Việt Nam được Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH xác định là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của BĐKH. Cụ thể, đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng đều đang bị đe dọa. Cụ thể hơn, Nghiên cứu tác động của BĐKH và biện pháp thích ứng tại đồng bằng sông Cửu Long của ngân hàng phát triển châu Á năm 2011 đánh giá tình hình BĐKH trong hiện tại và tương lai tại đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có tỉnh Cà Mau. Nghiên cứu bao gồm dự đoán các điều kiện khí hậu của vùng trong tương lai và đánh giá tính dễ bị tổn thương. Nghiên cứu đã cung cấp các bản đồ số hóa như các bản đồ vùng ngập lụt. Các tính dễ bị tổn thương chính được xác định gồm: l Nguy cơ ngập lụt dự kiến sẽ tăng lên từ 20% đến 50% từ năm 2030 đến năm 2050. l Mực nước biển dâng cao hơn sẽ làm suy giảm khả năng thoát nước ra biển của các dòng lũ, do đó sẽ gây ngập trong diện rộng và sâu hơn. l Suy thoái và xói lở diễn ra tại tất cả các hệ thống ven biển. l Sự xâm nhập mặn ngày càng tăng sẽ trở thành vấn đề phổ biến trong toàn bộ khu vực nghiên cứu và dẫn đến mức đánh giá rủi ro cao nhất đối với tỉnh Cà Mau. l Các khu vực của tỉnh Cà Mau tiêu biểu cho một trong các điểm nóng dễ bị tổn thương tại đồng bằng sông Cửu Long. Các tác động của biến đổi khí hậu ngày càng trở nên rõ nét, ví dụ hiện tượng xói lở bờ biển ở đồng bằng sông Cửu Long ngày càng diễn biến phức tạp. Ngoài ra, khả năng chống chịu ngày càng suy yếu do các quá trình phát triển như lấn chiếm các khu vực ven biển của các khu định cư mới, cơ sở hạ tầng giao thông và sự mở rộng nhanh và lớn của các ao nuôi tôm. Tất cả những điều này dẫn đến sự suy thoái rừng và các hệ sinh thái ven biển, làm tăng tính dễ bị tổn thương của rừng và các hệ sinh thái này.
Trang 1Xếp loại các Dịch vụ và Khoản đầu tư công cấp tỉnh có liên quan đến công tác thích ứng với Biến đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long
Trang 2Trụ sở đặt tại
Bonn và Eschborn, CHLB Đức
Chương trình Quản lý Tổng hợp vùng Ven biển (ICMP)
Tầng 9, Landmark, 5B Tôn Đức Thắng, Quận 1,
Tp Hồ Chí Minh, Việt Nam
Golden Sky Co.,ltd
Tầng 5 số 6 Nguyễn Công Trứ, Hai Bà Trưng, Hà Nội
Lương Thu Thủy
Báo cáo không phản ánh quan điểm của Chính phủ Việt Nam, Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc,
Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển CHLB Đức cũng như GIZ
© GIZ 2014
Dưới sự ủy quyền của
Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức, Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc
Trang 3Xếp loại các Dịch vụ và Khoản đầu tư công cấp tỉnh có liên quan đến công tác thích ứng với Biến đổi khí hậu tại đồng bằng
sông Cửu Long
Trang 5Là một tổ chức thuộc chính phủ Đức, Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH hỗ trợ Chính phủ Đức hoàn thành các mục tiêu của mình trong lĩnh vực hợp tác quốc tế hướng tới phát triển bền vững.
GIZ đã hoạt động ở Việt Nam trong hơn 20 năm qua Thay mặt cho chính phủ Đức, GIZ cung cấp các dịch
vụ tư vấn cho Chính phủ Việt Nam và hiện đang tham gia vào ba lĩnh vực ưu tiên: (i) Đào tạo Nghề; (ii) Chính sách Môi trường, Nguồn Tài nguyên Thiên nhiên; và (iii) Năng lượng
Nhà tài trợ vốn và ủy nhiệm chính của GIZ Việt Nam là Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển CHLB Đức (BMZ) Ngoài ra còn có các Bộ Liên bang về Môi trường, Bảo tồn Thiên nhiên, Xây dựng và An toàn hạt nhân (BMUB), Bộ Kinh tế và Năng lượng CHLB Đức (BMWi) và Bộ Tài chính CHLB Đức (BMF) GIZ Việt Nam cũng tham gia nhiều dự án do Chính phủ Úc (thông qua Bộ Ngoại giao và Thương mại - DFAT) và Liên minh châu Âu đồng tài trợ cũng như hợp tác chặt chẽ với Ngân hàng Đức KfW
Chương trình Quản lý Tổng hợp Vùng Ven biển (ICMP) do hai chính phủ Đức và Úc tài trợ nhằm hỗ trợ Việt Nam quản lý các hệ sinh thái ven biển giúp tăng khả năng phục hồi và giảm khả năng bị tổn thương nhằm bảo vệ vùng đồng bằng sông Cửu Long đang phải đối mặt với biến đổi khí hậu Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức GIZ cùng phối kết hợp với Bộ Nông nghiệp và PTNT, và các sở, ban ngành của năm tỉnh Chương trình gồm An Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang và Sóc Trăng triển khai thực hiện Chương trình
Để biết thêm thông tin, xin ghé thăm Website của chúng tôi www.giz.de/viet-nam và http://daln.gov.vn/ icmp-cccep.html.
