Tiểu luận kỹ năng của luật sư khi chuẩn bị bản luận cứ bào chữa cho bị cáo trong giai đoạn xét xử phúc thẩm vụ án hình sự

Kỹ năng của luật sư khi chuẩn bị bản luận cứ bào chữa cho bị cáo trong giai đoạn xét xử phúc thẩm vụ án hình sự 1.. Kỹ năng của luật sư khi chuẩn bị bản luận cứ bảo vệ cho người bị hại t

LỜI MỞ ĐẦU……….

PHẦN NỘI DUNG………

I Kỹ năng của luật sư khi chuẩn bị bản luận cứ bào chữa cho bị cáo trong giai đoạn xét xử phúc thẩm vụ án hình sự 1 Nghiên cứu hồ sơ………

2 Thu thập thêm tài liệu mới ………

3 Gặp trao đổi với bị cáo……….

4 Trao đổi đề xuất với Viện kiểm soát, Tòa án………

5 Chẩn bị bản bào chữa………

II Kỹ năng của luật sư khi chuẩn bị bản luận cứ bảo vệ cho người bị hại trong giai đoạn xét xử phúc thẩm vụ án hình sự 1 Tổng hợp các tài liệu có trong vụ án………

2 Chuẩn bị các tài liệu liên quan phục vụ cho việc bảo vệ……….

3 Nghiên cứu hồ sơ vụ án……….

4 Xác định phương hướng viết bản bảo vệ……….

5 Trao đổi với thân chủ………

6 Chuẩn bị bản bảo bảo vệ ……….

a Phần mở đầu……….

b Phần nội dung………

c Phần kết luận……….

KẾT LUẬN………

LỜI MỞ ĐẦU

Trước khi tham gia phiên tòa phúc thẩm vụ án hình sự với tư cách là người tham gia tố tụng, luật sư phải hoàn tất bản luận cứ bào chữa cho bị cáo hoặc luận cứ bảo vệ cho bị hại, người có quyền và nghĩa vụ liên quan, đây là một văn bản quan trọng thể hiện quá trình làm việc nghiêm túc và hiệu quả của luật sư

Luận cứ bào chữa hay luận cứ bảo vệ là văn bản thể hiện quan điểm của luật sư trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho thân chủ của mình Đây là văn bản quan trọng nhất của luật sư trong hoạt động tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ tại Toà án, đây cũng chính là sản phẩm của quá trình nghiên cứu hồ sơ, tham gia tố tụng, nghiên cứu các văn bản pháp luật, thu thập, tìm kiếm những chứng cứ có giá trị chứng minh để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp cho thân chủ

Bản luận cứ bào chữa hay luận cứ bảo vệ thể hiện hướng bào chữa mà luật sư đã thống nhất với thân chủ, qua đó chính là tiếng nói chính thức của luật sư, thể hiện ý chí của thân chủ tại phiên toà, thể hiện kiến thức pháp luật, kiến thức xã hội để luật sư thể hiện tranh tụng tại phiên toà; thể hiện khả năng tranh tụng và văn hoá ứng xử của luật sư, đây cũng chính là chỗ dựa vững chắc về mặt tâm lý cho thân chủ, giúp thân chủ tin tưởng vào sự công bằng của pháp luật

Là một đề tài tiểu luận người viết lựa chọn một văn bản trong những văn bản

quan trọng của luật sư khi tham gia tố tụng để nghiên cứu đó là: “ Kỹ năng của luật sư khi chuẩn bị bản luận cứ bào chữa, bảo vệ trong giai đoạn xét xử phúc thẩm vụ án hình sự” Với kiến thức của một học viên đang chập chững vào nghề nên chắc chắn

chưa được hoàn thiện, tiếp tục cần sự chỉ dẫn và quan tâm đóng góp ý kiến của quý thầy,

cô giáo và bạn bè đồng học

Tôi xin chân thành cảm ơn./.

