3.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết - Đề ra giải pháp nhằm thực hiện tốt việc tạo môi trường giúp trẻ 3-4 tuổi học tốt môn văn học
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
CẤP HUYỆN
Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến huyện Duy Xuyên
Tôi ghi tên dưới đây
tháng năm sinh
Nơi công tác (hoặc nơi thường trú)
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo
ra sáng kiến (ghi rõ đối với từng đồng tác giả, nếu có)
01 Bà: TRẦN THỊ
THÚY NGỌC
21/08/1990 Trường
mẫu giáo Duy Trung
Tổ trưởng chuyên môn
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến : “Một số biện pháp học tốt môn văn học”
1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục
2 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Ngày
01/01/2017
3 Mô tả bản chất của sáng kiến
Giáo dục mầm non là hệ thống mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Mục tiêu của giáo dục Mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa, tạo điều kiện cho trẻ có nhiều cơ hội lĩnh hội kiến thức để áp dụng những kiến thức đã tiếp thu vào thực tiễn cuộc sống của trẻ Ngày nay để bước kịp với
xu thế phát triển chung của thời đại và để đáp ứng được nhu cầu chuyển mình của đất nước thì ngành học Mầm non càng phải phấn đấu nâng cao chất lượng giáo dục trẻ cho phù hợp theo sự phát triển của nền kinh tế - xã hội Đó chính là tạo ra những lớp người vừa có trí thức, có lòng yêu quê hương đất nước, vừa biết yêu cái đẹp, giàu ước mơ và sáng tạo, những phẩm chất này cần hình thành cho trẻ từ những năm đầu đời, hình thành cho trẻ qua sự cảm nhận những âm điệu, vần thơ, câu chuyện Văn học mà đặc biệt là thơ, chuyện chính là phương tiện quan trọng góp phần hình thành nhân cách cho trẻ một cách toàn diện về cả
(Đức - Trí - Thể - Mĩ) Bởi trong hoạt động văn học rất đa dạng bao gồm nhiều
Trang 2lĩnh vực như: Ca dao, đồng dao, tục ngữ, thơ, vè, chuyện kể góp phần quan trọng trong đời sống tâm hồn trẻ thơ, nó luôn mang lại cho trẻ niềm vui thích,
mở ra cho trẻ thế giới tình cảm con của người, những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh, qua đó giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, tình cảm và thẫm mỹ, từ những câu đố lại kích thích óc tưởng tượng, suy đoán, phát triển trí thông minh
ở trẻ Đặc biệt văn học rất gần gũi với trẻ thơ, từ buổi đầu thơ ấu trẻ đã được nghe từ bà, từ mẹ cho đến lúc chập chững biết đi, biết nói, đến lúc trẻ biết viết, biết đọc thì văn học giúp cho ngôn ngữ nói của trẻ được phát triển mạnh mẽ, trẻ nói mạch lạc, nói diễn cảm, nói hết câu, đúng từ, đúng ngữ pháp và văn học là phương tiện hữu hiệu trong việc hình thành ở trẻ những khái niệm ban đầu về đạo đức tốt đẹp như: Ngoan - hư, tốt - xấu, thật thà, biết yêu quê hương, đất nước, tình yêu đối người thân, bạn bè, biết được việc làm tốt, biết yêu cái đẹp, cái thiện, không thích kẻ ác, phê phán những việc xấu, luôn tỏ lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡ mọi người xung quanh trẻ như ông bà, bố mẹ, cô giáo, anh chị em, những người lớn tuổi, giúp trẻ hiểu rõ về cái đẹp biết giữ gìn và phát huy cái đẹp, phát triển trí tưởng tượng như: Giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên cỏ cây, hoa lá