GIZ tại Việt Nam
Trang 6Danh sách các bảng biểu 5
Các từ viết tắt 5
1 Khuôn khổ và các mục tiêu báo cáo 6
1.1 Thực trạng Biến đổi khí hậu tại tỉnh Cà Mau 7
1.2 Quá trình lập kế hoạch và thực hiện thích ứng với BĐKH ở Cà Mau 8
1.3 Tình hình phân tích và trọng tâm đánh giá 9
2 Các phương pháp lồng ghép hiện có 12
2.1 Đánh giá các biện pháp và các khoản đầu tư hiện nay 13
2.2 Thống kê các cơ chế và công cụ lồng ghép được áp dụng cho đến nay 18
3 Các tiềm năng cho các phương pháp tiếp cận lồng ghép trong tương lai 20
3.1 Các phương hướng và thách thức lồng ghép 21
3.2 Các công cụ tiềm năng và khả năng áp dụng của nó tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long 24
4 Lộ trình tăng cường lồng ghép thích ứng với BĐKH tại đồng bằng sông Cửu Long 30
4.1 Phương pháp tiếp cận chung 31
Trang 7Phụ lục 1: Điều khoản tham chiếu 36
Phụ lục 2: Quyết định 41
Phụ lục 3: Danh mục dự án đầu tư thuộc Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tỉnh Cà Mau 47
Phụ lục 4: Trích dẫn từ Công cụ Xác định mức ưu tiên cho thích ứng được đề xuất 52
Phụ lục 5: Thí dụ minh họa hệ thống định danh đối với ngân sách hàng năm 53
Bảng 1: Tổng hợp các dự án đang/sẽ thực hiện có liên quan đến thích ứng với BĐKH 14
Bảng 2: Tổng hợp các cơ chế lồng ghép được áp dụng tại tỉnh Cà Mau 18
Bảng 3: Tổng hợp các phương pháp tiếp cận tiềm năng cho việc lồng ghép thích ứng với BĐKH 24
Danh sách các bảng biểu
Các chữ viết tắt
Trang 801 01 01 Khuôn khổ và
các mục tiêu báo cáo
Trang 91.1 Thực trạng Biến đổi khí hậu tại tỉnh Cà Mau
Việt Nam được Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH xác định là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng
nề nhất của BĐKH Cụ thể, đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng đều đang bị đe dọa
Cụ thể hơn, Nghiên cứu tác động của BĐKH và biện pháp thích ứng tại đồng bằng sông Cửu Long của ngân hàng phát triển châu Á năm 2011 đánh giá tình hình BĐKH trong hiện tại và tương lai tại đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có tỉnh Cà Mau Nghiên cứu bao gồm dự đoán các điều kiện khí hậu của vùng trong tương lai và đánh giá tính dễ bị tổn thương Nghiên cứu đã cung cấp các bản đồ số hóa như các bản đồ vùng ngập lụt Các tính dễ bị tổn thương chính được xác định gồm:
sẽ gây ngập trong diện rộng và sâu hơn
và dẫn đến mức đánh giá rủi ro cao nhất đối với tỉnh Cà Mau
bằng sông Cửu Long
Các tác động của biến đổi khí hậu ngày càng trở nên rõ nét, ví dụ hiện tượng xói lở bờ biển ở đồng bằng sông Cửu Long ngày càng diễn biến phức tạp Ngoài ra, khả năng chống chịu ngày càng suy yếu do các quá trình phát triển như lấn chiếm các khu vực ven biển của các khu định cư mới, cơ sở hạ tầng giao thông và sự mở rộng nhanh và lớn của các ao nuôi tôm Tất cả những điều này dẫn đến sự suy thoái rừng
và các hệ sinh thái ven biển, làm tăng tính dễ bị tổn thương của rừng và các hệ sinh thái này
Trang 101.2 Quá trình lập kế hoạch và thực hiện thích ứng với BĐKH ở
Cà Mau
Trên cơ sở các chiến lược quốc gia và nghiên cứu nói trên của ngân hàng phát triển châu Á, Cà Mau – như các tỉnh khác ở đồng bằng sông Cửu Long - đã xây dựng Kế hoạch hành động cấp tỉnh về Ứng phó với BĐKH và Mực nước biển dâng Kế hoạch hành động này bao gồm các dự tính về BĐKH và xác định các tính dễ bị tổn thương chính, đồng thời xây dựng các mục tiêu chiến lược và các hoạt động và khoản đầu tư thích ứng tiềm năng cho tỉnh Dựa vào kế hoạch hành động này, Ủy ban nhân dân tỉnh đã thông
động và khoản đầu tư được thực hiện đến năm 2015 thuộc các hạng mục sau:
Trong nhiều trường hợp, việc thích ứng không được hiểu là các biện pháp ứng phó riêng rẽ Các khoản đầu tư và các biện pháp nên được xây dựng theo hướng nâng cao khả năng chống chịu với BĐKH Đây
là lô gic chính cho việc lồng ghép thích ứng với BĐKH và ngụ ý rằng số lượng các khoản đầu tư và các
biện pháp phù hợp để lồng ghép công tác thích ứng được tăng cường đáng kể
Theo cách hiểu này, Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2011 – 2015 với chức năng là hướng dẫn chung cho sự phát triển hơn nữa của tỉnh trong tất cả các lĩnh vực cũng sẽ là tài liệu chủ đạo cho việc lồng ghép công tác thích ứng Mặc dù định hướng chiến lược hiện nay theo hướng thích ứng với BĐKH thông qua Kế hoạch hành động ứng phó với BĐKH và mực nước biển dâng, nhưng các biện pháp thích ứng và các điều chỉnh theo định hướng thích ứng với BĐKH trong các hoạt động thực tế của tỉnh và các khoản đầu tư công không được phản ánh trong Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011 – 2015 hiện nay của tỉnh cũng như là trong các kế hoạch và công bố ngân sách hàng năm của tỉnh Một nguyên nhân chính là Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hiện nay được xây dựng trước Kế hoạch hành động cấp quốc gia và cấp tỉnh về Ứng phó với BĐKH và mực nước biển dâng Vì đối với tất cả các dịch vụ và khoản đầu tư công tại Việt Nam, Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm và các kế hoạch ngân sách hàng năm
có liên quan là cơ sở để triển khai thực hiện
Trang 11Xếp loại các Dịch vụ và Khoản đầu tư công cấp tỉnh có liên quan đến công tác thích ứng với
Biến đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long
9
Tuy nhiên, có thể giả định rằng cho đến nay nhiều hoạt động thuộc Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội đang phản ánh một mức độ nào đấy công tác thích ứng với BĐKH kể cả khi không được nêu cụ thể là biện pháp thích ứng Điều này có thể sẽ xảy ra với tất cả các biện pháp bảo vệ bờ biển và cải tạo kênh mương, cửa cống, các hệ thống thủy lợi và đai rừng ven biển Cả các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng, quy hoạch thủy lợi và các hoạt động khác có thể cũng xem xét các tác động của BĐKH trong tương lai và các cách nâng cao khả năng chống chịu Công tác thích ứng ‘ẩn’ này là một trong những giả thuyết chính đang áp dụng mà nghiên cứu này phải hợp thức hóa
Những tham vọng trong việc lồng ghép thích ứng với BĐKH cấp tỉnh cũng phải phản ánh quá trình phân cấp của Việt Nam Thách thức chính trong việc thích ứng với BĐKH của tỉnh là kiện toàn các quy trình thủ tục lập kế hoạch ở tất cả các cấp chính quyền để tận dụng các khung hỗ trợ quốc gia và đồng thời phản ánh các yêu cầu và nhu cầu cụ thể của địa phương
Trong quá trình thực hiện các hoạt động dự kiến, các nguồn tài chính có hạn ở cấp tỉnh đang và sẽ luôn
là một thách thức Cần có các chiến lược khác nhau cho vấn đề này như
chính tiềm năng
Theo nghĩa này, quyết sách chính trị phải “tận dụng tối đa nguồn ngân sách”
1.3 Tình hình phân tích và trọng tâm đánh giá
Dựa vào báo cáo cơ sở này, hai báo cáo GIZ đã nghiên cứu các điều kiện khung quan trọng của quá trình lập ngân sách cấp tỉnh và trung ương Báo cáo thứ nhất tập trung vào cấp tỉnh và thảo luận về các khả năng và thách thức của tỉnh Cà Mau khi thực hiện Kế hoạch hành động ứng phó với BĐKH và mực nước
Đưa sự phân cấp tài chính của Việt Nam vào xem xét, báo cáo thứ hai đề cập đến các cơ quan có thẩm quyền tham gia vào công tác lập kế hoạch và dự thảo ngân sách có liên quan đến thích ứng với BĐKH
ở cấp trung ương và cấp tỉnh: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ Tài nguyên và Môi trường – cũng như là các tổ chức tài trợ khác Các cuộc thảo luận được dựa trên các kết quả tại tỉnh Cà Mau và phân tích các điểm bế tắc trong quá trình lập kế hoạch và dự thảo ngân sách từ quan điểm của chính quyền trung ương
Các kết quả sơ bộ của cuộc khảo sát được đưa ra thảo luận với các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Kế hoạch và Đầu tư của tỉnh Cà Mau cũng như là của các tỉnh lân cận là Kiên Giang và An Giang
tổng quan về tất cả các cơ chế tài chính có liên quan cho công tác thích ứng với BĐKH ở cấp quốc gia, cấp tỉnh và cấp ODA
năm 2012.
triển kinh tế xã hội trung hạn và trong các kế hoạch ngân sách hàng năm của tỉnh Tháng 4 năm 2013.
