TÌM HIỂU MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ SAN HÔ TRÊN BIỂN ĐÔNG

Các giải pháp nhằm bảo vệ và phục hồi các rạn san hô ở Việt Nam Tìm hiểu về san hô trên biển Đông... Khái quát về san hô ở Việt Nam.Rạn san hô là một trong những hệ sinh thái đặc sắc của

Đề tài thảo luận:

TÌM HIỂU MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ SAN HÔ

TRÊN BIỂN ĐÔNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HUẾ

KHOA ĐỊA LÝ

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN : TS LÊ NĂM

BiÓn

§«ng

3 Thực trạng san hô trên biển Đông

3.1 Khái quát chung về biển Đông 3.2 Khái quát về san hô ở Việt Nam 3.3 Tầm quan trọng của san hô

3.4 Hiện trạng san hô trên biển Đông

4 Những nguyên nhân làm ảnh hưởng đến san hô trên biển Đông

5 Các giải pháp nhằm bảo vệ và phục hồi các rạn san hô ở Việt Nam

Tìm hiểu về san hô trên biển Đông

      Các bãi san hô là lớp bảo vệ vùng biển, cung cấp protein, các chất có thể chế  tạo  dược  phẩm,  thuốc  men,  quan  trọng  hơn  là  đóng  góp  cho  ngành  du lịch. Khoảng 1/3 tất cả các chủng loại sống ở đại dương có liên hệ tới san hô.

Những mối đe doạ chính là đánh bắt huỷ diệt (dùng chất độc, thuốc nổ, xung điện), đánh bắt quá mức, ô nhiễm từ đất liền Các rạn san hô bị suy thoái và huỷ diệt kéo theo sự suy giảm đa dạng sinh học cũng như nguồn lợi hải sản

Với những lợi ích mà san hô mang lại cho con người, hiện trạng các rạn san hô hiện nay đang đứng trước rất nhiều vấn đề: khai thác sao cho hợp lý, phát triển nó theo đúng tiềm năng sẵn có, bảo vệ và giữ gìn các rạn san hô Với những lý do trên việc chọn đề tài “tìm hiểu một số vấn đề về san hô trên Biển Đông” có ý nghĩa thiết thực, góp phần nhỏ vào chiến lược bảo vệ và phát triển hợp lý san hô trên biển Đông

       Trong giới hạn đề tài này, chủ yếu trình bày tóm tắt san hô trên biển Đông và vai trò của san hô, những nguyên nhân làm ảnh hưởng đến suy giảm san hô và kiến nghị một số giải pháp nhằm bảo vệ, khôi

2 Cơ sở lý luận :

2.1 Khái niệm về san hô

San hô là các sinh vật biển thuộc lớp san hô, tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau Các cá thể này tiết ra cacbonnat canxi để tạo bộ xương cứng, xây nên các rạn san hô tại các vùng biển nhiệt đới

San hô sống trong biển nông, ở độ sâu khoảng 30m, có thể sinh sống ở những vùng biển lạnh nhưng sinh trưởng nhanh ở những vùng nước biển ấm có dòng nước chảy nhanh, nhiệt độ cao và trong sạch

2.2 Phân loại

San  hô  nằm  trong  lớp  Anthozoa  và  được  chi  thành  hai  phân  lớp,  tùy theo số xúc tu (tua cảm) hoặc những đường đối xứng, và một loạt các bộ tương ứng với kiểu xương ngoài, loại tế bào châm và phân tích di truyền ti thể. Phân lớp  san  hô  với  8  xúc  tu  được  gọi  là san  hô  tám  ngăn hay san  hô  mềm và  bao 

2 Cơ sở lý luận :

2.3 Phân bố.

Trên thế giới hiện có hàng ngàn rạn san hô, giới hạn phân bố của chúng chỉ ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, trải dài từ khoảng 30o vĩ tuyến bắc đến 30o vĩ tuyến nam nơi mà nhiệt độ nước biển hiếm khi xuống dưới 18oC. 

3 Thực trạng san hô trên biển Đông.

3.1 Khái quát chung về biển Đông.

3.2 Khái quát về san hô ở Việt Nam.

Rạn san hô là một trong những hệ sinh thái đặc sắc của biển Việt Nam, nơi có đa dạng sinh học rất cao, năng suất sơ cấp lớn, cảnh quan kỳ thú Các rạnsan hô của Việt Nam phân bố rộng khắp từ Bắc vào Nam trên diện tích khoảng 1.222 km2, tập trung nhiều ở vùng biển Nam Trung bộ, Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