Như chúng ta đã biết hiện nay công nghệ thông tin đang phát triển mạnh, nhà nào cũng có ti-vi, đầu máy, máy tính, internet, trên thị trường đang xuất hiện nhiều cuốn truyện tranh như: Những viên ngọc rồng, thám từ lừng danh Cô-Nan, những bộ phim nhiều tập như Siêu nhân, Cuộc chiến Yo-yo, Pi-ka-Chiu, Pô-Kế- Mon đầy cảnh đánh đấm, trẻ có thể ngồi hàng giờ trước ti-vi để xem mà các bậc cha mẹ học sinh vẫn còn thơ ờ, thậm chí có người còn mua về cho con xem để trẻ khỏi làm vướng chân vướng tay mình, điều đó dẫn đến việc trẻ thích leo trèo, nhảy nhót, thậm chí còn bắt chước đánh nhau Trong khi ở các trường mầm non đang ra sức dạy dỗ, giáo dục phẩm chất đạo đức cho trẻ qua những câu chuyện, tấm gương tốt, những bài thơ mang tính giáo dục cao, truyền thụ đến trẻ những bài đồng dao, ca dao, trò chơi dân gian mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam
Xuất phát từ những vấn đề trên bản thân tôi là giáo viên chủ nhiệm lớp mẫu giáo bé, là giáo viên dạy giỏi nhiều năm liền tôi đã đọc tài liệu, học hỏi, suy nghĩ và tìm tòi nghiên cứu làm thế nào để giúp trẻ lớp phát triển toàn diện qua hoạt động làm quen văn học ở những năm đầu đời Chính vì vậy tôi đã chọn đề
tài: “Một số biện pháp học tốt môn văn học” để làm đề tài nghiên cứu trong
năm học này
3.1 Phân tích tình trạng giải pháp đã biết
Đa số các giải pháp đã biết chủ yếu quan tâm đến việc tạo môi trường cho trẻ tham gia tốt hoạt động làm quen văn học, lập kế hoạch hoạt động theo từng chủ đề và đổi mới các hình thức tổ chức cho trẻ làm quen văn học nhằm thu hút trẻ tham gia nhiệt tình thì hiệu quả của hoạt động đó sẽ đạt rất cao hay là phương pháp phối hợp các bậc phụ huynh nhằm thu thút sự ủng hộ các bậc phụ huynh về vật chất củng như tinh thần trong quá trình giáo dục trẻ ở trường nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội
Trang 33.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết
- Đề ra giải pháp nhằm thực hiện tốt việc tạo môi trường giúp trẻ 3-4 tuổi
học tốt môn văn học ở trường mầm non;
- Các giải pháp này phát huy tài năng của cô và trẻ đó là kể chuyện diễn cảm, kể chuyện sáng tạo, làm ra những đồ dùng mới lạ phục vụ cho hoạt động làm quen văn học;
- Tổ chức lên tiết hoạt động cho trẻ làm quen văn học cho cả trường dự giờ, góp ý và thảo luận rút ra bài học kinh nghiệm;
- Tổ chức cho trẻ đóng kịch, hoạt cảnh về nội dung câu chuyện, bài thơ qua các hoạt động trong ngày
- Tiếp tục cải tiến những giải pháp đã được một số tác giả thực hiện nhưng trẻ chưa tham gia tốt hoạt động làm quen văn học, chưa mang lại hiệu quả cao trong quá trình thực hiện và chưa đi sâu vào việc phân tích ích lợi và cách vận dụng các giải pháp đó vào thực tiễn nên tính khả thi chưa cao
3.3 Nêu các điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng giải pháp
- Giáo viên tạo môi trường trong và ngoài lớp tạo hứng thú cho việc tổ chức các hoạt động làm quen văn học cho trẻ;