Trang 12Trên cơ sở hai cuộc khảo sát trước đó, báo cáo này tập trung chủ yếu vào việc thống kê lại các dự án đầu
tư có liên quan đã và sẽ thực hiện trong giai đoạn 2011 – 2015 ở cấp tỉnh Sự kiểm kê này đang được thực hiện với giả thuyết áp dụng đã được đề cập ở phần trên là nhiều hoạt động và các dự án đầu tư đang thực hiện có thể liên quan đến thích ứng với BĐKH mặc dù không được chỉ rõ như thế trong các
kế hoạch ngân sách Ở bước hai, báo cáo này nghiên cứu các tiềm năng tương lai và các cơ chế cụ thể cho việc lồng ghép thích ứng với BĐKH một cách đầy đủ vào trong công tác lập kế hoạch ngân sách và ngành trong tương lai Công việc này đang được thực hiện với quan điểm cho rằng việc cấp vốn cho công tác thích ứng với BĐKH phải được đảm bảo ở mức tương xứng và chất lượng của các dự án đầu
tư được cấp vốn phải phù hợp với mục tiêu và yêu cầu đề ra về thích ứng với BĐKH, nghĩa là trong Kế hoạch hành động cấp tỉnh về Ứng phó với BĐKH và mực nước biển dâng Theo đó, báo cáo bao gồm một phần tập trung vào quá khứ và một phần tập trung vào tương lai – phần hai của báo cáo Phần kết luận đưa ra các kiến nghị cụ thể để thực hiện trên địa bàn tỉnh Phù hợp với trọng tâm địa lý của chương trình, báo cáo tập trung vào các khu vực ven biển nhưng xác định các khu vực này theo một nghĩa rộng,
vì các thách thức ngành chủ yếu như sự xuống cấp của cơ sở hạ tầng quản lý nước và sự xâm nhập mặn hầu như đang diễn ra trên địa bàn toàn tỉnh
Báo cáo này dựa trên chuyến công tác kéo dài một tuần rưỡi với các cuộc phỏng vấn ở cấp tỉnh và tham quan thực tế các dự án có liên quan, đồng thời cũng dựa trên sự đánh giá các tài liệu hiện có như các kế hoạch, nghị định và quy định Các kết quả ban đầu đã được thảo luận triệt để với các đối tác trong cuộc họp ngày 1 tháng 10 năm 2013 Điều khoản tham chiếu cho chuyến công tác và báo cáo được trình bày trong Phụ lục 1
Đoàn công tác xin gửi lời cảm ơn đến tất cả các đối tác tham gia phỏng vấn vì sự đón tiếp thân mật và buổi thảo luận thành công trong một không khí rất cởi mở
Trang 13Xếp loại các Dịch vụ và Khoản đầu tư công cấp tỉnh có liên quan đến công tác thích ứng với
Biến đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long
11
Trang 1402 02 02 Các phương pháp
lồng ghép hiện có
Trang 15Đánh giá định tính
Như đã giải thích trong chương 1, các biện pháp thích ứng được dự kiến trong Kế hoạch hành động
về Ứng phó với BĐKH và mực nước biển dâng của tỉnh Cà Mau không được đưa vào rõ ràng trong Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 2011 – 2015 và các khoản dự phòng ngân sách của tỉnh – chủ yếu do Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội được thông qua trước Kế hoạch hành động Theo giả thuyết chính được
áp dụng trong chương 1, có những chỉ báo rõ ràng rằng tuy thế mà các khoản đầu tư và các biện pháp liên quan đến thích ứng đang được triển khai thực hiện:
dụng cho các biện pháp thích ứng đến thời điểm này Trong số đó có Chương trình mục tiêu quốc gia Ứng phó với BĐKH Các quỹ cấp vốn từ chương trình này không đáng kể trong các năm ngân sách 2011 và 2012 Tuy nhiên, có các chỉ báo rằng các quỹ được cấp này từ giờ sẽ tăng lên Một tác động ngày càng mạnh hơn có thể là Chương trình hỗ trợ Ứng phó với BĐKH, chương trình này sẽ chuyển các khoản đóng góp của các nhà tài trợ thông qua hệ thống lập ngân sách của Việt Nam Trong năm 2012, toàn bộ các quỹ của chương trình hỗ trợ Ứng phó với BĐKH đạt 300 triệu đô la
phải được tính đến, trong đó chương trình Bảo vệ tổng hợp vùng ven biển và rừng ngập mặn nhằm thích nghi với Biến đổi khí hậu tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long/Biến đổi khí hậu và các hệ sinh thái ven biển vùng đồng bằng sông Cửu Long là một ví dụ (xem chú thích 3)
2.1 Đánh giá các biện pháp và các khoản đầu tư hiện nay
Trang 16l Hơn nữa, rõ ràng là một số biện pháp và dự án đầu tư đang thực hiện nằm trong Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và các Kế hoạch ngân sách của tỉnh đang hướng về thích ứng với BĐKH Ví dụ,
tất cả các dự án trồng lại rừng ngập mặn và bảo vệ bờ biển đều liên quan đến thích ứng với BĐKH
ứng với BĐKH trong các mục tiêu chính của nó, thì một vài khía cạnh của thích ứng với BĐKH vẫn được tích hợp nếu có thể Một ví dụ là việc gia cố và đắp cao tuyến đường nhằm nâng cao khả năng
chống chịu với BĐKH
Trong quá trình thống kê, tất cả các dự án đều được tổng hợp, từ đó có thể giả định về sự đóng góp toàn bộ hay một phần cho việc thích ứng với BĐKH Sự phân tích này dựa trên thông tin được cung cấp trong các cuộc phỏng vấn nói trên với tất cả các Sở có liên quan của tỉnh và dựa trên việc xem xét lại các tài liệu liên quan, đặc biệt là kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tỉnh Cà Mau Việc kiểm kê tỉ mỉ hơn
sẽ đòi hỏi phải phân tích các tài liệu dự án chi tiết mà điều này thì không thể trong khuôn khổ chuyến công tác này Bảng dưới đây liệt kê các kết quả của cuộc khảo sát Nó bao gồm các dự án có liên quan và giải thích sự có liên quan đến thích ứng với BĐKH trong cột cuối cùng Theo Điều khoản tham chiếu cho nghiên cứu này, danh mục bao gồm các khoản đầu tư và các hoạt động đang thực hiện nhưng không
có các nghiên cứu và các hoạt động quy hoạch
Bảng 1: Tổng hợp các dự án đang / sẽ thực hiện có liên quan đến thích ứng với BĐKH.
