Vậy hôm nay chúng ta cùng đi tìm hiểu những quy đinh của pháp luật về vấn đề chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật để hiểu rõ hơn về vấn đề này và cũng từ đó rút ra trách nhiệm của bản thân
Trang 11 Quyền lợi của người khuyết tật trong vấn đề về chăm sóc sức khỏe theo quy định pháp luật hiện hành.
MỞ BÀI
Cuộc đời khi sinh ra ai cũng đều phải trải qua các giai đoạn sinh, lão, bệnh, tử Một trong những mong muốn lớn nhất của chúng ta và gia đình là làm thế nào để
có một sức khoẻ tốt, tránh mọi bệnh tật , đảm bảo sống lâu, sống vui, khoẻ và có ích không những cho bản thân mà còn cho gia đình và xã hội Tuy nhiên, có nhiều người khi sinh ra họ đã không may mắn có sức khoẻ tốt mà khiếm khuyết một hoặc một số bộ phận trên cơ thể hay có thể là suy giảm chức năng nào đó khiến họ khó khăn hơn so với những người bình thường trong hoạt động, sinh hoạt cũng như học tập vì thế họ cần sự quan tâm và giúp đỡ từ gia đình và cộng đồng để họ trở thành người có ích cho xã hội Vậy hôm nay chúng ta cùng đi tìm hiểu những quy đinh của pháp luật về vấn đề chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật để hiểu rõ hơn về vấn
đề này và cũng từ đó rút ra trách nhiệm của bản thân cũng như của cộng đồng đối với những con người kém may mắn nhưng đầy nghị lực trong cuộc sống
NỘI DUNG
1 Khái quát chung về chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật.
Theo quan điểm của tổ chức y tế thế giới thì “sức khoẻ là trạng thái thoả mái,
toàn diện về thể chất, tâm thần và xã hội chứ không chỉ bao gồm tình trạng không
có bệnh hay thương tật”
Có thể hiểu sức khoẻ của người khuyết tật là sự ổn định về thể chất, tâm thần và
xã hội Để người khuyết tật đạt được sự ổn định toà diện về sức khoẻ, thì việc chăm sóc sức khoẻ phải quan tâm đến 3 mặt của sức khoẻ đó là : sức khoẻ thể chất, sức khoẻ tâm thần và sức khoẻ xã hội Do đó, từ quan điểm chỉ đạo này để nhằm
Trang 2được mục đích phát triển chăm sóc toàn diện ba mặt sức khoẻ người khuyết tật một cách hợp lí thì chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật bao gồm chăm sóc y tế và chăm sóc ngoài y tế Như vậy, chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật được hiểu trong mối quan hệ chặt chẽ và tác động qua lại giữa các yếu tố môi trường bên ngoài như thức ăn, nước uống, điều kiện vệ sinh…với các yếu tố môi trường bên trong như gen, tế bào, di truyền…giữa các hoạt động phòng ngừa sự phát sinh bệnh tật đến việc điều trị phục hồi chức sức khoẻ cho người khuyết tật Đây được coi là mô hình chăm sóc sức khoẻ theo quan điểm hiện đại đã mang lại nhiều lợi ích về y học cũng như kinh tế, xã hội của người khuyết tật cũng như sự phát triển của quốc gia đó