PHẦN NỘI DUNG

I Kỹ năng của luật sư khi chuẩn bị bản luận cứ bào chữa cho bị cáo trong giai đoạn xét xử phúc thẩm vụ án hình sự

1 Nghiên cứu hồ sơ

Trong giai đoạn xét xử phúc thẩm cần tập trung bám sát các yêu cầu kháng cáo của bị cáo, các đương sự mà luật sư nhận trách nhiệm bào chữa hoặc kháng nghị của VKS Việc nghiên cứu cần khái quát những vấn đề mấu chốt của vụ án như tội danh, thu thập và đánh giá chứng cứ, căn cứ áp dụng pháp luật và hình phạt, nhân thân của thân chủ… Phạm vi nghiên cứu hồ sơ cụ thể bao gồm:

a Yêu cầu kháng cáo, kháng nghị

b Tính hợp pháp của bản án sơ thẩm ( Xem xét nội dung và tố tụng)

c Các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho việc kháng cáo

Do tính chất của giai đoạn xét xử phúc thẩm, luật sư cần tập trung nghiên cứu những căn cứ chứng minh sự vô tội của bị cáo hoặc những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự Trong quá trình nghiên cứu hồ sơ luật sư cần lưu ý phát hiện những vấn

đề thiếu sót trong đánh giá chứng cứ, vi phạm thủ tục tố tụng… của các giai đoạn tố tụng trước

2 Thu thập thêm tài liệu mới

Luật sư cần tìm hiểu bổ sung các tình tiết, các chứng cứ chưa được xem xét trong bản án sơ thẩm Tự mình hoặc trao đổi, hướng dẫn đương sự cung cấp các tài liệu mới

để bổ sung xem xét tại phiên tòa phúc thẩm Việc thu thập và giao nộp thêm chứng cứ,

đồ vật, tài liệu mới luật sư cần bảo đảm tính hợp pháp về mặt hình thức và tính xác thực tính về mặt nội dung thông qua những cách thức và những biện pháp mà pháp luật không cấm

Những tài liệu nói trên cần được sao y bản chính có chứng thực hợp pháp và cần phải nộp trước khi phiên tòa phúc thẩm được mở

3 Gặp trao đổi với thân chủ.

Trong quá trình gặp và trao đổi với thân chủ luật sư cần trao đổi để thống nhất hướng bào chữa và về những hệ quả phát sinh từ phiên tòa phúc thẩm, khi phán quyết

có hiệu lực pháp luật để thân chủ của mình xác định tư tưởng, chuẩn bị cho việc khiếu nại theo trình tự giám đốc thẩm hoặc chấp nhận bản án Việc gặp và trao đổi với thân chủ trước phiên tòa phúc thẩm cần một loạt các công việc , trong đó đòi hỏi luật sư phải

mẫn cảm và hiểu thấu đáo về vụ án, có như vậy luật sư mới viết được bản luận cứ tốt để bào chữa cho thân chủ của mình tại phiên tòa phúc thẩm một cách tốt nhất

4 Trao đổi đề xuất với Viện kiểm soát, Tòa án.

Luật sư có thể liên hệ, đề nghị bằng văn bản để xin gặp Kiểm sát viên, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc lãnh đạo của họ nhằm trình bày những vấn đề liên quan đến những tình tiết sự kiện mới phát sinh, hoặc để nộp chứng cứ tài liệu bổ sung Việc gặp trao đổi với Viện kiểm soát và Tòa án giúp cho luật sư biết được quan điểm của Viện kiểm sát và Tóa án để có thể viết bản luận cứ bào chữa tại phiên tào phúc thẩm một cách tốt hơn

5 Chuẩn bị bản bào chữa.

Bản bảo chữa tại phiên tòa phúc thẩm mà luật sư chuẩn bị cần đảm bào ba phần chính; đó là :

- Phần mở đầu

- Phần quan điểm pháp lý ( Phần đánh giá chứng cứ, các dấu hiệu của tội phạm căn cứ áp dụng pháp luật)

