TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM BÃO BIỂN ĐÔNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA BÃO ĐẾN VIỆT NAM

Áp thấp nhiệt đới là tên gọi một hiện tượng thời tiết phức hợp diễn ra trên diện rộng trên biển hoặc đất liền khi có hiện tượng gió xoáy tập trung quanh một vùng áp thấp nhưng chưa đủ m

NỘI DUNG THẢO LUẬN

A Cơ sở lí luận

I.Những khái niệm liên quan

II.Đặc điểm của biển Đông

III.Điều kiện hình thành bão

B.Nội dung

I.Tìm hiểu chung về bão

II.Bão ở Việt Nam

III.Những thiệt hại do bão

C.Kết luận

D.Tài liệu tham khảo.

I NHỮNG KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

1 Bão là hiện tượng gió mạnh kèm theo mưa rất lớn do có sự xuất hiện và hoạt động của các khu áp thấp khơi sâu Theo định nghĩa quốc tế, bão biển nhiệt đới phải có gió nhanh hơn 63 km/giờ (cấp 8, 34 knots) Nếu gió yếu hơn 63

km/giờ, gọi là áp thấp nhiệt đới Nếu gíó mạnh hơn 118 km/giờ (cấp 12, 64 knots), bão được gọi là bão to với cuồng phong Ngoài ra còn có bão rất to hay

siêu bão với gió nhanh hơn 241 km/giờ.

2 Áp thấp nhiệt đới là tên gọi một hiện tượng thời tiết phức hợp diễn ra

trên diện rộng trên biển hoặc đất liền khi có hiện tượng gió xoáy tập trung quanh một vùng áp thấp nhưng chưa đủ mạnh để gọi là bão nhiệt đới

3 Mắt bão (tâm bão) thường có hình trụ tròn, đường kính có thể từ 8km đến 200km tùy theo bão yếu hay mạnh Vùng mắt bão là khu vực gần như lặng gió, quang mây, chỉ có dòng không khí đi xuống chậm và có nhiệt độ cao hơn vùng xung quanh (do sự đốt nóng dòng không khí thẳng lên), vì thế người ta nói bão có lõi nóng Thông thường chỉ có những cơn bão mạnh mới hình thành mắt bão rõ nét

A CƠ SỞ LÍ LUẬN

4 Thành (tường) mắt bão xung quanh mắt bão có mây bão dạng thành gần như thẳng đứng làm thành hình vành khăn, có thể cao đến 15km, dày đến hàng chục km Gió xoáy ở đây là mạnh nhất, mưa rơi nhiều nhất và tàn phá nguy hiểm nhất.

5 Vùng mây mù đậm đặc vùng này ở trên, từ mắt bão hướng ra ngoài vùng này có màu trắng, giữa có hình tròn đen là mắt bão Phía dưới vùng mây mù này, bên ngoài mắt bão là các dải mưa hình xoắn cùng chiều xoắn với gió gây ra mưa lớn, lốc mạnh

-Biển Đông trải dài từ xích đạo đến chí tuyến Bắc (hệ tọa độ: 00 – 250B và 1000Đ –

1210Đ), nằm trong vùng nội chí tuyến nên

là một vùng biển có đặc tính nóng Nhiệt

độ trung bình năm của không khí trên biển Đông tăng dần từ Bắc xuống Nam, từ vùng ven bờ ra ngoài khơi Ven bờ ở phía Bắc nhiệt độ không khí trung bình năm 22-

240C, từ sau vĩ tuyến 160B, nhiệt độ trung bình năm lên tới 26 - 270C Nước biển tầng mặt có nhiệt độ trung bình năm trên 230C,

từ phía nam đảo Cồn Cỏ đạt trên 250C Nhìn chung, nhiệt độ nước biển thường chênh với nhiệt độ không khí khoảng từ

III ĐIỀU KIỆN HÌNH THÀNH BÃO

Theo nhà khí tượng Erik palmen đã tìm ra rằng bão chỉ có thể hình thành trên biển trong dải vĩ độ 5 - 20ovĩ hai bên xích đạo có nhiệt độ cao (từ 26 – 27oC trở lên) - đảm bảo cung cấp đủ lượng hơi nước khổng lồ bốc hơi mạnh từ mặt biển để cung cấp năng lượng ngưng kết cho bão hình thành

và lực coriolis dủ lớn để tạo xoáy, tạo điều kiện thuận lợi cho bão hình thành Sở dĩ bão không thể hình thành trong giải 0 – 5ovĩ về hai phía của xích đạo vì ở đó lực coriolis quá nhỏ, không đủ để tạo xoáy.