Chương trình hỗ trợ Ứng phó với BĐKH Chương trình mục tiêu quốc gia Tỉnh Hợp tác Đức Ngân hàng Đức KfW (dự kiến)
Các vấn đề xói lở tại cơ sở hạ tầng bảo vệ bờ biển hiện có có thể liên quan hoàn toàn đến thích ứng với BĐKH – và do đó cũng là các biện pháp của dự án.
2 Trồng lại rừng ngập
mặn Sở Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn
Chương trình hỗ trợ Ứng phó với BĐKH Hoàn toàn liên quan đến thích ứng với BĐKH Biện pháp được thông
qua trong năm 2013 bởi Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
3 Xây dựng cửa cống Sở Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn
Các quỹ quốc gia Tỉnh
Nâng cấp hệ thống cửa cống kết hợp với công tác bảo vệ bờ biển và cải tạo hệ thống kênh mương có một phần nguyên nhân bởi BĐKH.
4 Chống xói lở tại các
kênh mương Sở Giao thông vận tải/Sở Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn
Quỹ Thủy lợi quốc gia
Tỉnh
Các biện pháp nâng cấp bờ kè có liên quan đến BĐKH.
Quỹ Dự phòng Thủy lợi quốc gia Các phương án thủy lợi phản ánh phần nào sự thích ứng với BĐKH
6 Tăng chi phí bảo trì
các hệ thống thủy
lợi
Sở Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn
Quỹ Dự phòng Thủy lợi quốc gia
Các phương án thủy lợi phản ánh phần nào sự thích ứng với BĐKH
Trang 17Xếp loại các Dịch vụ và Khoản đầu tư công cấp tỉnh có liên quan đến công tác thích ứng với
Biến đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long
Vốn ODA Liên quan phần nào nếu tập trung
vào các cộng đồng dễ bị tổn thương đặc biệt là ở bờ biển Tây.
Không liên quan chủ yếu đến thích ứng với BĐKH nhưng góp phần thích ứng
11 Kiểm soát tỉ lệ sinh
/ kế hoạch hóa gia
đình
Sở Y tế Chương trình mục
tiêu quốc gia về Dân
số và Kế hoạch hóa gia đình
Liên quan đến thích ứng với BĐKH nếu tập trung vào các khu vực ven biển dễ bị tác động
13 Nâng cấp các công
trình công cộng
thành nơi trú ẩn an
toàn khi có thiên tai
Sở Xây dựng Tỉnh Liên quan phần nào đến thích ứng
với BĐKH Phản ánh các tiêu chuẩn tốt hơn trong các công trình xây mới đồng thời áp dụng cho các công trình hiện có.
14 Tăng cường sức
chống chịu của nhà
ở cho các hộ nghèo
Sở Lao động, Thương binh và Xã hội
Quốc gia, vốn ODA,
tư nhân Hoàn toàn liên quan đến thích ứng với BĐKH Thí điểm với 600 ngôi
nhà cần được nâng cấp
15 Quỹ Bảo hiểm xã hội Sở Lao động,
Thương binh và Xã hội
Quốc gia, tỉnh Quỹ bồi thường cho các nạn nhân
của thiên tai có từ năm 1995, cũng liên quan đến BĐKH.
hổng kiến thức về thích ứng với BĐKH
Trang 18Có thể rút ra kết luận ban đầu như sau:
Định lượng ngân sách cho các khoản đầu tư và biện pháp liên quan đến công tác thích ứng với BĐKH Sự ước tính định lượng có thể của phần ngân sách của các khoản đầu tư và các biện pháp có liên quan đến thích ứng với BĐKH này đã được thảo luận với các bên phỏng vấn Sở Kế hoạch và Đầu
tư, Sở Tài chính ước tính đại khái là 40% các khoản chi tiêu của tỉnh Cà Mau có liên quan đến thích ứng với BĐKH Trong bước đầu tiên theo hướng phân tích chi tiết hơn, các Định danh về mức liên quan đến thích ứng với BĐKH của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế như giải thích trong chương 3 đã được áp dụng cho các kế hoạch ngân sách hiện nay cho các năm tài khóa 2012 và 2013 và phần của thích ứng với BĐKH được tính trên cơ sở sau:
Tùy theo năm tài khóa và loại ngân sách (bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương hoặc chi phí vốn cho các khoản đầu tư của tỉnh), phần của thích ứng với BĐKH cũng thay đổi từ 10% đến 35% Những con
số này có thể thay đổi vì các lí do sau đây:
án và nguồn ngân sách mà điều này rất khó thực hiện
chọn chỉ xác định được một phần hoạt động – ngay cả có khả năng không phải phần có liên quan đến thích ứng với BĐKH nhất
khoản chi thực tế tại thời điểm này Ngân sách 2013 sẽ chỉ được công bố vào năm 2015
Trong báo cáo cơ sở này, các con số được đề cập có thể không nên được xem là ‘các con số chắc chắn’
mà có thể dẫn đến kết luận ban đầu như sau:
Số lượng lớn hơn các khoản đầu tư và các biện pháp trong giai đoạn hiện nay đã đóng góp cho công tác thích ứng với BĐKH Nó liên quan đến các dự án của hầu hết các sở Phần lớn nhất là khoản đầu tư cho công tác bảo vệ bờ biển, trồng lại rừng và cơ sở hạ tầng sông nước (cửa cống, các hệ thống thủy lợi, biện pháp chống xói lở, v.v…) của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Cũng về mặt phần ngân sách thực tế, các khoản đầu tư / biện pháp liên quan đến thích ứng với BĐKH hoặc các phản ánh thích ứng với BĐKH trong các dự án đầu tư nhiều hơn mức biên cho đến thời điểm này
Trang 20Các cơ chế lồng ghép Ví dụ được áp dụng Sở chịu trách nhiệm
Phản ánh thích ứng với
BĐKH trong các quy trình
lập kế hoạch
• Các bản đồ ngập lụt được phản ánh trong quy
• Tăng cường việc cấp nước từ nguồn nước mặt thay vì nguồn nước ngầm để chống sụt lún đất Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
• Tăng cường phản ánh thích ứng với BĐKH trong Kế hoạch thủy lợi tổng thể Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Xác định mức độ ưu tiên • Ưu tiên kế hoạch hóa gia đình tại các vùng ven
• Tiêu chí đánh giá các chương trình y tế: số hộ
Bảng 2: Tổng hợp các cơ chế lồng ghép đã áp dụng tại Cà Mau.
