Trong “Luận án tiến sĩ về quyền bí mật đời tư theo quy định của pháp luật dân sự Việt Nam”, Tiến sĩ Lê Đình Nghị có định nghĩa về khái niệm bí mật đời tư như sau: “Bí mật đời tư là những
Trang 1MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUYỀN BÍ MẬT ĐỜI TƯ CỦA CÁ NHÂN TRONG MỐI LIÊN QUAN ĐẾN LỢI ÍCH CÔNG CỘNG, QUYỀN, LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA NGƯỜI KHÁC
1 Khái niệm bí mật đời tư
2 Quyền bí mật đời tư
3 Quyền bí mật đời tư của cá nhân trong mối liên quan đến lợi ích công cộng, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác
II VỤ VIỆC THỨ NHẤT
1 Vụ việc dân sự
2 Bình luận vụ việc đó
3 Một số kiến nghị, hướng hoàn thiện pháp luật
III VỤ VIỆC THỨ HAI
1 Vụ việc dân sự
2 Bình luận vụ việc đó
3 Thực trạng và phương hướng khắc phục
LỜI KẾT
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
Thời gian vừa qua, trên các phương tiện thông tin đại chúng có đề cập rất nhiều đến bí mật đời tư cũng như quyền bí mật đời tư Sở dĩ vấn đề này được bàn luận sôi nổi bởi xuất hiện một loạt tình huống trên thực tế dẫn tới tranh chấp, nhiều vụ việc đã được đưa ra Toà án để giải quyết Ngay cả khi vụ việc được đưa ra giải quyết tại Toà án, các cán bộ Toà án cũng có những lúng túng nhất định xung quanh việc xác định hành vi đó
có bị coi là xâm phạm bí mật đời tư hay không Hiện nay, Bộ luật Dân sự 2005 (BLDS 2005) vẫn bỏ ngỏ khái niệm này Bài viết sẽ đưa ra một vài nhìn nhận khách quan về bí mật đời tư, quyền đối với bí mật đời tư, rất mong nhận được sự ủng hộ của quý thầy cô
bộ môn!
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
IV LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUYỀN BÍ MẬT ĐỜI TƯ CỦA CÁ NHÂN TRONG MỐI LIÊN QUAN ĐẾN LỢI ÍCH CÔNG CỘNG, QUYỀN, LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA NGƯỜI KHÁC
1 Khái niệm bí mật đời tư
Bộ luật dân sự năm 2005 chưa định nghĩa thế nào là bí mật đời tư và hiện nay cũng chưa có một văn bản luật nào giải thích rõ khái niệm này Nếu xem xét dưới góc
độ là một cụm từ Hán – Việt thì bí mật đời tư là những chuyện thầm kín của cá nhân, muốn che giấu và không cho ai biết
Trong “Luận án tiến sĩ về quyền bí mật đời tư theo quy định của pháp luật dân
sự Việt Nam”, Tiến sĩ Lê Đình Nghị có định nghĩa về khái niệm bí mật đời tư như sau:
“Bí mật đời tư là những thông tin, tư liệu (gọi chung là thông tin) về tinh thần, vật chất, quan hệ xã hội hoặc những thông tin khác liên quan đến cá nhân trong quá khứ cũng như trong hiện tại, được pháp luật bảo vệ và những thông tin đó được bảo mật bằng những biện pháp mà pháp luật thừa nhận”.
Nếu pháp luật không quy định rõ ràng bí mật đời tư là gì và giới hạn của nó thì rất dễ xảy ra tình trạng: dân thì không biết đời tư của mình được pháp luật bảo vệ đến đâu, còn Tòa thì không biết lấy đâu ra căn cứ để chứng minh một vụ việc nào đó là có xâm phạm đời tư hay không Điều đó dễ dẫn đến sự xâm phạm quyền con người
2 Quyền bí mật đời tư
Trang 3Quyền bí mật đời tư là quyền cơ bản trong hệ thống các quyền nhân thân của cá nhân Việc bảo vệ quyền bí mật đời tư còn đảm bảo cho việc thực hiện một số quyền khác của cá nhân (như quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở, quyền hiến xác, bộ phận cơ thể,…) được đảm bảo triệt để hơn Xác định rõ tầm quan trọng của quyền bí mật đời tư với cá nhân, pháp luật Việt Nam cũng có những quy định nhằm bảo vệ quyền này của
mỗi cá nhân Điều 73 Hiến pháp 1992 quy định: “Thư tín, điện thoại, điện tín của công
dân được đảm bảo an toàn bí mật Việc khám xét chỗ ở, việc bóc mở, kiểm soát, thu giữ thư tín, điện tín của công dân phải do người có thẩm quyền tiến hành theo quy định của pháp luật” Cụ thể hóa quy định này của Hiến pháp, Bộ luật dân sự năm 2005
dành riêng Điều 38 quy định về quyền bí mật đời tư của cá nhân: “ 1 Quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ.