2 Chăm sóc sức khỏe cho người khuyết tật.
2.1 Chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Chăm sóc sức khoẻ ban đầu là một trong các lĩnh vực trong hoạt động của hệ
thống y tế mỗi quốc gia và được coi là chìa khoá để đạt được mục tiêu sức khoẻ cho các thành viên trong xã hội đặc biệt đối với những người có nhu cầu chăm sóc cao như người khuyết tật Việc chăm sóc sức khoẻ ban đầu được thực hiện ở địa phương trên tinh thần phù hợp với nhu cầu của người khuyết tật địa phương và do
hệ thống y tế địa phương đảm nhiệm
Theo quy định của Luật người khuyết tật, chăm sóc sức khỏe ban đầu đối với người khuyết tật gồm các nội dung sau đây:
- Giáo dục sức khỏe: giáo dục sức khỏe thông qua các hoạt động tuyên truyền, giáo
dục, phổ biến kiến thức về chăm sóc sức khỏe, nhằm mục đích tăng cường kiến thức và hiểu biết của người khuyết tật về việc tự bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng Từ những kiến thức và hiểu biết đó sẽ giúp người
Trang 3khuyết tật loại bỏ dần những lối sống, thói quen và phong tục tập quán có hại cho sức khỏe Việc thực hiện các hoạt động này được thông qua các hình thức, biện pháp phong phú như: Tổ chức lớp học, thông tin qua hệ thống truyền thông ở địa phương hoặc lồng ghép vào các hoạt động văn hóa xã hội khác ở địa phương
- Thực hiện các biện pháp phòng ngừa: Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến khuyết
tật, mà có bao nhiêu nguyên nhân thì có thể đưa ra bấy nhiêu cách phòng ngừa Vì thế, có thể thấy hoạt động phòng ngừa được thực hiện rất đa dạng, phong phú: Phòng ngừa dựa vào dạng tật, phòng ngừa dựa vào khả năng thực tế của địa phương,hoàn cảnh gia đình, phòng ngừa dựa vào nhu cầu của người khuyết tật,v.v… Tuy nhiên, có thể khái quát hoạt động phòng ngừa khuyết tật bao gồm: Phòng ngừa không để xảy ra khuyết tật; phòng ngừa để ngăn ngừa tình trạng ốm đau, tai nạn, rủi ro trở thành khuyết tật và phòng ngừa để ngăn ngừa khuyết tật gây nên hậu quả nặng hơn
- Quản lí sức khỏe: Mục tiêu lâu dài mà ngành y tế đặt ra là quản lý sức khỏe cho
toàn dân, trước mắt là thực hiện quản lý sức khỏe cho các đối tượng ưu tiên như trẻ
em dưới 1 tuổi, trẻ em dưới 5 tuổi, phụ nữ có thai, phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ, các đối tượng có công với cách mạng và người khuyết tật Theo quy định tại điểm b khoản
1 điều 21 luật người khuyết tật, trạm y tế cấp xã có trách nhiệm lập hồ sơ theo dõi, quản lý sức khỏe người khuyết tật.Mục đích của chế độ này nhằm quản lý theo dõi tình trạng khuyết tật địa phương, từ đó giúp cơ quan chức năng đưa ra các giải pháp hợp lí để chăm sóc sức khỏe hiệu quả hơn.Quản lý sức khỏe người khuyết tật cũng được coi là nội dung quan trọng trong chăm sóc sức khỏe ban đầu đối với người khuyết tật
2.2 Khám bệnh, chữa bệnh
Trang 4Một thực tế đặt ra, người khuyết tật khi ốm đau, bệnh tật thì họ cũng cần được khám bệnh, chữa bệnh ở các cơ sở khám chữa bệnh ở nơi họ cư trú, lao động và học tập như người bình thường Vì thế, để bảo vệ quyền và lợi ích của người khuyết tật thì vấn đề khám chữa bệnh, cơ sở khám chữa bệnh cho người khuyết tật được pháp luật quy định tại Điều 2 Luật Khám chữac bệnh năm 2009
Nội dung của chế độ khám, chữa bệnh bao gồm:
- Quyền được khám bệnh, chữa bệnh Trong quá trình được khám bệnh, chữa bệnh,