- Làm các đồ dùng, đồ chơi, mô hình về các câu chuyện, bài thơ, rối bằng bía, vải phục vụ cho việc kể chuyện, đóng kịch, hoạt cảnh
- Nhà trường xây dựng vườn cổ tích ở góc sân trường, hồn nam bộ, mô hình nà tư đường phố nhằm giúp trẻ thay đổi không khí trong lớp học qua đóng kịch, hay các hoạt cảnh ngoài trời
3.4 Nêu các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp (Nhằm để giải quyết các vấn đề nêu trên)
Con người sinh ra không phải ai cũng có sẵn trong mình một tài năng riêng, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục thì từ đó những tài năng kia mới có khả năng được bộc lộ và phát triển Nhất là đối với trẻ nhỏ, việc học của trẻ không đơn thuần là đưa trẻ vào một khuôn phép chặt chẽ, mà việc học của trẻ ở đây thông qua hoạt động vui chơi, "Trẻ chơi mà học, học mà chơi" Vì thế, đứng trước những thuận lợi và không ít những khó khăn trên là một giáo viên trẻ tôi cố gắng nổ lực tìm những biện pháp, hình thức tổ chức thích hợp nhằm giúp trẻ của lớp mình phụ trách đều hứng thú và học tốt hơn trong hoạt động làm quen văn học;
Năm nay được sự phân công của Ban giám Hiệu phân công dạy lớp Mẫu Giáo Bé thôn Trung Đông trường Mẫu giáo Duy Trung với tổng số 24 trẻ Dựa vào cơ sở lý luận đã nghiên cứu, đồng thời dựa vào tình hình thực tế của lớp bản thân nhận thấy rằng hầu hết trẻ bé không hứng thú học môn văn học bởi đa
số giáo viên không có chất giọng nên việc đọc thơ hay kể chuyện không diễn cảm, bên cạnh đó đồ dùng phục hoạt động văn học còn hạn chế nên trẻ không tham gia tích cực vào hoạt động nên tôi quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học” nhằm giúp trẻ hứng thú hơn trong giờ hoạt động văn học và đưa ra một số biện pháp cụ thể như sau:
Trang 4Biện pháp 1: Lập kế hoạch hoạt động môn làm quen văn học trong từng chủ đề
Ngay từ đầu năm học bản thân tôi đã tham khảo ý kiến của trường, của chuyên môn và lập kể hoạch năm học theo chương trình chăm sóc giáo dục mầm non mới một cách khoa học và hiệu quả, biết chọn nội dung phù hợp với độ tuổi, phù hợp với chủ đề Để lập ra kế hoạch tuần (Cho trẻ học tốt văn học qua từng hoạt động) của lớp mình mà đặc biệt là những bài thơ, câu chuyện có nội dung ca ngợi vẻ đẹp, chứa đựng tính nhân đạo, đi sâu vào thế giới tình cảm của trẻ, phản ánh được những hứng thú của trẻ nên tôi đã lập riêng một kế hoạch cho hoạt động làm quen văn học và dựa vào đó để thực hiện hằng tuần;
Ví dụ:
mầm
non
1 Hoạt động học Chuyện: Bàn tay có nụ hôn
Hoạt động chiều Dạy trẻ kể chuyện “Bàn tay
có nụ hôn”
2 Hoạt động ngoài
trời
Dạy trẻ đọc thơ “Bé yêu trăng”
Hoạt động học Thơ: Bé yêu trăng
3 Hoạt động học Chuyện: Đôi bạn tốt
Hoạt động góc Dạy trẻ đóng kịch “Đôi bạn
tốt”
4 Hoạt động học Thơ: Bạn mới
Hoạt động chiều Cho trẻ ôn đọc thơ diễn cảm
thân
1 Hoạt động học Chuyện: Gấu con béo tròn
Hoạt động góc Đóng kịch: Gấu con béo tròn
2
Hoạt động chiều Làm quen bài thơ “Chân và
dép”
Hoạt động học Thơ: Chân và dép
3
Hoạt động học Chuyện: Lợn con sạch lắm
rồi Hoạt động ngoài trời
Dạy trẻ kể lại chuyện lợn con sạch lắm rồi
đình
1 Hoạt động học Thơ: Thăm nhà bà
