TTÌM HIỂU TÁC ĐỘNG CỦA BIỂN ĐÔNG ĐẾN CÁC KIỂU ĐỊA HÌNH VEN BIỂN VIỆT NAM

Giữa hai phần đất liền và biển có mối quan hệ phát sinh và quan hệ không gian rất mật thiết, vì biển Đông là một biển được hình thành trong quá trình phá vở vỏ lục địa Đông Nam Á cổ, tro

TÌM HIỂU TÁC ĐỘNG CỦA BIỂN ĐÔNG ĐẾN CÁC KIỂU ĐỊA HÌNH VEN BIỂN VIỆT NAM

GVHD: TS LÊ NĂM

HVTH: LÊ THỊ THÚY HÀ- LỚP CAO HỌC ĐLTN-K21

ĐẶT VẤN ĐỀ NỘI DUNG

KẾT LUẬN

Khái quát biển Đông

Các nhân tố của biển Đông tác động đến địa hình ven biển

Một số kiểu địa hình ven biển

ĐẶT VẤN ĐỀ

Đất nước ta, ngoài phần lãnh thổ đất liền còn một phần rộng lớn hơn trên

biển Đông, bao gồm thềm lục địa, vùng lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế cùng với nhiều đảo và quần đảo lớn nhỏ Giữa hai phần đất liền và biển có mối quan hệ phát sinh và quan hệ không gian rất mật thiết, vì biển Đông là một biển được hình thành trong quá trình phá vở vỏ lục địa Đông Nam Á cổ, trong lòng biển Đông có những di tích của đất liền, rõ nhất ở thềm lục địa, đồng thời biển Đông ảnh hưởng sâu sắc đến tính chất nội chí tuyên gió mùa ẩm qua tác động của các khối không khí hải dương và các cơn bão Sự tương tác biển- đất liền thể hiện rõ rệt nhất tại vùng bờ biển và vùng biển nông ven bờ, thông qua sự thâm nhập của nước mặn

và sự đổ ra biển của nước và phù sa sông, tạo nên một dải cảnh quan với nhiều dạng địa hình ven biển đa dạng

I.1 Một số khái niệm cơ bản:

- Bóc mòn: là quá trình các tác nhân ngoại lực lam dời chuyển các sản phẩm phong

hóa khỏi vị trí ban đầu của nó

- Quá trình vận chuyển: là sự tiếp tục của quá trình bóc mòn, đó là quá trình di

chuyển vật liệu từ nơi này sang nơi khác

- Quá trình bồi tụ: quá trình tích tụ các vật liệu, là sự kết thúc của quá trình vận

chuyển

- Đường bờ biển: là đường ranh giới giữa mặt biển và đại dương với bề mặt lục

địa bao quanh Đường bờ biển không có một vị trí cố định mà di chuyển theo sự

thay đổi của mực nước biển

- Bờ biển: là dãi lục địa ngay sát đường bờ, trên đó có những dạng địa hình do

sóng ở mực nước biển hiện nay tạo ra

- Sườn bờ ngầm: là dải đáy biển nằm sát đường bờ, chịu tác động thường xuyên

của những vận động chuyển do sóng từ trên mặt truyền tới

- Đới bờ biển: do bờ biển và sườn bờ ngầm tạo thành

- Miền bờ biển: dải thạch quyển trên đó không những chỉ phát triển các dạng địa

hình liên quan với mực nước biển hiện tại

NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÍ LUẬN

- Địa hình: Toàn bộ các hình dạng lồi lom trên mặt đất, có kích thước, nguồn gốc,

tuổi và lịch sử phát triển khác nhau

- Doi cát ven biển: dải cát hẹp ở vên biển, hình thành do tác động vận chuyển

phù sa của các dòng biển ven bờ

- Vịnh: Bộ phận của biển, đại dương (hoặc hồ lớn) lõm sâu vào đất liền chổ vịnh

thông với biển, đại dương là cửa vịnh

- Vũng: vịnh nhỏ, ít chịu ảnh hưởng của gió bão và sóng lớn.

- Đảo: Bộ phận đất nổi, nhỏ hơn lục địa, xung quanh có nước biển và đại dương

bao bọc

- Quần đảo: nhóm gồm nhiều đảo lớn, nhỏ nằm gần nhau, có quan hệ với nhau

về mặt phát sinh và cùng mang một tên chung

II KHÁI QUÁT VỀ BIỂN ĐÔNG

+ Biển Đông là biển ven lục địa, ở

trung tâm Đông Nam Á, thuộc bờ Tây Thái Bình Dương

+ Biển Đông có diện tích tự nhiên lớn thứ 2 trong số các biển thuộc Thái Bình Dương và thứ 3 trên toàn thế giới

(3,44 triệu km2)+ Biển Đông có hai đặc tính quan trọng:

- Là biển tương đối kín

- Đặc tính nội chí tuyến gió mùa với sự phân hóa Bắc- Nam và sự biến đổi theo mùa rõ rệt