Từ đánh giá các cơ chế lồng ghép hiện có, có thể rút ra các kết luận ban đầu như sau:
Sự phản ánh thích ứng với BĐKH trong các quá trình lập kế hoạch và xác định mức độ ưu tiên của các biện pháp có liên quan đến thích ứng với BĐKH có thể phân thành các phương pháp tiếp cận / cơ chế lồng ghép hiện có Các quá trình lồng ghép thường ‘rời rạc’ hơn và không áp dụng một phương pháp thống nhất Ví dụ, sự phản ánh các bản đồ ngập lụt không áp dụng chính xác phương pháp lập bản đồ chồng lớp và việc xác định mức ưu tiên luôn không dựa trên các tiêu chí
có hệ thống Tuy nhiên, các phương pháp tiếp cận hiện có có thể được xem là các cơ chế lồng ghép tiềm năng trong tương lai
2.2 Thống kê các cơ chế và công cụ lồng ghép được áp dụng
cho đến nay
Việc lồng ghép hiệu quả thích ứng với BĐKH có thể được nâng cao đáng kể thông qua các cơ chế và công cụ lồng ghép thích hợp Các công cụ tiềm năng sẽ được thảo luận và phân tích chi tiết trong chương 3.2 Với báo cáo cơ sở này, rất có lợi để đánh giá các cơ chế lồng ghép đã được áp dụng tại tỉnh
Cà Mau và rút ra các kết luận về các tiềm năng lồng ghép trong tương lai Trong các cuộc phỏng vấn, xác định được các cơ chế sau đây:
Trang 21Xếp loại các Dịch vụ và Khoản đầu tư công cấp tỉnh có liên quan đến công tác thích ứng với
Biến đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long
19
Trang 2203 03 03 các phương pháp
tiếp cận lồng ghép trong tương lai
Trang 233.1 Các phương hướng và thách thức lồng ghép
Như đã giải thích một phần trong chương 1, lồng ghép là một phương pháp tiếp cận cần thiết để thao tác luận sự thích ứng hiệu quả với BĐKH và để đảm bảo các quỹ cần thiết cho nhiệm vụ đầy tham vọng này Cụ thể, mục đích của việc lồng ghép có thể cô đọng lại như sau:
l Cấp đủ vốn cho công tác thích ứng với BĐKH là thách thức chung: Các quỹ ước tính cho việc
thích ứng thành công là rất bao la Quyết định 1350 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau (xem phụ lục 2) tính toán để thực hiện Kế hoạch hành động về Ứng phó với BĐKH và mực nước biển dâng đến năm 2015 cần số tiền là 5.703,8 tỷ đồng (tương đương với 270 triệu đô la Mỹ) Ở cấp độ quốc
2010 tổng chi phí trên toàn thế giới cho việc thích ứng sẽ giao động từ 75 đến 100 tỷ đô la Mỹ mỗi năm từ năm 2010 đến năm 2050 Phương tiện tài chính ở quy mô này không thể cung cấp được chỉ bằng các quỹ thích ứng với BĐKH riêng lẻ Thay vào đó, cần phải có sự kết hợp của nhiều nguồn khác nhau (tỉnh, quốc gia, vốn ODA, các cơ chế cấp tài chính riêng biệt cho thích ứng với BĐKH) như
đã xây dựng trong Quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh Thích ứng với BĐKH phải được lồng ghép vào tất cả các quỹ và ngân sách có liên quan
l Minh bạch các ngân sách nào chi cho thích ứng với BĐKH: ‘quan điểm trái ngược’ của lô gic lồng
ghép này đó là thách thức đối với các khoản chi cho công tác thích ứng với BĐKH có thể ‘ẩn’ trong các kế hoạch ngân sách Điều này phản tác dụng trong việc cấp ngân sách rõ ràng cho công tác thích ứng với BĐKH và – hơn thế nữa – trong việc thu hút các nguồn vốn ODA cho công tác thích
tư vấn Washington 2010
Trang 24ứng Sức hút với các nhà tài trợ sẽ tăng lên nếu các phần ngân sách dành cho thích ứng với BĐKH được xác định rõ ràng Ví dụ về tỉnh Sóc Trăng minh họa cho các tiềm năng để thúc đẩy nguồn vốn ODA: tỉnh đã xây dựng danh mục ưu tiên cho các dự án phát triển chung để thu hút vốn ODA hiệu
vì văn bản tài liệu chỉ có phiên bản tiếng Việt Các hội thảo sáng kiến của nhà tài trợ và tổ chức phi chính phủ hiện do GIZ hỗ trợ tại tỉnh Cà Mau có thể tăng cường hơn nữa tính rõ ràng của các nhu cầu của tỉnh
l Bảo đảm sự nhất quán trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện: Việc minh bạch trong quá
trình phân bổ ngân sách có liên quan đến thích ứng với BĐKH và sự tương quan của nó với các khuôn khổ quy hoạch có thể nâng cao sự nhất quán giữa Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch thích ứng với BĐKH và các kế hoạch của ngành Các lợi ích của sự nhất quán này là rõ ràng hơn trong việc xác định các khoản đầu tư / biện pháp nào được dự kiến trong các kế hoạch được đảm bảo bằng các kế hoạch tài chính và cái nào vẫn cần thêm vốn
l Tăng cường các khoản đầu tư / biện pháp chống chịu thông qua lồng ghép: Việc lồng ghép các
khía cạnh của thích ứng với BĐKH vào trong tất cả các dự án đầu tư / các hoạt động có liên quan
sẽ ‘điều chỉnh’ các dự án tốt hơn, bền vững hơn về mặt kinh tế vì những thiệt hại trong tương lai do BĐKH gây ra đang được giảm thiểu
Tất cả các Sở của tỉnh Cà Mau tham gia phỏng vấn trong chuyến công tác này đều thừa nhận tầm quan
trọng của việc lồng ghép Tuy nhiên, các Sở cũng nhấn mạnh rằng họ không biết nhiều về các chiến lược và công cụ thích hợp để thích ứng thành công Về mặt này, nhu cầu hỗ trợ kỹ thuật đã được xây
dựng Điều này đưa đến một kết luận ban đầu:
Các nguyên tắc để lồng ghép thành công
Quan trọng là phải xem xét mục tiêu cuối cùng của việc lồng ghép là tăng cường khả năng chống chịu
và giảm thiểu các tác động của BĐKH ở hiện tại và tương lai Điều này muốn nói rằng các khoản chi ngân sách cho thích ứng với BĐKH rõ ràng là cần thiết nhưng việc tăng lên mức tối đa các khoản chi này không phải là một mục tiêu Nói một cách khác: các chi phí để đạt được cùng một khả năng chống chịu càng thấp thì quá trình thích ứng sẽ càng hiệu quả
Điều này đưa đến kết luận ban đầu như sau:
Chương trình Biến đổi khí hậu và các hệ sinh thái ven biền cần sự hỗ trợ kỹ thuật có mục tiêu về các chiến lược và công cụ thích hợp để lồng ghép thích ứng với BĐKH vào trong quá trình lập kế hoạch ngân sách và kế hoạch ngành