2 Việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đac chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ mười lắm tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng,con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp thu thập, công bố thông tin, tư liệu theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.
3 Thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật Việc kiểm soát thư tín, điên thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được thực hiện trong trường hợp pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”.
Không chỉ luật dân sự, một số ngành luật khác như luật hình sự, luật hôn nhân gia đình, luật báo chí… cũng có quy địnhbảo vệ quyền bí mật đời tư của cá nhân
3 Quyền bí mật đời tư của cá nhân trong mối liên quan đến lợi ích công cộng, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác
Có thể nói quyền bí mật đời tư là một trong những quyền nhân thân cực kỳ quan trọng đối với mỗi cá nhân, nó đã trở thành một nguyên tắc hiến định ở nước ta Việc làm lộ bí mật đời tư của người khác có thể khiến người đó rơi vào hoàn cảnh bi quan, thiếu tự tin hay thậm chí là tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, bị người khác khinh rẻ, làm đảo lộn cuộc sống của họ
Hiện nay, có thể dễ dàng bắt gặp những chuyện nhạy cảm của những người nổi tiến gây tranh cãi, bàn tán, nhận định tràn lan trên các phương tiện thông tin mà chưa ai biết sự thật cụ thể là như thế nào Sự thật thì chưa rõ nhưng cái có thể thấy trước mắt là
Trang 4tác giả của những bài viết này đã vi phạm nghiêm trọng quyền bí mật đời tư của người khác Theo Điều 38 BLDS 2005 thì cho dù là thông tin có lợi cho cá nhân thì khi thu thập, công bố cũng phải có sự đồng ý của người đó, trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ mười lăm tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý
Quyền bí mật đời tư là một trong những quyền nhân thân quan trọng gắn liền với mỗi cá nhân, là quyền bất khả xâm phạm Tôn trọng bí mật đời tư của cá nhân là nguyên tắc đạo đức và cũng là nguyên tắc pháp luật trong xã hội văn minh Nó có mối liên quan mật thiết đến lợi ích công cộng, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác
V VỤ VIỆC THỨ NHẤT
4 Vụ việc dân sự
Trong biên bản xử lý kỷ luật với nhân viên của mình – kỹ sư Lê Văn Tạch, lãnh đạo công ty Toyota Việt Nam (TMV) đã “thừa nhận” có truy cập vào hòm thư riêng của kỹ sư Tạch (do công ty lập)
Sự việc cụ thể là, tại cuộc họp xem xét xử lý kỷ luật lao động đối với anh, ngày 24.8, ông Akito Tachibana – tổng giám đốc TMV đã công bố trước những người dự họp rằng: phòng hệ thống (của TMV) đã tiến hành kiểm tra nội dung hộp thư nội bộ có địa chỉ là prtachlv@toyotavn.com.vn – được lưu trên mạng nội bộ của công ty “Kết quả kiểm tra cho thấy ông Lê Văn Tạch đã viết hàng chục bức thư tình gửi cho một người phụ nữ” Tại cuộc họp đó, lãnh đạo TVM đã tiết lộ một số bí mật đời tư của anh Tạch trong những bức thư này Theo kỹ sư Tạch, qua nội dung công bố nêu trên của tổng giám đốc TMV, có thể thấy rằng một số lãnh đạo của TMV đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn, có hành vi trái pháp luật xâm phạm bí mật thư tín của anh Và anh đang xem xét để khởi kiện về hành vi xâm phạm bí mật thư tín của lãnh đạo TMV
Phía TMV không phủ nhận việc họ đã kiểm soát, đọc nội dung các email mà kỹ
sư Tạch đã gửi cho bạn bè, tuy nhiên, họ phản hồi qua báo chí rằng, địa chỉ email của
kỹ sư Tạch là địa chỉ email nội bộ, do họ lập ra và chỉ được phép sử dụng cho công việc do vậy họ được phép kiểm soát nội dung và như vậy họ không “xâm phạm bí bật thư tín” Sau khi phía TMV đưa ra các lý lẽ nêu trên, không ít người băn khoăn trước câu hỏi: doanh nghiệp có quyền kiểm soát, đọc email của người lao động hay không?