 Với những đặc điểm như trên ta có thể khẳng định rằng: Biển Đông là khu vực thường xuyên hình thành bão Các cơn bão này có khả năng rất lớn ảnh hưởng đến lãnh thổ Việt Nam gây thiệt hại nghiêm trọng về người và của.

B.NỘI DUNG

Ảnh: Cấu tạo của 1 cơn bão

Cấu tạo của 1 cơn bão gồm các phần sau: mắt bão (the eye), thành mắt bão (the

eyewall), dải mưa (rainbands) và lớp mây ti dày đặc phía trên (the Dense Cirrus Overcast)

1 Cấu tạo của một cơn bão

I TÌM HIỂU CHUNG VỀ BÃO

Chu kỳ của không khí nóng thoát hơi và sự ngưng tụ tạo ra bão.

Một mắt bão khổng lồ.

Khu vực hay xảy ra bão trên thế giới và số bão trung bình hàng năm

2 Các khu vực hình thành bão trên Trái đất

3 Điều kiện hình thành bão

Bão chỉ có thể hình thành khi có đủ 3 điều kiện: Nhiệt, ẩm và động lực để tạo xoáy

-Có nhiễu động xoáy ban đầu

-Nhiệt độ lớp không khí sát mặt biển (Đại Dương) ≥ 26 – 270C (đây là đk quan trọng để cung cấp năng lượng cho hình thành và phát triển bão)

-Có lực Côriôlit (f = 2Ωsinsinφ) đủ lớn để gây hiệu ứng quay trong các xoáy ban đầu

-Sự bất ổn định của không khí trong khí quyển tạo điều kiện cho đối lưu phát triển mạnh

=> Bão thường hình thành trong khoảng từ 5 – 200 vĩ

4 Các giai đoạn phát triển của bão Có 4 giai đoạn

-Giai đoạn mới hình thành: đó là một xoáy thuận nhỏ, khép kín, áp suất ở tâm > 1000mb, gió chưa mạnh, xoáy thuận di chuyển từ Đông sang Tây và mạnh dần lên.-Giai đoạn trẻ: đây là giai đoạn bão tiếp tục mạnh thêm, không khí tiếp tục được đưa lên cao, khí áp giảm mạnh, gió xoáy mạnh quanh tâm bão, hệ thống mây phát triển mạnh quanh mắt bão

-Giai đoạn trưởng thành: khí áp ở tâm bão ổn định, cường độ gió không đổi nhưng phạm vi hoạt động rộng, gió mạnh nhất, tốc độ lớn nhất, gió xoáy giật liên tục

-Giai đoạn bão tan: bão suy yếu khi vào đất liên hoặc di chuyên lên vùng vĩ độ cao,

có thể tan hoặc thành áp thấp nhiệt đới

5 Tốc độ di chuyển của bão

- Tốc độ TB khoảng 18 – 20km/h, cực đại 40 -50 km/h Nhưng khi bão có xu thế chuyển hướng hoặc sắp tan thì gần như đứng yên

- Vị trí của quỹ đạo thay đổi theo mùa, phụ thuộc vào cường độ và vị trí của áp cao cận chí tuyến, vì bão di chuyển từ Đ T ven rìa cao áp

6 Hướng di chuyển của bão

- Thay đổi theo thời gian

- Hướng chủ yếu là hướng tây, tây bắc Nhưng cũng có khi là hướng đông, đông bắc vào đầu mùa, tây, tây nam vào cuối mùa => là cho quỹ đạo của bão cũng thay đổi

Tâm bão nhiệt đới thường di chuyển theo quĩ đạo parabol, ở bắc bán cầu, vào giai đoạn mới hình thành, hầu hết các cơn bão đều di chuyển theo hướng tây, sau đó tiếp tục di chuyển theo hướng tây bắc và giai đoạn sau cùng, nếu không bị suy yếu, sẽ di chuyển theo hướng đông bắc Ở nam bán cầu, ban đầu bão di chuyển về hướng tây, sau chuyển

về tây nam, rồi đến hướng đông nam Nhưng cũng có những cơn bão di chuyển theo quĩ đạo rất phức tạp, nói chung quĩ đạo của bão phụ thuộc vào sự phân bố khí

áp bề mặt trong khu vực lân cận

7 Quĩ đạo chuyển động của bão

-Vùng biển Việt Nam nằm ở bờ Tây của Bắc Thái Bình Dương, một khu vực hằng năm bão phát sinh nhiều nhất và mạnh nhất Tại đây, có 30% số cơn bão phát sinh từ biển Đông, còn 70% số cơn bão từ Thái Bình Dương