- Phần đề xuấn giải pháp, kết luận

Tùy theo định hướng bào chữa mà nội dung từng phần có thể điều chỉnh cho phù hợp

a) Phần mở đầu

Phần này phải giới thiệu tư cách luật sư, giới thiệu về bản thân, văn phòng luật sư

mà mình đang tham gia, nêu lý do mà mình tham gia bào chữa cho thân chủ Cần lưu ý điểm khác của bản luận cứ tại phiên tòa phúc thẩm so với phiên tòa sơ thẩm Phần mở đầu của bản luận cứ tại phiên tòa phúc thẩm cần phải đánh giá tổng quát bản án sơ thẩm

về tội danh và mức hình phạt đối vớí bị cáo, việc áp dụng pháp luật và thủ tục tố tụng, những ảnh hưởng từ các quyết định của bản án sơ thẩm đến số phận pháp lý của bị cáo Cần đánh giá tổng quát những vấn đề mấu chốt ảnh hưởng, chi phối đến việc xem xét, đánh giá bản chất của vụ án ở phiên tòa phúc thẩm Những nội dung chủ yếu trong kháng cáo của bị cáo, hoặc kháng nghị của viện kiểm sát

b) Phần quan điểm pháp lý

Phần này rất quan trọng là trọng tâm và là kết quả của quá trình nghiên cứu hồ

sơ, trao đổi thống nhất với bị cáo về hướng bảo vệ, trong đó thể hiện quan điểm pháp lý bênh vực bào chữa cho bị cáo của luật sư

Thông thường, quan điểm pháp lý được luật sư và thân chủ thống nhất có những hướng giải quyết và nội dung như sau:

Thứ nhất bào chữa theo hướng chứng minh sự không phạm tội của bị cáo

Luật sư cần phân tích những dấu hiệu cấu thành tội phạm đối với tội mà bị cáo đã

bị kết án trong phiên toà sơ thẩm theo hướng chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, chỉ cần chứng minh được một trong bốn yếu tố cấu thành tội phạm trong bản án sơ thẩm là không có cơ sở, là luật sư đã có thể bảo vệ thành công cho thân chủ

Để xác định cấu thành tội phạm, luật sư phải xem xét và nghiên cứu nhiều các yếu

tố có liên quan Những yếu tố cấu thành tội phạm bao gồm :

- Chủ thể: ở đây phải là con người cụ thể, có năng lực trách niệm hình sự và đạt

đến độ tuổi nhất định và đã thực hiện hành vi phạm tội

- Khách thể đó là những quan hệ xã hội bị tộ phạm xâm hại hoặc đe dọa gây thiệt

hại.Bất kỳ tội phạm nào cụng gâ thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho một quan hệ xã hội nhất định và được luật hình sự bảo vệ, không có sự xâm hại quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ thì không có tội phạm

- Mặt Chủ quan của tội phạm là những biểu hiện tâm lý bên trong của tôi phạm

gồm: lỗi động cơ mục đích tội phạm

- Mặt khách quan của tội phạm:Là những biểu hiện bên ngoài của tội phạm như:

Hành vi nguy hiểm cho xã hội, hậu quả nguy hiểm cho xã hội, mỗi quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả

Việc xem xét đầy đủ và toàn diện các yếu tố CTTP không những đảm bảo cho việc định tội danh đúng đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội tương ứng, mà còn định hướng để luật sư nhằm xây dựng luận cứ bào chữa phù hợp nhất cho thân chủ của mình Cùng với

kỹ năng tổng hợp, phân tích và sự hiểu biết về các quy định pháp luật, luận cứ bào chữa chính là quan điểm của luật sư bảo vệ cho thân chủ của mình Việc tham gia của luật sư trong việc xác định cấu thành tội phạm và luận cứ bào chữa là rất cần thiết và quan trọng