Hoạt động góc Dạy trẻ đọc thơ thăm nhà bà
2
Hoạt động học Chuyện: Ba chú lợn nhỏ Hoạt động chiều Dạy trẻ kể chuyện 3 chú lợn
nhỏ
3 Hoạt động mọi lúc
mọi nơi
Dạy trẻ bài thơ “Chiếc quạt nan”
Hoạt động học Thơ: “Chiếc quạt nan”
1 Hoạt động chiều Cho trẻ làm quen câu chuyện
“Vịt con đi học”
Hoạt động học Chuyện: Vịt con đi học
2 Hoạt động học Đồng dao: Kéo cưa lùa xẻ
Trang 5Nghề
nghiệp
Hoạt động ngoài trời
Cho trẻ chơi trò chơi Kéo cưa lừa xẻ
3 Hoạt động học Chuyện: Sự tích dây khoai
lang Hoạt động góc Dạy trẻ kể chuyện “Sự tích
dây khoai lang”
4 Hoạt động mọi lúc
mọi nơi
Dạy trẻ đọc thơ “Em làm thợ xây”
Hoạt động học Thơ “Bé làm thợ xây”
5
Thiên
nhiên
1 Hoạt động ngoài
trời
Cho trẻ tìm hiểu về nước
Hoạt động học Chuyện: Câu chuyện về giọt
nước
2 Hoạt động chiều Dạy trẻ học thuộc bài thơ
“Em yêu chú Bộ Đội”
Hoạt động học Thơ: Em yêu chú Bộ Đội
3 Hoạt đọng mọi lúc
mọi nơi
Cho trẻ làm quen với quang cảnh thiên nhiên
Hoạt động học Chuyện: Bé kể chuyện về
thiên nhiên
4 Hoạt động học Thơ: Nắng ấm
Hoạt động góc Cho trẻ cùng đọc bài thơ
“Náng ấm”
vật
1 Hoạt động mọi lúc
mọi nơi
Cô và trẻ cùng trò chuyện về ngày tết
Hoạt động học KCST: bé kể chuyện về
ngày tết
2 Hoạt động ngoài
trời
Dạy trẻ đọc bài thơ “Cây dây leo”
Hoạt động học Thơ “Cây dây leo”
3 Hoạt động học Chuyện “Cây táo”
Hoạt động chiều Dạy trẻ kể chuyện “Cây táo”
4 Hoạt động mọi lúc
mọi nơi
Dạy trẻ đọc bài thơ “Hoa cánh bướm”
Hoạt động học Thơ “Hoa cánh bướm”
5 Hoạt động học Nhổ củ cải
Hoạt động ngoài trời
Trẻ đóng kịch câu chuyện
“Nhổ củ cải”
7
Giao
thông
1 Hoạt động mọi lúc
mọi nơi
Dạy trẻ đọc thuộc bài thơ
‘Dán hoc tặng cô”
Hoạt động học Thơ “Dán hoa tặng cô
2 Hoạt động học Chuyện “Xe lu và xe ca”
Hoạt động ngoài trời
Dạy trẻ đóng kịch xe lu và
xe ca ở mô hình nagx tư
Trang 6đường phố
3 Hoạt động chiều Dạy bé đọc thơ “Xe chửa
cháy”
Hoạt động học Thơ “Xe chửa cháy”
4 Hoạt động học Chuyện “Vì sao thỏ cụt
đuôi”
Hoạt động góc Trẻ đóng kịch chuyện vì sao
thỏ cụt đuôi
vật
1 Hoạt động học Thơ “Đàn gà con”
Hoạt động chiều Dạy trẻ đọc thuộc thơ “Đàn
gà con”
2 Hoạt động học KCST: Bé kể chuyện sáng
tạo về con vật hoang dã Hoạt động ngoài
trời
Cho trẻ kể chuyện snga tạo
về con vật hoang dã ở vườn
cổ tích
3 Hoạt động mọi lúc
mọi nơi
Cho trẻ quan sát ao cá và dạy trẻ đọc thơ “Rong và cá” Hoạt động học Thơ “Rong và cá”
4 Hoạt động học Chuyện: “Sẻ con tìm bạn”
Hoạt động chiều Dạy trẻ kể chuyện “Sẻ con
tìm bạn”
5 Hoạt động học Thơ “Ong và bướm”
Hoạt động góc Trẻ đọc bài thơ “Ong và
bướm”
hương
-Bác Hồ
1 Hoạt động mọi lúc
mọi nơi
Cô và trẻ cùng trò chuyện về cảnh đẹp quê hương
Hoạt động học KCST: Bé kể về quê hương
2 Hoạt động chiều Dạy trẻ đọc bài thơ “Bác Hồ
kính yêu Hoạt động học Thơ “Bác Hồ kính yêu”
3 Hoạt động học Chuyện “Quả táo Bác Hồ”
Hoạt động ngoài trời
Trẻ cùng đóng kịch chuyện
“Quả táo Bác Hồ”
Với việc xây dựng kế hoạch hoạt động làm quen văn học qua từng chủ đề
sẽ giúp giáo viên có thời gian tìm hiểu nội dung, phương pháp tổ chức và chuẩn