II BÃO Ở VIỆT NAM

-Mỗi năm trung bình vùng đồng bằng và ven biển nước ta đón nhận 3 - 4 cơn bão trực tiếp từ biển Đông đổ vào Năm bão nhiều có tới 8 - 10 cơn, năm ít cũng 1 - 2 cơn bão Các cơn bão phát sinh từ Thái Bình Dương di chuyển qua biển Đông, dù không vào nước ta nhưng có thể gây ảnh hưởng đến thời tiết nước ta Theo thống

kê trong 45 năm gần đây có 395 trận bão trong khu vực biển Đông có ảnh hưởng đến thời tiết nước ta, như vậy trung bình mỗi năm có gần 8,8 cơn bão

1.Hoạt động của bão ở Việt Nam

- Nhìn chung, trên toàn quốc, thời gian bắt đầu có bão từ tháng 7 và kết thúc vào tháng 11, đôi khi có bão sớm vào tháng 6 và muộn sang tháng 12, nhưng cường độ yếu Bão tập trung nhiều nhất vào tháng 9, sau đó đến các tháng 10 và tháng 8 Tổng số cơn bão của 3 tháng này chiếm tới 70% số cơn bão trong toàn mùa Mùa bão ở Việt Nam chậm dần từ Bắc vào Nam Thời gian bão hoạt động mạnh chậm dần: Từ Móng Cái đến Thanh Hoá thường có bão mạnh vào tháng 8 - 9, từ Thanh Hoá tới Quảng Trị bão mạnh vào tháng 9, từ Quảng Trị đến Đông Nam bộ - tháng 10- 11, ở Nam bộ

- tháng 12 Bão tập trung chủ yếu vào tháng 9, vì thế vùng ven biển Trung Bộ nước ta chịu ảnh hưởng bão mạnh nhất, sau đến Bắc Bộ và Nam Trung Bộ, còn Nam bộ ít có bão hơn

2 Tần suất bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến Việt Nam:

- Áp thấp nhiệt đới (ATNÐ) và bão đề cập ở đây được hiểu theo định nghĩa và cách phân loại của Tổ chức khí tượng thế giới: Khí xoáy thuận nhiệt đới có sức gió mạnh nhất từ 10,8 m/s đến 17,1 m/s gọi là ATNÐ; khi xoáy thuận nhiệt đới có sức gió mạnh nhất từ 17,2 m/s trở lên gọi là bão

- Trong thời gian từ năm 1951-1997 có tất cả 331 cơn bão và ATNÐ đổ bộ trực tiếp hoặc gián tiếp, ảnh hưởng đến thời tiết nước ta (gây gió mạnh nhất từ cấp 6 trở lên hoặc gây mưa vừa, mưa lớn trên diện rộng ở đất liền) Trung bình khoảng 7 cơn/năm, trong đó bão khoảng 5 cơn

- Số lượng bão và ATNÐ hàng năm biến động rất lớn: nhiều nhất là năm 1964 có

11 cơn, ít nhất là năm 1976 không có cơ nào Số năm bị ảnh hưởng nhiều (từ 9-11 cơn) là 15 năm, chiếm 32% Số năm ảnh hưởng ít (từ 5 cơn trở xuống) là 9 năm, chiếm 19%

- Mùa bão ở Việt Nam kéo dài khoảng 6 tháng, từ tháng 6 đến tháng 11 với gần 95% số lượng bão và ATNÐ trong năm Tần suất cao nhất xảy ra vào tháng 9, sau

BẢNG CẤP GIÓ VÀ SÓNG Ở VIỆT NAM

Cấp gió Tốc độ gió

Độ cao sóng trung bình Mức độ nguy hại

<11-56-1112-19

0,10,20,6

20-2829-38

1,02,0

- Cây nhỏ có lá bắt đầu lay động ảnh hưởng đến lúa đang phơi màu

- Biển hơi động Thuyền đánh cá

bị chao nghiêng, phải cuốn bớt buồm

6

7

10,8-13,813,9-17,1

39-4950-61

3,04,0

- Cây cối rung chuyển Khó đi ngược gió

- Biển động Nguy hiểm đối với tàu, thuyền

9

17,2-20,720,8-24,4

62-7475-88

5,57,0

- Gió làm gãy cành cây, tốc mái nhà gây thiệt hại về nhà cửa Không thể đi ngược gió