Và trường hợp này quyền bí mật đời tư của người lao động có bị xâm phạm?
5 Bình luận vụ việc đó
Trang 5“Quyền bí mật đời tư” là một trong những quyền nhân thân quan trọng gắn liền
với mỗi cá nhân, là quyền bất khả xâm phạm Việc thực hiện quyền bí mật đời tư được quy định tại Điều 38 BLDS 2005 và các văn bản pháp luật khác có liên quan
Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2005 về Quyền bí mật đời tư quy định:
“1 Quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ.
2 Việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ mười lăm tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp thu thập, công bố thông tin theo quyết định của
cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.
3 Thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật Việc kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được thực hiện trong trường hợp pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.”
Có thể nói “Quyền bí mật đời tư” là một trong những quyền nhân thân cực kì quan trọng đối với mỗi cá nhân, nó đã trở thành một nguyên tắc hiến định ở nước ta (Điều 71, 73 Hiến pháp năm 1992 sửa đổi, bổ sung năm 2001) Không chỉ tại Việt Nam mà trên thế giới, hầu như các nước đều công nhận quyền này như là một trong các quyền cơ bản và quan trọng nhất của con người
Tuy nhiên, thế nào là “bí mật đời tư” thì lại chưa có văn bản nào đưa ra định nghĩa một cách toàn diện và đầy đủ
Trong trường hợp của kỹ sư Lê Văn Tạch, mặc dù TMV cho rằng địa chỉ email của kỹ sư Tạch do TMV cấp (mail nội bộ) nên phải xem đó là tài sản của công ty nhưng TMV cũng không có quyền xâm phạm nội dung của từng thư điện tử đã gửi hoặc nhận từ hộp thư này, trừ những trường hợp đặc biệt do pháp luật quy định Tuy nhiên, vì là mail nội bộ nên địa chỉ mail sẽ được thu hồi nếu người lao động chấm dứt làm việc ở công ty đó (khi ấy họ có quyền xóa tất cả những email có trong hộp thư)
Nếu những trình bày của kỹ sư Tạch là đúng thì TMV đã có dấu hiệu vi phạm quyền bí mật thư tín của kỹ sư Tạch Việc lãnh đạo TMV công bố nội dung thư điện tử trong mail nội bộ của anh Tạch tại cuộc họp mà không được sự đồng ý của anh Tạch cũng là hành vi vi phạm pháp luật dân sự về quyền bí mật đời tư theo quy định tại Điều
38 BLDS 2005
Trang 6Có thể thấy, nếu là email công việc do tổ chức, công ty cấp và không có điều khoản về tính riêng tư, bảo mật hay có quy định chỉ sử dụng cho mục đích công việc, không sử dụng cho mục đích cá nhân thì rõ ràng công ty TMV làm đúng pháp luật Tuy nhiên, vấn đề này gây rất nhiều tranh cãi do giữa nhân viên và công ty, tổ chức thường không thỏa thuận, quy định cụ thể với nhau trước khi sử dụng Vì thế, khi xảy
ra tranh cãi, công ty thường lấy lý lẽ "email cấp cho nhân viên phục vụ cho hoạt động công ty, trao đổi công việc và không phải của riêng nhân viên" nhưng những người khác cũng có thể đưa ra cách lập luận khác rằng "do công ty chưa nói rõ ngay từ đầu nên trong email có những thông tin cá nhân và do đó nếu không được phép thì tuyệt đối không được truy cập"
Trong vụ việc này, TMV cho rằng quy định nội bộ là được kiểm tra thư tín của