Bào chữa cho thân chủ theo hướng không phạm tội thường phải chứng minh hành

vi thân chủ mình chưa đến mức nguy hiểm đáng kể cho xã hội chỉ cần xử phạt vi phạm hành chính, hoặc chứng minh thân chủ mình chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự, hoặc chứng minh thân chủ mình thực hiện hành vi nguy hại cho xã hội trong các trường hợp loại trừ tính chất tội phạm của hành vi như: sự kiện bất ngờ; phòng vệ chính đáng, tình thế cấp thiết; chấp hành chỉ thị, quyết định hoặc mệnh lệnh Đây là những tình tiết

loại trừ TNHS, tức là trường hợp những hành vi gây thiệt hại khách quan về hình sự nhưng không bị coi là tội phạm do không thỏa mãn yếu tố lỗi và được quy định trong luật hình sự, đối với những tội có cấu thành vật chất đòi hỏi phải xác định được hậu quả xảy ra thì luật sư cần chímg minh bị cáo mình chưa gây ra hậu quá đến mức phải chịu trách nhiệm hình sự, chẳng hạn khoản 1 điều 138 tội trộm cắp tài sản quy định '' người nào trộm cắp tài sản của người khách có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến

ba năm '' Ở trường hợp này một trong những vấn đề mà luật sư cần quan tâm chứng minh là giá trị tài sản bị cáo trộm cắp không đến 2 triệu đồng thông qua việc chứng minh

sự thiếu chính xác của kết luận giám và cũng cần phải chứng minh thân chủ minh chưa

bị phạt vi phạm hành chính hoặc chưa bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản

Một trong những vấn đề cần quan tâm khi bào chữa cho thân chủ theo hướng không phạm tội, là luật sư cần tìm ra và chứng minh cơ quan tiến hành tố tụng đã vi phạm nghiêm trọng thủ tụng tố tụng trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử bị cáo Luật sư cần bám sát vào những căn cứ quy buộc của án sơ thẩm và kết luận của Viện kiểm sát, phân tích những điểm mâu thuẫn, không phù hợp, chỉ ra được tính thiếu căn cứ trong việc giám định, những vì phạm về thủ tục tơ tụng khi thu thập chứng cứ dùng làm căn cứ buộc tội bị cáo, từ đó đề xuất đường lối giải quyết vụ án theo hướng chấp nhận kháng cáo của bị cáo, tuyên bị cáo không phạm tội và đình chỉ vụ án theo Điều 251 BLTTHS năm 2003

Luật sư cũng cần vận dụng nguyên tắc suy đoán vô tội khi để phản bác bản án sơ thẩm được tuyên nếu có cơ sở chứng minh việc đánh giá chứng cứ một chiều mang nặng tính suy diễn của các cơ quan tiến hành tố tụng Trong một số trường hợp, bị cáo không phạm tội như án sơ thẩm đã tuyên, nhưng có dấu hiệu phạm vào một tội khác, chẳng hạn như Nguyễn Thanh H bị án sơ thầm tuyên phạt tội giết người theo khoản 1 điều 93 của BLHS, nhưng nghiên cứu hồ sơ cho thấy Nguyễn Thanh H phạm tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh theo khoản 1 điều 95 của BLHS Vậy vấn đề đặt

ra ở đây là trong bản luận cứ bào chữa cho bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm có nên đề nghị chuyển sang áp dụng tội danh nhẹ hơn, hay chỉ cần đề nghị Tòa phúc thẩm tuyên bị cáo không phạm tội như án sơ thẩm đã tuyên? Đây là một khía cạnh thuộc về kỹ năng và nhạy cảm của luật sư, vì vậy cần có sự thống nhất trước với bị cáo để lựa chọn phương

án tối ưu Tuy nhiên về nguyên tắc, khi đã trình bày trong bản luận cứ theo hướng không

phạm tội thì cần giữ nguyên quan điểm đó, mà không cần thiết trình bày chuyển sang tội danh khác nhẹ hơn nếu như về nhận thức khi kháng cáo, bị cáo chưa được thống nhất và trao đổi kỹ về trường hợp này Luật sư cần phải có kỹ năng và có kiến thức pháp luật tốt

để có thể viết bản luận cứ bào chữa theo hướng chứng minh sự không phạm tội của bị cáo

Thứ hai, bào chữa theo hướng giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo

Luật sư cần tập trung làm rõ những điểm mới trong yêu cầu kháng cáo mà cấp sơ thẩm chưa đề cập đến trong bản án sơ thẩm Luật sư cần đưa ra các chứng cứ chứng minh bị cáo không phạm vào các điềm thuộc khung hình phạt bản án sơ thầm đã tuyên

Ví dụ, chứng minh bị cáo không phạm cố ý gây thương tích theo quy định tại khoản 2 điều 104 của BLHS như bản án sơ thẩm đã tuyên mà chỉ phạm tội cố ý gây thương tích theo quy định tại khoản l điều 104 BLHS Đối với tình tiết định khung mà việc áp dụng hay không áp dụng tùy thuộc nhiều hơn vào quan điểm đánh giá chủ quan của của Hội đồng xét xừ sơ thẩm, ví dụ ''dùng thủ đoạn xảo quyệt'', ''có tính chất côn đồ'', ''vì động cơ

đê hèn'' , thì trong bản luận cứ chuẩn bị cho phiên tòa phúc thầm luật sư cũng cần tự đánh giá để xác định việc viện dẫn, đánh giá của Hội đồng xét xử sở thẩm có mang tính chất khiên cưỡng, áp đặt hay không, từ đó đưa ra các luận cứ để bác bỏ Các luận cứ đưa

ra phải xác đáng, phù hợp với lý luận khoa học của luật hình sự và thực tiễn áp dụng Ngoài việc chuẩn bị bản luận cứ bào chữa cho bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm theo hướng

đề nghị chuyển sang khung hình phạt nhẹ hơn thì luật sư cũng cần phải làm rỡ những căn cứ pháp lý của việc áp dụng những tình tiết giảm nhẹ TNHS theo quy định của pháp luật mà bản án sơ thẩm chưa đề cập đến Đó là các tình tiết giảm nhẹ TNHS theo khoản

1 điều 46 của BLHS Có trường hợp kháng cáo kêu oan, nhưng đến trước phiên tòa phúc thẩm, bị cáo nhận thức được sai phạm của mình, thống nhất với luật sư về việc thay đổi yêu cầu kháng cáo Đây có thể coi là là một sự chuyển biến căn bàn về nhận thức, là tình tiết mới cớ thế tác động lớn đến phiên tòa phúc thâm, luật sư cần tập trưng phân tích về căn nguyên sự chuyển biến nhận thức từ chỗ kêu oan sang nhận tội, vận dụng các tình tiết giảm nhẹ khác để đề xuất sửa bản án sơ thẩm (Điều 249 BLTTHS năm 2003) theo hướng giảm nhẹ đáng kể hình phạt cho bị cáo theo nguyên tắc được quy định tại khoản 2 điều 46 và điều 47 BLHS Việc đề nghị xin giảm hình phạt cho bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm có thể đề nghị theo hướng giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù, chuyển sang cải tạo không giảm giữ, chuyển sang áp dụng án treo, chuyển sang đề nghị miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo hoặc miễn hình phạt cho bị cáo Tuy nhiên, luật sư cần lưu ý chỉ nên tập trung vào các tình tiết làm cơ sở để đề nghị Tòa phúc thẩm giảm nhẹ TNHS

cho bị cáo khi bản án sơ thẩm chưa đề cập đến hoặc tuy có đề cập đến nhưng việc áp dụng trong bản án sơ thẩm chưa thỏa đáng với bị cáo

Thứ ba, bào chữa theo hướng để xuất Tòa phúc thẩm hủy bản án sơ thẳm để điểu tra lại hoặc xét xử lại.