bị đồ dùng khi tố chức hoạt động, trẻ được thực hành trải nghiệm và tham gia hứng thú vào hoạt động, bên cạnh đó giáo viên củng có thể thay đổi một số nội dung cho phù hợp với thực tế của trẻ lớp mình phụ trách để dạy trẻ đạt hiệu quả cao;
Trong quá trình xây dựng kế hoạch giáo viên chú ý đến việc bồi dưỡng ngôn ngữ tiếng việt để trẻ dùng kể chuyện theo tranh, kể chuyện sáng tạo vào các buổi chiều hoặc mọi lúc mọi nơi Việc lên kế hoạch trò chuyện với trẻ hàng ngày giáo viên chú ý quan tâm nội dung của các buổi trò chuyện đó
Trang 7Khi thực hiện kế hoạch giáo viên luôn bám sát chương trình dạy, nhằm theo giỏi rèn luyện thêm cho những trẻ còn yếu
Bên cạnh lựa chọn các đề tài có trong chương trình để xây dựng kế hoạch, giáo viên có thể nghiên cứu, sáng tác những tác phẩm mới lạ có trong những mẫu chuyện, bài thơ… dành cho trẻ em mang tính giáo dục cao để đưa vào chương trình cho phù hợp với từng chủ đề nhưng phải từ dễ đến khó, từ ngắn đến dài;
Ví dụ:
- Đối với thơ: Giáo viên sáng tác bài thơ "Cây và bé", vè về "Rau-củ-quả", "Bé thích cao như Hươu", "Ong và bướm", "Cá rô không vâng lời", "Bé yêu bà" để đưa thêm vào trong việc giới thiệu bài, trò chơi cho sinh động
- Đối với chuyện: Giáo viên dạy trẻ kể chuyện sáng tạo qua những hình ảnh trong tranh, hay hình ảnh trang trí các góc trong lớp như chuyện "Bé kể chuyện về con vật nuôi", hay "Bé kể về ngày tết", "Món quà tặng bà" với loại hình này nhằm phát triển tư duy, trí tưởng tượng, ngôn ngữ cho trẻ
- Ngoài ra giáo viên lên mạng internet để tìm những bài thơ, đồng dao, câu chuyện hay có âm thanh, hình ảnh rõ nét để đưa vào chương trình dạy theo từng chủ
đề như bài thơ “Rong và cá”, “Thăm nhà bà” những câu chuyện “Ba chú lợn nhỏ”,
“Cô bé quàng khăn đỏ”,”Bác gấu đen và hai chú thỏ”, “Quả táo của ai?”…
Để trẻ tham gia tốt môn văn học giáo viên cần chú ý đến giọng kể, giọng đọc của mình sao cho diễn cảm, đúng ngữ điệu của từng nhân vật có trong tác phẩm, thể hiện từng cử chỉ, từng tư thế phù hợp với diễn biến của tác phẩm, nếu giáo viên kể chuyện không hay có thể thu âm giọng kể hay của những giáo viên trong trường nhằm hút đựoc sự chú ý của trẻ bằng giọng kể, đọc sinh động, hấp dẫn, thể hiện được các giọng điệu khác nhau của từng nhân vật Trẻ sẽ thích thú hơn nếu chúng cũng đựoc tham gia vào câu chuyện
Giáo viên có thể chuyển thể các cốt chuyện thành những kịch bản phù hợp sau đó đưa lên ban giám hiệu nhà trường duyệt rồi đưa vào kế hoạch dạy cho trẻ
dễ thuộc, dễ đóng kịch;
Ví dụ:
- Chuyển thể bài thơ: Chiếc quạt nan, thăm nhà bà, xe chửa cháy thành những kịch bản
- Chuyển thể câu chuyện “Ba chú lợn nhỏ”, “Vịt con đi học”, “Nhổ củ cải”, “Quả táo Bác Hồ”… thành những hoạt cảnh
Như vậy việc xây dựng kế hoạch giúp giáo viên có thời gian nghiên cứu các tác phẩm và xây dựng kế hoạch cho bài dạy nhằm thu hút trẻ, trẻ tham gia vào hoạt động tích cực, sôi nổi và mang lại hiệu quả cao trong giáo dục
Biện pháp 2: Tạo môi trường cho trẻ tham gia tốt hoạt động làm quen văn học