- Biển động rất mạnh Rất nguy hiểm đối với tàu, thuyền

10

11

24,5-28,428,5-32,6

89-102103-117

9,011,5

- Làm đổ cây cối, nhà cửa, cột điện Gây thiệt hại rất nặng

- Biển động dữ dội Làm đắm tàu biển

118-133134-149150-166167-183184-201202-220

14,0 - Sức phá hoại cực kỳ lớn

- Sóng biển cực kỳ mạnh Đánh đắm tàu biển có trọng tải lớn

Bảng phân cấp gió và sóng này dựa theo thang Sir Francis Beaufort Tuy nhiên, ở Việt Nam, các cơn bão chủ yếu hoạt động đến cấp 12

1 Bão Chanchu

- Hình thành ngày 5 tháng 5 năm 2006, trở thành xoáy thuận nhiệt đới thứ hai

trong mùa Nó mạnh lên thành bão và đi vào Philippines hai lần, sau đó đi về

hướng đông bắc và đổ bộ vào vùng ven biển tỉnh Phúc Kiến(TQ) Tốc độ gió giật là 67,3 m/s ảnh hưởng rất lớn đến nhiều nước trong khu vực:

Philipin: chết 41 người, 98,6 triệu peso (1,9 triệu USD) tổn thất chủ yếu là cho

nông nghiệp

- Việt Nam: Mặc dù Chanchu không ảnh hưởng tới vùng ven biển Việt Nam, nhưng nó đã làm chết 28 ngư dân Việt Nam đang làm việc trong khu vực biển Đông, mất tích gần 250 người Trung Quốc: chết ít nhất 25 người, 192 ngôi nhà

bị ngập lụt và nước ngập sâu tới 1,6 m, Tổn thất kinh tế ước đạt khoảng 2,6 tỷ

nhân dân tệ

- Ngoài ra còn ảnh hưởng đến: Đài Loan, Nhật Bản…

III NHỮNG THIỆT HẠI DO BÃO

Bão là loại thiên tai có sức tàn phá rất lớn và rất khó phòng chống Dưới đây là một số cơn bão tiêu biểu, nổi bật:

2 Bão Lekima

- Năm 2007: Bão Lekima, hay Bão số 5 (năm 2007), số hiệu quốc tế: 0714, số hiệu

JTWC: 16W, tên địa phương (PAGASA): Hanna, là một cơn bão hình thành vào

cuối ngày 30 tháng 9 năm 2007 Vùng áp thấp ở phía đông gần đảo Luzon dần dần phát triển thành áp thấp nhiệt đới PAGASA đặt tên cho nó là áp thấp nhiệt đới

Hanna vào ngày 27 tháng 9 năm 2007 và nâng nó lên thành một cơn bão nhiệt đới

vào ngày hôm sau Nó đã đổ bộ vào trung tâm của đảo Luzon sáng ngày 29 tháng

9, và ngay sau đó JMA đã tuyên bố hệ thống Bão Nhiệt đới Lekima Nó tiếp tục mạnh lên và đã được nâng cấp thành một Bão Nhiệt đới dữ dội (Severe Tropical

Storm) vào ngày 30 tháng 9 (JMA đã nâng cấp nó lên thành)còn JTWC nâng nó

lên là bão cấp 1 (Typhoon Lekima) mà giữ cấp này cho đến khi nó đổ bộ vào đất

liền Nó đã tiêu tan trên đất liền vào ngày 4 tháng 10

- Bão nhiệt đới Lekima mang mưa lớn cho Luzon và gây sạt lở đất giết làm 8

người chết, bao gồm 3 trẻ em, ở tỉnh Ifugao, và một người nữa chết ở Thành phố Quezon Mưa to cũng gây ra nhiều vụ lở đất, lũ lụt, gây hư hại đến cơ sở hạ tầng và gây gián đoạn giao thông nhiều nơi ở Philippines Hơn 100.000 người đã được di

tản ở miền nam Trung Quốc khi bão đến và hơn 20.000 tàu đánh cá đã được gọi

vào bờ

- Ngày 3 tháng 10, Lekima đã đổ bộ vào địa phận giáp ranh hai tỉnh Quảng Bình và

Hà Tĩnh của Việt Nam dưới dạng cơn bão nghiêm trọng Hàng trăm ngôi nhà bị

phá hủy Mưa to ở các vùng trung du miền núi Tây Bắc và Bắc Trung Bộ đã gây ra

lũ quét và sạt lở đất khiến ít nhất 37 người thiệt mạng cùng 24 người mất tích

Ảnh hưởng của bão Lekima tại Việt Nam

- Do mưa to nhiều ngày liền cùng với địa hình đồi núi đã hình thành đợt lũ quét lớn

