Có thể nhận thấy cách sắp xếp vị trí trong lễ tân ngoại giao là vấn đề khá quan trọng, tuy tế nhị nhưng thể hiện rõ nét sự trọng thị của nước chủ nhà đối với khách cũng như thái độ hòa h
Trang 1Có thể nhận thấy cách sắp xếp vị trí trong lễ tân ngoại giao là vấn đề khá quan trọng, tuy tế nhị nhưng thể hiện rõ nét sự trọng thị của nước chủ nhà đối với khách cũng như thái độ hòa hảo, tôn trọng chủ quyền, sự bình đẳng giữa các quốc gia Để thể hiện tốt những điều trên, nước chủ nhà cần sắp xếp chỗ ngồi một cách vô tư, công bằng nhất mà không để nước nào cảm thấy họ bị phân biệt đối xử Bên cạnh việc sắp xếp chỗ ngồi theo bốc thăm hay bảng chữ cái thể hiện sự bình đẳng, nước chủ nhà cần chú ý sắp xếp chỗ ngồi theo ngôi thứ trong lễ tân ngoại giao, bởi lẽ trong một đoàn khách không chỉ có một vị đại diện mà có rất nhiều vị khách khác, thậm chí có những đoàn vị trưởng đoàn là người được ủy quyền, các thành phần trong đoàn cũng đa dạng từ các vị quan chức cấp cao đến đại diện doanh nghiệp…
Có thể chỉ ra một số lý do khiến việc sắp xếp vị trí tỏng lễ tân ngoại giao phải được dựa trên cơ cở ngôi thứ trong lễ tân ngoại giao như sau:
1 Thể hiện sự tôn trọng đối với khách mời
Trong đối thoại nói chung, ngoại giao nói riêng, ngôi thứ là vấn đề không đơn giản, thậm chí khá phức tạp Muốn xếp chỗ đúng thì cần biết rõ ngôi thứ của những người được mời Đã không ít trường hợp mắc sai lầm khi xác định ngôi thứ dẫn đến sai lầm về xếp chỗ gây ra phản ứng Ví dụ như việc sắp xếp cho vị Thủ tướng là trưởng đoàn đến thăm và làm việc chính thức ngồi cùng phu nhân của một
vị Bộ trưởng sẽ dẫn tới việc ngài Thủ tướng cảm thấy bị xúc phạm, có cảm giác nước chủ nhà không tôn trọng mình, còn vị phu nhân nếu hiểu về lễ tân ngoại giao
sẽ thấy ngượng ngùng và không tự nhiên Nước ta chưa có sắc lệnh về ngôi thứ nên vấn đề có phần khó và phức tạp hơn so với ở các nước đã ban hành sắc lệnh về ngôi thứ
Có hai loại ngôi thứ: ngôi thứ pháp lý và ngôi thứ xã giao:
Trang 2§ Ngôi thứ pháp lý được quyết định bởi các văn bản quy phạm pháp luật Ví dụ Anh, Mỹ, Pháp… đã ban hành sắc lệnh về ngôi thứ quy định thứ bậc và vị trí trước sau của các quan chức cao cấp trong chính quyền Nước ta, vì chưa có văn bản nào quy định ngôi thứ, Cục Lễ tân Nhà nước, Bộ Ngoại giao phải dựa vào nhiều văn bản pháp quy như: Hiến pháp, Luật tổ chức các cơ quan quyền lực như: Quốc hội, Chính phủ, Hội đồng nhân dân, tập quán và kinh nghiệm thực tiễn để xác định ngôi thứ và sắp xếp thứ tự trước sau
§ Ngôi thứ xã giao: là loại ngôi thứ dựa trên những nguyên tắc của phép lịch sự xã giao Đối tượng của ngôi thứ loại này là những nhân vật lịch sử, chính trị, các cựu Tổng Bí thư, cựu Chủ tịch nước, cựu Thủ tướng cùng phu nhân hoặc phu quân các
vị đó, các nhà văn hóa, nhân sỹ, nghệ sỹ nổi tiếng…