Tôi nhận thức việc xây dựng giáo dục là rất cần thiết bởi môi trường giáo dục là học liệu cho trẻ vui chơi và học tập Môi trường giáo dục càng đa dạng và sinh động bao nhiêu sẽ thu hút sự chủ động tích cực của trẻ tham gia vào các hoạt động giáo dục bấy nhiêu và mang lại hiệu quả cao trong giáo dục cho trẻ
Vì thế tôi quan tâm đến việc xây dựng môi trường cho trẻ học tốt môn làm quen văn học đó là xây dựng các hình ảnh trực quan sinh động liên quan đến môi
Trang 8trường trong và ngoài lớp, các hình ảnh có sức sống động, thu hút sự tò mò ham hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh trẻ
Để thực hiện tốt biện pháp này giáo viên phải tư duy tìm hiểu, sưu tầm nhiều hình ảnh, cách sắp xếp, bố cục môi trường khoa học phù hợp với từng chủ
đề và nhận thức của trẻ 3-4 tuổi để trẻ tham gia vào các động một cách tích cực, chủ động, sáng tạo, không gò ép trẻ vì thế tôi xây dựng môi trường cho trẻ học tốt môn làm quen văn học gồm có:
* Môi trường trong lớp học:
- Xây dựng góc văn học: Ở trong lớp tôi chọn một góc phòng thoáng, đủ ánh sáng để xây dựng góc: "Văn học của bé" với góc này tôi thiết kế vừa tầm để cho trẻ dễ lấy, dễ cất, sau đó nhờ cha mẹ học sinh có nghề thợ mộc hỗ trợ kệ để sách nho nhỏ có nhiều tầng, mỗi tầng để một loại sách riêng kèm theo kí hiệu riêng cho trẻ vì trẻ mẫu giáo chưa biết đọc chữ, phía tầng trên cùng tôi lấy những vỏ hộp bánh bằng nhựa có kích thước bằng đĩa DVD, CD để đựng đĩa cũng có tên gọi riêng;
Ví dụ: Nhóm đĩa hoạt hình dùng kí hiệu hình ảnh các con vật ngộ nghĩnh như Vịt donal, chuột Mickey , nhóm đĩa ca nhạc thiếu nhi kí hiệu những nốt nhạc, nhóm đĩa phim cổ tích kí hiệu hình ảnh Ông tiên
- Xây dựng góc cổ tích: Góc cổ tích là góc được bố trí tại một không gian hợp lý trong lớp, trong góc cổ tích được gắn các hình ảnh, mô hình về nội dung, các nhân vật trong các câu chuyện, hình ảnh câu chuyện trong góc này thay đổi theo từng chủ đề để tạo cho trẻ có những cảm nhận mới lạ, có cảm giác thích tìm tòi khám phá
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật”, cô kể câu chuyện “Đôi bạn nhỏ”
+ Giáo viên xây dựng góc cổ tích mô hình câu chuyện “Đôi bạn nhỏ” gồm các mảng mô hình được bố trí hợp lý từ vị trí trẻ bước vào vườn đến bên trong sâu của khu vườn như:
Mảng 1: Hình ảnh gà con và vịt con đang thân thiện bên nhau
Mảng 2: Gà bên bãi cỏ tìm giu, vịt con mò ốc dưới ao
Mảng 3: Cáo đuổi bắt gà
Mảng 4: Vịt cõng gà bơi dưới ao
+ Trẻ được vào thăm vườn cổ tích, được quan sát mô hình, trẻ sẽ tưởng tường ra nội dung câu chuyện theo hiểu biết của trẻ và sau đó cô gợi mở giúp trẻ tiếp tục khai thác sâu hơn về nội dung câu chuyện và biết đặc ra những câu hỏi cũng như câu trả lời sáng tao
Ví dụ: Bước vào vườn cổ tích trẻ nhìn thấy hình ảnh gà, vịt xinh đẹp, trẻ
có thể đặt câu hỏi: bạn gà và vịt này đang làm gì nhỉ? Trẻ khác trả lời chắc 2 bạn này đang đi kiểm ăn? Bước sâu hơn vào vườn thấy gà trên bãi cỏ, vịt bơi dưới
ao, trẻ củng đặt câu hỏi theo trí tưởng tượng của trẻ
+ Cứ như vậy giáo viên gợi mở cho trẻ kể chuyện sáng tạo theo mô hình, sau đó tổ chức hoạt động cho trẻ cô dùng mô hình để giới thiệu câu chuyện và