San hô Việt Nam rất đa dạng và phong phú với khoảng 350 loài tạo rạn kèm theo khoảng 3.000 loài sinh vật khác có đời sống liên quan và gắn bó với vùng rạn san hô Trong đó, có khoảng 2.000 loài sinh vật đáy, 500 loài cá và

nhiều loài có giá trị kinh tế cao như tôm hùm, bào ngư, ngọc trai, hải sâm, sống gắn bó trực tiếp với san hô Ở vịnh Hạ Long, phát hiện được 205 loài san hô

cứng, 27 loài san hô mềm Ở Côn Đảo, có 219 loài san hô, tập trung thành khu vực lớn kèm theo 160 loài cá san hô

3.3 Tầm quan trọng của san hô.

Các rạn san hô có vai trò quan trọng như hỗ trợ ngành ngư nghiệp và 

du lịch, đồng thời có tác dụng làm đê chắn sóng tự nhiên khi có bão. Ngoài ra các rạn san hô còn góp phần làm đa dạng hệ sinh thái

Theo các nhà hải dương học những rạn san hô chính là biểu hiện đầy 

đủ của hệ sinh thái ven biển,là nền lá chắn cho hệ sinh thái ngoài khơi

Các rạn san hô cũng là nơi cư trú của rất nhiều loài cá đẹp và quý

San hô bám vào bờ tạo thành những rìa đá ngầm, những rìa đó làm cho đất liền lấn ra biển. Sóng biển đập vào đá ngầm và đẩy những mãnh vụn vào bờ nhờ đó mà miền Trung nổi tiếng với những bãi cát vàng

3.3 Tầm quan trọng của san hô.

Các rạn san hô cũng bảo vệ cho các vùng ven bờ tránh xói mòn. Trong trường hợp các đảo san hô vòng, san hô cung cấp nền móng cho chính bản thân đảo

Thông thường các rạn san hô, rừng ngập mặn thảm cỏ biển có mối liên hệ vật lý 

và sinh học:

- Các rạn san hô như những đê chắn sóng tạo điều kiện cho rừng ngập mặn ven biển phát  triển

- Chất canxi của rạn cung cấp cát và trầm tích để rừng ngập mặn và cỏ biển sinh trưởng trên đó

Ngoài ra trồng san hô còn để mở rộng biên giới biển

-Để giành giật khu vực khai thác ngoài biển với Trung Quốc, Nhật Bản 

3.3 Tầm quan trọng của san hô.

Dùng san hô để tạo những phần khiếm khuyết xương cho bệnh nhân bị tổn thương xương hàm xương gò má, xương hốc mắt

Các rạn san hô còn được coi là kho dược liệu dưới đáy biển do có mặt nhiều nhóm sinh vật có hoạt tính sinh học hoặc độc tố có giá trị dược liệu. Các loài san hô sừng, san hô mềm cho nhiều hoạt chất có giá trị dược liệu quý. Các nhóm sinh vật khác như hải miên, rắn biển, cầu gai, hải sâm, cá độc và nhiều loài rong biển đều có những chất có hoạt tính sinh học cao có thể sử dụng làm

dược liệu

Là nguồn lợi to lớn phục vụ cho giải trí và du lịch Trong vài thập niên gần đây do nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí tăng cao, san hô trở thành nguồn thu lớn cho ngành du lịch sinh thái Rạn san hô là nơi các du khách tham quan bơi lội và lặn, hàng năm một lượng lớn du khách đến các đảo và vùng ven biển nơi có các rạn san hô đẹp để thư giản và khám phá vẻ đẹp kỳ diệu của các rạn san hô

Ngoài ra san hô còn được ứng dụng trong sản xuất xi măng và làm đô

mỹ nghệ

Vẻ đẹp của các rạn san hô trên biển Đông

Dưới đây là hình ảnh các loài san hô quý hiếm có mặt ở biển Đông

San hô trúc chỉ hiện diện tại quần đảo Trường Sa Loài san hô quý hiếm này có hình thù khá kỳ ảo với màu vàng hoặc đỏ tươi

San hô lỗ đỉnh xù xì phân bố ở các vùng biển Hạ Long, Cô Tô, Cát

Bà, Bạch Long Vỹ, đảo Lý Sơn, vịnh Nha Trang, quần đảo Trường Sa

và vùng biển phía Nam

Vẻ đẹp của các rạn san hô trên biển Đông

San hô lỗ đỉnh hoa phân bố rộng trên các rạn san hô từ vịnh Bắc Bộ đến vịnh Thái Lan và quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa

Vẻ đẹp của các rạn san hô trên biển Đông

San hô cành sần sùi có mặt tại biển miền Trung, miền Nam và quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa.