kỹ sư Tạch, nhưng quy định này lại trái với quy định của pháp luật, xâm phạm đến quyền nhân than cơ bản của cá nhân nlđ Mặt khác, việc TMV đưa ra những thông tin sai lệch như kỹ sư Tạch có “hàng chục bức thư tình” và “có quan hệ ngoài vợ ngoài chồng”… nếu không có chứng cứ cụ thể thì đây là hành vi vu khống, bịa đặt nhằm xúc phạm uy tín của người khác, ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, hình ảnh của kỹ sư Tạch
Có ý kiến cho rằng có thể truy cứu TNHS đối với lãnh đạo TMV Tuy nhiên, theo Điều 125 BLHS, một người chỉ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác khi và chỉ khi trước đó họ đã bị xử phạt hành chính hoặc xử lý kỷ luật về hành vi trên mà còn tiếp tục
vi phạm Ông tổng giám đốc TMV và những người có liên quan chưa ai bị xử phạt hành chính hay xử lý kỷ luật về hành vi này nên không thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Trong trường hợp này, căn cứ vào quy định tại Điều 25 BLDS về bảo vệ quyền nhân thân, anh Tạch có quyền yêu cầu TMV và các cá nhân có liên quan chấm dứt ngay hành vi vi phạm, yêu cầu phải xin lỗi công khai Nếu bị từ chối, anh Tạch có thể khởi kiện, yêu cầu tòa án có thẩm quyền buộc TMV và những người có liên quan chấm dứt hành vi xâm phạm, xin lỗi, cải chính công khai nếu việc xâm phạm bí mật đời tư
đó ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của mình Trong trường hợp có thiệt hại thực tế xảy
ra, anh Tạch có quyền yêu cầu tòa buộc ông tổng giám đốc TMV và những người có liên quan bồi thường
Trang 7Đối với vụ việc này, cách hành xử đúng phải là: lãnh đạo TMV có thể lập biên bản anh Tạch vì đã gửi thư cho người khác, sau đó chỉ ra những địa chỉ không nằm trong phạm vi công ty Nếu anh Tạch nhận ra đã sử dụng thư nhưng không phục vụ cho công việc thì sẽ ký vào biên bản Còn nếu không thừa nhận mà nói rằng đó là gửi thư cho công việc chung, thì hai bên mới thống nhất đọc nội dung đó để làm rõ việc gửi thư công việc hay thư riêng tư
Như vậy, tôn trọng bí mật đời tư của cá nhân là nguyên tắc đạo đức và cũng là nguyên tắc pháp luật trong xã hội văn minh Đây là một trong những điều kiện quan trọng để bảo vệ quyền, lợi ích công dân và xa hơn nữa là nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi người và của xã hội Những quy định về vấn đề thuộc bí mật đời tư của
cá nhân cần có những hướng dẫn, giải thích cụ thể, phù hợp để tránh sự bất nhất, tranh cãi khi xử lý vi phạm
6 Một số kiến nghị, hướng hoàn thiện pháp luật
Hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền bí mật đời tư nói riêng, quyền nhân thân nói chung là một trong những trọng tâm cần được chú ý trong quá trình hoàn thiện
hệ thống pháp luật dân sự Giai pháp hoàn thiện pháp luật về bí mật đời tư cần thực hiện trên hai phương diện: một là, hoàn thiện các quy định của bộ luật dân sự về quyền
bí mật đời tư, hai cần chú ý tới việc hoàn thiện pháp luật có liên quan trực tiếp đến việc đảm bảo bí mật đời tư của cá nhân Một số giải pháp hoàn thiện thêm về bí mật đời tư:
- Sửa đổi, bổ sung quy định của pháp luật dân sự về bí mật đời tư, bảo
vệ bí mật đời tư Bộ luật dân sự cần đưa ra khá niệm cụ thể về đời tư bởi đây chính là
cơ sở để tòa án xác định một thông tin cụ thể có được coi là bí mật đời tư hay không Cần đưa ra trường hợp nào có thể thu thập công bố thông tin về đời tư cá nhân Cần sửa đổi bộ luật dân sự về vấn đề quyền bí mật đời tư cho hợp lí hơn