III CÁC NHÂN TỐ Ở BIỂN ĐÔNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỊA HÌNH VEN BIỂN

II.1 Hướng và tốc độ gió:

-Gió hướng đông bắc chiếm ưu thế trong 7 tháng (từ tháng X- IV)

- Gió hướng tây nam chiếm ưu thế trong 5 tháng mùa hạ (từ tháng V- IV)

- Về tốc độ gió trung bình năm, ở ngoài khơi gió thường mạnh (6-7m/s) và trong

mùa đông gió mạnh hơn mùa hạ, có thể trên 8- 9m/s Còn tại vùng ven bờ thì tốc

độ gió trung bình năm chỉ khoảng 3- 4m/s và mùa đông gió mạnh lên, có thể đến

5- 6m/s

- Về tốc độ gió mạnh nhất, thì ngoài khơi có gió đến trên 50m/s, nhưng nói chung chỉ 40m/s Tại vùng ven bờ, gió mạnh nhất thường là gió bão, cho nên có nơi cũng đến trên 40m/s

II.1 Nhiệt độ không khí:

- Nhiệt độ không khí trung bình năm trên biển Đông toàn trên 20 và có xu hướng tăng

từ bắc vào nam và từ vùng ven bờ ra ngoài khơi

II.3 Lượng mưa:

- Lượng mưa trung bình từ 1500- 2000mm

III.4 Sóng

- Biển Đông nằm ở khu vực bất ổn định của trái đất và là nơi hình thành hoạt động của bão, nên sóng trên biển Đông rất lớn Độ cao sóng trung bình 0,7m- 1m, cực đại đạt đến 5m (khi có bão trên 6m)

- Do chịu tác động của gió mùa nên sóng trên biển Đông cũng có sự thay đổi theo mùa rõ rệt Sóng mùa đông thường có hướng đông bắc, độ cao lớn và ổn định, Điều này là do ảnh hưởng của gió mùa đông trên biển và sự mở rộng các cửa về phía Bắc sóng mùa hạ thường có hướng tây nam, độ cao nhỏ và rất biến động (do mùa hạ thường xãy ra các nhiễu loạn như bão, áp thấp nhiệt đới…)

- Các sóng trên biển Đông cũng có sự phân hóa theo không gian, nhất là sóng mùa hạ, Vào mùa hạ, sóng ở vùng biển phía Nam có cường độ và độ cao lớn hơn vùng biển phía Bắc hướng thịnh hành là hướng năm hoặc đông nam

III.5 Thủy triều

-Thủy triều biển đông thuộc loại lớn trên thế giới Đặc tính này của thủy triều được quyết định bởi diện tích lớn, độ sâu của biển và sự thông thương với đại dương

bằng nhiều cửa

-Do điều kiện địa lí đa dạng nên thủy triều biển Đông rất phức tạp cả về tính chất và

độ lớn Nếu lấy Thuận An làm điểm xét độ lớn và tính chất thủy triều có sự đối xứng

- Càng ra Bắc và vào Nam độ lớn thủy triều càng lớn và tính chất nhật triều càng tăng,

- Thủy triều biển Đông rất đặc sắc và độc đáo, thể hiện sự đa dạng của tính chất triều, sự hạn chế của tính chất bán nhật triều và tính phổ biến của tính chất nhật

triều

- Hải lưu trên biển Đông hình thành và phát triển chịu tác động sâu sắc của gió mùa, mùa hạ hải lưu có hướng TN-ĐB, và trở lai ĐB-TN (xuôi chiều kim đồng hồ), còn mùa đông có hướng ngược lại (ngược chiều kim đồng hồ)

- Do vân tốc gió ĐB lớn hơn gió TN, đồng thời cửa phía Bắc mở rộng nên hải lưu mùa đông mạnh hơn mùa hạ và tác động mạnh mẽ đên nhiêu yếu tố tự nhiên

- Ngoài 2 hải lưu này, ở 2 vinh lớn (vịnh Bắc Bộ và vịnh Thái Lan), mỗi vịnh đều

có hệ thông hải lưu riêng

III.6 Hải lưu

IV CÁC KIỂU ĐỊA HÌNH BỜ BIỂN

Vùng biển và bờ biển khác hẳn hai vùng đồi núi và đồng bằng về động lực phát sinh và phát triển, về cấu trúc hình thái và tất nhiên cả về các kiểu địa hình> Đâu cũng thấy vai trò của biển với các quá trình mài mòn và tích tụ do sóng, thủy triều, hải lưu

Vì quan hệ của biển với các nhân tố hình thành địa hình bờ biển (như cấu trúc của đường bờ, mạng lưới sông ngòi, điều kiện khí hậu- sinh vật) thay đổi tùy nơi, dẫn đến các tập hợp địa hình bờ biển khác nhau, mà suốt dải bờ biển từ móng Cái đến Hà tiên ta đã gặp nhiều kiểu địa hình bờ biển