và được cho là đợt lũ lịch sử tại các tỉnh miền Trung trong vài chục năm gần đây

Theo Ban chỉ đạo phòng chống lụt bão Trung ương, mưa lũ đã làm 37 người chết,

24 người mất tích và hơn 100.000 ha lúa, hoa màu hư hại Tỉnh Nghệ An thiệt hại nặng nhất với 16 người chết và 15 người mất tích; tỉnh Sơn La 7 người chết, 3

người mất tích; tỉnh Hoà Bình 8 người chết, 4 người mất tích; tỉnh Thanh Hoá 2

người chết; tỉnh Yên Bái 1 người chết, 1 người mất tích; các tỉnh Ninh Bình, Hà Tĩnh, Quảng Bình mỗi tỉnh 1 người chết; Thừa Thiên-Huế 1 bộ đội biên phòng bị

lũ cuốn mất tích

- Trận lũ lịch sử lớn nhất trong vòng vài chục năm qua cũng đã làm 6.000 nhà bị

đổ, sập, gần 50.000 nhà bị ngập, hư hỏng, hơn 200 trụ sở, công trình công cộng bị

hư hại, gần 25.000 ha lúa và khoảng 100.000 ha hoa màu bị hư hại, gần 600.000 m³ đất bị sạt lở

3 Bão Halong

- Bão Halong là cơn bão nhiệt đới thứ 4 , bão mạnh thứ 3 của mùa bão Thái Bình

Dương năm 2008 ( mang số hiệu quốc tế :0804 , số hiệu JTWC :05W , số hiệu biển Đông :số 2 , tên địa phương :Cosme Hình thành từ vùng mây đối lưu nhiệt đới rất

rộng kết hợp với một vùng áp thấp lớn khác ở trung tâm biển Đông và tạo nên một hệ thống lốc xoáy nhiệt đới mới rất mạnh, trung tâm cảnh báo bão Hải Quân Hoa Kì

(JTWC) cảnh báo vùng đối lưu hiện ở mức khá (fair), nhưng sau đó đã nâng lên mức

tốt (good) và đưa ra báo động về cơn lốc nhiệt đới đang hình thành.

- Đầu ngày 13 tháng 5 năm 2008, cơ quan khí tượng Nhật Bản (JMA) và cơ quan khí quyển , địa lý , vật lý và thiên văn học Philippine (PAGASA) đã đồng loạt nâng hệ thống này thành áp thấp nhiệt đới (PAGASA đặt tên địa phương là Cosme) JTWC sau

đó đã nâng lốc xoáy thành áp thấp nhiệt đới số hiệu 05W vào ngày 15 tháng 5 Vào

ngày 16/5, cả JMA và JTWC đều nâng cấp cơn áp thấp thành một cơn bão nhiệt đới và JMA đặt tên nó là cơn bão nhiệt đới Halong và phát số hiệu quốc tế là 0804.

Sau đó ngày 17 tháng 5, Halong đã đổ bộ vào vùng Pangasinan của Philippine và đi về hướng đông bắc vượt qua đảo Luzon Sau khi đi qua đất liền ,Halong đã suy yếu đi chỉ

còn là bão nhiệt đới và cả JMA và JTWC đã đồng loạt hạ cấp Halong vào sáng sớm

ngày hôm sau Cuối ngày hôm đó ,sau khi đi vào vùng biển Philippine , Halong đã

mạnh lên trở lại và tăng cuờng thành bão nhiệt đới dữ dội Tuy nhiên nó đã không mạnh thêm và ngày 19 tháng 5 đã suy yếu trở lại thành bão nhiệt đới.

4 Bảo Ketsana

-Ngày 26 tháng 9 năm 2009, một áp thấp nhiệt đới đã mạnh lên thành bão có tên quốc tế là Ketsana, Việt Nam gọi là cơn bão số 9 Đây là một cơn bão rất mạnh được so sánh ngang với siêu bão Xangsane năm 2006 (thực tế thì nó yếu hơn),

dự kiến có thể có gió giật lên đến cấp 14 - 15 và có khả năng đổ bộ vào miền Trung Việt Nam

- Trên đường di chuyển, bão Ketsana đã gây lụt lớn tại thủ đô Manila,

Philippines làm ít nhất 86 người chết, 23 người mất tích và hàng ngàn người

khác phải di tản khỏi nơi ở trong cơn lụt lớn nhất 20 năm qua, chính phủ phải

ban bố tình trạng thảm họa tại quốc gia này Rất nhiều các cơ quan phi lợi nhuận, đoàn thể, diễn đàn đã quyên góp để giúp đỡ đồng bào vùng lũ lụt Tổn thất 700 triệu đôla Tổng số người chết: 478 (trực tiếp), 54(mất tích), 620 (bị thương Khu vực chịu ảnh hưởng: Philippine, Trung Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan và Việt Nam