kể chuyện theo mô hình cho trẻ nghe Tương tự như vậy giáo viên thay đổi mô hình theo các hình ảnh câu chuyện, bài thơ để dạy trẻ, như vậy sau mỗi hoạt động giáo viên quan sát, tận dụng mọi tình huống để giúp trẻ khắc sâu tác phẩm văn học mà trẻ được làm quen
Trang 9- Xây dựng góc sách: Góc sách của lớp được bố trí trong không gian phù hợp, góc sách có nhiều loại sách, tranh ảnh, chuyện tranh có nội dung phù hợp với chủ đề Các loại sách, tranh phải phù hợp với trẻ, có hình ảnh sinh động, hấp dẫn có tác động đến trí tưởng tượng của trẻ;
+ Xây dựng góc sách phục vụ trong các giờ chơi, qua đó trẻ l;àm quen với câu chuyện, tự đặt câu hỏi về nội dung các bức tranh vfa trả lời câu hỏi mà trẻ đặt ra hoặc câu hỏi cô gợi ý cho trẻ;
+ Để góc sách thêm phong phú giáo viên tích cực sưu tầm tranh ảnh, thay đổi sách theo chủ đề, theo nội dung từng tác phẩm văn học, cac shoaj báo có nội dung chương trình để làm phong phú góc sách Để thuận tiện và hiệu quả của góc sách đối với giáo dục trẻ, giáo viên phải bố trí, sắp xếp các sách trong góc phải vừa tầm với trẻ, giúp trẻ dễ lấy và dễ sử dụng;
Qua việc xây dựng môi trường trong lớp tôi đã áp dụng trong hoạt động làm quen văn học đã có tác động tích cực và nâng cao hiệu quả cho trẻ học tốt môn văn học, có tác động tích cực và đạt hiệu quả cao về phát triển ngôn ngữ
* Môi trường ngoài lớp học:
- Đối với trẻ nhỏ, môi trường ngoài lớp học cũng là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ Trường mầm non cần tập trung xây dựng môi trường an toàn, đẹp, hấp dẫn trẻ Cần có một diện tích đất đủ rộng để bố trí các khu vực cho trẻ hoạt động vui chơi, sinh hoạt, học tập ngoài trời một cách khoa học và phù hợp Cần bố trí hợp
lý thành các khu chơi thể thao, khu đồ chơi ngoài trời, khu vực chơi giao thông, khu vực chơi với đất cát, khu vực trẻ trồng cây, trồng rau và chăm sóc cây cối,
…rõ ràng để các em được vui chơi, hoạt động thoải mái nhất Đặc biệt, với yếu
tố thời tiết khí hậu nắng nóng nhiều, ngoài ra nhà trường nên xây dựng sân chơi của trẻ có cây xanh bóng mát, hệ thống mái tôn và hàng rào xung quanh vừa góp phần tạo bóng mát cho sân chơi mà vẫn đem lại sự an toàn cho trẻ khi tham gia các hoạt động hàng ngày
- Chính vì thế để thay đổi không khí không tạo sự nhàm chán, gò bó trẻ ngồi học ở trong lớp tôi đã tham mưu với nhà trường xây dựng vườn cổ tích gồm: Ngôi nhà cổ tích có các nhân vật to bằng người thật như ông tiên (bụt) đứng dưới gốc cây cổ thụ với nhiều quả to, ngộ nghĩnh, cô tiên xinh đẹp giơ tay mời mọi người vào nhà, phía sau vườn có giếng đất với cô Tấm ngoan hiền đang cho cá bống ăn cơm Trải dài các bờ tường là hình ảnh những nhân vật trong các câu chuyện: Tích Chu, Tấm Cám, hai anh em, thỏ con không vâng lời mẹ, bé với khúc đồng dao… có thảm cỏ, ngôi nhà tranh, chú cò trắng, trâu mẹ, trâu con, có lũy tre, cây khế…
- Sau khi có ngôi nhà cổ tích tôi bố trí các hoạt động văn học đều được tổ chức trong không gian thần thoại nhằm tạo hứng thú cho trẻ vừa thoải mái với bầu không khí mát mẻ vừa được tận mắt chứng kiến, trải nghiệm cùng các nhân vật