Việc lồng ghép thích ứng với BĐKH vào trong các cơ chế lập ngân sách luôn phải được xem xét trong mối quan hệ với việc quy hoạch và xác định mục tiêu quan trọng Lồng ghép đồng thời cũng phải được đề cập trong ngân sách cũng như là trong quy hoạch lớn / ngành
Trang 25Xếp loại các Dịch vụ và Khoản đầu tư công cấp tỉnh có liên quan đến công tác thích ứng với
Biến đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long
23
Một khía cạnh quan trọng khác của việc lồng ghép cũng cần phải xem xét là câu hỏi phạm vi hoạt động của vấn đề này có thể được thực hiện ở cấp tỉnh đến đâu Trong nhiều khía cạnh, quá trình lập kế
hoạch và dự thảo ngân sách chủ yếu ở cấp quốc gia:
quan cấp tỉnh nhưng việc lựa chọn các biện pháp cuối cùng lại diễn ra ở cấp quốc gia
(Chương trình mục tiêu quốc gia - Ứng phó với BĐKH) hoặc liên quan đến thích ứng với BĐKH (như Chương trình mục tiêu quốc gia – Nước sạch và vệ sinh môi trường) Việc lựa chọn các dự án được cấp vốn thông qua các Chương trình mục tiêu quốc gia diễn ra ở cấp quốc gia
Điều này muốn nói rằng việc lồng ghép ở cấp quốc gia và cấp tỉnh nên song hành cùng nhau Có những
cơ hội nhất định để tăng cường việc lồng ghép thích ứng với BĐKH ở cấp quốc gia đặt trong bối cảnh
Cải cách ngân sách quốc gia mà Chương trình cải cách kinh tế vĩ mô của GIZ đang hỗ trợ Cái gọi là
‘Phân bổ ngân sách dựa trên kết quả’ đã được dự tính và có thể thúc đẩy mạnh mẽ sự liên kết giữa lập
kế hoạch ngân sách và kế hoạch ngành như yêu cầu ở trên Phân bổ ngân sách dựa trên kết quả sẽ phản ánh kết quả của các khoản chi, trong trường hợp của công tác lồng ghép thích ứng với BĐKH, kết quả này là ‘khả năng chống chịu được nâng cao’ Điều này có thể liên quan đến việc lồng ghép thích ứng với BĐKH đến đâu thì vẫn chưa rõ trong giai đoạn hiện nay của quá trình cải cách Cải cách ngân sách quốc
Tầm quan trọng của cấp quốc gia trong việc lập ngân sách không nên ảnh hưởng đến thực tế là cấp tỉnh vẫn có một phạm vi để có hành động và quyết định riêng đối với việc lồng ghép thích ứng với BĐKH Các ví dụ là:
có thể được sử dụng ở các mức ưu tiên do cấp tỉnh xác định
sẽ có tính thuyết phục hơn nếu các đơn này được dựa trên các công cụ lồng ghép như thiết lập mức
độ ưu tiên có hệ thống (xem chương 4)
Kết luận ban đầu:
Việc lồng ghép thích ứng với BĐKH
nên được phản ánh ở cấp tỉnh cũng
như là cấp quốc gia Về điều này, các
liên kết với Quá trình cải cách ngân
sách quốc gia có thể hữu ích Cấp
Trang 263.2 Các công cụ tiềm năng và khả năng áp dụng tại các tỉnh
đồng bằng sông Cửu Long
Như đã giải thích ở chương 3.1, các Sở của tỉnh Cà Mau đã xây dựng nhu cầu hỗ trợ kỹ thuật về cách tăng cường lồng ghép thích ứng với BĐKH Trong phần dưới đây sẽ mô tả các công cụ tiềm năng cho việc lồng ghép thích ứng với BĐKH mà đã được áp dụng trong các bối cảnh khác nhau tại các quốc gia khác và sẽ rút ra các kết luận về sự phù hợp với tỉnh Cà Mau Trong cái nhìn tổng thể đầu tiên, Bảng 3
hệ thống hóa các phương pháp tiếp cận lồng ghép chung và đưa ra các ví dụ nổi bật về các công cụ có liên quan
Bảng 3: Tổng hợp các phương pháp tiếp cận tiềm năng cho việc lồng ghép thích ứng với BĐKH
Phương pháp tiếp cận Các mục tiêu (Các) công cụ cụ thể Các ví dụ áp dụng (trong
và ngoài Việt Nam)
Định danh/ Xếp loại • Tăng cường tính minh
bạch của ngân sách
• Tăng sức hút với các nhà tài trợ
• Hệ thống định danh • Tổ chức Hợp tác và Phát
triển kinh tế / Hệ thống định danh ‘Rio’ (Hoàn toàn liên quan – Liên quan đáng kể - Không liên quan)
Định danh + hạn ngạch • Bảo đảm các khoản chi
cho thích ứng với BĐKH
ở mức tối thiểu
• Hạn ngạch ngân sách tổng thể cho thích ứng với BĐKH
• Các hạn ngạch khác nhau cho các đường ngân sách
• Quản lý các Quỹ khu vực của Liên minh châu
Âu (Theo dấu)
• Thực hiện quản trị Quỹ Liên minh châu Âu tại bang ven biển của Đức Schleswig-Holstein Xác định mức ưu tiên • Đối phó với các quỹ
hạn hẹp
• Tăng cường sự minh bạch ngân sách
• Tăng sức hút với các nhà tài trợ
• Các tiêu chí minh bạch cho việc xác định mức
ưu tiên (phân tích chi phí – lợi ích, giám sát đường bờ biển, các phương pháp bảo vệ
bờ biển dựa trên bằng chứng, công cụ ra quyết định)
• Quyết định về tiêu chí
1219 cho chương trình mục tiêu quốc gia
• Công cụ xác định mức
ưu tiên cho thích ứng
đề xuất cho Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội
• Phân tích chi phí – lợi ích, dự báo ngân sách (GIZ)
• Các phương pháp bảo
về bờ biển dựa trên bằng chứng (GIZ) Phân bổ ngân sách dựa
trên kết quả • Chỉ đạo việc lồng ghép theo định hướng kết quả
• Nâng cao sức hút với các nhà tài trợ
• Các chỉ số kết quả (ví dụ, dựa trên các tiêu chuẩn quốc gia / ngành về bảo vệ bờ biển)
• Phân bổ ngân sách dựa trên kết quả trong Cải cách ngân sách nhà nước đang thực hiện ở Việt Nam
• Các tiêu chuẩn quốc gia
về bảo vệ bờ biển (GIZ) Đánh giá BĐKH đối với
các dự án/chương trình
được chọn
• Bảo đảm ‘chất lượng’
các dự án/chính sách với việc cấp tài chính lồng ghép
• Chống chọi lại khí hậu
• Đánh giá tác động môi trường / Đánh giá môi trường chiến lược
• Chống chọi lại khí hậu cho Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Trà Vinh
Trang 27Xếp loại các Dịch vụ và Khoản đầu tư công cấp tỉnh có liên quan đến công tác thích ứng với
Biến đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long
25
Công cụ: Định danh / xếp loại Các mục tiêu cụ thể
• Nâng cao tính minh bạch của ngân sách
• Ưu tiên cho các biện pháp lồng ghép tiếp theo
• Nâng cao sức hút với các nhà tài trợ để hỗ trợ các loại hoạt động nhất định.