người khuyết tật được đảm bảo các quyền như mọi công dân khác, như: quyền được khám bệnh, chữa bệnh phù hợp với điều kiện thực tế, quyền được giữ bí mật thông tin về tình trạng sức khỏe và đời tư được ghi trong hồ sơ bệnh án; quyền được tôn trọng danh dự, không phân biệt kì thị, phân biệt đối xử trong phòng khám; quyền được lựa chọn phương pháp chuẩn đoán và điều trị…
- Được ưu tiên khám bệnh chữa bệnh: trong hoạt động khám bênh, chữa bệnh pháp
luật quy định cơ sở y tế phải ưu tiên khám bênh, chữa bệnh cho người khuyết tật nặng, trẻ em khuyết tật, người cao tuổi khuyết tật, phụ nữ khuyết tật có thai, người khuyết tật có công với cách mạng Việc ưu tiên thông qua các hình thức như: miễn, giảm viện phí, hỗ trợ sinh hoạt phí, chi phí đi lại, chi phí điều trị Quy định này thể hiện sự thống nhất, phù hợp với luật người cao tuổi, Luật khám bệnh, chữa bệnh Luật bảo vệ sức khỏe nhân dân và luật khác về ưu tiên, ưu đãi đối với những đối tượng có hoàn cảnh sức khỏe đặc biệt
2.3 Phục hồi chức năng
Phục hồi chức năng được coi là nội dung quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe người khuyết tật Ngay từ năm 1983, Tổ chức lao động quốc tế đã ban hành công ước số 159 đề cập vấn đề phục hồi chức năng lao động cho người khuyết tật
Trang 5nhằm giúp người lao động khuyết tật phục hồi sức khỏe để tiếp tục lao động mang lại thu nhập nuôi sống bản thân và gia đình Đến năm 2006, Tổ chức Liên Hợp Quốc, trong công ước về quyền của người khuyết tật, đã đặc biệt coi trọng vấn đề phục hồi chức năng, không chỉ áp dụng với lao động người khuyết tật mà áp dụng đối với mọi người khuyết tật nói chung.Trong hai điều ( điều 25,26) quy định về chăm sóc sức khỏe người khuyết tật, thì công ước đã dành riêng điều 26 quy định
về phục hồi chức năng cho người khuyết tật Theo đó, “để giúp người khuyết tật
đạt được và duy trì tối đa sự độc lập, khả năng đầy đủ về mặt thể chất, trí tuệ, xã hội và nghề nghiệp, sự hòa nhập và tham gia vào mọi lĩnh vực của đời sống… các quốc gia, tổ chức, tăng cường và mở rộng dịch vụ, chương trình toàn diện hỗ trợ chức năng và phục hồi chức năng.” Pháp luật về chăm sóc sức khỏe người khuyết
tật của các nước trên thế giới cũng rất coi trọng nội dung này
Theo quy định của Pháp luật nước ta thì phục hồi chức năng người khuyết tật bao gồm: Phục hồi chức năng thông qua các cơ sở chỉnh hình, phục hồi chức năng và phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng
2.4 Các chính sách hỗ trợ việc thực hiện chế độ chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật.
2.4.1 Nghiên cứu khoa học về người khuyết tật.
Sự hiện diện của người khuyết tật trong xã hội có tính khách quan và phổ biến vì thế hoạt động nghiên cứu khoa học về người khuyết tật là hoạt động lâu dài và ở nhiều lĩnh vực mọi khía cạnh liên quan đến đời sống thực thể, tâm thần và xã hội của người khuyết tật Mục đích của hoạt động này là tìm hiểu nguyên nhân gây ra khuyết tật từ đó có thể đưa ra những biện pháp chăm sóc sức khoẻ cho người khuyết tật hiệu quả và hợp lí hơn
Trang 62.4.2 Đào tạo nguồn nhân lực y tế.
Nguồn nhân lực y tế có vai trò đặc biệt quan trọng trong chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật Vì thế, nhà nước luôn có chính sách phù hợp để phát triển, đào tạo đội ngũ cán bộ thực hiện việc chăm sóc con người nói chung và người khuyết tật nói riêng Việc đào tạo được thực hịên 1 cách toàn diện, không chỉ chú trọng kiến thức và kĩ năng chuyên môn mà còn chú trọng đến phẩm chất, đạo đức và cách ứng xử giao tiếp với người khuyết tật