3.4 Hiện trạng về san hô trên biển Đông.

Theo kết quả sơ bộ đợt khảo sát do nhóm Công tác Tiểu ban San hô của dự án Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) tiến hành, Việt Nam có khoảng 

1.222km2 rạn san hô, được phân bố rộng rãi từ Bắc tới Nam, với diện tích lớn nhất và tính đa dạng sinh học cao ở miền Trung và miền Nam. Các nghiên cứu 

về san hô đã ghi nhận gần 400 loài san hô tạo rạn tại vùng Vịnh Nha Trang, Ninh Thuận, và Côn Đảo, mỗi nơi có hơn 300 loài

Tại Việt Nam có tới 90% các loài san hô cứng của vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương và là khu vực có nhiều loài san hô mềm thuộc giống Alcyonaria nhất trong vùng Tây Ấn Độ - Thái Bình Dương. Theo các nhà khoa học, với số loài san 

hô đã được phát hiện, có thể khẳng định nhóm các loài san hô của Việt Nam vào loại đa dạng nhất thế giới

Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên của vùng biển Việt Nam nói chung là 

3.4 Hiện trạng về san hô trên biển Đông.

Tuy nhiên, theo ước tính, có tới chín phần mười trong số hơn 1.000 km2 rạn san hô ở Việt Nam đang hồi nguy cấp, trong khi tình trạng ô nhiễm môi

trường biển ngày càng tồi tệ và các nguồn lợi thủy sinh ngày càng cạn kiện 200 điểm rạn san hô được khảo sát ở vùng biển ven bờ Việt Nam cho thấy, trong

vòng 10 năm, qua độ phủ của san hô bị suy giảm đáng kể Một báo cáo điều tra san hô Việt Nam cho biết, 96% san hô bị đe dọa trong đó 75% bị đe dọa nghiêm trọng và rất nghiêm trọng

Theo những khảo sát tại 8 điểm rạn san hô trong vịnh Nha Trang, từ năm 1994 đến năm 2005 độ phủ của san hô sống đã giảm từ 52,4% xuống

21,2%, tốc độ giảm trung bình 2,8%/năm

Thời gian gần đây, tình trạng khai thác san hô trái phép, đặc biệt là san

hô đen ở vùng biển đảo Cồn Cỏ (tỉnh Quảng Trị) đang có chiều hướng gia tăng,

đe doạ đến môi trường sinh thái ở vùng biển đảo này

3.4 Hiện trạng về san hô trên biển Đông.

Theo Viện Nghiên cứu Bộ Thuỷ sản, hiện nay dải san hô bờ Đông Nam của đảo Cồn Cỏ chỉ còn 40% sự đa dạng so với trước và không còn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ như ban đầu vốn có của nó Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một hành động kiên quyết nào của các cấp chính quyền đối với việc này Và hàng ngày, hàng giờ điểm du lịch này đang mất dần sự hấp dẫn trong mắt du khách

Sự suy thoái nghiêm trọng của các rạn san hô ở vùng Vịnh Hạ Long, di sản thiên nhiên thế giới Năm 1985, hầu như chỗ nào ven đảo Hạ Long cũng đều có san hô Đến năm 1998, mất 1/3 rạn san hô so với năm 1985 Khảo sát hồi

giữa tháng 6 năm nay cho thấy vịnh Hạ Long và Bái Tử Long hầu như không còn san hô nữa

Riêng khu vực vùng biển đảo san hô Cô Tô, bao gồm 15 đảo lớn nhỏ, theo báo cáo của Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi Thủy sản, Bộ Thủy sản, thì san hô chết khoảng từ 80-85% Bên cạnh đó, nhiều rạn san hô tại khu vực Rạn

Mè và phía Nam Bãi bắc của khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm đã bị chết

4 Những nguyên nhân làm ảnh hưởng đến san hô trên biển Đông.

Một trong những ngyuên nhân ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của san hô là tình trạng khai thác san hô trái phép. 

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến gây chết đến 85% san hô là do ngư dân dùng thuốc nổ, chất độc khai thác trong thời gian dài.  

Ngoài ra khí thải CO2 là kẻ hủy diệt các dải san hô ngầm. Sự sống của các dải san hô ngầm sẽ bị đe dọa nghiêm trọng vào năm 2050 nếu lượng khí thải CO2, tác nhân gây biến đổi khí hậu và làm tăng nồng độ a-xít trong nước biển, tiếp tục tăng cao như mức hiện nay. 

Lượng khí thải CO2 tăng cao tỷ lệ thuận với sự gia tăng nồng độ a-xít trong nước biển Điều này sẽ dẫn tới "hội chứng trắng", hay còn gọi là vôi hóa các dải san hô do các khoáng chất nuôi dưỡng san hô bị a-xít phân hủy và các dải san hô có thể chết sau 1 năm nhiễm bệnh

Sự phát triển của các thành phố và thị trấn ven biển làm phát sinh một loạt những đe doạ cho các dải san hô ở gần đó Tại nhiều vùng, các hệ sinh thái

đá ngầm san hô 

Những nơi không chịu tác động trực tiếp của con người, các rạn san hô 

có thể bị đe doạ bởi sự suy giảm những rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và các nơi 

cư trú có liên quan khác gần đó, sóng thần và các sự cố tự nhiên khác đã góp phần phá huỷ các rạn san hô, gây tác động toàn bộ hệ sinh thái biển. 

