ nh các thành t c b n c u thành ASC g m: xây d ng các chu nị ố ơ ả ấ ồ ự ẩ
m c; ngăn ng a xung đ t; các cách ti p c n đ gi i quy t xung đ t, và ki n t oự ừ ộ ế â ể ả ế ộ ế ạ hòa bình sau xung đ t.ộ
Trong tuyên b Bali 2003 thì các nhà lãnh đ o ASEAN đã nêu rõ m c đichố ạ ụ chi n lế ượ ủc c a ASC: m t là, đ a h p tác chinh tr - an ninh ASEAN lên bình di nộ ư ợ ị ệ cao h n nh m đ m b o cho các qu c gia trong khu v c s ng hòa bình, dân chơ ằ ả ả ố ự ố ủ
và hài hòa bên c nh vi c thuc đ y h p tác kinh t Hai là, các thành viên ASC sẽạ ệ ẩ ợ ế thông qua ti n trình hòa bình đ gi i quy t các b t đ ng trong khu v c; an ninhế ể ả ế ấ ồ ự khu v c c b n đự ơ ả ược liên k t v i nhau, đế ớ ược bao b c b i v tri đ a lý, t m nhìno ở ị ị ầ
và m c đich chung.ụ
Tuyên b hòa h p ASEAN II đã xác đ nh vi c thi t l p m t C ng đ ngố ợ ị ệ ế â ộ ộ ồ ASEAN m , năng đ ng và t cở ộ ự ường cũng nh m t C ng đ ng an ninh chinh tr anư ộ ộ ồ ị
Trang 9ninh ASEAN m và hở ướng ngo i đ có th ch đ ng k t n p các bên đ i tho iạ ể ể ủ ộ ế ạ ố ạ
và b n bè nh m tăng cạ ằ ường hòa bình và n đ nh trong khu v c ổ ị ự
6.Hi n ch ế ươ ng ASEAN 2007
Ngày 20/11/2007 b n hi n chả ế ương t ch c hi p h i các qu c gia Đông Namổ ư ệ ộ ố Á(ASEAN) g m 13 chồ ương v i 55 đi u và 4 ph luc đã đớ ê ụ ược các nguyên th vàủ
người đung đ u chinh ph c a 10 qu c gia thành viên long tr ng thông qua và kiầ ủ ủ ố o
t i singapo nhân d p h i ngh c p cao ASEAN l n th 13ạ ị ộ ị ấ ầ ư
Vi c ký k t Hi n chệ ế ế ương ASEAN đánh d u m t m c l ch s và có m t ý nghĩaấ ộ ố ị ử ộ
l n lao đ i v i quá trình h p tác gi a các nớ ố ớ ợ ữ ước trong khu v c Đông Nam á ự
Các qu c gia ASEAN ph i có s h p tác toàn di n và sâu r ng h n n a, đ c bi tố ả ự ợ ệ ộ ơ ữ ặ ệ
là v an ninh – chinh tr nh m gi gìn hòa bình, n đ nh khu v c, t o ti n đ h pê ị ằ ữ ổ ị ự ạ ê ê ợ tác v kinh t , văn hóa – xã h i T i Hi n chê ế ộ ạ ế ương ASEAN, c ng đ ng an ninhộ ồ ASEAN đã chinh th c đ i tên thành c ng đ ng chinh tr - an ninh ASEAN V iư ổ ộ ồ ị ớ
Hi n chế ương ASEAN, t t c các nguyên t c, lu t l và hành x c a ASEAN tấ ả ắ â ệ ử ủ ừ
trước đ n nay đã đế ược c p nh t và pháp đi n hóa m t cách có h th ng trongâ â ể ộ ệ ố
m t văn ki n pháp lý Hi n chộ ệ ế ương đã chinh th c ghi nh n m c tiêu c a ASEANư â ụ ủ trong h p tác v chinh tr - an ninh t i Đi u 1, bao g m:ợ ê ị ạ ê ồ
Duy trì và thuc đ y hòa bình, an ninh và n đ nh, tăng cẩ ổ ị ường h n n a các giá trơ ữ ị
hướng t i hòa bình trong khu v c;ớ ự