Trong bản án sơ thẩm bị kháng cáo hoặc kháng nghị, luật sư phát hiện thấy những sai phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng hoặc áp dụng không đúng pháp luật, đánh giá không toàn diện về chứng cứ hoặc luật sư thu thập được một số chứng cứ tài liệu mới, cần phải được đánh giá, xem xét lại bản chất vụ án, luật sư cớ thể đề xuất hủy bán án sơ thẩm để điều tra lại hoặc xét xừ lại Căn cứ vào điều 250 BLTTHS, việc hủy án sơ thẩm nêu trên xuất phát từ việc điều tra của cấp sơ thẩm không đầy đủ mà cấp phúc thẩm không thể bổ sung được Những trường hợp cụ thể dẫn đến việc hủy án sơ thẩm là: thành phần HĐXX sơ thầm không đúng luật định hoặc có vi phạm nghiêm trọng về thủ tụng tố tụng; người được Tòa án cấp sơ thẫm tuyên bố không có tội nhưng có căn cứ cho rằng người đó đã phạm tội Luật sư cần lưu ý, nếu trong trường hợp đề xuất hủy án

sơ thẩm để điều tra lại hoặc xét xừ lại thì có thể đề xuất xem xét về tình tranh và thời hạn tạm giam của bị cáo đề cáp phúc thẩm lưu ý, xem xét Luật sư cần lưu ý khi trình bày quan điểm pháp lý theo một trong ba hướng trên, luật sư cần nêu rõ căn cứ pháp lý, trích dẫn điều luật một cách rõ ràng

c) Phần đề xuất, kết luận

Phần đề xuất, kết luận chủ yếu đưa ra các kiến nghị cụ thể của luật sư Ví dụ, nếu đề nghị tuyên bị cáo không phạm tội, cần đề nghị trả tự do cho bị cáo tại phiên tòa; nếu xin giảm nhẹ hình phạt hoặc xin hưởng án treo thì cần đề nghị tập trung áp dụng các điều

46, 47 và 60 BLHS; Nếu đề nghị hủy án sơ thẩm, luật sư cần nêu rõ những điểm còn chưa rõ trong việc quy buộc trách nhiệm hình sự của bị cáo, kiến nghị những điểm cụ thể liên quan đến việc thu thập hồ sơ, tài liệu, công tác giám định và khắc phục những vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng

Luật sư cũng không nên quên sự đánh giá cao sự quan tâm của HĐXX và đại diện viện kiểm sát trong việc chú ý lắng nghe quan điểm bào chữa thể hiện thái độ thiện chí sẵn sàng đối đáp tranh luận

II Kỹ năng của luật sư khi chuẩn bị bản luận cứ bảo vệ cho người bị hại trong giai đoạn xét xử phúc thẩm vụ án hình sự

1 Tổng hợp các tài liệu có trong vụ án

Trước khi thực hiện việc chuẩn bị viết bản luận cứ bảo vệ cho bị hại luật sư đã có những hoạt động, thu thập chứng cứ, gặp gỡ bị hại để trao đổi về những vấn đề liên quan đến nội dung vụ án, những yêu cầu của bị hại đưa ra kiểm tra tính phù hợp, mâu thuẫn giữa các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án; giữa các đồ vật, tài liệu liên quan mà luật sư đã thu thập được với chứng cứ trong hồ sơ vụ án

Luật sư nghiên cứu nội dung và phạm vi kháng cáo của bị hại, nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của thân chủ mình, kiểm tra tính phù hợp, mâu thuẫn giữa các chứng cứ có trong hồ sơ Việc nghiên cứu các tài liệu chứng cứ cần phải gắn với yêu cầu kháng cáo của thân chủ mà luật sư nhận trách nhiệm bảo vệ, nghiên cứu tính hợp pháp của bản án sơ thẩm liên quan đến nội dung thân chủ mình kháng cáo

2 Chuẩn bị các tài liệu liên quan phục vụ cho việc bảo vệ

Đó là việc chuẩn bị những tài liệu liên quan để phục vụ cho việc chuẩn bị bài luận

cứ bào vệ cho bị hại bao gồm:

2.1 Văn bản pháp luật: bao gồm Bộ luật hình sự; bộ luật tố tụng hình sự; các văn

bản pháp luật liên quan, đặc biệt là các văn bản như Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán hoặc các công văn hướng dẫn có liên quan đến hoạt động bảo vệ cho bị hại tại Toà án