Hoạt động:
Các hệ thống định danh được dựa trên các phương pháp đánh dấu (hoặc ‘định danh’) các hoạt động trong các kế hoạch hành động hoặc các đường ngân sách trong các kế hoạch ngân sách theo các tiêu chí nhất định Các mục được định danh sẽ chỉ ra mức độ liên quan đến thích ứng với BĐKH – hoàn toàn hay một phần Có thể chỉ ra mức độ liên quan bằng các mức khác nhau của các định danh được áp dụng (ví dụ, từ hoàn toàn liên quan đến hơi liên quan).
Ví dụ:
Một công cụ định danh được áp dụng rộng rãi và phổ biến là hệ thống định danh do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế xây dựng (gọi là ‘các định danh Rio’) Nó được nhiều nguồn vốn ODA sử dụng để xếp loại các can thiệp dự án của mình Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế đã xác định một thang gồm 3 cấp về tính liên quan và chỉ ra mỗi cấp bằng một định danh có đánh số:
• Định danh 2: Thích ứng với BĐKH là mục tiêu chủ yếu hoặc chính của biện pháp.
• Định danh 1: Thích ứng với BĐKH là một phần đáng kể của biện pháp.
• Định danh 0: Không liên quan đến thích ứng với BĐKH.
Sự phù hợp với cấp tỉnh:
Hệ thống định danh theo 3 cấp phân loại mà Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế áp dụng có thể được sử
dụng cho cấp tỉnh để định danh các dự án thuộc danh mục dự án Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hoặc
các khoản chi trong danh mục ngân sách của tỉnh Một điều quan trọng cần chú ý là hệ thống định danh 3 cấp là một công cụ xếp loại khá thô sơ và có thể thực hiện chức năng chủ yếu để chọn trước hoặc sàng lọc cho các bước tiếp theo của quá trình lồng ghép Các phương án cho các hoạt động tiếp theo là:
• Có thể chọn các dự án được định danh cho danh mục ưu tiên cấp vốn thuộc các khía cạnh của thích ứng với BĐKH.
• Có thể chọn các dự án được định danh trình lên các nhà tài trợ quốc tế / song phương.
• Các dự án được định danh có thể được đánh giá về BĐKH (ví dụ, chống chọi lại khí hậu) để tăng cường sức chống chịu của các dự án.
Việc định danh chính xác hơn cho các dự án và khoản đầu tư cần có sự phân tích chuyên sâu về phạm vi và thiết kế dự án, mà điều này luôn vượt quá mức độ chi tiết được trình bày trong Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hoặc trong các kế hoạch ngân sách Cũng về vấn đề này, hệ thống định danh 3 cấp chỉ nên được sử dụng
là bước mở đầu cho việc lồng ghép chuyên sâu hơn.
Phụ lục 2 đưa ra ví dụ về cách áp dụng hệ thống định danh 3 cấp này cho danh mục dự án của Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội Phải nhấn mạnh rằng việc phân tích chuyên sâu các dự án thuộc Kế hoạch phát triển kinh
tế xã hội là không thể thực hiện được trong chuyến công tác ngắn này Do đó, Phụ lục 2 nên được xem như một minh họa về phương pháp định danh hoạt động như thế nào về mặt nguyên tắc, chứ không phải là kết quả cuối cùng của việc định danh
Tài liệu tham khảo:
Sổ tay về Các định danh khí hậu Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế - Ủy ban hỗ trợ phát triển Paris 2011 http://www.oecd.org/dac/stats/48785310.pdf
Trang 28Công cụ: Định danh + hạn ngạch Mục tiêu cụ thể
• Bảo đảm các khoản chi cho thích ứng với BĐKH
Ví dụ:
Chính sách ngân sách của EU là một ví dụ cho sự kết hợp phương pháp định danh và hạn ngạch Theo
Quyết định của Hội đồng châu Âu tháng 2 năm 2013, 20% ngân sách của EU chi cho các hoạt động liên quan đến khí hậu với một số Quỹ có liên quan của EU (đặc biệt là Quỹ cơ cấu) Để bảo đảm cho điều này, vào đầu năm 2014 sẽ giới thiệu ‘Hệ thống theo dõi’ Các phương pháp cụ thể cho các Quỹ cơ cấu bao gồm định danh Rio của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế và các phần chi tiêu cấp cho hoạt động về khí hậu Sự tương quan được xác định như sau:
• Định danh 2 (liên quan chủ yếu đến BĐKH): 100 % các khoản chi cho BĐKH
• Định danh 1 (liên quan đáng kể đến BĐKH): 40 % các khoản chi cho BĐKH
• Định danh 0 (không liên quan đến BĐKH): 0 % các khoản chi cho BĐKH
Hệ thống theo dõi của EU vẫn đang được xây dựng Một điều quan trọng cần chú ý là các định danh sẽ được
áp dụng cho các hạng mục chi tiêu chứ không phải các khoản đầu tư riêng lẻ Do đó, phương pháp này không cần phải phân tích chi tiết từng khoản chi Mặt khác, phương pháp này không được chính xác lắm
EU dự kiến đây chỉ là một khung định hướng chung chứ không phải sự chỉ đạo thực hiện chi tiết xuống từng phương pháp
Bang Schleswig-Holstein của Đức đang trong quá trình phân tách hệ thống dự kiến của EU thành Quỹ cụ
thể hoạt động tại bang này Vẫn chưa quyết định liệu công cụ này sẽ tập trung vào các khoản đầu tư và biện pháp đơn lẻ hay sẽ áp dụng theo một cách tổng hợp hơn Dù trong trường hợp nào, cũng cần phải phản ánh các thông tin quan trọng liên quan đến ngành về các biện pháp / các hạng mục của biện pháp khi định danh Rio Bang Schleswig-Holstein dự tính chỉ định một nhà cung cấp dịch vụ chuyên môn để đóng góp những thông tin này một cách đều đặn
Sự phù hợp với cấp tỉnh:
Sự kết hợp giữa định danh và sự tính toán ngân sách liên quan đến thích ứng với BĐKH sẽ rất được chú ý ở cấp tỉnh như là bước đầu tiên trong việc chỉ đạo ngân sách theo định hướng thích ứng với BĐKH Điều này trùng khớp với các dự định của bang Schleswig-Holstein Đức Sẽ không còn chỗ cho hệ thống hạn ngạch bắt buộc ở cấp tỉnh như quy định của EU Sau khi hoàn thành Cải cách ngân sách nhà nước, phạm vi của các hệ thống bắt buộc này có thể được nghiên cứu.