Nâng cao kh năng t cả ự ường khu v c thông qua đ y m nh h p tác chinh tr - anự ẩ ạ ợ ị ninh, kinh t và văn hóa – xã h i;ế ộ
Duy trì Đông Nam Á là m t khu v c không có vũ khi h t nhân và các lo i vũ khiộ ự ạ ạ hàng lo t khác;ạ
Đ i phó h u hi u v i t t c các m i đe d a, các lo i t i ph m xuyên qu c gia vàố ữ ệ ớ ấ ả ố o ạ ộ ạ ố các thách th c xuyên biên gi i, phù h p v i nguyên t c an ninh toàn di n;ư ớ ợ ớ ắ ệ
Trang 10Tăng cường h p tác trong vi c xây d ng cho ngợ ệ ự ười dân ASEAN m t môi trộ ường
an toàn, an ninh và không có ma tuy;
Duy trì vai trò trung tâm và ch đ ng c a ASEAN nh là đ ng l c ch ch t trongủ ộ ủ ư ộ ự ủ ố quan h và h p tác v i các đ i tác bên ngoài trong m t c u truc khu v c m ,ệ ợ ớ ố ộ ấ ự ở minh b ch và thu n p.ạ ạ
Có th th y, Hi n chể ấ ế ương ASEAN đã đem l i s đ m b o quan tr ng cho vi cạ ự ả ả o ệ xây d ng c ng đ ng chinh tr - an ninh ASEAN (APSC).ự ộ ồ ị
Hi n chế ương ASEAN phù h p v i tình hình c th c a khu v c, b ng vi c sẽ xácợ ớ ụ ể ủ ự ằ ệ
đ nh C ng đ ng ASEAN là m t t ch c H p tác Liên chinh ph , ch không ph iị ộ ồ ộ ổ ư ợ ủ ư ả
m t Liên minh M t văn ki n sẽ l u gi độ ộ ệ ư ữ ược nh ng nguyên t c "Vàng" c a Hi pữ ắ ủ ệ
h i t su t 40 năm qua, đó là ộ ừ ố "Tôn tr ng đ c l p, ch quy n toàn v n lãnh ọ ộ â ủ ề ẹ
th , không can thi p vào công vi c n i b c a nhau, bình đ ng" ổ ệ ệ ộ ộ ủ ẳ
Cũng trong b n Hi n chả ế ương, m t y u t quan tr ng t o nên b n s c, s c m nhộ ế ố o ạ ả ắ ư ạ
và s đoàn k t trong ASEAN su t 40 năm qua chinh là nguyên t c "đ ng thu n",ự ế ố ắ ồ â
sẽ được k th a nh ng có th b sung thêm nguyên t c "b phi u" Và sẽ có m tế ừ ư ể ổ ắ o ế ộ
đi m m i trong Hi n chể ớ ế ương ASEAN, đó là coi c ng đ ng ASEAN là m t t ch cộ ồ ộ ổ ư
c a nhân dân, l ng nghe ý ki n c a nhân dân, ch không ch là "Câu l c b " c aủ ắ ế ủ ư ỉ ạ ộ ủ
gi i quan ch c.ớ ư
7.K ho ch t ng th xây d ng APSC 2009 ế ạ ổ ể ự
K ho ch t ng th xây d ng C ng đ ng Chinh tr - An ninh ASEAN là m t ph nế ạ ổ ể ự ộ ồ ị ộ ầ trong L trình xây d ng C ng đ ng ASEAN, độ ự ộ ồ ược thông qua t i C p cao ASEAN-ạ ấ
14 (tháng 2-2009) K ho ch c th hóa n i dung m c tiêu APSC, và đ ra cácế ạ ụ ể ộ ụ ê
phương hướng, bi n pháp xây d ng APSC vào 2015 trên c s ti p n i Chệ ự ơ ở ế ố ương trình hành đ ng v ASC.ộ ê
ASEAN sẽ ti p t c thuc đ y h p tác trên 5 lĩnh v c chinh: h p tác chinh tr ; xâyế ụ ẩ ợ ự ợ ị
d ng và chia s chu n m c, ngăn ng a xung đ t, gi i quy t xung đ t, và xâyự ẻ ẩ ự ừ ộ ả ế ộ
d ng hoà bình sau xung đ t Tuy nhiên, k ho ch đã s p x p l i các lĩnh v c này,ự ộ ế ạ ắ ế ạ ự