IV.1 Kiểu bờ biển tích tụ- thủy triều

Tại các vũng kín đáo, dò có đảo che khuất, tác động phân phối phù sa của thủy triều là ưu thế, quá trình tích tụ mạnh hơn quá trình mài mòn ta sẽ có kiểu bờ biển tích tụ thủy triều thấp, với tập hợp các dạng bãi triều rộng lầy bùn, có nơi mọc sú vẹt, các lạch triều, các chương (các bãi cát nổi ngoài biển) và đôi khi cả đảo sót Điển hình cho kiểu bờ biển này là khu vực bờ biển Quảng Yên- Hải Phòng

IV.1 Kiểu bờ biển tích tụ- sóng gió

Khi bờ biển thoáng, sóng gió mạnh lên thì vai trò tích tụ của sóng và vai trò vun cao của gió sẽ trở thành ngoại lực chủ yếu Các dạng địa hình thống trị là cồn cát, đụn cát, tại nơi gió mạnh thì đụn cát khá cao như ở Trung- trung bộ bên trong các dải cồn cát, đụn cát thường có các phá, là các vũng nước còn thông với biển hoặc đã đóng kín mà sông chưa bồi lấp xong

Đầm phá Tam Giang

IV.3 Kiểu bờ biển tích tụ sinh vật:

Hình thành chủ yếu tại châu thổ sông Cửu Long, nơi mà dải rừng nước mặn đước vẹt điển hình rộng lớn đã có tác dụng củng cố bờ biển, giúp sông lấn biển rất nhanh, như ở Cà Mau

IV.4 Kiểu bờ biển san hô

Là một kiểu bờ biển sinh vật đặc biệt, phát triển tại các biển nhiệt đới nông

có đá ngầm và nước trong Các dạng đian hình phổ biến là vách đá san hô cũ đã nâng trên mặt biển, ở đay san hô đã chết, còn lại vỏ đá vôi của chúng và các rạn san hô ngầm mà san hô sông đang phát triển tại VN bờ biển san hô gặp từ đèo Hải Vân, nhưng tập trung ở đoạn từ Mũi Nạy đến mũi kê gà và ở các quần đảo san hô Trường Sa và Hoàng Sa

Những san hô sống tụ với nhau thành tập đoàn San hô chỉ sống ở những nơi có nước trong và đáy biển không sâu quá bốn chục mét vì sống cộng sinh với rong biển mà rong biển lại cần có ánh sáng để quang hợp San hô có thể

sinh sống ở những vùng biền lạnh nhưng biển vùng nhiệt đới là nơi thích hợp nhất để chúng tăng sinh

Ấu trùng san hô bám vào một nơi thuận tiện, trở thành con san hô, sinh

trưởng ở đó rồi chết để lại xác tại chỗ Những nơi thuận tiện có thể là một cồn đất ngầm, một hải đảo, một xác thuyền bị đắm, Lâu dần những xác san hô tụ lại tạo thành những đá ngầm Thường thì xác san hô chồng chất lên nhau cho tới sát gần mặt nước Nhưng có khi sóng biển có thể làm vỡ những mảnh san

hô và đẩy chúng lên đỉnh đá Lâu dần có một khối san hô vượt khỏi mặt biển

chừng vài centi mét đến một hai thước tạo thành đảo Cũng có khi mặt nước

biển rút xuống hay đáy biển nhô lên tùy biến đổi của địa chất làm cho đá ngầm nổi trội khỏi mặt nước

Bờ biển san hô

IV.5 Kiểu bờ biển mài mòn: trong trường hợp núi ra sát biển thì tác dụng mài

mòn do sóng phát triển, thí dụ như đoạn từ mủi Nạy đến mũi Đá Vách sau Cam Ranh

Vách, bờ biển mài mòn

IV.6 Kiểu bờ biển tích tụ mài mòn

- Thấy ở bờ biển tích tụ mà nay mà nay bị sóng biển mài mòn làm sụt lở, như đoạn bờ biển Nam Định tại Châu thổ sông Hồng và đoạn bờ biển Bạc Liêu- Cà Mau tại châu thổ sông Cửu Long

IV.7 Kiểu bờ biển mài mòn- tính tụ

Diễn ra tái các nơi có núi nhô ra biển, nhưng quanh đáy lai có sông nhiều phù sa, khiến cho chân vách mài mòn có bãi biển tích tụ cát do hải lưu ven bờ tương đối rộng

Doi cát biển

Bãi bồi

Vịnh biển Cam Ranh

Bãi biển đẹp

Vị trí tiếp giáp biển Đông và dưới tác động của các nhân tố ngoại lực ở biển Đông đã tạo cho vùng ven biển Việt Nam nhiều kiểu địa hình phong phú, đa dạng Đó chính là những tiềm năng lớn để nước ta phát triển kinh tế (du lich, giao thông vận tải đánh bắt nuôi trồng thủy hải sản), giữ vững an ninh- quốc phòng

KẾT LUẬN