2.2 Các tài liệu khác: các tại liệu liên quan đến nhân thân của bị cáo, bị hại và

các tài liệu khác liên quan đến tình tiết của vụ án hoặc để phục vụ cho việc chuẩn bị bản luận cứ bảo vệ cô đọng và đi vào lòng người

3 Nghiên cứu hồ sơ vụ án

Nghiên cứu nội dung phạm vi kháng cáo Nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án chứng minh cho yêu cầu kháng cáo, kiểm tra tính phù hợp mâu thuận giữa các chứng cứ có trong hồ sơ Việc nghiên cứu các tài liệu chứng cứ cần phải gắn với yêu cầu kháng cáo Nghiên cứu tính hợp pháp của bản án sơ thẩm ( xem xét nội dung

và tố tụng)

4 Xác định phương hướng viết bản luận cứ bảo vệ

Để xây dựng bản bảo vệ cho người bị hại trong giai đoạn xét xử phúc thẩm thì luật sư phải xác định phạm vi kháng cáo của bị cáo và thống nhất với thân chủ về hướng bảo vệ Lưu ý hướng bảo vệ này phải nằm trong phạm vi kháng cáo Trường hợp bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp cho bị hại về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại thì luật sư có thể định hướng xác định hành vi phạm tội và trách nhiệm dân sự của bị cáo

Xuất phát từ những trường hợp trên khi tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho

bị hại ngoài việc thực hiện các quyền theo quy định của pháp luật, luật sư cần phải nhấn mạnh một số điểm sau:

Nguyên nhân, bối cảnh xảy ra vụ án, tính chất nghiêm trọng cho xã hội và hành vi thực hiện tội phạm, mối quan hệ giữa bị hại và bị cáo;

Các hậu quả thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản do tội phạm gây ra, kèm theo các tài liệu, chứng cứ, kết quả giám định tổn hại về sức khoẻ do Hội đồng giám định pháp y kết luận, kết quả giám định thiệt hại về tài sản, giám định tài chính kế toán, những tổn hại về mặt tinh thần, gia cảnh của bị hại vào thời điểm xét xử sơ thẩm, thái độ của bị cáo trong việc xử lý mối quan hệ sau khi thực hiện hành vi phạm tội đối với bị hại, từ đó đánh giá

về bản chất hành vi, tư cách và thái độ ăn năn, hối cải, có khả năng phục thiện hay không của bị cáo;

Trường hợp xáx định hướng bảo vệ là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị hại, cần

ưu tiên đề xuất và nêu các căn cứ pháp lý trong việc yêu cầu các mức bồi thường và trách nhiệm về mặt dân sự đối với bị cáo, đồng thời yêu cầu áp dụng các biện pháp bảo đảm bồi thường như kê biên tài sản, phong toả tài khoản cá nhân Yêu cầu về trách nhiệm hình sự sẽ được xếp hàng thứ yếu và ngược lại;

5 Chuẩn bị bản bảo bảo vệ

a Phần mở đầu

Đây là phần có ý nghĩa rất quan trọng đối với toàn bộ quá trình tranh luận của luật

sư để thu hút sự chú ý của Hội đồng xét xử và của chủ toạ Giới thiệu về bản thân mình

và nêu lý do được tham gia bảo vệ cho bị hại thế hiện rõ tư cách của luật sư tại phiên toà

là người được tham gia phiên toà để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại trong vụ

án Trong thực tế có một số cách mở đầu cho bài luận cứ bảo vệ như sau:

Kính thưa Hội đồng xét xử!

Thưa vị đại diện Viện kiểm sát!

Thưa vị luật sư đồng nghiệp!

Tôi là Nguyễn Phương A là luật sư thuộc văn phòng Luật sư A , Đoàn luật sư thành phốHồ Chí Minh Nhận lời mời của gia đình bị hại và được sự chấp thuận của Hội đồng xét xử tôi tham gia phiên toà hôm nay để bảo vệ cho bà Nguyễn Thị B là bị hại trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” Sau đây tôi xin trình bày một số quan điểm

để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị B: