Sau khi thu mua cà phê, anh chị thuê nhân công rang, xay, tẩm ướp thêm hương liệu và bán sản phẩm có dán nhãn cà phê Buôn Mê Thuột này ra thị trường.Trong một lần kiểm tra cơ quan quản l
Trang 1 ĐỀ BÀI SỐ 15
Anh A và chị B ở huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh có một đại lý
chuyên thu mua cà phê hạt từ tỉnh Buôn Mê thuột Sau khi thu mua cà phê, anh chị thuê nhân công rang, xay, tẩm ướp thêm hương liệu và bán sản phẩm có dán nhãn cà phê Buôn Mê Thuột này ra thị trường.Trong một lần kiểm tra cơ quan quản lí thị trường tiến hành thu toàn bộ số cà phê thành phẩm của đại lý này và lập biên bản vi phạm với hành vi vi phạm chỉ dẫn địa lý.Lập luận của cơ quan quản lí thị trường trong trường hợp này là gì? Anh chị hãy giải thích tình huống trên
Trang 2Có thể thấy, nội dung mà đề bài đưa ra nhằm hướng tới mục đích mang lại cái nhìn sâu sắc hơn về một đối tượng cụ thể của quyền sở hữu công nghiệp
là “ Chỉ dẫn địa lý” Để giải quyết đề tài này, em xin đi vào tiếp cận các vấn đề
cơ bản sau:
☆ Thứ nhất : Một số vấn đề lý luận chung về chỉ dẫn địa lý;
☆ Thứ 2 : Giải thích tình huống và lập luận của cơ quan quản lý thị
trường trong tình huống trên.Cụ thể:
1 Giới thiệu chung về chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuật;
2.Xác định hành vi vi phạm chỉ dẫn địa lý trong tình huống;
3 Xác định thẩm quyền xử lý hành vi vi phạm chỉ dẫn địa lý trong tình huống; 4.Lập luận của cơ quan quản lý thị trường? Cơ Sở pháp lý của lập luận?
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHỈ DẪN ĐỊA LÝ
Trang 3Thuật ngữ “chỉ dẫn địa lý” được hiểu là “chỉ dẫn nguồn gốc địa lý, xuất xứ
của hàng hóa” Trong điều kiện của nền kinh tế hiện đại ngày nay thì chỉ dẫn
địa lý là một vấn đề được quan tâm đặc biệt không chỉ từ nhà sản xuất hàng hóa
mà còn cả từ phía người tiêu dùng Một hàng hóa với các ưu thế độc đáo về chất lượng, chỉ duy nhất có được từ một vùng lãnh thổ địa phương nhất định bao giờ cũng chiếm vị trí nổi bật so với các hành hóa cùng loại khác trên thị trường và chỉ dẫn địa lý là cách thức để truyền đạt một cách trung thực các thông tin đó từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng Vì vậy, chỉ dẫn địa lý được coi là một loại tài sản sở hữu trí tuệ có giá trị thương mại lớn và việc bảo hộ là cần thiết không những trong phạm vi quốc gia mà cả trên phạm vi quốc tế
Khoản 22 Điều 4 Luật SHTT quy định: “Chỉ dẫn địa lý là dấu hiệu dùng
để chỉ sản phẩm có nguồn gốc từ khu vực, địa phương, vùng lãnh thổ hay quốc gia cụ thể” Như vậy, chỉ dẫn địa lý giúp cho người tiêu dùng biết được hàng
hóa đó đến từ khu vực nào với những nét đặc thù riêng của khu vực đó như thế nào trong quá trình lựa chọn sản phẩm
Điều kiện bảo hộ đối với chỉ dẫn địa lí: Một chỉ dẫn địa lí được bảo hộ là một đối tượng sở hữu công nghiệp nếu đáp ứng được các điều kiện sau (Điều 79 Luật SHTT): Chỉ rõ nguồn gốc địa lí của sản phẩm: Chỉ dẫn địa lí là dấu hiệu (có thể là tên gọi, biểu tượng hoặc hình ảnh) nhưng dấu hiệu đó phải thỏa mãn các yêu cầu như:
- Phải gắn với một khu vực, địa phương cụ thể hay nói cách khác tên gọi, biểu tượng hình ảnh đó phải có thực và chỉ thuộc về khu vực địa phương
đó mà thôi Khu vực địa lí mang chỉ dẫn địa lí có ranh giới được xác định chính xác bằng từ ngữ và bản đồ Khu vực địa lí có thể là một đơn vị hành chính quốc gia, khu vực địa lí thuộc một hay nhiều đơn vị hành chính hoặc toàn bộ lãnh thổ quốc gia Trong trường hợp khu vực địa lí không thuộc toàn bộ đơn vị các đơn vị hành chính, bản đồ khu vực địa lí đó sẽ được lập
Trang 4theo khu vực sản xuất thực tế mang chỉ dẫn địa lí tương ứng, được cơ quan quản lí khu vực đó xác nhận
- Phải được dùng với mục đích duy nhất để chỉ rõ sản phẩm hàng hóa có nguồn gốc được sản xuất từ khu vực địa phương đó chứ không phải được gắn trên hàng hóa hay bao của hàng hóa nhằm mục đích trang trí cho đẹp hay vì bất cứ mục đích nào khác
Về phạm vi bảo hộ của chỉ dẫn địa lí, pháp luật quy định các đối tượng sau
không được bảo hộ là chỉ dẫn địa lí (Điều 80 Luật sở hữu trí tuệ):
- Tên gọi, chỉ dẫn đã trở thành tên gọi chung của hàng hóa ở Việt Nam tại thời điểm yêu cầu đăng kí;
- Chỉ dẫn địa lí của nước ngoài mà tại nước đó chỉ dẫn địa lí không được bảo hộ, đã bị chấm dứt bảo hộ hoặc không còn được sử dụng;
- Chỉ dẫn địa lý trùng hoặc tương tự với một nhãn hiệu đang được bảo hộ, nếu việc sử dụng chỉ dẫn địa lí được thì sẽ gây ảnh nhầm lẫn về nguồn gốc của sản phẩm;
- Chỉ dẫn địa lí gây hiểu sai lệch cho người tiêu dùng về nguồn gốc địa lí thực sự của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lí đó (1)
II GIẢI THÍCH TÌNH HUỐNG VÀ LẬP LUẬN CỦA CƠ QUAN QUẢN
LÝ THỊ TRƯỜNG TRONG TÌNH HUỐNG TRÊN
1.Giới thiệu chung về chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuật
Buôn Ma Thuột được xem là "thánh địa" của cà phê Việt Nam, với hơn
100.000 ha diện tích trồng cây nguyên liệu Sản lượng cà phê bình quân vùng khoảng 300.000 tấn một năm, xuất khẩu ra khoảng 60 nước, vùng lãnh thổ trên thế giới Sản lượng cà phê cả nước một năm chừng một triệu tấn.Cà phê Buôn
Ma Thuột là một trong 25 chỉ dẫn địa lý đã được công nhận bảo hộ ở Việt Nam
Trang 5Từ năm 2005, tỉnh Đắck Lắc đã xác lập hồ sơ bảo hộ tên gọi xuất xứ cà phê Buôn Ma Thuột và được Cục sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp chứng nhận đăng bạ
số 0004, theo quyết định số 806/QĐ-SHTT ngày 14/10/2005, công nhận bảo hộ quốc gia chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuột đối với sản phẩm cà phê nhân Robusta Chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuột theo Luật SHTT Việt Nam là tài sản của quốc gia, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắck Lắc là chủ sở hữu, Sở khoa học và công nghệ là cơ quan được Ủy ban nhân dân ủy quyền quản lý, cấp quyền sử dụng Theo đó, các tổ chức, cá nhân sản xuất cà phê nhân mang thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột phải nằm trong vùng địa danh đã được Cục sở hữu trí tuệ cấp đăng bạ, gồm các vùng: Cư M’Gar, Ea H’Leo, Krông Ana, Cư Kuin, Krông, Krông Năng, Krông Pắc, thị xã Buôn Hồ và thành phố Buôn Ma Thuột cho sản phẩm cà phê nhân Robusta, với tổng diện tích trên 8.852 ha và tổng sản lượng cà phê nhân đạt từ 26.047 tấn mỗi năm trở lên Đây là những doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh cà phê đáp ứng các tiêu chí sản xuất cà phê có trách nhiệm, có hệ thống quản lý chất lượng đạt tiêu chuẩn quốc tế, có uy tín trong xuất khẩu cà phê trên thế giới Sản phẩm cà phê có chứng chỉ của các doanh nghiệp này được cung cấp trực tiếp đến với các nhà rang xay hàng đầu thế giới, với giá cao hơn nhiều so với giá thị trường Tỉnh Đắck Lắc hiện có trên 191.000
ha cà phê, mỗi năm xuất khẩu 400.000 tấn cà phê nhân, chiếm gần 40% sản lượng cà phê của cả nước, mang lại ngồn ngoại tệ trên 600 triệu USD, giải quyết công ăn việc làm, thu nhập khá cho hàng chục vạn lao động
2.Xác định hành vi vi phạm chỉ dẫn địa lý trong tình huống
Hành vi vi phạm chỉ dẫn địa lý mà tình huống đưa ra giải quyết là: Anh A và
chị B ở huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh có một đại lý chuyên thu mua cà phê hạt từ tỉnh Buôn Mê thuột Sau khi thu mua cà phê, anh chị thuê nhân công rang, xay, tẩm ướp thêm hương liệu và bán sản phẩm có dán nhãn cà phê Buôn
Mê Thuột này ra thị trường.
Trang 63.Xác định thẩm quyền xử lý hành vi vi phạm chỉ dẫn địa lý trong tình huống
Theo khoản 1 Điều 200 Luật SHTT, Điều 17 Nghị định 106/2006/NĐ-CP,
thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bao gồm các cơ quan sau: Cơ quan Thanh tra Khoa học và Công nghệ các cấp, Cơ quan Quản lý thị trường các cấp, Cơ quan Hải quan các cấp, Cơ quan Công an các cấp, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, Uỷ ban nhân dân cấp huyện Xét tình huống trên, hành vi vi phạm chỉ dẫn địa lý của anh A và chị B thuộc thẩm quyền xử lý của cơ quan
quản lý thị trường.Cụ thể, khoản 2, Điều 200 Luật SHTT quy định: Cơ quan
Quản lý thị trường các cấp có thẩm quyền xử lý các hành vi phạm về sở hữu công nghiệp xảy ra trong lưu thông hàng hóa và kinh doanh thương mại trên thị trường.
4.Lập luận của cơ quan quản lý thị trường - cơ Sở pháp lý của lập luận?
Để xử lý hành vi vi phạm trên, Cơ quan quản lý thị trường tiến hành thu toàn
bộ số cà phê thành phẩm của đại lý này và lập biên bản vi phạm với hành vi vi phạm chỉ dẫn địa lý
Lập luận của cơ quan quản lý thị trường:
☆ Thứ nhất, anh A và chị B không thuộc đối tượng có quyền sở hữu chỉ
dẫn địa lý cà phê Buôn Mê Thuột:
Căn cứ vào Khoản 2 Điều 12 Yếu tố xâm phạm quyền đối với chỉ dẫn địa lý - Nghị định 105/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 quy định chi tiết và hướng
dẫn thi hành một số điều của Luật sở hữu trí tuệ về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ
và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ thì:
“2 Căn cứ để xem xét yếu tố xâm phạm quyền đối với chỉ dẫn địa lý là phạm vi bảo hộ chỉ dẫn địa lý được xác định tại Quyết định đăng bạ chỉ dẫn địa lý”.
Căn cứ theo quyết định số 806/QĐ-SHTT ngày 14/10/2005, các tổ chức, cá
Trang 7trong vùng địa danh đã được Cục sở hữu trí tuệ cấp đăng bạ, gồm các vùng: Cư M’Gar, Ea H’Leo, Krông Ana, Cư Kuin, Krông, Krông Năng, Krông Pắc, thị xã Buôn Hồ và thành phố Buôn Ma Thuột
Như vậy, theo đó, anh A và chị B ở huyện Củ Chi ở thành phố Hồ Chí Minh không thuộc các vùng địa danh trên nên đại lý của anh A và chị B không có quyền sản xuất và bán sản phẩm có dán nhãn cà phê Buôn Mê Thuột ra thị trường
☆ Thứ hai, anh A và chị B đã có hành vi xâm phạm quyền đối với chỉ
dẫn địa lý:
Điều 129 Luật SHTT quy định các hành vi bị coi là xâm phạm quyền đối
với chỉ dẫn địa lý bao gồm:
1 Sử dụng chỉ dẫn địa lý được bảo hộ cho sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn
về tính chất, chất lượng đặc thù của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý đó cho dù có nguồn gốc xuất xứ từ khu vực địa lý mang chỉ dẫn đó
2 Sử dụng chỉ dẫn địa lý được bảo hộ cho sản phẩm tương tự nhằm mục đích lợi dụng danh tiếng, uy tín của chỉ dẫn địa lý
3 Sử dụng bất kỳ dấu hiệu nào trùng hoặc tương tự với chỉ dẫn địa lý cho hàng hoá không có nguồn gốc từ khu vực địa lý mang chỉ dẫn địa lý, làm hiểu sai là hàng hoá đó có nguồn gốc từ khu vực địa lý đó;
4 Sử dụng chỉ dẫn địa lý được bảo hộ đối với rượu vang, rượu mạnh không có xuất xứ từ khu vực địa lý tương ứng với chỉ dẫn địa lý đó, kể cả trường hợp có nêu chỉ dẫn về nguồn gốc xuất xứ thật của hàng hoá hoặc chỉ dẫn địa lý được sử dụng dưới dạng định nghĩa, phiên âm hoặc được sử dụng kèm theo cho từng loại, kiểu, dáng, phỏng theo hoặc những từ tương tự như vậy