Nhiệt độ nước cao do sự ấm lên toàn cầu, cùng với nạn ô nhiễm nguồn nước và các nhân tố khác đang gây áp lực và hủy diệt dần các rạn san hô

Ngoài ra, các tranh chấp trên biển Đông cũng gây trở ngại cho việc quản lý và bảo tồn san hô Dù đã có một số công viên đại dương được xây dựng nhằm bảo tồn sinh vật biển trong khu vực song chúng quá nhỏ và nằm cách xa nhau nên không cứu nổi các rặng san hô

Ngoài ra động đất và các loài sao biển gai cũng là nguyên nhân quan trọng hủy diệt san hô. 

a Nghiêm cấm hành vi khai thác san hô, hủy hoại môi trường sống của các loài thủy sản với bất kỳ hình thức nào:

+ Nghiêm cấm mọi tổ chức, cá nhân khai thác san hô, phá hủy các sạn

đá, thảm cỏ biển, hủy hoại môi trường sống các loài thủy sản ở các vùng nước ven biển

+ Làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục đến từng hộ nhân dân thực hiện nghiêm túc việc cấm khai thác san hô; có kế hoạch điều tra phân loại, vận động từng hộ cam kết không khai thác san hô

+ Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, giám sát hoạt động của tàu thuyền trên biển, phát hiện các trường hợp vi phạm để xử lý theo đúng quy định của pháp luật

5 Các giải pháp nhằm bảo vệ và phục hồi các rạn san hô ở Việt Nam.

b Hồi sinh san hô bằng điện:

+ Những thân san hô này bám vào hàng chục khung kim loại bị đánh chìm xuống biển, và được nuôi sống bằng những dây cáp phát đi dòng điện có điện áp thấp Các nhà bảo tồn cho rằng dòng điện yếu sẽ giúp khôi phục và gia tăng tốc độ lớn của san hô

c Trồng san hô nhân tạo:

-Hiện nay ở Quy Nhơn, tiếp tục nghiên cứu, nuôi trồng , bảo tồn rạn san hô khu vực Hòn Ngang Diện tích mặt nước biển trong phạm vi nghiên cứu là 100ha Trong đó có 20 ha được sử dụng cho việc di trồng san hô và tạo rạn nhân tạo Diện tích còn lại là vùng bảo tồn tự nhiên Di thực giống san hô Cù Lao Xanh về nuôi cấy tại KV Hòn Ngang

-Viện Hải dương học Nha Trang cũng thả thêm những giá thể nuôi cấy san hô mới Đó là những chậu xi măng, có hình dáng giống như chậu kiểng, đường kính miệng chừng 80cm, cao chừng 1m, có nhiều lỗ rỗng xung quanh

-Sau khi các nhà khoa học thuộc Viện Hải dương học Nha Trang thực hiện đề tài nghiên cứu phục hồi rạn san hô dưới biển, độ phủ của san hô đã tăng từ 10% lên 89%, với mức tăng trưởng 5-6 cm/năm

5 Các giải pháp nhằm bảo vệ và phục hồi các rạn san hô ở Việt Nam.

d Tiêu diệt sao biển gai

Theo các nhà khoa học thì trong vòng đời của mình một con sao biển gai có thể ăn hết khoảng 50m2 san hô

g Xây dựng các khu bảo tồn biển

Một phương pháp bảo tồn các rạn san sô ven biển đã ngày càng trở nên nổi trội

là việc tổ chức các khu bảo tồn biển Các khu bảo tồn này đã được thành lập ở Đông Nam Á và nhiều nơi khác trên thế giới nhằm nỗ lực khuyến khích quản lý ngư nghiệp có trách nhiệm và bảo vệ sinh thái

 Với sự phong phú về chủng loại, màu sắc, hình dáng, những rạn san hô được ví như những cánh rừng muôn màu dưới lòng đại dương

Biển Đông của Việt Nam là một xứ sở của những cánh rừng muôn màu

ấy Được coi là lá chắn cho đất liền và là hệ sinh thái ven biển, sự biến mất của những rạn san hô đồng nghĩa với sự cạn kiệt các nguồn lợi thủy sản

Vì mức độ tổn hại nghiêm trọng của các rạn san hô ở biển Đông chúng 

ta cần có những hành động để bảo tồn và phát huy các giá trị của chúng

XIN CHÂN THÀNH CẢM

ƠN !