Trong một hoạt động có thể có cả những người có ngôi thứ pháp lý và ngôi thứ xã giao cùng dự thì ưu tiên ngôi thứ pháp lý Ví dụ đồng chí Chủ tịch phụ nữ tỉnh đã nghỉ hưu được mời dự một hoạt động của phụ nữ tỉnh thì nên xếp đồng chí đó thấp hơn Chủ tịch phụ nữ đương nhiệm, trên hoặc ngang với đồng chí Phó Chủ tịch đương nhiệm Đối với khách nước ngoài cũng áp dụng như vậy
2 Thể hiện sự hiểu biết và chu đáo của quốc gia về lễ tân ngoại giao
Khi một đoàn đại biểu cấp cao đến thăm một đất nước, sự đón tiếp không chỉ thể hiện lòng nhiệt thành mến khách mà sâu xa hơn, đó còn là bộ mặt của một quốc gia Nếu việc đón tiếp long trọng, diễn ra tốt đẹp, phía khách cũng như quốc tế sẽ
có cái nhìn thiện cảm với nước chủ nhà, từ đó có thể mở ra những hợp đồng hay những khoản đầu tư dài hạn Tuy nhiên nếu có sự sai sót và đặc biệt là sai sót trong việc sắp xếp chỗ ngồi, phía khách sẽ cảm giác không được tôn trọng (như đã trình bày ở trên) hoặc nếu họ thông cảm cho sơ xuất đó thì họ cũng hiểu rằng nước chủ nhà không am hiểu nhiều về các nghi thức trong lễ tân ngoại giao hoặc nước chủ
Trang 3nhà đón tiếp hời hợt, không chú trọng nhiều tới việc tiếp đón họ, bởi như đã biết, sắp xếp vị trí theo ngôi thứ trong lễ tân ngoại giao thể hiện sự “có trước có sau, có trên có dưới”, từ đó mất dần thiện cảm với chủ nhà và đây có thể là câu chuyện được các quốc gia bàn tán trong vài chuyện phiếm khi họ gặp nhau Như vậy nếu không sắp xếp chỗ ngồi theo ngôi thứ tỏng lễ tân ngoại giao có thể làm mất lòng khách hoặc sẽ bị họ chê cười
3 Tạo điều kiện cho những người đồng cấp trao đổi với nhau
Trong một doàn khách có rất nhiều thành phần và trong đoàn đón tiếp hẳn nhiên cũng có rất nhiều thành phần với chức vụ tương đương, nếu những người đồng cấp được sắp xếp ngồi cạnh nhau họ sẽ có nhiều vấn đề cần trao đổi và nhân tiện chuyến viếng thăm đó họ cùng bàn bạc, thể hiện ý kiến, rất có thể sẽ cùng đưa ra một kế hoạch hoặc ý tưởng về hiệp định nào đó Tuy nhiên nếu không sắp xếp chỗ ngồi theo ngôi thứ trong lễ tân ngoại giao, ngoài việc vị khách có chức vụ cao hơn cảo thấy bị coi thường, giữa những vị khách không cùng cấp và đôi khi không cùng chuyên môn sẽ khó nói chuyện, giữa họ sẽ chỉ có vài câu hỏi xã giao rồi cả hai cùng rơi vào trạng thái ngại ngùng và không biết phải nói gì Ví dụ như khi vị
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng một quốc gia được xếp ngồi cạnh môt vị doanh nhân kinh doanh về điện tử ở một quốc gia khác, họ sẽ cảm thấy xa cahcs, khó nói chuyện bởi họ đang theo đuổi những dự định khác nhau, những mối quan tâm khác nhau và người họ muốn bàn bạc mà một người am hiểu về lĩnh vực đó
Từ ba mục đích nêu trên có thể khẳng định để việc sắp xếp vị trí trong lễ tân ngoại giao được đúng và hợp lòng tất cả mọi người luôn luôn cần lưu ý sắp xếp theo ngôi thứ trong lễ tân ngoại giao nhằm đảm bảo các vị khách cảm thấy mình được quan tâm và tôn trọng hết mực
Nguồn tài liệu tham khảo:
Trang 41 Trường đại học Luật Hà Nội, Tập bài giảng Lễ tân ngoại giao, 2011
2 http://diendandulich.vn/letan/cac-quy-tac-nghiep-vu-cho-le-tan-ngoai-giao-t10741.html