2.4.3 Tài chính.
Chính sách tài chính đối với việc thực hiện hỗ trợ chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật được quy định cụ thể tại khoản 1,2 Điều 26 Luật người khuyết tật Theo
đó, nhà nước ưu tiên vay vốn và lãi suất vốn vay, giảm thuế cho các cơ sở sản xuất dụng cụ chỉnh hình, phương tiện, thiết bị phục hồi chức năng, trọ giúp sinh hoạt, học tập và lao động cho người khuyết tật, miễn giảm thuế cho theo quy định đối với các dụng cụ chỉnh hình, phương tiện, thiết bị phục hồi chức năng, trọ giúp sinh hoạt và học tập cho người khuyết tật từ chương trình, dự án viện trợ không hoàn lại hoặc do tổ chức cá nhân nước ngoài tặng, hỗ trợ
2.4.4 Hợp tác quốc tế
Hợp tác quốc tế là con đường ngắn nhất để tiếp thu các thành tựu khoa học tiên tiến hiện đại của các nước trên thế giới trong hoạt động chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật Hợp tác quốc tế thông qua các hoạt động như: tham gia tổ chức quốc tế,
kí kết, gia nhập và thực hiện điều ước quốc tế, thoả thuận quốc tế liên quan đến chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật Ngoài ra, hợp tác quốc tế còn còn được thông qua hợp tác giữa Việt Nam và các tổ chức quốc tế, các cơ quan và tổ chức phi chính phủ… trong việc xây dựng và thực hiện chương trình, dự án liên quan đến
Trang 7chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật như tài trợ, hỗ trợ, trao đổi về tài chính, kinh nghiệm, máy móc thiết bị… để hoạt động chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật ngày càng đạt hiệu quả cao
3 Ý nghĩa của việc chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật.
Ý nghĩa xã hội và nhân văn: cũng như các chế độ khác, việc chăm sóc sức khoẻ
người khuyết tật thể hiện lòng nhân đạo sâu sắc của con người đối với con người trong cộng đồng , trong mỗi quốc gia và trên toàn thế giới Đó là sự chia sẻ, cảm thông không biên giới với những người bất hạnh do những rủi ro gây ra Sự giúp
đỡ về các điều kiện vật chất và tinh thần trong quá trình chăm sóc sức khoẻ ban đầu, khám bệnh, chữa bệnh, chỉnh hình…nhằm đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của mọi người khuyết tật Từ đó, giúp họ khắc phục những bất lợi, khó khăn để vượt qua mặc cảm, tự ti về ngoại hình và bệnh tật vươn lên khẳng định chính mình
Ý nghĩa pháp lí: chế độ chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật đảm bảo được
quyền được chăm sóc sức khoẻ của người khuyết tật Quyền của người khuyết tật
đã được đề cập trong tuyên ngôn chung về con người của Liên hợp quốc “ mỗi người đều có quyền… hưởng mức sống bao gồm cơm ăn, áo mặc, nhà ở, chăm sóc
y tế và phục vụ xã hội để duy trì sức khoẻ và thoả mãn như cầu của chính bản thân
và gia đình”, trong đó bao hàm cả quyền được chăm sóc sức khoẻ từ đó tạo cơ sở
để người khuyết tật thực hiện quyền được chăm sóc sức khoẻ của mình Đồng thời, bên cạnh đó pháp luật còn quy định trách nhiệm của các bộ, ngành nhất là ngành y
tế và cộng đồng xã hội trong việc chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả và công bằng xã hội trong các hoạt động này
Ý nghĩa kinh tế: chế độ chăm sóc sức khoẻ người khuyết tật giúp người khuyết
tật có cơ hội tham gia các quyền khác Đó là khi sức khoẻ được đảm bảo , người
Trang 8khuyết tật sẽ tìm kiếm việc làm mang lại thu nhập cho bản than và gia đình Với nguồn nhân lực người khuyết tật như hiện nay nếu có một chính sách hợp lí phù hợp thì họ sẽ trở thành nguồn nhân lực tiềm năng cho nhân loại và đất nước Thực
tế đã chứng minh họ là những người được đánh giá cao về lòng tận tuỵ, sự trung thành và ý chí vươn lên ngoài ra, sức khoẻ ổn định người khuyết tật sẽ có cơ hội tham gia các hoạt động khác , thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của công dân, có nhiều đóng góp cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước
Trên đây là bài tiểu luận của em về vấn đề “Quyền lợi của người khuyết tật trong vấn đề về chăm sóc sức khỏe theo quy định pháp luật hiện hành” Do
kiến thức của em còn hạn chế mong thầy cô cho ý kiến để bài làm của em hoàn thiện hơn nữa Em xin cảm ơn!