- Ban hành các văn bản dưới luật hướng dẫn về quyền bí mật đời tư và bảo vệ bí mật đời tư Ban hành các văn bản hướng dẫn về quyền bí mật đời tư là hết sức cần thiết, điều này phải được thực hiện trước và ngay cả sau khi sửa đổi bổ sung
Bộ luật dân sự liên quan đến quyền bí mật đời tư của cá nhân Trước hết Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao cần ban hành nghị quyết hướng dẫn quy định của bộ luật dân sự về quyền bí mật đời tư, từ đó tiến tới việc chính phủ có thể ban hành nghị định hướng dẫn thi hành bộ luật dân sự về bí mật đời tư
Trang 8- Hoàn thiện và sửa đổi các quy định trong các văn bản pháp luật chuyên ngành có liên quan đến việc thực hiện các nội dung cụ thể của quyền bí mật đời
tư, có như vậy quyền bí mật đời tư của cá nhân mới được tôn trọng và bảo đảm một cách có hiệu quả
- Tham gia kí kết các điều ước quốc tế có liên quan tới việc bảo vệ các
bí mật đời tư đồng thời tuân thủ những điều ước đã kí kết vừa đảm bảo hoàn thiện quy định của pháp luật trong nước vừa tạo cơ hội hòa nhập với thế giới
- Pháp luật đã thừa nhận quyền bí mật đời tư là quyền nhân thân cần được tôn trọng và bảo vệ nhưng lại không chỉ ra được nội hàm khái niệm “bí mật đời tư” Do
đó, các nhà làm luật cần ban hành những văn bản hướng dẫn, giải thích cho quyền này
để áp dụng pháp luật đúng đắn, khách quan và thống nhất
Trong khi chờ những văn bản hướng dẫn thì những vụ việc rõ ràng vi phạm quyền này thì phải xử lý nghiêm bằng cách áp dụng tương tự pháp luật Nếu sự vi phạm
đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm tại Điều 121 BLHS (Tội làm nhục người khác), Điều
124 BLHS (Tội xâm phạm chỗ ở của công dân) hay Điều 125 BLHS (Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác) thì phải bị xử lý hình sự
Để bổ khuyết cho quy định tại Điều 38 BLDS, chúng ta có thể tiếp thu quy định tương ứng trong BLDS Cộng hòa Pháp:
“Điều 9: Cá nhân có quyền được tôn trọng về đời tư Ngoài biện pháp yêu cầu
bồi thường thiệt hại, Thẩm phán có thể quyết định mọi biện pháp như giao tài sản cho người khác quản lý, kê biên tài sản và các biện pháp khác, nhằm ngăn chặn hoặc buộc chấm dứt hành vi xâm phạm đời tư; trong trường hợp khẩn cấp, các biện pháp này có thể được quy định theo thủ tục khẩn cấp tạm thời.”
(Đáng lưu ý, quyền về đời tư là quyền được quy định đầu tiên trong chương đầu tiên của BLDS Cộng hòa Pháp (Chương Quyền dân sự))
VI VỤ VIỆC THỨ HAI
4 Vụ việc dân sự
Sáng ngày 9/6/2008, Toà án nhân dân Hà Nội chính thức ra quyết định xét xử kín
vụ truyền bá đoạn phim sex của diễn viên Hoàng Thùy Linh
Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội cáo buộc bốn bị cáo có hành vi tàng trữ, vận chuyển, biên tập đoạn phim sex bao gồm:
Trang 9- Nguyễn Hữu Tài (sn 1984, trú tại phường Thanh Xuân Bắc, quận Thanh Xuân,
Hà Nội, là sinh viên trường Đại học FPT- Arena)
- Vũ Thị Thùy Linh (sn 1986, Trú tại ngõ Linh Quang, Phường Văn Chương, Quận Đống Đa, Hà Nội, là sinh viên trường đại học dân lập Thăng Long)
- Võ Thanh Hiệp (sn 1982, trú tại phường Phố Huế, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội,
là sinh viên trường đại học FPT)
- Nguyễn Thu Linh (sn 1986, trú tại phường Giảng Võ, Quận Ba Đình, là học viên Trung tâm đào tạo thời trang London, Hà Nội)
Cả bốn bị cáo đều bị truy tố về tội “truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy” theo quy
định tại Điểm b, d Khoản 2 Điều 253 Bộ luật hình sự.