Như vậy, căn cứ theo Điều 129 về các hành vi bị coi là xâm phạm quyền đối
với chỉ dẫn địa lý, hành vi của anh A và chị B ở trong tình huống nêu trên đã
xâm phạm quyền đối với chỉ dẫn địa lý trong trường hợp: Sử dụng chỉ dẫn địa
Trang 8lý được bảo hộ cho sản phẩm tương tự nhằm mục đích lợi dụng danh tiếng, uy
tín của chỉ dẫn địa lý (khoản 2) Cà phê Buôn Mê Thuột là chỉ dẫn địa lý đã
được bảo hộ, sản phẩm cà phê Buôn Mê Thuột tạo uy tín và danh tiếng lớn trên thị trường Lợi dụng điều này, anh A và chị B đã có hành vi thu mua cà phê hạt
từ tỉnh Buôn Mê Thuột, thuê nhân công rang, xay, tẩm ướp thêm hương liệu và bán sản phẩm có dán nhãn cà phê Buôn Mê Thuột này bán ra thị trường nhằm mục đích thu lợi nhuận
☆ Thứ ba, biện pháp xử lý đối với hành vi vi phạm:
Để xử lý hành vi vi phạm trên, Cơ quan quản lý thị trường đã tiến hành thu toàn bộ số cà phê thành phẩm của đại lý này và lập biên bản vi phạm với hành
vi vi phạm chỉ dẫn địa lý.
Theo pháp luật Việt Nam, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ: biện pháp hành chính, biện pháp hình sự, biện pháp dân sự Các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ được quy định trong Luật SHTT và nhiều văn bản pháp luật có liên quan: văn bản pháp luật dân sự, văn bản pháp luật hành chính, văn bản pháp luật hình
sự, văn bản pháp luật thương mại Khi có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, việc xác định biện pháp nào sẽ được áp dụng để bảo vệ quyền sở hữu dựa vào hai yếu tố: một là sự lựa chọn của người bị xâm hại; hai là tính chất, mức
độ xâm phạm
Tính chất, mức độ xâm phạm được xác định dựa trên các căn cứ: Hoàn cảnh, động cơ xâm phạm; cách thức thực hiện hành vi xâm phạm
Mức độ xâm phạm được xác định dựa trên các căn cứ: Phạm vi lãnh thổ, thời gian, khối lượng, quy mô thực hiện hành vi xâm phạm; ảnh hưởng, hậu quả của hành vi xâm phạm
Trong tình huống trên, khi phát hiện hành vi vi phạm của anh A và chị B về hành vi xâm phạm quyền chỉ dẫn địa lý, cơ quan quản lý thị trường đã tiến hành
tịch thu toàn bộ số cà phê thành phẩm và lập biên bản về hành vi vi phạm nhằm
Trang 9Trên đây là cách tiếp cận của em đối với nội dung đề bài đưa ra Quá trình
phân tích, giải quyết đề tài sẽ không tránh khỏi nhiều thiếu sót, kính mong nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy cô Em xin chân thành cảm ơn!
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trường Đại học luật Hà Nội Giáo trình Luật sở hữu trí tuệ Nxb Công an nhân dân Hà Nội – 2009;
2. Luật sở hữu trí tuệ (sđ,bs năm 2009);
3. Nghị định 105/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật sở hữu trí tuệ về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quản
lý nhà nước về sở hữu trí tuệ;
4. Nghị định 106/2006/NĐ-CP về thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ;
Trang 105. Quyết định số 806/QĐ-SHTT ngày 14/10/2005, công nhận bảo hộ quốc gia chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuột đối với sản phẩm cà phê nhân Robusta;
6 http://daklak24h.com.vn/index.php?mod=article&cat=cf&article=11793