- Đối với hoạt động đóng kịch thì vườn cổ tích là nơi nhập vai phù hợp nhất, giáo viên không phải mất công làm mô hình sân khấu cầu kì như ở trong lớp mà trẻ chỉ cần chọn trang phục phù hợp với từng nhân vật là có thể say mê sáng tạo nghệ thuật
Trang 10- Đối với tiết học là thơ nếu sử dụng tranh minh họa thì tôi cho trẻ ngồi xem tranh dưới bóng cây, trong ngôi nhà cổ tích, trên lưng trâu, hay dưới lũy trẻ, nếu sử dụng bài giảng điện tử thì dùng máy tính xách tay để tiện cho việc di chuyển và không cần ổ cắm điện
* Tạo môi trường giao tiếp:
- Môi trường giao tiếp là điều kiện giúp trẻ cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với mọi người xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn
bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn
Ví dụ: Nếu trẻ sống trong môi trường giao tiếp không tốt sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ khi đứa trẻ khi cần hỏi vấn đề gì? Hay nhờ việc gì? Thường bị cô giáo và người lớn la hắt, không quan tâm sẽ làm cho trẻ có cảm giác không ai gần gũi, không trao đổi với người thân được, do đó mà ngôn ngữ không phát triển.hay một đứa trẻ sống trong môi trường đáp ứng quá đầy đủ về nhu cầu trẻ cần dẫn đến trẻ không ngoan, nói năng thô lỗ
- Vì vậy giáo viên tạo môi trường giao tiếp nhằm giúp cho trẻ có cảm giác thoải mái, có nhu cầu giao tiếp bằng lời, có nghĩa là trong tất cả mọi hoạt động của trẻ giáo viên luôn phải dùng nhiều hình thức như: Trò chơi, câu đố để kích thích trẻ tham gia giao tiếp qua đó giúp trẻ được mạn dạn, tự nhiên hơn, còn đối với những trẻ ít nói, hay nhút nhát giáo viên thường gần gũi, hỏi han động viên trẻ tham gia vào hoạt động làm quen với văn học bằng cách hay dùng những câu hỏi dễ, ngắn gọn giúp trẻ bình tĩnh trả lời sau đó khen ngợi để kích thích trẻ ở những câu hỏi nhắc lại, phân vai cho trẻ đóng những vai mang tính tập thể nhằm giúp trẻ tự tin, dễ hòa nhập
Ví dụ: Xây dựng môi trường giao tiếp trong một hoạt động chiều cô và trẻ cùng trò chuyện với nhau về việc mỗi buổi sáng ba mẹ chở con đi học bằng phương tiện giao thông gì? Sau đó cô tự kể một câu chuyện tự sáng tác “Đi xe máy”
Hôm nay lớp bạn Nam tổ chức sinh nhật cho Nam, Cu cậu háo hức dậy thật sớm, giục mẹ đưa đi sớm đến trường vì hôm nay là ngày vui của Nam Ăn sáng song, cậu vội vàng đeo ba lô chạy ra ngõ đợi mẹ
Ra đến đường, Nam luôn miệng giục mẹ: Mẹ ơi, mẹ đi nhanh lên nhé!.Đang đi, bỗng Nam chợt nhớ ra, cậu kêu lên:
- Mẹ ơi, con quên mất mũ bảo hiểm ở nhà rồi?
- Mẹ nói: Tại con nôn nóng đấy mà? Thôi, mẹ con mình quay lại để lấy nhé
- Không, bây giờ mà quay về thì muộn mất mẹ ạ? Nam nhất định không chịu quay lại để lấy mũ, mẹ đành phải nhượng bộ không quay về nữa
Đang đi, bỗng chiếc xe phía trước chở thùng cam bị rơi xuống đường, làm cam rơi tung toé Mẹ vội vàng phanh gấp làm xe loạng choạng rồi đổ kềnh làm hai mẹ con ngã lăn ra đường Nam bị đập đầu xuống đường
Chú công an đang đứng bên đường nhìn thấy chú bèn bước sang đỡ hai
mẹ con dậy, chú lo lắng hỏi: Chị và cháu có sao không?
Mẹ xem xét chỗ vết thương của Nam và nói: Cảm ơn anh, mẹ con tôi không sao ạ? Chú ôn tồn nhắc nhở :