Theo cáo trạng, Hoàng Thùy Linh là diễn viên tham gia đóng phim “Nhật Kí Vàng Anh” (phát trên VTV3- Đài truyền hình Việt Nam) và Vũ Hoàng Việt có mối quan hệ tình cảm thân thiết Ngày 5/7/2007, Linh và Việt quan hệ tình dục, tự ghi hình bằng điện thoại di động của Linh tại nhà Việt Sau đó Việt đã lưu hai đoạn phim trên vào máy tính cá nhân, còn Linh lưu vào điện thoại di động cá nhân và đã xóa
Thông qua các mối quan hệ xã hội, 2 đoạn phim trong máy tính của Việt đã bị rơi vào tay của 4 bị cáo nêu trên Có đoạn phim sex trong tay, Nguyễn Hữu Tài biên tập, đánh thêm dòng chữ Loveyahoo.vn vào phía dưới bên trái của đoạn phim để những người muốn truy cập vào Internet đều dễ dàng xem được đoạn phim sex “Vàng Anh” theo cách thông thường Khoảng 1h ngày 16/10/2007, Nguyễn Hữu Tài đã phát tán đoạn phim sex do Tài đã biên tập lại lên một số trang web Còn Võ Thanh Hiệp, Nguyễn Thu Linh và Vũ Thị Thùy Linh sau khi nhận được đoạn phim sex “vàng anh”
do Tài biên tập đã tiếp tục phát tán trên mạng Internet đoạn phim sex với thời lượng 16 phút 40 giây Sau 1h ngày 16/7/1007, việc phát tán đoạn phim sex giữa Hoàng Thùy Linh và Vũ Hoàng Việt đã tăng lên cấp số nhân Đỉnh điểm trong ngày 16/11/2007, trang loveyahoo.vn của Nguyễn Hữu Tài (có sự hỗ trợ các địa chỉ email của Võ Thanh Hiệp, Vũ Thị Thùy Linh và Nguyễn Thu Linh) đã có số người truy cập tới 1.090 người Con số này tiếp tục tăng với số lượng chóng mặt trong các ngày tiếp theo và gây nên một làn song dư luận xã hội bất bình kéo dài trong nhiều tuần
5 Bình luận vụ việc đó
Trước hết, xem xét dưới góc độ về quyền nhân thân thì hành vi vi phạm pháp luật của bốn bị cáo trong vụ việc nêu trên đã xâm phạm đến quyền bí mật đời tư của cá
Trang 10nhân (cụ thể là quyền bí mật đời tư của Hoàng Thùy Linh và Vũ Hoàng Việt). Theo quy định của pháp luật, hành vi phát tán hình ảnh của người khác lên mạng có thể bị coi là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm bí mật đời tư
Hiện nay pháp luật nước ta chưa có quy định hướng dẫn cụ thể như thế nào là “Bí mật đời tư” và “quyền bí mật đời tư” được quy định tại Điều 38 BLDS 2005 Dựa trên những quy định tại Điều 38 BLDS và thực tiễn phân tích vụ việc này có thể nhận thấy: hai đoạn clip “sex” của Linh và Việt được hai người lưu giữ trong máy tính và điện thoại di động là bí mật “riêng tư” của hai người, đây có thể được coi là tư liệu riêng của cả hai, cần được tôn trọng và pháp luật bảo vệ (Khoản 1, Điều 38 BLDS)
Hành vi biên tập, phát tán đoạn phim của Linh và Việt trên internet của Nguyễn Hữu Tài, Võ Thanh Hiệp, Nguyễn Thu Linh và Vũ Thị Thùy Linh là hành vi xâm phạm đến quyền bí mật đời tư của người khác, khi mà thông qua các mối quan hệ xã hội, bằng cách nào đó Tài đã có được đoạn clip đó trên tay, mà cả Linh và Việt đều không biết gì Khoản 2 Điều 38 BLDS quy định “việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý; ”
Như vậy việc phát tán đoạn clip sex “Vàng Anh” hay Hoàng Thùy Linh của bốn
bị cáo đã xâm phạm đến quyền bí mật đời tư của cá nhân, được pháp luật tôn trọng và bảo vệ
Trong trường hợp này, Hoàng Thùy Linh là một người được nhiều người biết đến thông qua bộ phim “Nhật ký vàng Anh”, theo đó hệ lụy của việc phát tán clip này là rất lớn cả về vật chất lẫn tinh thần, không chỉ xâm phạm đến quyền bí mật đời tư mà còn liên quan đến quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm (Điều 37 BLDS 2005) Khi các quyền trên của cá nhân bị xâm phạm thì Bộ Luật Hình sự quy định tại Điều 121: Tội làm nhục người khác
Trong vụ án này, Hội đồng xét xử xác định việc truyền bá này là vi phạm pháp luật, trái với thuần phong mỹ tục của Việt Nam, tác động tiêu cực đến xã hội, đặc biệt ảnh hưởng xấu đến thanh niên nên các bị cáo đã bị xử lý theo pháp luật hình sự về tội
“truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy” theo quy định tại Điểm b, d Khoản 2 Điều 253 Bộ luật hình sự
Thông qua vụ án trên có thể thấy hành vi xâm phạm bí mật đời tư, việc tung các video, hình ảnh, clip có tính chất “sex” hay “nóng” lên các trang mạng hiện nay đã gây
ra những hậu quả khôn lường, có tác động tiêu cực đến xã hội đặc biệt là đối với giới