Trang 9
2 Tình huống
Anh Lê Văn Nhã , sinh năm 1979 quê ở xã Nam Anh, huyện Nam Đàn bị khuyết tật đôi chân từ khi lên 10 tuổi Hơn 20 năm nay, cuộc sống của anh phải gắn chặt với chiếc xe lăn Không cam chịu là gánh nặng của gia đình, anh quyết tâm đi học nghề sửa chữa điện tử tại một cơ sở dạy nghề ở thành phố Vinh Sau khi anh tốt nghiệp khóa học nghề trên anh đã đi rất nhiều công ty tại thành phố Vinh nhưng đều bị các doanh nghiệp, công ty liên quan đến sửa chữa điện tử từ chối thẳng thừng với lý do: “Anh bị tật ở chân, đi lại bất tiện nên không thích hợp với công việc này” Tuy nhiên nhờ việc kiên trì, nỗ lực tìm việc cũng như sự nhạy bén và chịu khó, vào tháng 3 năm 2011 anh đã quay trở lại địa phương anh và đã trở thành một thợ sủa chữa điện tử giỏi Ở đây mới đầu anh đã gặp phải sự kỳ thị của mọi người trong công ty nhưng sau một thời gian anh được mọi người trong công ty đối
xử rất tốt, tuy nhiên thu nhập không mấy dư dả (600.000 đồng/ tháng) và việc đi lại còn gặp nhiều khó khăn nhưng anh đã tìm thấy niềm vui vì trở thành một người có ích cho xã hội
Những khó khăn và bất lợi của Anh Nhã sẽ gặp phải trong quá trình làm việc:
Qua tình huống trên có thể thấy, anh Nhã đã có những thuận lợi nhất định trong công việc của mình như : làm việc đúng ngành nghề , được làm việc tại quê hương mình Tuy nhiên qua tình huống trên có thể thấy anh Nhã sẽ gặp một số khó khăn, bất lợi sau trong quá trình làm việc:
Trang 10Thứ nhất, Theo tình huống tìm hiểu trên thực tế, sau khi được học nghề, anh
Nhã đã phải rất khó khăn trong tìm kiếm việc làm Ở đây vai trò của các tổ chức học nghề đối với tư vấn và tìm kiếm hỗ trợ việc làm còn thấp Anh Nhã đã phải mất nhiều thời gian trong vấn đề xin việc,…;
Thứ hai, Anh Nhã cũng gặp phải khó khăn trong vấn đề xin việc Mặc dù
một số công ty, doanh nghiệp đã biết anh Nhã đã được qua đào tạo và đủ điều kiên tuyển dụng nhưng họ vẫn từ chối Ngoài ra, thời gian đầu trong công ty hiện anh Nhã đang làm việc, anh đã gặp phải sự phân biệt, kỳ thị Đây là một trong những khó khăn lớn đối với anh trong công viêc;
Thứ ba, công việc chính mà anh Nhã đang làm là thợ sửa chữa điện tử Đây
là công việc đòi hỏi cần phải có sự di chuyển nhiều Anh Nhã bị khuyết tật vận động, vấn đề đi lại và phương tiện đi lại để phục vụ trong công việc của anh gặp trở ngại rất lớn do phương tiện dành cho người khuyết tật trong xã hội ta còn ít, pháp luật cũng chưa quy định và chưa có hướng dẫn cụ thể đối với vấn đề giao thong cho người khuyết tật;
Thứ tư, Như chúng ta được biết, hiện nay trong nền kinh tế thị trường thì
tiền lương là một trong những vấn dề mà xã hội đang quan tâm Nó vó vai trò quan trọng đối vơi việc duy trì cuộc sống không chỉ riêng bản thân mỗi cá nhân mà còn tới gia đình họ và đặc biệt là người khuyết tật Theo như thực tế tình huống trên cho thấy,gia đình anh thật sự phải chịu những gánh nặng về kinh tế nhưng vấn đề thu nhập của anh còn thấp, (600.000 đồng/ tháng)chưa đảm bảo được đời sống sinh hoạt thường ngày của anh
Thứ năm, một khó khăn lớn mà anh Nhã gặp phải đó là công việc của anh
còn thiếu tính ổn định, lâu dài dẫn đến khó khăn cho anh trong việc tìm kiếm một công việc mới lâu dài, có tính ổn định Mặt khác, trong nền kinh tế thị trường hiện nay, hầu hết cơ hội việc làm không nhiều đặc biệt đối với anh là người khuyết