Tài liệu tham khảo:
Ủy ban EU: Theo dõi khoản chi liên quan đến BĐKH trong chính sách phát triển nông thôn sau năm 2013 Brussels 2013
Trang 29Xếp loại các Dịch vụ và Khoản đầu tư công cấp tỉnh có liên quan đến công tác thích ứng với
Biến đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long
27
Công cụ: Xác định mức ưu tiên Các mục tiêu cụ thể:
• Tập trung các quỹ có hạn cho các biện pháp quan trọng nhất / đáng đồng tiền.
• Nâng cao tính minh bạch ngân sách.
• Nâng cao sức hút với các nhà tài trợ để hỗ trợ các hoạt động được chọn trên cơ sở các tiêu chí minh bạch.
Hoạt động:
Mỗi quá trình lập ngân sách đều có các quy trình xác định mức ưu tiên Các khoản đầu tư và các biện pháp được cấp vốn sẽ được chọn ra trong quá trình lập kế hoạch và ra quyết định Hiện nay, về thích ứng với BĐKH, việc này đang được thực hiện theo một phương pháp tình thế và không xây dựng các tiêu chí rõ ràng Một phương pháp tiếp cận hệ thống hơn tập trung vào cấp vốn liên quan đến khí hậu sẽ áp dụng các chỉ số được xác định rõ ràng và có liên quan đến khí hậu và áp dụng các chỉ số này để chọn ra các biện pháp ưu tiên đưa vào trong Kế hoạch ngân sách và / hoặc Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội Các chỉ số tiềm năng có thể là:
• Dự báo ngân sách
• Các phương pháp dựa trên bằng chứng (ví dụ trong bảo vệ bờ biển) / công cụ hỗ trợ ra quyết định
• Mức độ cấp bách của hoạt động được yêu cầu
• Sự đóng góp vào việc đạt được các mục tiêu đề ra (ví dụ các mục tiêu của Kế hoạch hành động về Ứng phó với BĐKH và mực nước biển dâng)
Một ví dụ mới đây là ‘Công cụ xác định mức ưu tiên cho thích ứng’ do Ngân hàng thế giới hợp tác với Bộ Kế
hoạch và Đầu tư xây dựng Mục đích là áp dụng công cụ này trong quá trình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quốc gia, cấp ngành và cấp địa phương Việc xác định mức độ ưu tiên được thao tác luận theo phương pháp tiếp cận 4 bước, trong đó cuối cùng cũng bao gồm việc xác định các chỉ số 8 , bước sàng lọc trước và trung tâm là quá trình chọn lựa Quá trình chọn lựa dựa trên sự xếp hạng với nhiều tiêu chí với mức quan trọng khác nhau Các biện pháp cạnh tranh được đề xuất cho Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội sẽ được xếp hạng thông qua việc cộng điểm cho các chỉ số tương ứng (mức điểm được trình bày trong Phụ lục 3) Công cụ hiện vẫn đang được xây dựng Có vẻ công cụ này rất phức tạp vì nó cần nhiều thông tin chi tiết về các hoạt động được đề xuất để xác định các mức điểm xếp hạng khác nhau Thông tin này sẽ không có sẵn khi Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hoặc ngân sách hàng năm đang trong giai đoạn lập kế hoạch Trong bất
kỳ trường hợp nào, tiêu chí để xác định mức độ cấp bách của hoạt động có thể mang lại lợi ích to lớn.
Sự phù hợp với cấp tỉnh:
Việc xác định mức độ ưu tiên có hệ thống được xếp hạng cao trong các phương pháp tiếp cận lồng ghép tiềm năng cấp tỉnh như đã được áp dụng trong một số phần của chương 2 Việc xác định mức ưu tiên có thể được đẩy mạnh hơn nữa cho đến thời điểm này vì có những hoạt động quan trọng được thực hiện ở cấp tỉnh:
• Các nguồn ngân sách của tỉnh;
• Lựa chọn các biện pháp được cấp vốn từ các khoản bổ sung cân đối mà không cần biểu quyết ngân sách;
• Các đơn đề nghị chính đáng được đưa vào trong Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và các Kế hoạch ngân sách;
• Xếp hạng các biện pháp thành các biện pháp ưu tiên trình lên các nhà tài trợ quốc tế và song phương (nhà tài trợ của Cà Mau và sáng kiến Tổ chức phi chính phủ do GIZ hỗ trợ);
• Tập trung các biện pháp thích ứng với BĐKH cho các khu vực cần thiết nhất về mặt địa lý
Tài liệu tham khảo:
Ủy ban EU: Theo dõi khoản chi liên quan đến BĐKH trong chính sách phát triển nông thôn sau năm 2013 Brussels 2013
cụ xác định mức ưu tiên cho thích ứng.
Trang 30Công cụ: Phân bổ ngân sách dựa trên kết quả Các mục tiêu cụ thể:
• Lồng ghép phù hợp với các kết quả đặt ra.
• Nâng cao sức hút với các nhà tài trợ, những đối tượng luôn hướng về việc xác định các mục tiêu liên quan đến kết quả.
Hoạt động:
Phân bổ ngân sách dựa trên kết quả hướng quá trình lập ngân sách theo các mục tiêu hướng đến kết quả Việc này dựa trên giả định rằng các khoản chi không phải là một mục tiêu mà nó liên quan đến sự đóng góp trong việc đạt được các mục tiêu quan trọng đề ra Trong trường hợp thích ứng với BĐKH, các mục tiêu này liên quan đến việc tăng cường khả năng chống chịu hoặc giảm thiểu các rủi ro / tính dễ bị tổn thương Một
ví dụ có sự hỗ trợ của GIZ là phương pháp tiếp cận các biện pháp và phương pháp bảo vệ bờ biển được tiêu chuẩn hóa Việc tiêu chuẩn hóa trên cơ sở quá trình phê chuẩn quốc gia có thể được áp dụng để xây dựng các chỉ số kết quả và các mục tiêu.
Ví dụ:
Trên thế giới, phân bổ ngân sách dựa trên kết quả còn khá mới mẻ trong xây dựng chính sách ngân sách Có
một vài ví dụ về các hệ thống đã thực hiện như các bang Hesse và Hamburg của Đức Việt Nam đang dự kiến thực hiện phân bổ ngân sách dựa trên kết quả trong quá trình Cải cách ngân sách cấp quốc gia
Sự phù hợp với cấp tỉnh:
Không thể giới thiệu phân bổ ngân sách dựa trên kết quả ở cấp tỉnh một cách riêng lẻ Tuy nhiên, nếu kết hợp với và sau khi giới thiệu Cải cách ngân sách quốc gia, nó có thể có ý nghĩa khi thiết lập các phương pháp tiếp cận theo định hướng kết quả cũng ở cấp tỉnh Tuy nhiên điều này sẽ phụ thuộc vào kế hoạch cụ thể của hệ thống quốc gia trong tương lai.
Tài liệu tham khảo:
Chương trình Môi trường Liên hợp quốc / Chương trình Phát triển Liên hợp quốc: Lồng ghép thích ứng với Biến đổi khí hậu vào trong Quy hoạch phát triển Hướng dẫn cho người có liên quan 2011.
http://www.unep.org/pdf/mainstreaming-cc-adaptation-web.pdf